15:27 PDT Thứ bảy, 24/06/2017
trang music

Ads

Menu

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

Facebook

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 60

Máy chủ tìm kiếm : 7

Khách viếng thăm : 53


Hôm nayHôm nay : 7115

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 234628

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 6561149

GIÚP ĐỠ NS KHÓ KHĂN, GIÀ YẾU, NEO ĐƠN VÀ CÁC HỘ NGHÈO

ỦNG HỘ CÂY MÙA XUÂN NGHỆ SĨ TẾT ĐINH DẬU 2017

Trong tinh thần lá lành đùm lá rách và góp gió thành bảo, trang nhà cailuongvietnam.com đã khởi sự chương trình quà Tết gửi đến các nghệ sĩ khó khăn, già yếu neo đơn từ mùa lễ , mùa yêu thương của 13 năm về trước: 2004.đến nay. Mỗi năm, thì trang nhà đều có góp sức một chút vào các quỹ của Ban Aí...

Trang nhất » Tin Tức » Chân Dung Nghệ Sĩ

KỶ NIỆM 13 NĂM THÀNH LẬP WEBSITE CAILUONGVIETNAM.COM ( 2004-2017)

SNWEB13
SN13

TIN TỨC TỪ DIỄN ĐÀN SÂN CHƠI CHO KHÁN GIẢ - FORUM FOR CLVN LOVERS

du lich

Nghệ sĩ Minh Điển, đệ nhất lão mùi thập niên 60

Đăng lúc: Thứ năm - 20/08/2015 20:17 - Đã xem: 1068
NS Minh Điển

NS Minh Điển

Thập niên 60 là thời vàng son của nghệ thuật và nghệ sĩ cải lương Saigon. Trong thời điểm đó nghệ sĩ cải lương được khán giả và báo chí tặng nhiều mỹ hiệu, danh hiệu mà đến nay những khán giả ái mộ cải lương và trong giới nghệ sĩ còn nhớ.

Ký giả Nguyễn Ang Ca không hề tổ chức cho khán giả bình bầu nhưng khi ông ta tặng mỹ danh cho nghệ sĩ thì người nghệ sĩ đó được các ký giả kịch trường các báo khác và khán giả công nhận như trường hợp Nguyễn Ang Ca đã gọi Kim Cương là Kỳ Nữ, nghệ sĩ Ba Vân là Quái Kiệt, nghệ sĩ Minh Ðiển là đệ nhất lão mùi.

Khán giả ái mộ cải lương trong hai thập niên 60, 70, nhất là những khán giả thích đoàn hát Thanh Minh Thanh Nga đều có dịp thưởng thức tài nghệ của đệ nhất lão mùi Minh Ðiển.

Nghệ sĩ Minh Điển tên thật Nguyễn Minh Ðiển, sanh năm 1924, tại xã An Trường, huyện Càn Long, tỉnh Trà Vinh. Cha mẹ làm nghề nông. Anh học hết lớp ba tiểu học, thích theo nhóm đờn ca tài tử trong thôn xóm. Năm 1934, Minh Ðiển được 10 tuổi, nhân dịp gánh hát Văn Hí Ban về hát ở quận Càn Long, anh bỏ nhà trốn theo để học hát.

Theo lời Minh Ðiển thuật lại, anh vô gánh hát làm đệ tử của nghệ sĩ Hai Tiền, một nghệ sĩ tài danh trong hàng nghệ sĩ tiền phong. Anh giúp việc cho ông Hai Tiền như một người ở đợ, dọn dẹp tủ làm tuồng, giặt quần áo và đấm bóp cho ông Hai Tiền để đổi lại, ông dạy cho Minh Điển ca các bài bản cải lương. Thỉnh thoảng Minh Điển được cho ra sân khấu làm quân báo, bẩm báo vài câu trong tuồng hát.

Đối với các em là vệ sĩ hay vũ nữ, được ra sân khấu bẩm báo vài câu, hát một điệu ca ngắn là một sự vinh hạnh vì có nhiều em học xong một câu báo, khi ra sân khấu, nhìn thấy khán giả quá đông là mất tinh thần, quên hết những gì mà thầy tuồng đã tập cho mà em đã thuộc lào lào.

