19:25 PST Thứ năm, 21/11/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 59

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 55


Hôm nayHôm nay : 16194

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 478752

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 20756531

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

CẢI LƯƠNG VÀO MÙA HÁT CHẦU KỲ 2: TIẾNG TRỐNG CHẦU

Đăng lúc: Thứ tư - 25/04/2018 09:15 - Đã xem: 1631
CẢI LƯƠNG VÀO MÙA HÁT CHẦU  KỲ 2: TIẾNG TRỐNG CHẦU

CẢI LƯƠNG VÀO MÙA HÁT CHẦU KỲ 2: TIẾNG TRỐNG CHẦU

CLVNCOM - Nếu như ở bài viết trước là "tam niên đáo lệ Kỳ yên" nói về thời gian bắt đầu một mùa hát chầu trong năm với những tên đoàn hát xưa, những nghệ sỹ biểu diễn nghệ thuật tuồng cổ... hay những nỗi nhớ ai hoài ... thì ở bài viết này người viết muốn nói đến tiềng trống trong mùa hát chầu hay còn gọi là tiếng trống chầu.
Lễ Kỳ yên từ lâu được xem là văn hóa tín ngưỡng trong dân gian, đã ăn sâu trong tìm thức người Việt Nam bao đời với nhiều hoạt động, sinh hoạt, phong tục phong phú ... là nơi hội tụ giao lưu và kết nối tình cảm bà con, làng xóm, của những người xa xứ tìm về nguồn cội ... 

Image

Không là hương, không là hoa nhưng cũng đủ làm xao xuyến, thúc giục, đam mê đến đê mê lạ thường bao trái tim, làm nhớ nhung lòng ai, làm bồi hồi, phấn khởi, hối hả đến lạ thường ... buộc con người ta phải tất tả chạy tới gần hơn, thật gần mới được! 

Image

Tiếng trống chầu trong Lễ Kỳ yên có một sức hấp dẫn khó tả vô lượng! Nếu không đâu phải tự nhiên mà thành? Nếu không đâu dễ gì mà qui tụ bao người đến, vui vẻ, hồ hởi, hân hoan? Đâu phải những người bình dân xưa trong làng, trong xóm hay những nam thanh, nữ tú bị cuốn hút bởi tiếng trồng chầu xa xa ... mà còn cả đào, kép hát ... những con người đã trót gởi phận đời mình theo nhặt khoan tiếng trống chầu - thứ hạnh phúc mà không dễ gì nơi đâu có được hay ai mang đến cho ai mà đó là sự tương tác của tiếng trống chầu với người nghệ sỹ nơi sân đình.

Sự tương tác ấy như thế nào mà tiếng tiếng trống chầu lại gắn kết bao tâm hồn, cung điệu đến thế?

Image

Lễ Kỳ yên được hiểu là lễ cầu an, lễ tế thần Thành Hoàng lớn nhất trong một năm ở một ngôi đình thần ở Nam Bộ, mỗi năm có 2 lệ cúng: thượng đền và hạ điền, có nghĩa là bắt đầu mùa vụ mới người ta cũng làm lễ tế thần cầu một năm mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu và làm lễ tế sau một mùa thu hoạch như mong đợi để cầu sự bình yên...


Trở lại với tiếng trống chầu. Để bắt đầu một buổi hát chầu, người cầm chầu đánh nhẹ dằn roi trống một tiếng - điều này cũng là báo một tín hiểu rằng phía bên trong sân khấu, đoàn hát đã chuẩn bị xong chưa? Tiếng vang động của trống, bà con nghe được cũng hiểu là đã sắp đến giờ biểu diễn mọi người tập trung, ổn định chỗ ngồi chuẩn bị xem hát. Sau tiếng trống "thùng rụp" báo hiệu đó, từ phía trong sân khấu sẽ có tiếng trống "cờ rụp" của dàn nhạc - ý chỉ báo hiệu đã chuẩn bị xong, sau đó người có uy tín trong đoàn hát sẽ giới thiệu chương trình biểu diễn...

Nghệ thuật có thì sẽ có phê bình nghệ thuật bằng lời văn, ca từ, bài viết, hát chầu là biểu diễn phục vụ quần chúng và quần chúng của loại hình này cũng tham gia phê bình bằng roi tuồng, roi tuồng ấy là gì mà sao đem lại hiệu quả trực tiếp và rất thanh lịch?

Thế nên, người đánh trống chầu cũng là người người am hiểu nghệ thuật không kém đào, kép hát. Vì vậy, tiếng trống chầu được xem là roi tuồng, không phải thứ lý luận suông mà có cả một qui luật hẳn hoi.

