Chủ đề cải lương qua các thời kỳ

Đến thời phát triển thì cải lương được phóng tác từ các vở kịch nổi tiếng của "Quốc mẫu"(Pháp) mà soạn giả Nguyễn Thành Châu là con chim đầu đàn.

 Đến những năm 1930-1940, kinh tế lâm vào khủng hoảng, người dân bất lực chỉ biết cầu ơn trên thì cải lương phật giáo, đạo giáo ra đời làm cho đời sống tinh thần bớt ngột ngạt, khán giả đến rạp chen nhau, mô hôi mồ hám nhễ nhãi. Đến thời hoàng kim thì đề tài xã hội nổi hơn hết so với các đề tài khác, khán giả xem tuồng xã hội(chiến tranh, tệ nạn, tình hình xã hội, tôn giáo, mâu thuẫn giữa cái mới, cái cũ..) được xem là có tri thức cao.

 Đến thập niên 60,70, phong trào phim chưởng, kiếm hiệp hoành hành, các rạp hát đại ban cũng lâm vào cảnh chợ chiều đìu hiu, trong cuộc đấu tranh sinh tồn, cải lương kiếm hiệp hương xa ra đời qua sáng kiến của Bầu Long cùng các soạn giả tài năng trẻ như Yên Lang, Nguyên Thảo, Loan Thảo kéo theo cải lương xã hội phát triển, cải lương có Nữ Hoàng Sân Khấu/Nữ Hoàng Kiếm Hiệp.

 Sau 1975 kéo dài 1990, cải lương chính trị tâm lý tuyên truyền ra đời theo chủ trương cùa chính quyền cách mạng, sử dụng soạn giả của chế độ trước làm lực lượng chủ đạo, cải lương mảng tâm lý chính trị này cũng phát triển vượt bật về mặt nghệ thuật, còn về mặt kinh doanh, đời sống anh chị em nghệ sĩ thì "thắt lưng buộc bụng".

Từ sau cuộc cách mạng Hoa Hồng tại Nga, đất nước Việt Nam mở cửa làm bạn bè với các nước trên thế giới, khoa học kỹ thuật đổ bộ vào Việt Nam làm một cuộc cách mạng kinh tế thị trường, phong trào cải lương video ra đời. Tiếc thay phong trào này không có hướng đi mà chĩ biết "vinh danh" những vở tuồng kinh điển của phong trào trước nên từ 1993 về sau, nó có tên gọi là cải lương video "mì ăn liền", những vờ mới thì không thấu tai, không lay động được hồn ngươi nghe, khán già sau xem các video bỗng "lười" đến rạp, nên rạp hát cũng cóc cần gì khán giả, rạp hát được "chuyển năng" thành các trung tâm dịch vụ thương mại nhà hàng hay giải trí khác lại có tiền hơn.

 Khách hàng là thượng đế quả không sai ở đây, nên cải lương được đem đến tận nhà cũng giống như của hàng bánh piza được phân phối đến tận cửa, cải lương truyền hình ra đời đáp ứng được tình thế bức bách, nó bắt đầu được gắn chủ đề: Thấp sáng niềm tin, Những dấu ấn không phai, Cánh chim không mỏi. Từ chủ đề tập thể hoành tráng lại miễn phí nên cũng mệt đừ, nên chuyền sang chủ đề cá nhân nhỏ hơn như Đêm Thanh Sang, Đêm Lệ Thuỷ, Đêm Hương Lan...Mà nhỏ quá cũng không xứng nên làm lớn hơn ra như "Lai Sô", "Sinh Nhật", thấy mấy bạn đồng nghiệp làm một liveshow hoành tráng dù có lỗ nhưng ai cũng phải làm đề bằng chị bằng em . Đời người ai cũng chỉ có một lần, nên cái mốc 15, 20,25,30,35,40,45,50 đều bị cán qua hết nên li sô kỷ niệm mấy mươi năm trong nghề đã cạn. Đề cầm cự, cuối cùng các chương trình vinh danh những tài danh lớn từ thời "cánh chim không mõi" ra đời như vinh danh soạn giả Viễn Châu, Đạo diễn,Quỳnh Nga và soạn giả Yên Lang..,mới đầu ưu tiên cho các soạn giả "gần đất xa trời", nhưng ngặt nổi "mưu sự tại nhân mà thành sự tại thiên" nên nay thì sao cũng được, cải lương "đi với ai cũng được", miễn là soạn giả còn sống còn xem các chương trình về mình là may mắn lắm rồi, nghệ sĩ thì sẽ cố gắng hát đến hơi thờ sau cùng, ước muốn được chết ngay trên sân khấu mới là nghệ sĩ "dân tộc".

Khán giả không tìm cải lương thì cải lương, nghệ sĩ sẽ đi tìm khán giả, từ khu công nghiệp, khu chế xuất đến những nơi lâu lâu mới náo nhiệt một lần như chùa chiền, nhà thờ....Nghệ sĩ sẽ "phục vụ" đến tận răng, tận nhà qua các mini show đám cưới, đám tang, đám đầy tháng, đám thôi nôi, có tiền lại cũng có vui là lúc nào cũng được ăn uống, bia rượu mà khỏi lo tập tuồng, trề giờ trể giấc, cái câu "đàn ông bụng bự thì sang" tự nhiên đến với nghệ sĩ như trong giấc mơ. Cải lương hiện nay theo chủ đề: Đêm, kỷ niệm, chào mừng, vinh danh, lai sô.