Phía sau sự hấp dẫn của truyền hình thực tế

Bất nhẫn!

Mỹ Linh lột dừa bằng nầm trong chương trình “Song đấu” gây bức xúc trong dư luận. Ảnh: ĐÔNG TÂY

Cả võ sư Kim Tuấn cũng gãy một chiếc răng trong phần thi này. Dư luận cho rằng, nếu ngày ghi hình Mỹ Linh chưa tròn 16 tuổi thì màn thi đấu ấy là hành vi bóc lột, hành hạ trẻ em (dù có sự đồng ý của đương sự). Và VTV3 phải chịu hoàn toàn trách nhiệm với tai nạn đã xảy ra. Trước đó, phần song đấu leo dừa của ông Hiệp, 50 tuổi và leo mai hoa thung của vận động viên múa lân Yến Quyên, người Cần Thơ, cũng gây không ít tranh cãi khi cả hai không mang dây an toàn bảo vệ. Dẫu đây là những công việc thường ngày nhưng khi thi đấu, thách thức và trước ống kính, máy quay, tâm lý sẽ khác, tai nạn rất dễ xảy ra.

Đời tư và nước mắt

Giữa thời buổi cạnh tranh THTT, nhiều chiêu trò được nhà sản xuất tung ra để câu khách. Các chương trình khai thác tối đa những số phận khác biệt- từ chàng trai khiếm thị, mồ côi đến cô gái mắc bệnh ung thư, xương thủy tinh, người chuyển giới, người làm nghề mạo hiểm… Lố lăng hơn khi nghề nghiệp "không sang trọng"- theo cách hiểu ngầm của các nghệ sĩ, như: bán vé số, bán kẹo kéo,… được tái dựng rất phô. Trong chương trình "Hát vui vui hát", MC là diễn viên Lý Hùng bê ra dĩa ổi, "nói đông nói tây" để giới thiệu phần thi của một anh thí sinh làm nghề bán ổi dạo! Suy cho cùng, nghề nào cũng là nghề và một khi đăng ký tham gia chương trình, thí sinh muốn thể hiện khả năng ca, hát, diễn kịch… chứ không cần ai đồng cảm, khóc thương cho nghề nghiệp của họ. Và cách khai thác đời tư, nghề nghiệp như thế đôi khi là sự xúc phạm!

Cũng bởi khai thác kiệt cùng đời tư của thí sinh, một số chương trình THTT lâm cảnh "gậy ông đập lưng ông". VTV thêu dệt câu chuyện thí sinh Huyền Minh đeo mặt nạ thi hát "Nhân tố bí ẩn" vì mặt chi chít sẹo khiến ai cũng cảm động. Nhưng khi sự thật phơi bày, Huyền Minh chính là Anh Thúy, từng là ca sĩ trong nhóm Mây Trắng, đang tìm đường trở lại sân khấu và mặt vẫn "láng mịn" thì khán giả phẫn nộ. Hay Yasuy- quán quân Việt Nam Idol 2012 được VTV khai thác đủ mọi khía cạnh: người dân tộc, hiền lành, chăn bò, nuôi heo… để trở thành thí sinh "nóng" nhất cuộc thi. Rồi sau cuộc thi, anh bị tố lừa tình, chối bỏ vợ con…

Xem THTT, có những màn nghệ sĩ- trong vai trò là giám khảo, MC- "khóc thấy thương" trước những chuyện không đâu khiến người xem tự hỏi, đó là nước mắt đồng cảm hay diễn để "câu" khách? Thí sinh hát hay quá- khóc! Thí sinh diễn hài hay quá- khóc! Thí sinh bị loại- khóc!... Theo diễn viên hài T.M tiết lộ, nhà sản xuất ngày càng lạm dụng việc nghệ sĩ khóc khi ngồi ghế giám khảo để tăng tính hấp dẫn cho chương trình. Cô bật mí: "Một số nghệ sĩ khóc vì được trả thù lao để làm theo cơ cấu chương trình. Nhưng khán giả giờ hay lắm, họ cảm nhận được ngay".

