06:55 PDT Thứ tư, 23/10/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 87

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 85


Hôm nayHôm nay : 6097

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 449223

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 20090206

Trang nhất » Tin Tức » Chân Dung Nghệ Sĩ

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

Xem tiếp...

Từ câu vọng cổ trong ba lô : Nhà giáo Nhân Dân Trường Nghệ Thuật sân khấu II_ Thầy Hà Quang Văn.

Đăng lúc: Thứ năm - 24/10/2013 05:15 - Đã xem: 2793
Từ câu vọng cổ trong ba lô : Nhà giáo Nhân Dân Trường Nghệ Thuật sân khấu II_ Thầy Hà Quang Văn.

Từ câu vọng cổ trong ba lô : Nhà giáo Nhân Dân Trường Nghệ Thuật sân khấu II_ Thầy Hà Quang Văn.




“Thầy về TPHCM rồi”. Nhận được tin nhắn, tôi vội vã chạy xe đến đường Tân Canh, quận Phú Nhuận. Nhà thầy ở đó. Hẹn mãi mới gặp được nguyên Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Sân khấu Điện ảnh TP Hồ Chí Minh. Thầy đi hoài, dù rằng đã về hưu. Gọi điện, lại nghe thầy đang ở tỉnh này, tỉnh kia, dựng vở giúp đoàn này, đoàn nọ. Đa số là đoàn của học trò. Cái tình của thầy với lớp hậu sinh vẫn còn nặng, nặng lắm!

Người thầy “Tràng An”

Trong buổi trình diễn đầu tiên của nghệ sĩ hải ngoại Kiều Oanh tổ chức tại Nhà hát Kịch thành phố năm 2006, ở hàng ghế khách mời danh dự có một người đàn ông tóc đã muối tiêu, đăm đăm hướng về sân khấu. Đôi mắt ông rưng rưng khi Kiều Oanh xuất hiện, cúi đầu chào bà con quê hương. Người đàn ông đó là Nhà giáo nhân dân Hà Quang Văn, Hiệu trưởng Trường Nghệ thuật Sân khấu II, sau là Cao đẳng Sân khấu, Điện ảnh TP Hồ Chí Minh (và nay là Trường Đại học Sân khấu, Điện ảnh TP Hồ Chí Minh). Trở về Việt Nam sau nhiều năm bôn ba trên đất Mỹ, diễn cho đồng bào mình xem, Kiều Oanh xúc động tri ân người thầy đã dìu dắt cô sinh viên nghèo từ những ngày đầu chập chững. Thầy trò hội ngộ, mừng mừng tủi tủi.

Ngày ấy, Kiều Oanh là sinh viên khoa Cải lương, Trường Nghệ thuật Sân khấu II. Thầy Hà Quang Văn là trưởng khoa. Nhà Oanh nghèo. Ra trường năm 1993, Oanh vẫn chưa có một chỗ đứng, vẫn bươn bả mưu sinh khắp nơi từ đóng cải lương, kịch, làm MC, tham gia sân khấu quần chúng… Vở cải lương “Có những tấm lòng” đã đủ vai. Thế nhưng đọc kịch bản, thầy Văn thấy vở kịch vẫn thiếu nhân vật làm nên kịch tính, đẩy tình huống kịch lên đến cao trào. Thầy chợt nghĩ đến Kiều Oanh, và nhân vật Trang Đài đã xuất hiện do chính thầy “đo ni đóng giày” cho cô. Trang Đài nghèo khổ, tuy đanh đá, bất cần nhưng mang một trái tim nhân hậu, mạnh mẽ vượt lên số phận trong vở chính là hình ảnh của Kiều Oanh ngoài đời. Phải rất hiểu học trò, thầy Văn mới có thể dựng nên một nhân vật như thế. Mọi người trong đoàn lúc đó phản đối kịch liệt vì sợ thêm vai ngoài kịch bản sẽ làm hỏng vở. Riêng thầy, tin chắc rằng với vai diễn này, cô trò nhỏ sẽ làm nên chuyện. Còn với Kiều Oanh, lên sàn tập rồi, cô vẫn tưởng thầy đùa khi giao cho mình vai diễn này. Và đúng như thầy tiên liệu. Vở diễn đã đem về cho Kiều Oanh Huy chương vàng Hội diễn Sân khấu chuyên nghiệp toàn quốc năm 1995, được Tạp chí Sân khấu Trung ương bình chọn là một trong những gương mặt nữ diễn viên triển vọng, tạo nên nấc thang mới cho con đường nghệ thuật của cô.

