13:53 PDT Chủ nhật, 26/03/2017
trang music

Ads

Menu

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

Facebook

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 70

Máy chủ tìm kiếm : 7

Khách viếng thăm : 63


Hôm nayHôm nay : 4258

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 210757

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 5739509

GIÚP ĐỠ NS KHÓ KHĂN, GIÀ YẾU, NEO ĐƠN VÀ CÁC HỘ NGHÈO

ỦNG HỘ CÂY MÙA XUÂN NGHỆ SĨ TẾT ĐINH DẬU 2017

Trong tinh thần lá lành đùm lá rách và góp gió thành bảo, trang nhà cailuongvietnam.com đã khởi sự chương trình quà Tết gửi đến các nghệ sĩ khó khăn, già yếu neo đơn từ mùa lễ , mùa yêu thương của 13 năm về trước: 2004.đến nay. Mỗi năm, thì trang nhà đều có góp sức một chút vào các quỹ của Ban Aí...

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

KỶ NIỆM 13 NĂM THÀNH LẬP WEBSITE CAILUONGVIETNAM.COM ( 2004-2017)

CUNG CHÚC TÂN XUÂN

TIN TỨC TỪ DIỄN ĐÀN SÂN CHƠI CHO KHÁN GIẢ - FORUM FOR CLVN LOVERS

Ban nhạc tài tử Mỹ Tho đi Tây

Đăng lúc: Thứ tư - 08/03/2017 17:18 - Đã xem: 178
TTMT

TTMT

Theo GS.TS Trần Văn Khê, cải lương được sinh ra từ ca ra bộ, mà ca ra bộ được hình thành từ nghệ thuật đờn ca tài tử. Có một câu chuyện thú vị là ca ra bộ chỉ ra đời sau khi ban nhạc tài tử đầu tiên của VN được mời sang Pháp biểu diễn cách đây hơn 100 năm.

Mỹ Tho (nay là Tiền Giang) được xem là nơi khai sinh nghệ thuật cải lương. Ngày 15-3-1918, tức cách đây tròn 96 năm, vở cải lương đầu tiên đã trình làng. Và cũng ở vùng đất cây lành trái ngọt đã sinh ra rất nhiều nghệ sĩ tài danh cho sân khấu cải lương. Tìm về quá khứ, chúng tôi phát hiện thêm nhiều câu chuyện thú vị mà có lẽ chưa nhiều người biết.

rL5YzRmG.jpg
Ban nhạc tài tử Tư Triều tại Marseille năm 1906 - Ảnh: tư liệu

Bước ngoặt Marseille

Những năm đầu thập niên 1900 ở Mỹ Tho có ban nhạc tài tử của ông Nguyễn Tống Triều (Tư Triều) rất nổi tiếng khắp Nam kỳ lục tỉnh. Tiếng đờn kìm Tư Triều càng ngày càng hay. Ông Diệp Văn Cương - một trí thức có tiếng thời ấy - đã dùng những mỹ từ để nói về Tư Triều: “Sau khi tôi nghe Tư Triều đờn kìm và tiếng đờn tì bà của ông Năm Diệm thì tôi không muốn nghe bất kỳ tiếng đờn của ai khác”. Ông Pierre Châu Văn Tú (còn gọi là thầy Năm Tú) là chủ rạp chiếu bóng ở Mỹ Tho mời ban nhạc của ông Tư Triều cộng tác, đờn ca tài tử trước khi chiếu phim nhằm mục đích câu khách. Cũng vì sự nổi tiếng này mà ban nhạc tài tử của ông Tư Triều được mời đi Pháp biểu diễn.

Trong quá trình tìm hiểu về sự kiện này, chúng tôi đã tiếp cận khá nhiều tư liệu. Phần lớn đều viết ban nhạc tài tử của ông Tư Triều đi Pháp năm 1910 hoặc 1911. Còn điểm đến ở Pháp là thủ đô Paris. Với những tư liệu chúng tôi có được, những chi tiết đó không chính xác.

