Vở tuồng xã hội 'Tình Chú Thoòng' của soạn giả Xuân Phát

Nhưng đó là loại tuồng không mang ý nghĩa nào hết, mà mục tiêu chỉ làm cho thiên hạ cười càng nhiều càng tốt, nếu được như vậy thì kể như thành công, là ăn tiền đối với mấy tay soạn giả chỉ viết được loại ca kịch nói trên, và mấy hãng dĩa làm ăn chụp giựt chớ chẳng cần tuồng tích chi cho mệt óc hoặc hao tốn. Những tuồng thuộc loại này hầu hết diễn viên là hề, chớ không có kép mùi, kép độc, đào lẳng hay đào thương gì cả. Cũng như không có cốt truyện, tình tiết như tuồng cải lương các loại được dàn dựng với đủ thành phần nghệ sĩ đảm trách các vai.

Thế nhưng, đến khoảng giữa thập niên 1960 thì đoàn Dạ Lý Hương đã đưa lên sân khấu một vở tuồng xã hội tình cảm, không phải hài hước mà khán giả ai cũng cười, đó là tuồng “Tình Chú Thoòng” của soạn giả Xuân Phát. Câu chuyện bố cục cũng khác xa với hằng bao vở tuồng xã hội đã có từ xưa nay, do bởi vở tuồng xã hội này nhân vật chính là một anh người Hoa có vợ Việt.

Tuồng “Tình Chú Thoòng” đã đem lại sự mới lạ cho khán giả yêu thích nghệ thuật cải lương thời bấy giờ. Tuồng do kép Hùng Cường đảm trách vai chánh tức Chú Thoòng, và khán giả cười nhiều mỗi khi Hùng Cường xuất hiện nói tiếng Hoa thì khán giả lại cười rần lên. Từ đầu đến cuối vở hát Hùng Cường đã nói giọng người Hoa, mà ca vọng cổ cũng giọng người Hoa. Có điều là tuy người Hoa nhưng trong suốt vở tuồng, Hùng Cường trong vai Chú Thoòng đã không nói tiếng Hoa, mà nói tiếng Việt như phần đông người Hoa ở Chợ Lớn họ nói tiếng Việt vậy. Cái mà khán giả cười nhiều hơn hết là lúc giọng phát âm của Hùng Cường chẳng khác gì mấy ông người Hoa đi khắp thôn xóm, ngõ hẻm luôn miệng rao: “Ai có răng vàng pể bạc pể đồng hồ hư pán hôn”...

Hát trên sân khấu được vài tuần thì tuồng lên TV, rồi cũng được khán giả màn ảnh nhỏ khắp nơi hoan nghinh. Do đó mà giới yêu thích cải lương của cả nước đã biết đến vở hát “Tình Chú Thoòng.”

Về nghệ thuật thì không biết đánh giá thế nào, chớ còn về phương diện tài chánh thì kể như thành công mỹ mãn, bởi tuồng hát nhiều đêm vẫn đông đảo người coi.

Tuồng ăn khách, thành công trên sân khấu, trên truyền hình, soạn giả Xuân Phát kiếm khá tiền bản quyền. Tiếp theo đó lại được hãng dĩa Tân Thanh hợp đồng khai thác về mặt dĩa hát. Thế là Xuân Phát lại kiếm thêm món tiền nữa nhờ vở tuồng mới lạ này. Và khi vô dĩa nhựa thì chính Xuân Phát thủ vai Chú Thoòng, cùng với các nghệ sĩ Trương Ánh Loan, Lệ Thủy, Kim Cúc, Ba Vân, Tấn Tài.

Thành công vở tuồng anh người Hoa có vợ Việt “Tình Chú Thoòng,” ít lâu sau soạn giả Xuân Phát lại tung ra vở hát mà vai chánh là anh chàng người Ấn Ðộ có vợ Việt: Tuồng “Tình Anh Bảy Chà” cũng khá ăn khách và thành công luôn. Nhưng do không nghiên cứu kỹ về văn hóa, tập quán của người Ấn, mà nhứt là vấn đề tôn giáo vốn nhạy cảm, nên Xuân Phát bị Hội Ấn Kiều Sài Gòn lên tiếng phản đối, và sau đó thì không thấy tuồng được tiếp tục hát.

Thiên hạ nói nếu như không có rắc rối vụ Ấn kiều phản đối, chắc có lẽ Xuân Phát thừa thắng xông lên cho ra đời thêm các vở hát người Miên có vợ Việt, hay là Nhựt, Ðại Hàn cũng có vợ Việt, khán giả tha hồ mà đi coi cải lương mới lạ.