“Có lần, tôi vào kho phim tốt nghiệp. Nhìn những bộ phim ngắn đóng bụi, mốc meo trên kệ tủ, tự dưng tôi thấy xót quá. Chẳng lẽ sinh viên lao tâm khổ tứ viết kịch bản, bỏ ra có khi đến mấy chục triệu làm phim, vất vả quay hàng tháng trời, rồi đưa cho thầy cô xem 15 phút, chấm điểm là xếp xó? Tôi bàn với nhà trường là phải chọn lọc và đem các tác phẩm đó đi dự thi, nếu không công sức sáng tạo, đầu tư của học trò bị phí hoài. Chắc chắn trong đó đang chứa đựng những mầm tài năng. Gửi đi dự thi biết đâu lại tạo được cơ may cho các em”. Ý kiến của thầy lúc đó khá táo bạo vì xưa nay chưa ai đem phim của sinh viên tham dự Hội thi liên hoan phim ngắn toàn quốc. Nhưng nói là làm. Thầy vào kho lục tìm, xem lại tất cả các bộ phim của học trò rồi chọn lọc mang đi thi. Trong số đó có phim “Chuột” của sinh viên Vũ Ngọc Đãng. Bộ phim được Ban tổ chức đánh giá cao bởi tư duy đạo diễn rất độc đáo. Sự quyết đoán, táo bạo của thầy hiệu trưởng khi ấy đã tìm ra một đạo diễn tài năng đóng góp cho nền điện ảnh nước nhà sau này. Những năm tháng công tác ở trường, đã có biết bao thế hệ học trò trưởng thành dưới sự dìu dắt của thầy, gặt hái thành công trên con đường sự nghiệp như thế.

Nhà giáo nhân dân Hà Quang Văn sinh năm 1946 tại Hà Nội, là con trai thứ của NSND Ái Liên, một đào nương cải lương nổi tiếng đất Bắc và doanh nhân Hà Quang Định. Lớn lên từ rạp hát của gia đình, cậu bé Văn mới lên 8 đã mê điệu cải lương ngọt ngào. Đêm nào cậu cũng nghêu ngao hát theo các cô chú đang biểu diễn trên sân khấu. Hứng chí quá, cậu bé còn múa may tay chân theo vũ đạo của các diễn viên ngay nơi ghế ngồi làm khán giả mấy lần hú vía. Bị ba mẹ cấm cản vì sợ con khổ bởi nghiệp “xướng ca vô loài” nhưng Văn vẫn trốn ba mẹ đi thi khoa diễn viên cải lương ở trường Ca kịch Dân tộc (nay là Đại học Sân khấu). Năm 1985, thầy rời Hà Nội, xuôi về phương Nam và bắt đầu giảng dạy tại khoa Cải lương, Trường Nghệ thuật Sân khấu II.

Cả cuộc đời gắn bó với cải lương, với bục giảng, đến nay thầy đã dựng được hơn 100 vở và hàng chục đề tài nghiên cứu về cải lương, nghệ thuật sân khấu truyền thống. Trong đó có nhiều vở để lại tiếng vang lớn như: “Ký họa đồng bằng” năm 1990 (tác giả: Lê Duy Hạnh); “Quay về kỷ niệm” năm 1995 (tác giả Huỳnh Thanh Tuấn)… đoạt nhiều Huy chương vàng, Huy chương bạc ở các hội diễn toàn quốc. Nhiều năm giảng dạy, nhận thấy có nhiều bạn trẻ say mê sân khấu, điện ảnh nhưng không đủ điều kiện theo học tại trường, thầy Hà Quang Văn còn kết hợp với Đài Truyền hình TP Hồ Chí Minh, vận động thầy cô và sinh viên trường thực hiện chương trình “Sân khấu học đường” – một chương trình giảng dạy diễn xuất trên truyền hình. Dù đã về hưu từ năm 2007 nhưng các lời mời luôn khiến thầy tất bật, nào là chấm thi, dàn dựng, nào là cố vấn, thỉnh giảng… Thầy cười hiền từ: “Làm sao mà nghỉ ngơi được khi lớp trẻ còn cần mình mà mình thì còn yêu nghề quá!”. “Ma lực đồng tiền” là vở diễn mới nhất thầy dàn dựng cho Đoàn Cải lương Ánh Hồng (Trà Vinh), tham gia liên hoan sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc năm 2012.

Sân khấu trong ba lô

Những năm tháng tiếng hát át tiếng bom, phục trang, đạo cụ, lương thực… nằm gọn trong chiếc ba lô theo những nghệ sĩ trong Đoàn Cải lương Nam Bộ ra chiến trường. Thầy Hà Quang Văn gọi sân khấu ngày ấy là “sân khấu trong chiếc ba lô”. Cõng trên vai 30kg, những nghệ sĩ “thục nữ”, “thư sinh” vẫn băng rừng, băng núi để mang lời ca tiếng hát đến với người lính.