Tại hội thảo về cải lương tổ chức ở Tiền Giang ngày 18-1, TS Mai Mỹ Duyên cũng khẳng định các tư liệu hình ảnh mới tìm thấy đã “đính chính” thời điểm ban nhạc tài tử của ông Tư Triều sang Pháp: năm 1906. Ban nhạc này biểu diễn tại hội chợ đấu xảo cho các nước thuộc địa tổ chức ở TP cảng Marseille từ ngày 15-4 đến 15-11-1906. Hình ảnh chụp gần 100 năm nhưng vẫn rất rõ nét cho thấy ban nhạc đứng bên căn nhà gỗ được mang từ VN sang Pháp lắp đặt.

Ban nhạc có 16 người gồm một người phụ trách, tám tài tử nam, năm tài tử nữ và hai em nhỏ. Nhạc cụ gồm bảy đờn tranh, một đờn kìm, một đờn đoản, một đờn cò, một đờn bầu, một đờn tì bà, một đờn tam, một thanh la và một trống cái. Ban nhạc tài tử của ông Tư Triều đi Pháp biểu diễn với các nhạc sĩ chính gồm: Tư Triều đờn kìm, Chín Hoán đờn độc huyền, Bảy Võ đờn cò, cô Hai Nhiễu (con ông Tư Triều) đờn tranh, còn cô Ba Đắc là tài tử ca. Điểm đặc biệt của ban nhạc tài tử Tư Triều trong thời gian ở Pháp là được nhà tổ chức đưa lên sân khấu biểu diễn cho khán giả xem chứ không phải ngồi dưới sân khấu đờn hát cho khán giả nghe như ở VN.

Khi về nước, ông Tư Triều kể lại sự việc ban nhạc của ông được người Pháp cho xuất hiện trước công chúng một cách rất trịnh trọng và được khán giả hoan nghênh nhiệt liệt. Thầy Năm Tú thấy có thể áp dụng cách này được bèn đưa hẳn ban nhạc đờn ca tài tử lên sân khấu của rạp chiếu bóng của mình trình diễn. Cái màn bạc dùng làm phông, giữa sân khấu có lót một bộ ván. Đến lượt ai ca thì người đó đứng trên bộ ván, trình diễn một bài ca và có ra điệu bộ để minh họa. Vì có thêm yếu tố diễn xuất nên các bài ca thu hút thêm người xem hơn trước. Hồi ký của cụ Vương Hồng Sển xác nhận việc này như sau: “Trước năm 1915, chưa có tỉnh nào dám đưa đờn ca lên diễn trên sân khấu công khai. Tỉnh khởi đầu việc này có lẽ là tỉnh Mỹ Tho, vì danh tiếng không thua Sài Gòn. Và dàn đờn tài tử ra đờn cho công chúng đi xem hát bóng thưởng thức chờ quay phim, y như giáo đầu tuồng bên hát bội, là dàn đờn của ông Tư Triều ở Mỹ Tho”.

wElPqCRH.jpg
Một ban nhạc tài tử ở Mỹ Tho đầu thế kỷ 20 - Ảnh tư liệu

Ca ra bộ

Hồi ký 50 năm mê hát của cụ Vương Hồng Sển và quyển Sân khấu VN của học giả Trần Văn Khải đều đề cập chuyện sau khi đi Pháp về, ông Tư Triều có nhận lời mời của ông chủ khách sạn Minh Tân (nằm cạnh ga xe lửa Mỹ Tho, bây giờ là khu vực công viên Lạc Hồng, TP Mỹ Tho) và thầy Năm Hộ (chủ rạp chiếu bóng Casino ở Mỹ Tho) đưa ban nhạc tài tử đến biểu diễn hằng tuần. Ở khách sạn Minh Tân diễn cho khách thưởng thức, còn ở rạp Casino diễn trước khi chiếu phim.

Học giả Trần Văn Khải kể về thời kỳ đầu của đờn ca tài tử được đưa lên sâu khấu từ “hiệu ứng Marseille” thế này: “Lúc bấy giờ, lối năm 1912, chúng tôi tòng học tại tỉnh Mỹ Tho, có đến xem. Cách chưng dọn sân khấu còn đơn sơ. Cái màn bạc dùng làm tấm phông, kế đó có lót một bộ ván, trước bộ ván để một cái bàn chưn cheo. Hai bên sân khấu có để cây kiểng xem rậm đám và khán giả có cảm giác đứng trước một cái phòng khách hạng trung lưu. Các tài tử đều ngồi trên bộ ván và mặc quốc phục xem nghiêm trang”. Tuy nhiên với ban nhạc tài tử của ông Tư Triều thì khác.