Minh Điển tỏ ra có năng khiếu, học ca biết bài bản mau lẹ, ca đúng nhịp nhàng, đúng điệu thức nhưng gánh hát Văn Hí Ban đều là những nghệ sĩ tài danh, Minh Điển không thể có một vai tuồng hát thật sự vì lúc đó anh còn quá nhỏ, trong tuồng hát không có vai tuồng cho kép con.

MinhDienDom150.jpg
Nghệ sĩ Minh Điển vai Bảy Dom trong vở "Ngả rẽ tâm tình" của Nguyễn Phương. Hình của soạn giả Nguyễn Phương.
























Nhạc sư Năm Hưng thấy anh siêng năng dễ dạy nên ông đờn kềm dạy cho Minh Điển ca các bài bản lớn và vọng cổ, đồng thời ông khuyên Minh Điển hằng đêm ngồi bên cánh gà coi hát, học hỏi các nghệ sĩ đàn anh đang diễn trên sân khấu. Một năm học nghệ chuyên cần, Minh Điển tiến bộ rất nhiều nhưng anh vẫn không có vai tuồng để hát, Minh Điển bèn gia nhập gánh hát Tỷ Phượng.

Tính ra từ ngày trốn nhà theo đoàn hát, Minh Điển đã hát qua 5 đoàn hát trong vòng 24 năm, anh thủ diễn được các loại vai tuồng, được khán giả Hậu Giang và miền Trung tán thưởng. Tuy nhiên vì đi hát ở một đoàn trung ban, lại thường đi lưu diễn xa thành phố nên tên tuổi của nghệ sĩ Minh Điển ít được báo chí kịch trường nhắc nhở đến.

Năm 1956, nghệ sĩ Minh Ðiển theo sư phụ nhạc sĩ Năm Hưng về đầu quân gánh hát Tân Hương Hoa của Bầu Vân Sinh.

Năm 1958, Ðoàn Tân Hương Hoa hát tại rạp Nguyễn Văn Hảo, đoàn Thanh Minh hát tại rạp Thành Xương. Nhạc sĩ Năm Hưng bất đồng ý kiến với Bầu Sinh vì ông Bầu hay phát lương ngắt véo, chỉ phát từ lương đờ mi tới tiền cà phê thay vì phát lương đủ cho nghệ sĩ theo như giao kèo đã ký kết nên sau bến Nguyễn Văn Hảo, nhạc sĩ Năm Hưng nghĩ không cộng tác với Tân Hương Hoa của Bầu Sinh nữa.

Ông về nhà ở Bến Vân Ðồn, mở lò cổ nhạc. Nghệ sĩ Minh Ðiển cũng theo thầy, nghĩ hát đoàn Tân Hương Hoa. Nhạc sĩ Năm Hưng giới thiệu nghệ sĩ Minh Ðiển với ông bầu Năm Nghĩa đoàn Thanh Minh. Minh Ðiển được thu nhận ngay và được cho thủ vai Sử Gia Lê Văn Hưu trong tuồng Hồi Trống Vân Lâu của Thiếu Linh.

Lúc đó Minh Điển mới có 34 tuổi, tuy còn trẻ nhưng giọng ca thật mùi, thật truyền cảm, Minh Điển hóa trang rất cẩn thận, diễn xuất tinh tế nên anh thành công xuất sắc trong vở tuồng của anh hát đầu tiên trên sân khấu Thanh Minh.

Tôi còn nhớ khi sử gia Lê Văn Hưu bị Phan Quí Hữu, bộ tướng của Trương Phụ đâm một giáo và cướp đi pho sử, trước khi chết, Minh Điển trong vai sử gia và Thanh Nga lúc đó 16 tuổi trong vai Phương Hà con nuôi của sử gia, cùng ca chung bài Xàng Xê lớp xề khiến cho nhiều khán giả phải rơi lệ vì xúc động.