Thầy Hà Quang Văn vào Đoàn Cải lương Nam Bộ năm 1962. Năm 1966, đoàn đi biểu diễn cho anh em bộ đội ở Lạng Sơn. Năm 1972, đoàn tiếp tục hăng hái tham gia biểu diễn ở chiến trường Quảng Trị. Biết gian khổ, biết có thể hy sinh, mất mát nhưng những con người quả cảm nghe theo tiếng gọi của Tổ quốc, quyết ra đi không hẹn ngày về. Thầy bảo: “Lúc đó trong chúng tôi chẳng ai nghĩ đến cái chết”.

Phục vụ trên tuyến lửa, thầy và những nghệ sĩ trong đoàn mới hiểu được sự khốc liệt của chiến tranh khi tận mắt chứng kiến sự hy sinh của đồng đội. Đêm, xe chạy không đèn để tránh bị phát hiện. Trời tối om, chẳng ai nhìn thấy, nhưng câu vọng cổ vẫn ngân lên ngọt ngào để động viên tinh thần cho nhau. Đoạn đường xe không đi được, cả đoàn phải hành quân. Ba lô ghì chặt chân người. Những giọt mồ hôi lăn lên khóe môi đang hát. Tiếng hát lan xa, thúc giục.

“Một, hai, một, hai, ba lô trên vai

Lá ngụy trang đung đưa theo nhịp chạy

Cây bên đường như giơ tay chào vẫy

Những con người trỗi dậy tuổi hai mươi”


Đã mấy lần thầy Văn suýt chết trong gang tấc. Hồi ở Yên Bái, bị ném bom dữ dội. Thầy cùng một anh bạn núp dưới khóm chuối. Thế mà không hiểu sao, miểng bom chỉ xẹt ngang, chứ không trúng vào người, cây cối xung quanh thì tan hoang. Có lần xe của đoàn đang lên dốc thì đứt thắng tụt ngược xuống. Xe đâm vào hàng rào thép gai, mọi người bỏ chạy tán loạn. Khói ở đâu bốc lên mù mịt, cay xè. Riêng Hà Quang Văn mở mắt ra thì thấy mình đang nằm trong “bụi” thép gai từ bao giờ nhưng may mắn không bị thương.

Đưa cho tôi tấm hình đoàn chụp ở chiến trường, thầy Văn kể: “Chúng tôi biểu diễn cho những người lính ở cả hai chiến tuyến. Cho nên mỗi lần đặt chân đến một điểm biểu diễn, đoàn lại cử chú Lưu Chi Lăng và mẹ tôi để thương lượng với quân đội Sài Gòn. Sân khấu chỉ là bãi đất trống, bãi cỏ, thậm chí là bãi mìn. Có nơi, bộ đội còn làm sân khấu bằng những tấm thép của đường băng sân bay Ái Tử cho chúng tôi biểu diễn. Khi xem, quân ta bên này, quân địch bên kia, ngăn cách bởi hàng rào thép gai có cài mìn. Ai cũng sẵn sàng súng đạn. Lúc mới chuẩn bị biểu diễn chúng tôi hơi lo, nhưng khi vở diễn bắt đầu, ai nấy đều say sưa. Dường như sân khấu cảm hóa con người. Khi bài “Lý con sáo” của mẹ tôi kết thúc, những người lính hai bên chiến tuyến đều hô to: “Má ơi, hát nữa cho tụi con nghe đi má”. Những vở cải lương đoàn mang đến ca ngợi tình yêu quê hương đất nước, đạo lý làm người... Tôi còn nhớ, trong một vở, tôi đóng vai lính Sài Gòn. Cảnh đó khiến anh em hai chiến tuyến đều rất xúc động”.

Những năm tháng phục vụ tuyến lửa là chất liệu để thầy dựng nên những vở cải lương về đề tài chiến tranh, đem câu chuyện của mình nhắn gửi lại cho bao lớp học trò. Từ những câu chuyện của người thầy đáng kính, họ hiểu rằng, câu ca tiếng hát của mình trên hết là để phục vụ cho quê hương, đất nước chứ không phải là nấc thang để mưu cầu danh vọng.

Với những đóng góp lớn lao cho sự nghiệp cách mạng cũng như sự nghiệp trồng người, thầy Hà Quang Văn đã được Nhà nước trao tặng Huân chương kháng chiến chống Mỹ hạng ba, Huân chương Lao động hạng ba (năm 2004), Huân chương vì thế hệ trẻ, Huân chương vì sự nghiệp sân khấu Việt Nam... Năm 2006, thầy vinh dự là một trong hai nhà giáo đầu tiên của Bộ Văn hóa, Thể Thao và Du lịch được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân.


Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: QDND
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

 

NSƯT Mỹ Hằng: Người đưa đò thầm lặng

Trong thời gian qua, NSƯT Mỹ Hằng cùng với NS Thanh Lựu đã giúp Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện 8 khóa đào tạo diễn viên cải lương với học viên chủ yếu là công nhân, giáo viên, tiểu thương...

 

Đồng nghiệp thương tiếc nghệ sĩ Phan Quốc Hùng

Trưa 18-10, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tiễn đưa nghệ sĩ Phan Quốc Hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Hôm nay cũng trùng với sinh nhật lần thứ 67 của ông.

 

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.

 

Nghệ sĩ Phan Quốc Hùng đột ngột qua đời

NSND Thoại Miêu vừa thông báo sự ra đi đột ngột của chồng bà, nghệ sĩ Phan Quốc Hùng - SN 1952, nguyên giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang - vào lúc 12 giờ ngày 14-10. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang xúc động bày tỏ niềm thương tiếc.

 

Đam mê và quyền lực làm mới cải lương lịch sử

Sân khấu Kim Ngân vừa ra mắt vở cải lương lịch sử Đam mê và quyền lực (tác giả và đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ) tại Nhà hát Bến Thành, quận 1.

 

‘Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,’ kéo khán giả đến với cải lương

Sau hơn 15 năm vắng bóng trong địa hạt cải lương, nghệ nhân Trần Đông Phương “tái xuất giang hồ” tại Little Saigon với tuồng cải lương “Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,” một nỗ lực của ông trong việc phục hồi vị trí xứng đáng cho bộ môn cải lương tại hải ngoại.

 

Cải lương miễn phí: Nên hay không?

Giới chuyên môn và nghệ sĩ sân khấu đang lo lắng về dự án cải lương miễn phí, bởi theo họ, đó không phải là cách để cứu sàn diễn của bộ môn nghệ thuật này

 

NSƯT Kim Tử Long dời live show vì Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Xô bị cháy

Chiều 2-10, NSƯT Kim Tử Long đã tổ chức buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu về chương trình live show "Thánh đường sân khấu" của anh được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM.

 

Đồng nghiệp, bạn bè thương tiếc NSND Thế Anh

Nhiều người trong giới văn nghệ sĩ bày tỏ sự thương tiếc khi hay tin NSND Thế Anh qua đời sáng 29-9 sau thời gian điều trị nhồi máu cơ tim.

 

Giới nghệ sĩ phản ứng khi cải lương được hát miễn phí tại rạp Hưng Đạo

Động thái này thể hiện rõ khát khao muốn chấn hưng cải lương trong tình cảnh đang èo uột. Người trong cuộc đã vận động và tìm kiếm mọi phương cách để tạo lại thói quen đến rạp xem cải lương của công chúng. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ khác, có vẻ như quyết định này khiến nghệ sĩ trăn trở nhiều.

 

Nghệ sĩ Cẩm Thu: "Hát trên quê hương mình, cảm xúc nồng nàn lắm"

Tham gia dự án thiện nguyện mang lời ca tiếng hát phục vụ trẻ em mồ côi, nghệ sĩ Cẩm Thu từ Mỹ về Việt Nam đã tích cực đi tìm những hạt giống yêu thương.

 

Quách Thị Diễm Ngọc đoạt giải Chuông vàng vọng cổ 2019

Tối 29-9, tại Nhà hát Đài Truyền hình TP HCM, đêm chung kết xếp hạng và trao giải cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lần thứ 14 – năm 2019 đã diễn ra. Thí sinh Quách Thị Diễm Ngọc – Cà Mau đã đoạt giải Chuông vàng vọng cổ 2019.

 

Vở "Giấc mộng đêm xuân" diễn miễn phí phục vụ khán giả

Nằm trong kế hoạch sáng đèn từ nay đến cuối năm 2019 của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, vở "Giấc mộng đêm xuân" sẽ khởi động dự án tạo thói quen để khán giả đến rạp.

 

Đề cử giải Mai Vàng lần thứ 25-2019: Nhiều vở diễn ấn tượng

Có nhiều vở diễn tạo được dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng, xứng đáng được đề cử tranh Giải Mai Vàng năm nay

 

Điều gì làm nên “Ấn tượng” ở “Ký ức vui vẻ”?

“Ấn tượng” là một hạng mục của Giải thưởng Truyền hình VTV Awards 2019. Hạng mục này đã được trao cho chương trình “Ký ức vui vẻ” (phát sóng lúc 20 giờ Chủ nhật hằng tuần trên kênh VTV3). Vậy điều gì làm nên “Ấn tượng” để “Ký ức vui vẻ”, một chương trình còn rất mới, vượt qua những đối thủ khác để đoạt giải thưởng?