Soạn giả Yên Lang - ảnh do tác giả chụp tại Mỹ tháng 4-2017

Gia đình soạn giả Yên Lang đã đưa ông vào Viện Dưỡng lão tại quận Cam, tiểu bang California - Mỹ cách đây 10 ngày. Ông được đưa vào Bệnh viện Garden Grove Hospital do căn bệnh suy thận và ruột bị biến chứng khiến khó thở. Khi vào bệnh viện, ông đã hôn mê sâu. Dù được các bác sĩ chuyên khoa tận tình cứu chữa nhưng ông vẫn không qua khỏi.

Soạn giả Yên Lang tên thật là Nguyễn Ngọc Thanh, sinh năm 1939 tại Giồng Me, Cầu Kè, Bạc Liêu. Ông được biết đến với hơn 30 kịch bản cải lương nổi tiếng đưa tên tuổi nhiều nghệ sĩ lên đài danh vọng. Kịch bản của ông luôn được công chúng mộ điệu yêu mến trong suốt nửa thế kỷ qua.

Soạn giả Yên Lang

Cách đây 2 năm, trong đợt tổ chức liên hoan đờn ca tài tử Nam Bộ lần thứ nhất tại Bạc Liêu, miền đất nơi ông ra đời từng tổ chức một đêm vinh danh ông và người soạn giả đồng nghiệp cũng tài hoa không kém là Trọng Nguyễn.

"Vì tình yêu nghệ thuật cải lương mà soạn giả Yên Lang đã cống hiến cả đời cho bộ môn này. Năm 1955, khi mới 15 tuổi, ông đã khăn gói rời quê lên Sài Gòn lập nghiệp. Cơ duyên đến với ông khi gặp gỡ ký giả Phong Vân và nhà thơ Hoài Ngọc. Lúc đó, ông đang học tại Trường Trung học Tân Thịnh (Sài Gòn). Vốn thích làm thơ nhưng được sự khuyến khích của Phong Vân và Hoài Ngọc, ông mạnh dạn dấn thân vào lĩnh vực sáng tác cải lương với một tinh thần cầu tiến cao độ. Điều này minh chứng cho một nguyên tắc sáng tác, đó là hầu hết các tác phẩm của ông đều lồng vào những vần thơ mượt mà, day dứt, đi vào lòng người nghe và dễ tìm được sự đồng cảm sâu sắc" – soạn giả Nguyễn Phương nhìn nhận.

Lãnh đạo tỉnh Bạc Liêu trao bức liễng vinh danh soạn giả Yên Lang

Trong sự nghiệp sáng tác, soạn giả Yên Lang đã cho ra đời rất nhiều kịch bản cải lương, được giới chuyên môn thời đó nhận xét là mang lại luồng gió mới cho sân khấu. Nhiều vở tuồng nổi tiếng của ông cho đến nay vẫn được khán giả mộ điệu yêu thích như: Đêm lạnh chùa hoang, Máu nhuộm sân chùa, Mùa thu trên Bạch Mã Sơn, Tâm sự loài chim biển (tức Áo Vũ cơ hàn - viết chung với soạn giả Nguyên Thảo), Khi rừng thu thay lá, Người đẹp Tây Thi, Bão biển, Bão cát, Manh áo quê nghèo, Nắng thu về ngõ trúc, Người phu khiêng kiệu cưới, Tình bằng hữu, Tình hận trên băng hồ, Hỏa Sơn thần nữ, Khi trời lạnh sương khuya, Nhất kiếm bá vương… Những vở cải lương này đã đưa tên tuổi của ông lên ngang hàng những soạn giả được nhiều hãng dĩa đặt hàng lúc bấy giờ.

"Sở trường của soạn giả Yên Lang là sáng tác kịch bản cải lương thuộc đề tài kiếm hiệp kỳ tình, thể loại được khán giả yêu thích trong thập niên 1960-1970. Văn phong của ông mộc mạc nhưng chứa đựng chất tự sự về số phận những con người luôn khao khát mưu cầu hạnh phúc. Tuồng của ông dễ thuộc, đi vào lòng người và có những câu ca thắm đượm tình quê, nghe một lần rất dễ nhớ" - NSƯT Minh Vương nhận xét.

Soạn giả Yên Lang và soạn giả NSND Viễn Châu

"Bậc thầy chuyên sáng tác kịch bản màu sắc kiếm hiệp kỳ tình", "thầy viết tuồng Yên Lang"… là những mỹ từ được dùng để nói về ông. Không chỉ chuyên sáng tác, ông còn là người dìu dắt, đào tạo nhiều cây viết trẻ như soạn giả Nguyên Thảo (tác giả vở cải lương Kiếp nào có yêu nhau), cũng như con trai ông là Lam Tuyền (người chuyển thể vở Lá sầu riêng) hiện theo nghiệp của ông…

Nghệ sĩ nhân dân, soạn giả Viễn Châu từng đánh giá: "Soạn giả Yên Lang là một trong những người Bạc Liêu đã được khán giả khắp nơi ái mộ không chỉ bằng ngòi bút trữ tình, sâu lắng mà còn là một bậc thầy chuyên sáng tác kịch bản màu sắc kiếm hiệp kỳ tình, đưa thể loại này lên đỉnh cao, từng tạo cơ hội vàng cho nhiều nghệ sĩ trở nên nổi tiếng. Họ đã bước ra từ kịch bản của ông và tỏa sáng rực rỡ, khán giả nhớ đến tên tuổi của họ như: Minh Cảnh, Minh Vương, Lệ Thủy, Minh Phụng, Mỹ Châu…".

NSƯT Minh Vương - NSND Lệ Thủy trong vở "Đêm lạnh chùa hoang" của soạn giả Yên Lang

Tang lễ của soạn giả Yên Lang sẽ được tổ chức tại quận Cam trong thời gian tới. Soạn giả Lam Tuyền xúc động bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đối với khán giả mộ điệu của sân khấu cải lương, nhiều ngày qua đã thăm hỏi, động viên, chia buồn với gia đình của anh. "Ba tôi đã được khán thính giả trong và ngoài nước yêu mến, đó là niềm hạnh phúc rất lớn đối với gia đình chúng tôi" - soạn giả "Lá sầu riêng" xúc động.