Image

Sau hồi đối đáp, báo tín hiệu qua lại như thế, tiếng trống chầu bắt đầu nổi lên thúc giục diễn viên ra sân khấu biểu diễn - đó còn được gọi là trống khai trường và được đánh theo mùa: "Xuân tam, hạ cử, thu thất, đông nhị” - nghĩa là vào mùa xuân thì trống khai trường đánh ba tiếng, mùa hạ thì đánh chín tiếng, mùa thu thì đánh bảy tiếng và mùa đông thì đánh hai tiếng. Khi vùa dứt tiếng trống cuối cùng thì dàn nhạc của sân khấu trổi lên chuẩn bị không khí biểu diễn.

Người cầm chầu "có trong tay" ba loại roi: thứ nhất là "roi trống mở miệng, thứ hai: "roi trống chấm câu", thứ ba: roi trống điểm khuyên". Ý nghĩa và mục đích của ba loại roi ấy như thế nào?

Trường hợp là "roi trống mở miệng": khi diễn bước ra sân khấu và chuẩn bị cất giọng. Nếu là "roi trống chấm câu": "mượn roi trống như là một bút son để chấm mạch văn trong câu thơ và từng câu thơ". Thế mới hay tiếng trống chầu là một loại hình phê bình rất trực tiếp và thanh lịch mà lại hiệu quả vô cùng. Trường hợp cuối cùng "roi trống điểm khuyên": dùng để khen ngợi người nghệ sỹ ca hay, diễn giỏi, vũ đạo đẹp.

Có khen thì sẽ có phạt, nếu phạt thì sao? - Lúc đó không đánh trống mà sẽ gõ vào thành trống. Khi diễn viên đuối sức, hay hụt hơi thì tiếng trống lại nổi lên, khi đó gọi là "roi trống vớt hơi" - diễn viên nào gặp roi trống như thế này được gọi là động viên - như một sự tiếp sức, diễn viên cảm thấy khỏe hơn, thoải mái, phấn khởi biểu diễn.
Image

Trong hoàn cảnh nào đi chăng nữa thì người cầm chầu vẫn giữ đúng nguyên tắc hàng đầu là không đánh trống chồng lấp lên tiếng hát, lời thoại của diễn viên, tiếng trống chầu được xem là phương tiện thưởng thức nghệ thuật chính vì vậy trong từng roi trống đều rất hiệu quả, dứt khoát, góp phần mang lại hiệu ứng tích cực nơi người thưởng thức.

"Tam niên đáo lệ Kỳ yên
Trống chầu giục giã mọi miền gần xa
"

Image

Không là hương, không là hoa nhưng cũng đủ làm xao xuyến, thúc giục, đam mê đến đê mê lạ thường bao trái tim, làm nhớ nhung lòng ai, làm bồi hồi, phấn khởi, hối hả đến lạ thường ... buộc con người ta phải tất tả chạy tới gần hơn, thật gần mới được! 

Tiếng trống chầu trong Lễ Kỳ yên có một sức hấp dẫn khó tả vô lượng! Nếu không đâu phải tự nhiên mà thành? Nếu không đâu dễ gì mà qui tụ bao người đến, vui vẻ, hồ hởi, hân hoan?

Tác giả: Vương Thoại Hồng
Tác giả bài viết: VƯƠNG THOẠI HỒNG
Nguồn tin: vuongthoaihong - cailuongvietnam.com
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Xúc động những lời tri ân thầy cô của nghệ sĩ sân khấu

Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, các nghệ sĩ sân khấu đã dành những lời tốt đẹp nhất đến thầy cô, các bậc ân sư dìu dắt mình vào nghề.

 

Danh sách Đề cử Mai Vàng 2019 sẽ gọi tên nghệ sĩ trẻ Hoàng Hải?

CLVNCOM - Theo số liệu tổng hợp gần nhất (8/11) của ban tổ chức giải Mai vàng 2019, Nghệ sĩ trẻ Hoàng Hải lần đầu góp mặt trong Top dẫn đầu danh sách Đề cử Mai vàng 2019 với hạng mục Nam diễn viên sân khấu

 

Biết làm, cải lương vẫn ăn khách

Vở diễn "Áo cưới trước cổng chùa" phiên bản mới vừa ra mắt cho thấy cải lương được chăm chút vẫn thu hút khán giả

 