Vai lão mùi đầu tiên thành công trở thành loại vai hát sở trường của nghệ sĩ Minh Điển trên sân khấu Thanh Minh và Thanh Minh Thanh Nga. Với vai Bảy Dom trong tuồng Ngã Rẽ Tâm Tình, vai lão gát dan trong Đôi Mắt Người xưa, vai ông Phán trong tuồng Tình Xuân muôn Tuổi, và tuồng Bọt Biển Một, vai ông Tư Khoan trong Bọt Biển 2, vai ông Sáu Cá trong Bóng Chim Tăm Cá, những vở tuồng đó của Nguyễn Phương đã đưa cao tên tuổi nghệ sĩ lão mùi Minh Điển mà sau này khó có nghệ sĩ nào thế được các vai hát đó của Minh Điển. Anh lại thành công trong vai ông Sáu, tuồng Nữa Đời Hương Phấn, ông Ba trong tuồng Đời Hai Mặt.

Nhân dịp đoàn Thanh Minh Thanh Nga kỷ niệm 17 năm thành lập từ 1950 đến 1967, nghệ sĩ Minh Điển lúc đó đã hát 9 năm liên tục trên sân khấu Thanh Minh Thanh Nga, trả lời sự phỏng vấn của các ký giả kịch trường, nghệ sĩ Minh Điển nói :

“ Sân khấu Thanh Minh Thanh Nga với người lèo lái đầy kinh nghiệm, với những soạn giả tài danh với nhiều tác phẩm có giá trị, với những diễn viên xuất sắc hiện nay, chính là nơi tôi có điều kiện phát huy khả năng ca diễn của mình, nương theo đà tiến chung của đoàn mà phát triển nghệ thuật và tên tuổi của tôi. Người làm ruộng tha thiết với mảnh ruộng của mình bao nhiêu thì tôi gắn bó với sân khấu Thanh Minh Thanh Nga bấy nhiêu vậy.”

Nghệ sĩ Minh Điển cộng tác nhiều đoàn hát, lâu nhất là đoàn Thanh Minh Thanh Nga. Sau năm 1975, khi đoàn Thanh Nga thành lập lại, Minh Điển được mời hát lại cho đoàn hát của bà Bầu Thơ.

Đến khi Thanh Nga mất, đoàn hát của Bà Bầu Thơ bị tập thể hóa, nghệ sĩ Minh Điển giải nghệ. Năm 1980, Minh Điển trở về quê Trà Vinh, về xã An Trường, anh che một mái chòi lá đơn sơ bên vệ đường, hành nghề hớt tóc, vợ anh mở một quán cóc bán rượu đế với các món nhậu là mận, ổi, khô cá sặc. Đôi khi chị Minh Điển nấu bánh tét, bánh ú bán kèm thêm để có thu nhập giúp chồng.

Nhiều đoàn hát như đoàn Sàigòn 1, đoàn Saigon 3, đoàn Huỳnh Long mời anh cộng tác nhưng sau cái chết của Thanh Nga, anh chán nản tình đời, anh lui về vườn ở ẩn và quyết không đi hát nữa. Anh cũng không tham gia các chương trình văn nghệ ở phường xã. Khi nào nhớ các bạn sân khấu, anh lấy cây đờn kìm treo trong chòi hớt tóc của anh để tự đờn tự ca cho một mình mình nghe.

Năm 1984, tôi là phó đoàn Huỳnh Long, phụ trách nghệ thuật, khi đoàn Huỳnh Long về hát ở xã An Trường, Tôi rũ các bạn nghệ sĩ Bữu Truyện, Châu Thanh Hoàng, Điền Phong, Tào Thành, Hoàng Nở và Bạch Tùng Hương kéo tới chòi hót tóc của Minh Điển, Chúng tôi hỏi Minh Điển bảy người hớt tóc thì tốn bao nhiêu thời gian? Anh thợ hớt tóc Minh Điển cho biết hớt mỗi cái đầu 15 phút.