Cô Ba Đắc ca bài Tứ đại oán nhan đề Bùi Kiệm-Nguyệt Nga một mình cô diễn xuất vai của ba nhân vật: Bùi Kiệm, Bùi Ông và Nguyệt Nga rất duyên dáng: “Kiệm từ khi thi rớt trở về/ Bùi Ông mắng nhiếc nhún trề/ Cũng tại mầy ham bề vui chơi/ Kiệm thưa: Tài bất thắng thời/ Con dễ nào không lo bề công danh/ Tuổi con còn xuân xanh/ Ơn cha mẹ chưa đền/ Bùi Ông nghe/ Tiếng nỉ non vuốt ve khuyên Kiệm/ Thôi con ở nhà, đặng khuya sớm với cha”. TS Mai Mỹ Duyên cho rằng ban nhạc tài tử của ông Tư Triều đi Pháp biểu diễn đã học hỏi được phong cách trình diễn âm nhạc mới mẻ, tiến bộ của các nước trên thế giới. Khi về VN, ban nhạc này áp dụng theo nên đã làm thay đổi phong cách biểu diễn, với cách thức trình diễn gần gũi với công chúng hơn.

Thời ấy người ở các tỉnh miền Tây như Vĩnh Long, Sa Đéc, Cần Thơ, Bạc Liêu, Rạch Giá... muốn đi Sài Gòn đều phải ghé ga xe lửa Mỹ Tho nghỉ một đêm rồi sáng hôm sau đi xe lửa lên Sài Gòn. Trong số du khách ấy có ông Tống Hữu Định (còn gọi là Phó Mười Hai) ở Vĩnh Long, là người rất hâm mộ cầm ca. Khi ghé Mỹ Tho nghỉ chân, ông đi xem hát và được nghe cô Ba Đắc ca bài Tứ đại oán nói trên. Lúc này cô không ngồi chung dàn nhạc ca như trước mà đứng riêng. Sau khi trở về Vĩnh Long, ông Tống Hữu Định nảy ra ý tưởng cho các tài tử ca ở nhà mình đứng trên bộ ván ca và có ra điệu bộ minh họa. Thay vì một tài tử ca đóng vai ba nhân vật Bùi Ông, Bùi Kiệm, Nguyệt Nga trong lớp Tứ đại oán Bùi Kiệm-Nguyệt Nga như ban nhạc tài tử của ông Tư Triều làm ở Mỹ Tho, ông Tống Hữu Định phân vai cho mỗi người ca và diễn xuất một nhân vật. Điệu ca ra bộ phát sinh từ đó, khoảng năm 1915-1916.

Bài Tứ đại oán Bùi Kiệm-Nguyệt Nga là tác phẩm ca ra bộ đầu tiên của ông Trương Duy Toản. Nó khơi nguồn cho các soạn giả đặt những bài ca có đối đáp - một yếu tố cho điệu cải lương sau này. Ông Trương Duy Toản có bút danh là Mạnh Tử (1885-1957), từng bôn ba ở nước Pháp, là cây bút tài hoa về văn chương, báo chí, về sau là tác giả của những vở cải lương đầu tiên như Kim Vân Kiều, Lục Vân Tiên, Trang Châu mộng hồ điệp, Lưu Yến Ngọc cứu cha. Từ lớp Tứ đại oán ca ra bộ mà một số nơi đã thử nghiệm, ông Toản phát triển thêm bài bản và lời ca đối đáp cho từng nhân vật.