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Thân chào Quý Bạn, Hồi còn nhỏ ở Tân Trụ, Long An, có lần tôi theo Ba tôi (lúc ấy đang làm Trưởng Chi Y Tế) tới thăm một cựu bệnh nhân ( một vị bô lão xưa từng làm quan dưới triều Nguyễn) và được nghe vị bô lão này dùng đàn cò đờn bản Ngũ Đối Hạ . Lúc ấy, chỉ có Ba tôi biết thưởng thức, còn tôi thì mù tịt. Tuy nhiên, tôi còn nhớ những lời vị bô lão này nói rằng bản Ngũ Đối Hạ là một bài luận văn hoàn chỉnh gồm nhập đề (lớp 1), thân bài ( 3 lớp kế tiếp), và kết luận (lớp 5). Thân bài có lúc hùng lẫn bi ai, nhưng lớp 5 phải có hậu, tức là kết quả tốt đẹp. Bản Ngũ Đối Hạ sau này được lưu truyền trong dân gian, và được dùng để rước lễ hoặc khai mạc những buổi cúng Đình. Hôm nay, tôi dùng thể điệu Ngũ Đối Hạ để viết và ca (dù giọng già không hay) bài Niềm Vui Trở Lại thuật lại tâm tình của một Cụ Bà là bạn của Mẹ tôi. Cụ bà nói rằng niềm sung sướng nhứt trong đời của Cụ là được ở gần Ngoại và Má của Cụ bà. Bài này được tôi ca theo tiếng đàn hoà tấu của dàn cổ nhạc Vĩnh Long và dàn cổ nhạc Tây Ninh. Phạm văn Phú TB: Tôi đã dùng lối diễn tả chân phương tuyệt vời của Cố Nữ Nghệ Nhân Bạch Huệ trong bài Hồn Thiêng Sông Núi của tác giả Trần ngọc Thạch để viết bài Niềm Vui Trở Lại.

 

Hé lộ 12 nam nghệ sĩ dẫn đầu danh sách đề cử giải Mai Vàng 2019

Danh sách nghệ sĩ và tác phẩm đang ở tốp đầu đề cử qua phiếu điện tử báo NLĐ trong đợt tổng kết mới nhất, 12 nam diễn viên sân khấu là những gương mặt tài năng, có nhiều vai diễn hay trong năm 2019.

 

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Sáng 8-11, Hội Sân khấu TP HCM tổ chức tọa đàm "Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Sài Gòn – 1955-1975". Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà báo hiến kế, đóng góp ý kiến cho việc bảo tồn, phát triển cải lương trong thời đại mới.

 

: Thanh Hằng, Thanh Ngân và 3 tượng Mai Vàng

Thanh Hằng, Thanh Ngân cùng Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc - những nghệ sĩ thế hệ thứ tư của gia tộc nổi tiếng 4 đời theo nghề hát - đã làm rạng danh thêm cho truyền thống của gia tộc

 

Xem hậu bối diễn, cô đào võ nhớ "Nhụy Kiều tướng quân"

Chương trình văn nghệ do đoàn "Tình ca Bắc Sơn" tổ chức tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM tối 3-11 đã làm ấm lòng các nghệ sĩ đang an dưỡng ở đây. Trong đó, NSƯT Diệu Hiền xúc động với trích đoạn "Nhụy Kiều tướng quân" do diễn viên trẻ thể hiện.

 

NSƯT Vũ Linh: "Phương Hồng Thủy là cô đào tình tứ nhất"

Tối 30-10, trong buổi họp mặt nghệ sĩ, Vũ Linh đã bộc bạch suy nghĩ về NSƯT Phương Hồng Thủy và những vấn đề về sân khấu cải lương.

 

Thêm một nữ đạo diễn trẻ dựng vở lịch sử

Đông khán giả đã đến xem và cổ vũ nồng nhiệt vở cải lương "Dậy sóng Bạch Đằng Giang" do nữ đạo diễn trẻ Dương Thị Kim Tiến dàn dựng tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM) tối 25-10.

 

Khán giả không muốn mua vé xem ca nhạc?

Khi khán giả có rất nhiều lựa chọn cho nhu cầu giải trí (hoàn toàn miễn phí) của mình như hiện nay, việc ai đó bỏ tiền mua vé để xem chương trình mà không phải quá đặc sắc đôi khi phải cân nhắc

 

Nghệ sĩ Thanh Hằng: “Thanh xuân của tôi chỉ toàn nỗi buồn”

Nghệ sĩ Thanh Hằng chia sẻ chị không biết thanh xuân là gì, vì từ năm 14 tuổi chị đã phải bươn chải ngoài đời, theo đoàn hát và cứ thế lao vào công việc: “Nhiều lúc tôi suy nghĩ, đời có gì mà vui?”

 

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

 

NSƯT Mỹ Hằng: Người đưa đò thầm lặng

Trong thời gian qua, NSƯT Mỹ Hằng cùng với NS Thanh Lựu đã giúp Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện 8 khóa đào tạo diễn viên cải lương với học viên chủ yếu là công nhân, giáo viên, tiểu thương...

 

Đồng nghiệp thương tiếc nghệ sĩ Phan Quốc Hùng

Trưa 18-10, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tiễn đưa nghệ sĩ Phan Quốc Hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Hôm nay cũng trùng với sinh nhật lần thứ 67 của ông.

 

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.