Bạch Tùng Hương trưởng đoàn Huỳnh Long, từng làm thợ nhiếp ảnh xưa của đoàn Thanh Minh Thanh Nga và cũng là bạn của Minh Điển, nói cần một tiếng rưởi đồng hồ để hớt tóc cho 7 người, vậy thì xin mời anh Minh Điển cùng nhậu với chúng tôi trong một tiếng rưởi đồng hồ, coi như anh đã hớt tóc cho 7 người chúng tôi. Như vậy thì tiệm hớt tóc cũng có hoạt động, có thu nhập mà chúng tôi được tiếp đãi một người bạn nghệ sĩ đã từ lâu quy ẩn giang hồ.

Minh Điển cười hề hà : Mấy cha tới cái xứ của tôi. Tôi là thổ địa, tôi đãi, khói trả tiền hớt tóc. Mấy ông không nghe lời tôi thì tôi giận đó. Nói xong ông ra lịnh cho bà xã đem đến hai lit đế, chẻ ổi, lột bưởi, nướng khô. Anh dẹp cái chòi hớt tóc của anh bằng cách kéo xụp cái bững dùng làm cửa mà ban sáng anh đã chống lên.

Chúng tôi ngồi quây quần trên cái bàn thấp nơi quán cóc của vợ anh. Châu Thanh Hoàng lấy cây đờn kìm rao một câu, Bữu Truyện cao hứng ca hai câu vọng cổ, rồi Điền Phong, Tào Thành cũng hát Hồ Quảng. Rượu vô, lời ca ra. Minh Điển nổi hứng, ca bài Văn Thiên Tường trong tuồng Đôi mắt Người xưa, anh ca thêm mấy câu vọng cổ của vai ông Bảy Dom, Minh Điển vừa ca vừa khóc. Chúng tôi cũng khóc theo, rồi lại cười rộ lên vì bạn hiền gặp nhau phải vui, chớ sao khóc?

Tiệc rượu có nụ cười, có nước mắt, có hò hét hô dô dô, có tiếng ca tiếng đờn loạn xạ. Chị Minh Điển cũng khi khóc khi cười, cười cái miệng méo xệ mà nước mắt còn ràng rụa trên má. Bửa đó chúng tôi té mươn, lủi vô lùm vô bụi, Minh Điển say cứ nắm giử chúng tôi lại, không cho đi. Lối xóm kéo ra nhìn chúng tôi, họ cũng tham gia cuộc vui bằng cách reo hò hoan hô khi nghe ca, cười khi thấy chúng tôi té bò càng…

Vậy đó cuộc tiệc rượu thân mật của những tay “ lương sơn bạc ” ngày nay, nhậu rượu đế với ổi chấm muối ớt để gợi nhớ lại một thời vàng son của sân khấu cải lương.

Nghệ sĩ Minh Điển mất vào trưa ngày 27 tháng 12 năm 1996, nhằm ngày 18 tháng 11 âm lịch năm Bính Tý thọ được 72 tuổi, an táng vào sáng 30 tháng 12 năm 96 tức ngày 21 tháng 11 âm lịch tại quê nhà của anh, ở ấp 3, xã An Trường, Huyện Càn Long, tỉnh Trà Vinh. Không biết có bạn nghệ sĩ cũ nào đến viếng phúng điếu anh không?

Khi nghệ sĩ Minh Điển mất thì Nguyễn Phương đã định cư ở Canada được 7 năm, Các bạn nhậu buổi đó : Bạch Tùng Hương, Hoàng Nở, Bữu Truyện thì đã mất trước nghệ sĩ Minh Điển, các bạn Châu Thanh Hoàng và Điền Phong thì bị tai biến mạch máo nảo, tê liệt bán thân. Còn Tào Thành không biết lưu lạc ở phương nào. Nhớ lại những bạn cũ, các nghệ sĩ tài danh giờ đã khuất bóng, Nguyễn Phương chỉ còn biết tâm tâm niệm niệm nhớ nhớ thương thương các bạn hiền xưa thôi.