Năm 1916 Lê Văn Thận (André Thận, chủ hãng tàu người Sa Đéc) đã thành lập gánh xiếc và ca nhạc Tân Nam Việt (Cirque Jeune Annam) chính thức trưng biển quảng cáo ca ra bộ như sau: “Gánh hát Thầy Thận. Ca ra bộ. Các diễn viên của gánh gồm có Bảy Thông, Tám Cang, Tư Hương, Hai Cúc, Năm Thoàng, Hai Biêu, Ba Vui ca toàn những bài lớn như sáu bài Bắc: Lưu thủy, Phú lục, Bình bán, Xuân tình, Tây Thi, Cổ bản và ba bài Nam: Đảo ngũ cung, Nam xuân, Nam ai”. Hình thức ca ra bộ dần đạt đến đỉnh cao, nhiều người ca diễn gọi là hát chập. Đây mới là tiết mục sân khấu, là sự thai nghén chuẩn bị cho sự ra đời của sân khấu cải lương.

 

VÂN TRƯỜNG

Nguồn tin: tcgd theo TTO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
tế
du lich

CHUYỂN ĐẾN

Đăng nhập thành viên

Ủng hộ quỹ cây mùa xuân NS 2017

Tin nóng

NSƯT Thanh Điền xin được 'chết' sớm vì quá mệt

NSƯT Thanh Điền xin được 'chết' sớm vì quá mệt

Những vất vả trong quá trình quay phim đã khiến NSƯT gặp vấn đề về sức khoẻ, anh đành phải đến xin đạo diễn cho nhân vật của mình được... chết sớm, nếu không anh cũng... "đi luôn".

Xem tiếp...

NSMAU

Tỷ giá ngoại tệ

Tháng Ba 26, 2017, 12:52 pm
Code Buy Transfer Sell
AUD 17,176.92 17,280.60 17,434.69
CAD 16,787.95 16,940.41 17,159.98
CHF 22,586.85 22,746.07 23,040.89
DKK - 3,248.46 3,350.34
EUR 24,345.96 24,419.22 24,636.97
GBP 28,140.63 28,339.00 28,591.70
HKD 2,891.33 2,911.71 2,955.35
INR - 347.39 361.02
JPY 201.85 203.89 205.70
KRW 18.71 19.69 20.93
KWD - 74,645.45 77,575.57
MYR - 5,112.73 5,179.00
NOK - 2,640.00 2,722.80
RUB - 360.72 441.27
SAR - 6,061.05 6,298.97
SEK - 2,546.18 2,610.32
SGD 16,059.85 16,173.06 16,349.95
THB 644.21 644.21 671.10
USD 22,750.00 22,750.00 22,820.00

NSƯT Thanh Điền xin được 'chết' sớm vì quá mệt

Những vất vả trong quá trình quay phim đã khiến NSƯT gặp vấn đề về sức khoẻ, anh đành phải đến xin đạo diễn cho nhân vật của mình được... chết sớm, nếu không anh cũng... "đi luôn".

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/tdien.png

TÓC SÂU

Thơ : Tóc Sâu Viế t: Thiện Giả

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/tocsau.jpg

Nghệ sĩ Thanh Hằng: 'Tôi từng phải làm móng, cọ toilet để mưu sinh'

Nghệ sĩ cải lương đình đám một thời lần đầu trải lòng về những ngày tháng vất vả khi sống ở xứ người.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/th.png

Đừng giải tỏa vỉa hè bằng thái độ ‘quá khích’

Hàng loạt cây xanh bị chặt không thương tiếc, những bức tượng nghệ thuật đẹp bị cẩu đi, những bậc thềm nhà trăm tuổi bị đào lên, đập bỏ nham nhở… hẳn không phải là hành động, là cách ứng xử văn minh. Và hẳn nhiên, người ta không thể dùng cách ứng xử thiếu văn minh để xây dựng một thành phố văn minh.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/nvh.jpg

Tài tình thay Đường đến danh ca vọng cổ!

