Đạo diễn Kim Phương: Áp lực khi dàn dựng vở cải lương kinh điển

​Tối qua, vở cải lương nổi tiếng "Tô Ánh Nguyệt" đã được tái diễn trên sân khấu "Ngân mãi chuông vàng" dưới bàn tay dàn dựng của nghệ sĩ Kim Phương. Tuy có thời gian làm nghề lâu năm nhưng tên tuổi của Kim Phương vẫn chưa được nhiều khán giả biết đến. Giờ đây, khi ở độ tuổi U60, nghệ sĩ chọn cho mình con đường lặng lẽ nhưng đầy ý nghĩa. Gặp chị trong hậu trường Nhà hát HTV, nghệ sĩ Kim Phương đã có những chia sẻ về quá trình dàn dựng vở cải lương "Tô Ánh Nguyệt" cho chương trình "Ngân mãi chuông vàng" tháng 11/2016. 

Xin kính chào nghệ sĩ Kim Phương, khán giả yêu mến cải lương lại được gặp chị trong chương trình "Ngân mãi chuông vàng" kỳ này. 

Thật may mắn vì còn được hội ngộ với bà con gần xa và mọi người chưa quên tôi (cười). Thật ra, tôi chỉ thủ một vai nhỏ trong vở "Tô Ánh Nguyệt". Đó là vai bà Hương Cả, mẹ của Nguyệt. Còn vai trò chính của tôi vẫn là đạo diễn dàn dựng cho vở cải lương này. ​ ​ ​ ​ ​​​ ​ ​​ ​ ​ ​

Nghệ sĩ Kim Phương và nghệ sĩ Bảo Trí trong vở "Gia đình hạnh phúc" (Ảnh: Thành Nguyên)

​ ​​ ​​​​​​​​

Cơ duyên nào đưa chị đến với nghề đạo diễn sân khấu? 

Xuất phát điểm của tôi là một diễn viên cải lương. Vào nghề từ năm 14 tuổi, đến nay tôi đã có 51 năm sống trọn vẹn với nghề. "Nghề dạy nghề" và tôi may mắn được làm việc với những bậc tiền bối trong làng sân khấu. Tôi bắt đầu được mời chỉnh lý, biên tập một số kịch bản và được làm làm trợ lý cho nhiều đạo diễn tên tuổi, như: Huỳnh Nga, Đoàn Bá, Minh Ngọc, Trần Ngọc Giàu… 

Từ đó, tôi tiếp thu và rèn luyện kiến thức chuyên môn cũng như tích lũy kinh nghiệm sống để "thích ứng" với vai trò mới – đạo diễn dàn dựng sân khấu. 

"Tô Ánh Nguyệt" là vở cải lương kinh điển được đông đảo công chúng mến mộ. Vậy khi dàn dựng lại vở này, chị có gặp khó khăn gì không? ​

Rất áp lực! Một vở cải lương kinh điển được xem như bài học cho lớp diễn viên trẻ sau này. Các em nhìn vào đó, theo dõi các bậc tiền bối diễn để học hỏi và tiếp thu thêm kinh nghiệm cho bản thân. Khi bắt tay vào dàn dựng vở "Tô Ánh Nguyệt", tôi cũng gặp nhiều khó khăn.

Đầu tiên là về thời lượng. Đối với một vở diễn cải lương cần có lớp lang, đầu - kết rõ ràng với thời lượng khoảng 150 phút. Tuy nhiên, khi dàn dựng cho "Ngân mãi chuông vàng", thời lượng phải "rút" xuống còn chưa đến 90 phút. Đây là một thách thức cho đạo diễn dàn dựng cũng như các diễn viên khi "cắt xén" như thế nào cho hợp lý mà vẫn đảm bảo nội dung vở diễn.​ ​ ​ ​ ​​​ ​ ​​ ​ ​ ​

Chuông bạc 2006 - NSƯT Hồ Ngọc Trinh thủ vai Nguyệt và Chuông vàng 2008 - Võ Thành Phê trong đảm nhận vai Minh trong vở cải lương "Tô Ánh Nguyệt" (Ảnh: Thành Nguyên)

​ ​​ ​​​​​​​​

​Với những vở cải lương kinh điển, việc chọn phân cảnh rất quan trọng vì đây là những vở diễn được đông đảo công chúng nhiều thế hệ yêu mến và ghi nhớ. Do đó, có những lớp cảnh không thể thiếu khi chọn dàn dựng lại. 

Thứ hai là về diễn viên. Các em là những nghệ sĩ trẻ bước ra từ cuộc thi "Chuông vàng vọng cổ" và còn nhiều bỡ ngỡ với sân khấu cải lương chuyên nghiệp. Các em như "tờ giấy trắng" chỉ mới có vài nét chữ nên việc luyện tập khá vất vả. Vì đây là vở kinh điển nên các em gần như thuộc lòng và chịu ảnh hưởng nhiều từ các bậc tiền bối đã từng thể hiện. Do đó, nhiệm vụ của người đạo diễn dàn dựng phải truyền đạt, phân tích, đào sâu tâm lý nhân vật, diễn biến câu chuyện để mỗi diễn viên tự cảm thụ về vai diễn và có lối diễn phù hợp với khả năng của mình. 

Lời khuyên của chị dành cho các "Chuông" khi họ thể hiện nhân vật trong các vở cải lương kinh điển? 

Tôi luôn tâm niệm cũng như nhắc nhở các em rằng đứng trên sân khấu phải diễn thật, sống thật như chính mình là nhân vật trong câu chuyện đó. Chỉ có như vậy mới đến từ lòng khán giả. 

Nhân đây, tôi cũng xin gửi lời tâm huyết đến quý vị khán giả rằng hãy bao dung, động viên các diễn viên trẻ. Các em rất áp lực khi diễn lại vở diễn đã từng được biết bao thế hệ người dân yêu quý. Để so sánh với các bậc tiền bối, chắc chắn các em không thể bằng được vì kinh nghiệm còn non nớt và không phải ai cũng có làn hơi đặc biệt như lớp nghệ sĩ đi trước. Phê bình, góp ý là điều tất yếu để giúp các em tiến bộ và trưởng thành hơn. ​ ​ ​ ​ ​​​ ​ ​​ ​ ​ ​

Các nghệ sĩ tham gia trong vở "Tô Ánh Nguyệt" (Ảnh: Thành Nguyên)

​ ​​ ​​​​​​​​

Tuy nhiên, tôi nghĩ rằng sự góp ý chân thành sẽ giúp các em nhìn ra khuyết điểm, hạn chế để khắc phục và tạo niềm tin, động lực để nghệ sĩ trẻ vững tin theo nghề. Rất mong sẽ nhận được sự ủng hộ của khán giả cũng như anh chị em nghệ sĩ đối với các bạn trẻ yêu cải lương và đam mê theo đuổi bộ môn nghệ thuật truyền thống của dân tộc! 

Chân thành cám ơn nghệ sĩ Kim Phương đã dành thời gian trò chuyện cùng chúng tôi. Xin chúc sức khỏe và mong rằng chị sẽ ngày càng thành công hơn với cương vị là một đạo diễn sân khấu!