Nguyễn Phương


Nguồn tin: RFA
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

Công Thành & Lynn Minh Hùng & Bình Trang Hương Lan Minh Cảnh Vũ Bảo Anh Khoa

CHUYỂN ĐẾN

Đăng nhập thành viên

Ủng hộ quỹ cây mùa xuân NS 2017

Tin nóng

TÚY PHƯỢNG: TỪ HOA HOA65 "LAMBRETTA" DẾN NỮ HOÀNG NHẠC TWIST

TÚY PHƯỢNG: TỪ HOA HOA65 "LAMBRETTA" DẾN NỮ HOÀNG NHẠC TWIST

Một nén hương lòng thành kính gửi đến một nhan sắc, tài năng vang danh một thời của sân khấu ca nhạc, kịch nghệ, cải lương và phim ảnh…khi nhắc đến nữ nghệ sỹ Túy Phượng…

Xem tiếp...

NSMAU

Tỷ giá ngoại tệ

Tháng Sáu 24, 2017, 2:11 pm
Code Buy Transfer Sell
AUD 17,023.71 17,126.47 17,279.24
CAD 16,922.27 17,075.95 17,297.31
CHF 23,112.53 23,275.46 23,577.19
DKK - 3,362.12 3,467.57
EUR 25,222.90 25,298.80 25,549.65
GBP 28,605.67 28,807.32 29,064.27
HKD 2,872.32 2,892.57 2,935.93
INR - 351.47 365.26
JPY 201.24 203.27 205.09
KRW 18.45 19.42 20.64
KWD - 74,669.50 77,600.74
MYR - 5,266.98 5,335.25
NOK - 2,639.23 2,722.00
RUB - 345.46 422.60
SAR - 6,043.63 6,280.88
SEK - 2,566.98 2,631.65
SGD 16,181.52 16,295.59 16,473.86
THB 655.95 655.95 683.33
USD 22,690.00 22,690.00 22,760.00

TÚY PHƯỢNG: TỪ HOA HOA65 "LAMBRETTA" DẾN NỮ HOÀNG NHẠC TWIST

Một nén hương lòng thành kính gửi đến một nhan sắc, tài năng vang danh một thời của sân khấu ca nhạc, kịch nghệ, cải lương và phim ảnh…khi nhắc đến nữ nghệ sỹ Túy Phượng…

 

Ca nghệ sĩ Hương Lan vén mây xàm nghệ thuật

CLVNCOM - Ca nghệ sĩ hải ngoại Hương Lan vốn vốn đã nổi như cồn từ biết bao nhiêu năm nay mà chưa có dấu hiệu sạt lở, hay bị lấn ...đa tài, xuất sắc nhiều lĩnh vực, nhưng cô đi vào lịch sử nghệ thuật Việt Nam không bằng năng khiếu bầm sinh, sự trao dồi học hỏi mà bằng cái tâm văn hoá, đối với cô một ca, nghệ sĩ nào khi câm micro ca hát là đang làm văn hoá trước khán giả của mình, dù ít hay nhiều, mình là ca sĩ không thể đem cái tôi bự chà bá lửa của mình đặt trên công chúng,khản già...

 

Tái dựng vở cải lương kinh điển "Mộng Hoa Vương"

Vở cải lương kinh điển "Mộng Hoa Vương" của tác giả Trần Hữu Trang sẽ công diễn tại nhà hát mang tên ông ở TP HCM vào cuối tuần.

 

Hồi xuân dược: Phú quý đổi mấy ân tình?

Mấy chục năm tình nghĩa vợ chồng đã không thể vượt qua được tuổi thanh xuân và những cám dỗ vật chất. Dương Đạt không ngờ rằng đôi mắt của mình đem đổi lấy mạng sống cho vợ là một oan nghiệt...

 

Đổ nợ khi chơi game show truyền hình

Đó là cái giá mà nhiều nghệ sĩ phải trả cho giấc mơ tìm kiếm danh vọng ảo qua game show truyền hình

 

Bài ca ‘Lâm Sanh Xuân Nương’

Câu chuyện cổ tích “Lâm Sanh Xuân Nương” đã đi vào lòng người của các thế hệ đi trước, và những ai từng sống ở thôn quê thì được rõ biết một cách rành rẽ hơn.