Trong sự nhốn nháo của thế giới game show truyền hình thực tế hiện nay, Đường đến danh ca vọng cổ bất ngờ trở thành hiện tượng lạ bởi tập hợp nhiều điều tuyệt vời.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/dcvvtp.jpg

Diễn viên tuổi Dậu: Tài năng song hành cùng đam mê

Mấy mươi năm theo nghệ thuật và làm nghề, những nghệ sĩ chân chính luôn lấy cái đẹp của nghệ thuật làm đầu. Đặc biệt, dòng máu truyền thống nghệ thuật của gia đình hay ít ra, sự đam mê và nỗ lực đã làm nên những thành tựu lớn trong sự nghiệp của họ.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/qt.jpg

Tháo dỡ bậc thềm lấn chiếm vỉa hè của rạp hát gần trăm tuổi

Đêm 22.3, ông Đoàn Ngọc Hải, Phó chủ tịch quận 1 đã dừng chân trước rạp Công Nhân (Nhà hát kịch thành phố) nằm trên đường Trần Hưng Đạo (thuộc phường Nguyễn Cư Trinh), ra lệnh phá dỡ toàn bộ 5 bậc thềm có chiều ngang hơn 20 mét vì lấn chiếm vỉa hè. Ít ai biết rạp hát có tuổi đời gần 1 thế kỷ này từng là tài sản của một vị đại gia lẫy lừng Sài Gòn.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/1.jpg

Hoa đồng cỏ nội - Tình nghĩa vợ chồng cảm động lòng người

Nội dung đơn giản nhưng chạm vào trái tim người xem bằng tình vợ chồng son sắt, vở cải lương Hoa đồng cỏ nội tiếp tục lấy nước mắt khán giả trong Ngân mãi chuông vàng tối qua (19/3).

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/nmcv.jpg

Tác giả kịch 'Dạ cổ hoài lang' nói gì về bộ phim chuyển thể?

Clip hậu trường thứ hai của Dạ cổ hoài lang tiếp tục hé lộ những thông tin thú vị về các nhân vật khác tham gia bộ phim, đặc biệt có sự xuất hiện của “cha đẻ” vở kịch nổi tiếng trải lòng về những cảm xúc của ông khi Dạ cổ hoài lang được đưa lên màn bạc. Phim Dạ cổ loài lang do Galaxy Distribution phát hành, dự kiến khởi chiếu 24/3/2017

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/dchl.jpg

Những game show truyền hình bị chỉ trích vì phản cảm

Khách mời khóc thét khi bị đẩy vào bồn nước chứa đầy rắn hay nghệ sĩ hài chọc cười người xem bằng những trò lố vô duyên... đã và đang 'hoành hành' màn ảnh truyền hình.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/game.jpg

Gặp NSƯT Thanh Thanh Tâm tại Mỹ

Thanh Thanh Tâm sinh sống cùng 2 con, nơi chị làm việc là tiệm Nails của nghệ sĩ Ngọc Thủy, con gái nghệ sĩ Thanh Hùng

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/ttt.jpg

Gặp lại danh ca Phương Đại

Danh ca Phương Đại đã bước vào tuổi 75, tai biến khiến ông đi đứng khó khăn. Nhưng mỗi khi gặp gỡ văn nghệ sĩ hải ngoại trong bất cứ chương trình văn nghệ phục vụ cộng đồng, ông cũng đều có mặt và hớn hở vui mừng như “cá gặp nước”.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/phdai1.png

Lỗ hổng trong đào tạo diễn viên

Đội ngũ diễn viên trẻ được đào tạo đang khiếm khuyết một cách báo động

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/cddt.jpg

Tiếng đàn tranh làm vỡ òa cảm xúc kiều bào ở Seattle – Mỹ

iếng đàn tranh của Tiến sĩ – NSƯT Hải Phượng đã làm say đắm kiều bào ở Seattle – tiểu bang Washington – Mỹ

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/haiphuong.jpg

Danh ca Minh Cảnh hội ngộ NSƯT Mỹ Châu

Sau 2 năm bị bạo bệnh, nghệ sĩ Minh Cảnh đã trở lại sân khấu tại Mỹ để phục vụ khán giả kiều bào và ông đã hội ngộ NSƯT Mỹ Châu ở quận Cam, tiểu bang California.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/mcmc2.jpg

Danh ca Thanh Hà lần đầu đi thi hát

Sau khi tham gia hàng loạt các chương trình âm nhạc với vai trò giám khảo, cố vấn, khách mời… nữ danh ca Thanh Hà bất ngờ thử sức ở một cuộc thi âm nhạc với tư cách thí sinh.

 
/newclvn/uploads/news/2017/03/tha.jpg
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1
1