Tử hình không án trạng: Một lịch sử hấp dẫn

Nhân vật Đinh Tiên Hoàng, Thái hậu Dương Vân Nga vốn đã được khai thác rất nhiều trong các vở diễn dân khấu. Mới đây, Nhà hát nghệ thuật hát Bội TP.HCM vừa trình làng vở Tử hình không án trạng (Tác giả: Trương Huyền, ĐD NSND Trần Ngọc Giàu), cũng lấy trọng tâm là những nhân vật dưới triều đại của vua Đinh Tiên Hoàng: Đinh Liễn, Thái hậu Dương Vân Nga, Lê Hoàn, Đỗ Thích, Ngô Nhật Khánh...

Vở diễn đặt góc nhìn khá mới về nghi án lịch sử: cái chết của Đinh Tiên Hoàng và con trai Đinh Liễn.

Tử hình không án trạng chỉ diễn ra trong thời lượng khoảng 120 phút nhưng phác hoạ khá rõ nét từ lúc sứ quân Đinh Bộ Lĩnh dẹp loạn 12 sứ quân đến lúc bị sát hại sau hơn 10 năm lên ngôi Hoàng Đế.

Mạch tuồng được tác giả Trương Huyền kết cấu chặt chẽ với nhiều kịch tính, tình tiết hấp dẫn. Tình hình rối ren của triều đình, những âm mưu tranh đoạt ngôi báu của nhiều thế lực và cả nỗi đau huynh đệ tương tàn dưới triều nhà Đinh... Những sự kiện lịch sử thời vua Đinh Tiên Hoàng từng được ghi chép trong sử sách đã được tái hiện khá đầy đủ trên sàn diễn. Tất cả được tác giả khéo léo xếp đặt, cài cắm đầy ắp nhưng không rối rắm và đủ sức thuyết phục từ đầu đến cuối.

Điểm nhấn đặc biệt nhất của Tử hình không án trạng là góc nhìn khá mới của tác giả về nghi án vụ sát hại Đinh Tiên Hoàng, Đinh Liễn. Giả thiết cho xuất hiện nhân vật nội gián Hồng Hiến - vốn là người đến từ phương Bắc như một lời giải oan cho những nghi vấn liên quan đến Thái hậu Dương Vân Nga, Thập đạo Tướng quân Lê Hoàn và nội quan triều đình Đỗ Thích của tác giả khá hợp lý và dễ dàng được khán giả chấp nhận.

Vở diễn mới của Nhà hát nghệ thuật Hát bội TP.HCM ghi nhận khá nhiều nỗ lực làm mới để đưa hát bội gần hơn với khán giả. Lối diễn cường điệu của sân khấu hát bội đã được tiết chế vừa phải để không có sự cách biệt quá xa với phản ứng, cảm xúc của mỗi người trong cuộc sống đời thường, nhưng không vì thế mà mất đi những nét đặc trưng của nghệ thuật hát bội. Các nghệ sĩ khai thác sâu hơn,chi tiết hơn trong diễn xuất nội tâm để chạm đến cảm xúc của người xem. Sự đam mê, sẵn sàng sống hết mình với vai diễn dù chỉ là vai phụ là điều đáng được trân trọng nhất của những nghệ sĩ hát bội, nhất là ở thời điểm hát bội đang ở trong giai đoạn vô cùng khó khăn hiện nay.

Tử hình không án trạng có sự tham gia của các nghệ sĩ: NSƯT Hữu Danh, NSƯT Ngọc Nga, NSƯT Linh Hiền, Hữu Hoà, Hữu Phước, Thanh Trang, Quế Hương...

Đây là vở hát bội tham dự cuộc thi Nghệ thuật sân khấu Tuồng và Dân ca kịch chuyên nghiệp toàn quốc 2013 diễn ra từ 18/5 đến 26/5 tại Quảng Nam của Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP.HCM. Hy vọng Tử hình không án trạng sẽ không "khép" lại sau cuộc thi mà còn có nhiều suất diễn phục vụ khán giả để không lãng phí kinh phí, công sức.... dành cho một vở diễn tốt về nội dung và chỉn chu trong biểu diễn.

Bài, ảnh: THẢO VÂN