Vì sao khán giả “lười” tìm đến sân khấu phía Bắc?

Hiếm khi nào sân khấu Hà Nội lại nhiều việc như thời điểm này. Nhà hát Kịch Việt Nam vừa bắt tay dàn dựng vở "Hăm lét”. Vở kịch do NSƯT Phạm Anh Tú đạo diễn. Bên cạnh đó hàng loạt các vở kịch nói, cải lương, hài kịch, chương trình chèo kết hợp rối nước đồng loạt ra mắt khán giả vừa qua.

Hai vở kịch "Những chấn động còn lại” và "Biến dạng” lần lượt ra mắt từ cuối tháng 1, đầu tháng 2 là lựa chọn cho những ai yêu chính kịch. "Những chấn động còn lại” do NSND Doãn Hoàng Giang dàn dựng, các nghệ sĩ Nhà hát Kịch Việt Nam thực hiện. Vở "Biến dạng” lên án nạn tham nhũng do NSƯT Anh Tú dàn dựng, diễn viên Nhà hát Tuổi Trẻ thực hiện. Cũng là một tác phẩm của Nhà hát Tuổi Trẻ, nhưng "Ai là thủ phạm?” lại là điển hình thành công của hình thức xã hội hóa sân khấu. Kịch bản của cố tác giả Lưu Quang Vũ được dựng lại.

Với khán giả yêu cải lương thì "Mai Hắc Đế” là vở cải lương được thực hiện theo hình thức nhà nước đầu tư (một nửa) và nguồn xã hội hóa một nửa. Vở do Nhà hát Cải lương Việt Nam thực hiện, tái hiện hình ảnh Mai Hắc Đế, với âm hưởng hùng tráng từ khí phách nhân vật, hào khí cuộc khởi nghĩa. Bên cạnh các vở diễn được đầu tư dàn dựng công phu, Nhà hát Chèo Hà Nội đưa vào biểu diễn chương trình "Long thành diễn xướng”. Đây là một chương trình kết hợp hai loại hình nghệ thuật dân gian: chèo cổ và rối nước... 

Tiếp sau đó, các nghệ sĩ Nhà hát khởi công dàn dựng kịch bản "Bom nổ chậm” của tác giả Chu Thơm. Tác phẩm do NSƯT Tuấn Hải đạo diễn, đổi tên thành "Lặng lẽ dòng đời”. Dự kiến, vở kịch ra mắt công chúng vào tháng 4. Cùng với quá trình dàn dựng, Nhà hát Kịch Việt Nam có chương trình biểu diễn định kỳ vào các tối thứ bảy, chủ nhật tại sân khấu số 1 Tràng Tiền, Hà Nội.

Điểm qua những vở diễn trên để thấy sự nỗ lực không ngừng của các nhà hát để "cứu” tình hình sân khấu ảm đạm ở phía Bắc suốt nhiều năm qua. Nhưng để đột phá, để tìm thấy không khí náo nhiệt xếp hàng, hết vé... thì vẫn chỉ là ước mơ. Tại sao khán giả của sân khấu phía Bắc vẫn lười tìm đến với sân khấu là vấn đề đặt ra.

Lý giải thực trạng này, ông Lê Tiến Thọ, Chủ tịch Hội Sân khấu Việt Nam nhìn nhận, công tác quảng bá sân khấu đã được chú trọng, nhưng chưa thực sự chuyên nghiệp và hiệu quả. Cùng với đó là việc đầu tư kêu gọi những tác phẩm mới có nội dung phản ánh những vấn đề kịch tính, nóng bỏng của đời sống hiện nay chưa được mạnh mẽ. Để so sánh với những vở kịch đáp ứng đúng thị hiếu khán giả với nội dung phong phú, được đầu tư về dàn dựng, về lực lượng diễn viên, thậm chí là việc mời các ngôi sao nổi tiếng ở các lĩnh vực khác vào diễn xuất để tăng sức hút như sân khấu kịch phía Nam thì Hà Nội chưa làm được...

Nhìn sang sân khấu phía Nam, họ đã làm gì để thu hút khách xếp hàng mua vé tới rạp. Ngoài đổi mới về hình thức, nội dung vở diễn, quảng bá rộng rãi trên các phương tiện truyền thông, nhiều sân khấu kịch còn hút khách bằng những hình thức khuyến mãi khác nhau. 

Ngày thường, một số sân khấu vẫn sử dụng hình thức giảm giá vé, tặng quà cho khán giả nhưng trong các dịp lễ Tết, để tăng cường lượng vé bán ra, một số sân khấu sử dụng chiêu bốc thăm, quay sổ xố trúng thưởng. Thậm chí giải thưởng còn được ra nước ngoài du lịch. Giải thích về những giải thưởng có giá trị cao, đại diện của sân khấu Thế giới Trẻ TP. HCM cho hay: Giảm giá hoặc khuyến mãi là hình thức quảng bá và là việc bắt buộc phải làm để khán giả biết thêm về Sân khấu Thế Giới Trẻ. Làm nghệ thuật đôi khi phải quên đi chuyện lỗ lãi.

Đơn cử, sân khấu Sao Minh Béo được coi là có nhiều chiêu trò kéo khán giả bằng những hình thức như tặng phiếu giảm giá các dịch vụ làm đẹp, bốc thăm may mắn trúng quà. Dịp Tết vừa qua, sân khấu này treo hẳn giải thưởng 10 triệu đồng tiền mặt cho mỗi suất bốc thăm trúng thưởng. Nghệ sĩ hài Minh Béo cho hay: Khán giả rất háo hức với tiết mục bốc thăm trúng thưởng. Mỗi khi sân khấu tăng giá trị giải thưởng, lượng khán giả đến xem các vở diễn cũng tăng lên. Bên cạnh đó, Sân khấu kịch Tâm Ngọc giảm giá xuống mức 20 - 30 nghìn đồng/1 vé xem kịch. Thậm chí, kịch Tâm Ngọc áp dụng chiêu thức "xem kịch trước, trả tiền sau” để tăng cường khán giả đến với sân khấu. 

Theo cách này, khán giả chỉ phải bỏ trước 10 nghìn đồng để xem kịch. Sau khi vở kịch kết thúc, tùy vào cảm nhận của mình, họ có thể bỏ thêm tiền hoặc không bỏ vào phong bì được phát sẵn. Đại diện sân khấu kịch Tâm Ngọc cho biết, khán giả ban đầu đến với tâm lý xem thử, nhưng với những vở kịch hay, có khán giả bỏ 100 nghìn đồng, thậm chí 500 nghìn đồng. Giám đốc Phạm Vũ Kiên cho rằng, đây không phải là cách làm hạ giá sản phẩm để kéo khách, mà là trao quyền đánh giá cho khán giả. Mặt khác, những phương thức khuyến mại cũng mang lại sự cạnh tranh lành mạnh giữa các sân khấu kịch phía Nam. Theo một đạo diễn sân khấu phía Nam: Giữa thời điểm sân khấu vất vả tìm chỗ đứng trong lòng khán giả, việc đưa ra nhiều lựa chọn cho khách hàng là cần thiết và nên làm.