 

HAI HUYỀN THOẠI CẢI LƯƠNG HỘI NGỘ TRÊN ĐẤT KHÁCH

Chị 2 Lệ Thủy vừa gởi cho tôi xem những bức ảnh quý của chuyến lưu diễn tại Mỹ. Đó là cuộc hội ngộ cùng chị 5 Mỹ Châu tại Atlanta

 

Tranh cãi vì cuộc thi cải lương ‘lai căng’ gameshow truyền hình

Hội thi Giọng ca cải lương giải Bông lúa vàng lần thứ 12 chính thức khởi động với nhiều điểm mới mẻ. Song một số nhà báo kỳ cựu đặt vấn đề những điểm mới này liệu có ‘lai căng’ gameshow truyền hình.

 

Chuyện của bố

Cha và con. Là người con nhớ về người cha - người cho con không chỉ hình hài... Như nhà báo Lưu Minh Vũ với những chuyện đời nho nhỏ mà đầy bất ngờ về nhà viết kịch Lưu Quang Vũ...

 

Thưa ba, con đi hát!

Ngày thôi nôi, chiếc mâm đầy ắp đồ nghề xoay tít, cô bé vừa tròn 1 tuổi lấy tay chặn lại rồi bốc đúng cái kiếng và cây son. Ba mừng chảy nước mắt, nâng bổng đứa bé trên vai: “Ba có con nối nghiệp rồi”.

 

Cảnh đời đau lòng của "cô gái đi lùi" trong Sao Nối Ngôi

Mang hai căn bệnh ung thư như hai "án tử" trong người, cô gái 21 tuổi Mai Xuân Thy vẫn luôn lạc quan, nỗ lực qua từng đêm thi tại Sao Nối Ngôi khiến không ít khán giả xót xa

 

Trào lưu phim Việt hóa “Rằng hay thì thật là hay…”

Những năm gần đây, điện ảnh- truyền hình nước ta nở rộ trào lưu Việt hóa các phim nổi tiếng của các nước khác. Hiệu ứng khán giả, sự mới mẻ là có, song cách làm nghệ thuật kiểu "nhai lại" này liệu có bền vững?

 

NSƯT Trường Sơn đem tuồng cổ về Khu dưỡng lão Nghệ sĩ

NSƯT Trường Sơn đã có những chia sẻ về việc tổ chức các suất hát phục vụ nghệ sĩ lão thành tại Khu Dưỡng lão Nghệ sĩ TP HCM bằng nghệ thuật cải lương tuồng cổ

 

Đôi lời tiễn biệt soạn giả Yên Lang trước giờ thành Cát Bụi

CLVNCOM - Soạn giả Yên Lang,người đã làm cho thế hệ lao động chân tay, năng dãi mưa dầm của cha ông chúng ta quên đi những giây phút nặng nhọc, mồ hôi tắm mát thân....sống trong những phút giây diễm ảo, mọng mị đầy giá trị chân thiện mỹ, dù giới trẻ chúng ta ngày nay không còn đón nhận nữa, nhưng khi tìm về lịch sử, về cha ông chúng ta, củng là tìm về cổ nhạc, tìm về những tác phẩm của soạn giả Yên Lang,người cũng là một quân nhân chế độ cũ ,học cải tạo sáu năm, thời gian dư để đưa ông đến định cư Hoa Kỳ, vừa qua đời tại Mỹ ngay 5-6-2017.

 

Bài học để đời, tuồng để đời của soạn giả tài ba Yên Lang

CLVNCOM - Khi đối diện với câu hỏi khó từ phóng viên truyền hình Du Tử Lê " diễn viên nổi tiếng có cứu được một tuồng dỡ không?" soạn giả Yên Lang cho biết, vở tuồng quyết định khoảng 60-70% lượng khán giả,phía diễn viên chừng 30 % mà thôi.

 

Sau phẫu thuật, Tú Sương phải nghỉ hát nửa năm

Tú Sương vừa trải qua ca phẫu thuật do đứt dây chằng và rách sụn chêm đầu gối chân phải, khiến cô phải nhập viện trong tình trạng đau đớn