“Giai làng“ Xuân Hinh nguây nguẩy “chê“ đất Tây“, mê Tết Kinh Bắc

Danh hài Xuân Hinh

Sống ở thành phố nhưng Xuân Hinh luôn cảm thấy ngột ngạt với khói xe bụi đường của chốn phồn hoa, cảm thấy khó thở với những ồn ào, vội vã của nhịp sống thường nhật. Cứ mỗi lần đó, anh lại muốn về miền quê kinh Bắc để hưởng cuộc sống thanh bình.

Nghệ sĩ Xuân Hinh xúc động khi nhớ về quê hương: “Bắc Ninh là nơi tôi cất tiếng khóc chào đời, là tiếng võng kẽo kẹt trưa hè với lời ru ầu ơ của mẹ mà khi nhớ lại như nâng bước trên mọi nẻo đường. Làng với những hình ảnh tiêu biểu như cây đa, bến nước, sân đình, là lũy tre xanh bao bọc, là sừng sững một cổng làng hay ngào ngạt hương sen nơi ao làng.

Những đêm trăng thanh gió mát, trai thanh gái lịch đi gánh nước ở giếng làng, hay tụ tập nơi đình làng. Họ gặp nhau và những lời tỏ tình thấm đẫm ánh trăng được nhen lên từ đó..., tất cả trở thành nỗi thân thương, là ký ức về một niềm quê yêu dấu của tôi”.

Xuân Hinh rất yêu làng quê, yêu những con người nông dân chất phát. Điều ấy luôn thể hiện qua giọng hát mang đặc âm hưởng…dân tộc. Từ bé, Xuân Hinh đã được nghe những tiếng hát quan họ, tiếng hát ru, tiếng hát chầu văn, hát chèo... tất cả đã thấm vào người và anh yêu chúng vô cùng.

“Tôi còn nhớ ngày tôi học cấp 1, tôi đã mê hát đến mức dù đang làm việc ngoài đồng nhưng cứ đúng 11 giờ 30 mỗi trưa là tôi chạy thục mạng về nhà chỉ để nghe chương trình dân ca và chèo được phát trên Đài Tiếng nói Việt Nam”, Xuân Hinh chia sẻ.

Xuân Hinh mê tiếng đàn dân tộc lắm, mê những làn điệu chèo cổ, những làn quan họ, mỗi khi những giai điệu đó cất lên là thấy như tâm hồn mình được hòa quyện, lâng lâng lắm. Chả thế mà mỗi vai diễn của anh bao giờ cũng có thêm phần hát. Kể cả những vai diễn hiện đại nhất của anh vẫn phải lấp ló cái gì đó dân tộc đằng sau. Dù khoác trên người bộ veston, đội mũ phớt, đi giày tây thì khán giả vẫn thoảng nghe đâu đó giọng nảy của chèo, của hát văn, hát xẩm, quan họ.

Cho dù vật đổi sao dời, cho dù hoàn cảnh thời thế có đổi thay đi chăng nữa, quê hương làng xóm, lúc nào cũng hiện hữu trong lòng của Xuân Hinh. Hình như có một sợi dây vô hình bền chặt, gắn bó Xuân Hinh với làng, với xóm và với tình yêu quê hương.

Khi được hỏi, anh có sang sống cùng nếu con gái lấy chồng Tây và định cư luôn bên đó, Xuân Hinh nguây nguẩy: “Không, không đời nào tôi đi đâu. Nếu giả định ấy là thật thì con gái chắc phải về quê thăm bố thì thăm không thì mua cho bố mấy cái nhà thế là sướng nhất. Bởi xưa nay tôi là một nghệ sĩ của dân, sống cuộc sống của một người lao động và chỉ thích những món ăn dân dã thuần Việt”.

Hình ảnh Cu Sứt nổi tiếng cùng tên tuổi Xuân Hinh.

“Bôn ba” lưu diễn khắp nơi trên dải đất hình chữ S cũng như trời Tây suốt năm, anh chỉ mong đến Tết, háo hức như trẻ nhỏ. “Hầu hết, mùng 1 nào, gia đình tôi về quê, đi “xin lộc” mỗi nhà một ít quà quê cho khác vị ngày thường. Tôi thích hương vị Tết ở quê lắm nên không thể không đưa cả gia đình về quê ăn Tết. Bởi tôi là “giai làng”… Kinh Bắc chính hiệu. Đối với tôi, Tết quê nhà quá đỗi thiêng liêng và ấm áp”, Danh hài Xuân Hinh chia sẻ tình yêu đối với quê hương quan họ của mình.

Là nghệ sĩ nổi tiếng nên anh được dân làng “ưu ái” hơn mọi người. Đó là những khi về quê, chỉ mới bước chân tới đầu làng, Xuân Hinh đã được các cụ già, làng xóm, ra đón. Có cụ 90 tuổi, thấy Xuân Hinh móm mém trách yêu: “Đi đâu mà bây giờ mới về quê, để già này mong mãi…”.

Những tấm lòng chân thành ấy được anh nâng niu trong sự xúc động khuôn nguôi. Tết đến, anh luôn dành những thời khắc quí giá nhất bên những người thân yêu, hưởng cái Tết ấm cúng và vui vẻ. Và tất nhiên, mỗi lần đón Tết ấy dài tới cả tuần ấy, người nghệ sĩ tài danh không quên “lì xì” những người thân yêu ấy bằng những câu ca quan họ và những câu hài chúc Tết “đặc sản”… Xuân Hinh.

Anh thích giữ nét quê và ăn những món ăn dân dã. “Cu Sứt” thích ăn dưa hành muối. “Tôi thích ăn đồ tôm tép, dưa muối nên dù chưa bao giờ phải động đến công việc nội trợ, nấu cơm nhưng tôi vẫn tự tay muối dưa để phục vụ mình”, “vua hài đất Bắc”, NSƯT Xuân Hinh hóm hỉnh tiết lộ. Vợ và các con anh thích ăn đồ Tây nhưng riêng anh chỉ khoái món dưa cà mắm muối.

Không chỉ ẩm thực, Xuân Hinh còn yêu những cây vốn gần gũi làng quê. Nhà Xuân Hinh ngoài kiến trúc độc đáo, còn trồng rất nhiều cây như mít, sung, đu đủ… để đỡ nhớ quê.

Dù là nghệ sĩ thành danh những trong anh luôn giữ chất mộc mạc của người sinh ra từ đồng ruộng. Công chúng tôn anh là “Vua hài đất Bắc” nhưng anh lại kiêm tốn, thích “nickname” là….“hề chèo”!. Chính sự mộc mạc ấy, anh đi diễn ở khắp nơi, cả trong nước và ngoài nước, từ miền núi đến miền xuôi, từ nông thôn ra thành thị, đi đến đâu, anh cũng được khán giả yêu mến, nồng nhiệt đón chào. Anh luôn tự hào vì mình là người nghệ sĩ của khán giả bình dân.

Nghệ sĩ tài danh Xuân Hinh muốn nhắn nhủ các bạn trẻ: “Dù ở bất cứ nơi đâu, vì bất cứ hoàn cảnh nào. Xin hãy luôn luôn nghĩ về quê Cha đất Tổ, nhớ nơi chôn nhau cắt rốn của mình. Hãy giữ gìn yêu thương, qúy trọng và ấp ủ hình bóng quê nhà như gìn giữ, chăm sóc bản thân của mình vậy”.

Thùy Dương