ĐĂNG HUỲNH


“Dẫu vui cũng nhàm”

 

Trong các thể loại của chương trình THTT, hài được khán giả yêu thích bởi sự nhẹ nhàng, hài hước. Các Đài truyền hình khai thác tối đa xu hướng này và trong năm nay sẽ có khoảng 30 chương trình THTT hài lên sóng. Thế nhưng, ông bà ta vẫn nói: "Rượu ngon uống lắm cũng say. Người khôn nói lắm dẫu hay cũng nhàm"…

4/7 ngày trong tuần, THVL phát chương trình THTT hài vào giờ vàng: "Danh hài đất Việt", "Cười xuyên Việt", "Đấu trường tiếu lâm" và "Hội quán tiếu lâm". HTV cũng có "1000 độ hot", "Người bí ẩn", "Tài tiếu tuyệt", "Vitamin cười"… Có những chương trình hài thu hút lượng lớn khán giả nên nhà sản xuất đã "sáng tạo" thêm những phiên bản mới. Chẳng hạn, sau "Cười xuyên Việt" (dành cho nghiệp dư) là đến "Cười xuyên Việt" phiên bản nghệ sĩ, phiên bản nhóm hài…

Trấn Thành (phải) và Trường Giang – hai gương mặt quen thuộc của THTT hài hiện nay.

Tên chương trình mới, mùa giải mới, phiên bản mới nhưng khán giả toàn gặp những người cũ! Giám khảo quanh đi quẩn lại là: Hoài Linh, Chí Tài, Trấn Thành, Việt Hương, Trường Giang… Thí sinh cũng thế. Điển hình, khán giả thấy thí sinh Thùy Trang xuất hiện ít nhất trong 3 cuộc thi: "Cười xuyên Việt", "Thử thách danh hài" và "Đấu trường tiếu lâm". Dương Thanh Vàng sau khi đạt giải Ba "Cười xuyên Việt" cũng đã rục rịch làm thí sinh "Đấu trường tiếu lâm"…

Các chương trình THTT hài phát triển rầm rộ về số lượng đến nỗi chất lượng "theo không kịp". Và như một quy luật, càng nhiều chương trình hài, cuộc cạnh tranh giành khán giả càng trở nên quyết liệt. Nhà sản xuất phải tìm mọi cách để chọc khán giả cười. Sự cố gắng, khiên cưỡng đó tạo ra những kiểu diễn hài quái dị, tục tằn và nhạt nhẽo. Kiểu hài "mì ăn liền" với lời thoại "tự nhiên chủ nghĩa", buông bắt sống sượng, thô tục đang chiếm sóng truyền hình. Chủ đề tiểu phẩm chỉ quanh quẩn chuyện đánh ghen, thi hoa hậu, thi hát, xin việc, nội chiến thâm cung… Trong chương trình "1000 độ hot" (HTV7), vở "Khát vọng thượng lưu" là hai nam diễn viên hóa trang thành nữ đại diện cho châu Âu và Việt Nam đi châu Phi tự ứng cử chức nữ tướng. Lối diễn cương, kỳ dị của nam giả nữ với những cái "liếc dọc liếc ngang", lợi dụng hình thể… rất lố! Hay vở "Tứ hành xung" là cuộc "nói xàm" đến khó chịu của các nghệ sĩ vào vai rắn, khỉ, hổ, heo…

Trong nhiều chương trình THTT hài, các nghệ sĩ, thí sinh hài diễn như một cái máy, mặt "đơ" vì thiếu cảm xúc, bởi họ không có thời gian để "ngấm" kịch bản. Ngay cả với NSƯT Hoài Linh, khán giả đã nhận ra sự cùn mằn ý tưởng, phờ phạc và nhạt nhẽo trong những vai trò mà anh đảm trách. Hay trong nhiều chương trình nghệ sĩ Trấn Thành ngồi ghế giám khảo, khán giả chẳng biết anh nói gì ngoài những từ: "Chịu!", "Vi diệu", "Sạch sẽ!" hay "hài văn minh"? Nhiều nghệ sĩ khác cũng vậy, dù làm giám khảo, dẫn dắt chương trình nào thì cách nói cũng giống nhau, khiến người xem ngán ngẩm.

Bài, ảnh: DUY KHÔI