"Người đẹp cải lương" suýt mất mạng vì nghề hát

NSƯT Tô Kim Hồng

Phóng viên: Bà có cho rằng mình may mắn khi theo nghề hát từ sự dìu dắt của cha - nhạc sĩ Ba Kim Anh ở Sóc Trăng?

NSƯT Tô Kim Hồng: Tôi cảm ơn Tổ nghiệp đã cho tôi một người cha có tấm lòng đáng quý. Cha tôi đã dạy tôi ca bằng tiếng đờn kìm trầm ấm, trữ tình của ông. Mùa Vu Lan sắp đến, ai cũng nói về mẹ thì tôi thích được nhắc đến cha mình hơn. Bởi ông đã gieo vào tôi tình yêu dành cho sân khấu thật nồng ấm. Cha tôi là trưởng Ban cổ nhạc của nhiều đoàn hát cải lương như: Tam Kỳ, Ái Nghĩa, Tân Thịnh, Tân Xuân, Kim Chung 1, Tinh Hoa, Song Kiều, Thủ Đô, Kim Chung 5… nên thuở nhỏ, tôi học đến lớp 6 và được cha cho theo gánh hát đi lưu diễn. Mẹ tôi đã dạy cho tôi về văn hóa vì bà là cô giáo dạy tiểu học ở Cần Thơ. Còn cha tôi đã dạy tôi ca diễn, đưa nội tâm vào lời ca để thân phận nhân vật chạm đến nỗi niềm người nghe.

Nhìn lại chặng đường phấn đấu cho sự nghiệp nghệ thuật, bà có nghĩ mình thành công và đã hài lòng về thành công đó?

Cuộc sống và con người thay đổi từng ngày. Người nghệ sĩ cũng thế, phải cập nhật những hoàn cảnh mới mẻ để ca diễn sinh động. Tôi hài lòng với sự nghiệp nghệ thuật của mình, còn thành công trong nghề thì phải cố gắng để giữ gìn hình ảnh trong lòng công chúng. Cho tới bây giờ vợ chồng tôi vẫn ở nhà thuê. Sau khi nghỉ bán phở, cuộc sống gặp nhiều khó khăn. Ông xã tôi – NSƯT Nam Hùng vừa trải qua một ca phẫu thuật tim, bàng quang, sức khỏe yếu lắm. Nhưng ông vẫn là điểm tựa cùng tôi vượt qua nhiều chông gai của nghề. Chúng tôi sống kham khổ nhưng hạnh phúc.

NSƯT Tô Kim Hồng và NSƯT Mỹ Châu

Trong giới sân khấu, rất nhiều nữ nghệ sĩ được tặng danh hiệu như: Kim Lan "Khôi nguyên sân khấu miền Nam"; Thanh Tùng "Giai nhân sân khấu";  Thẩm Thúy Hằng "Người đẹp Bình Dương"… và bà là "Người đẹp cải lương". Theo bà, danh hiệu này nói lên điều gì? Bà có đặt ra nguyên tắc gìn giữ danh hiệu?

Tôi cảm kích tình cảm của khán giả đã ưu ái cho tôi qua việc phong tặng danh hiệu "Người đẹp cải lương". Chữ đẹp ở đây hàm chứa hai yếu tố, đẹp về sắc vóc và đẹp trong ca diễn. Sự nghiêm túc quan trọng lắm. Danh hiệu vì thế nhắc nhở tôi phải chỉnh chu khi xuất hiện trước công chúng. Nguyên tắc của tôi chính là sống chân thành, lên sân khấu thì hết lòng và đặt mình vào vai diễn.

Bà có hối tiếc điều gì khi nhìn lại hành trình mình đã đi qua?

Tôi và ông nhà tôi nhiều năm qua gắn với công tác thiện nguyện. Ông chăm lo từng nghệ sĩ, giúp nghệ sĩ nghèo có bảo hiểm y tế. Đến nay thì còn nhiều hoàn cảnh khó khăn đang cần sự giúp đỡ của ông mà sức khỏe chúng tôi không cho phép bôn ba, chạy đôn, chạy đáo để lo như hồi đó được.

NSƯT Tô Kim Hồng và NSND Lệ Thủy, NS Bo Bo Hoàng, NSƯT Thanh Nguyệt

Trong cuộc sống hôm nay, việc trở thành nghệ sĩ quá dễ dàng, không như thế hệ của bà phải hết sức cực nhọc để được công nhận là nghệ sĩ? Bà dự cảm về điều này thế nào?

Một số bạn trẻ hôm nay nhìn nghề diễn viên quá đơn giản. Họ cho rằng đi đường tắt dễ nổi danh nhưng trong dân gian có câu: "Quý hồ tinh bất quý hồ đa". Nghĩa là khi hướng đến chuyên nghiệp rồi thì không cần số lượng mà cần thiểu số tinh hoa. Các cuộc thi tìm kiếm tài năng ngày càng nhiều, mà tinh hoa thì phải rèn mới có. Phải có những chuẩn mực để xác định đâu là tinh hoa, đỉnh cao. Chúng ta bỏ bê sàn diễn chuyên nghiệp để đi tìm kiếm những tài năng ảo thì hậu quả sân khấu bị khán giả quay lưng.

Trong cuộc đời, ai cũng không có lần mệt mỏi, chán nản và muốn bỏ cuộc. Bà có bao giờ lâm vào hoàn cảnh đó ?

Năm 1966, vụ nổ mìn ở rạp Olympic suýt cướp mất mạng sống của tôi, nhưng rồi tôi vẫn bám nghề. Qua sự kiện đó tôi tin rằng nếu không có thử thách mình sẽ không trưởng thành.

Để nhắn nhủ với các diễn viên trẻ, "Người đẹp cải lương" sẽ khuyên gì? Hiện nay, bà đang thực hiện dự án nào cho sân khấu cải lương?

Tôi không dám khuyên, chỉ nói lên suy nghĩ. "Người đẹp cải lương" là một danh hiệu cao quý mà công chúng ban cho mình nhưng hiện nay thì đã là quá khứ. Tôi luôn khao khát được cống hiến nhưng lực bất tòng tâm, một mình tôi khó mang lại mùa xuân cho sân khấu. Các bạn trẻ còn nhiều cơ hội, hãy chứng tỏ năng lực, làm điều tốt cho nghề. Sắp tới, giải thưởng HCV Trần Hữu Trang sẽ được khởi động, thế hệ nghệ sĩ chúng tôi sẵn sàng đồng hành cùng các bạn trẻ. Đây là tín hiệu vui góp phần quảng bá nét độc đáo của văn hóa nghệ thuật trong đó có sân khấu cải lương, bộ môn tròn 100 tuổi.

NSƯT Tô Kim Hồng và NSND Lệ Thủy