09:41 PDT Thứ tư, 21/04/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 139

Máy chủ tìm kiếm : 5

Khách viếng thăm : 134


Hôm nayHôm nay : 9531

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 636062

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 33799889

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Vợ chồng nghệ sĩ Chí Linh - Vân Hà: Phải chắp cánh cho tài năng bay cao

Vợ chồng nghệ sĩ Chí Linh - Vân Hà: Phải chắp cánh cho tài năng bay cao

Đang lèo lái đoàn xã hội hóa cải lương đạt doanh thu cao, hai nghệ sĩ Chí Linh và Vân Hà luôn cho rằng lợi nhuận lớn nhất chính là sự trưởng thành của đào kép trẻ

Xem tiếp...

GÌN GIỮ NÉT ĐẸP ĐỜN CA TÀI TỬ

Đăng lúc: Thứ ba - 07/07/2015 09:05 - Đã xem: 2055
Giáo sư Trần Văn Khê. Ảnh: DUY KHÔI

Giáo sư Trần Văn Khê. Ảnh: DUY KHÔI

Lễ truy điệu Giáo sư – Tiến sĩ Trần Văn Khê, nhà nghiên cứu âm nhạc dân tộc tài hoa của Việt Nam, đã diễn ra tại TP HCM. Đất nước tiễn biệt một hiền tài góp công lớn trong bảo tồn và quảng bá âm nhạc dân tộc nói chung, đờn ca tài tử (ĐCTT) nói riêng.

Để tưởng nhớ Giáo sư, Báo Cần Thơ xin lược trích giới thiệu bài tham luận ông của tại Hội thảo Bảo tồn và phát huy ĐCTT Nam bộ diễn ra ở Bạc Liêu vào tháng 4-2014. Đây cũng là Hội thảo cuối cùng do Giáo sư chủ trì.

…Người Nam bộ là những người "tứ chiếng" năng động, nhạy bén, dám nghĩ, dám làm, giản dị, cởi mở, hào hiệp, hiếu khách, có một nền dân ca dồi dào, với nhiều câu ca dao trữ tình, câu hò điệu lý duyên dáng, bài vè dí dỏm, một nền nhạc lễ bắt nguồn từ nhạc cung đình miền Trung, giản dị hóa, dân gian hóa, rất độc đáo với "phe Văn, phe Võ", với tiếng trống "đánh sáng, đánh tối", "tiếng âm, tiếng dương"… đã tạo nên một không gian văn hóa Nam bộ đặc thù, phát triển không ngừng đến ngày nay.

Trong những người theo phong trào Cần Vương vào Nam truyền bá nhạc Hụế cho người học nhạc miền Nam, các nghệ nhân còn nhắc lại tên ông Nguyễn Tòng Bá chuyên dạy đờn Nguyệt (Kìm) và đờn Tranh; ông Nguyễn Liên Phong dạy đờn Độc huyền (Bầu); ông Trần Quang Thọ dạy đờn Tỳ bà. Ông Nguyễn Quang Đại là người tỉnh Quảng Nam, con thứ ba trong gia đình nên người dân Nam bộ thường gọi là ông Ba Đại hay Ba Đợi, ông đến vùng Chợ Đào – Long An mở lớp dạy đờn ca. Từ đó, lối đờn ca trang nghiêm của nhạc thính phòng và cung đình Huế đã được nhiều người trong Nam học hỏi và đã trở nên gần gũi với dân chúng hơn. Cùng một lúc với nền ca nhạc từ Huế đi vào, người nhạc sĩ miền Nam còn tiếp cận với nhạc lễ theo phe Văn (gồm 4 cây đờn Cò lên dây khác nhau), hình thành nên bộ môn nghệ thuật ĐCTT ngày nay.

Giáo sư Trần Văn Khê (thứ hai từ phải sang) chủ trì Hội thảo Bảo tồn và phát huy giá trị Di sản văn hóa phi vật thể ĐCTT Nam bộ tại Bạc Liêu. Ảnh: DUY KHÔI

Phần đông, khi nhắc đến ĐCTT thì cho rằng lối nhạc đó không sâu sắc mà mang tính giải trí dân gian. Thực ra, "tài tử" có nghĩa là người có tài. Người ĐCTT không dùng tài nghệ của mình làm kế sinh nhai. Khi nào thích đờn thì họp nhau lại tại nhà một người trong làng rồi cùng nhau đờn chơi, ai biết đờn ca cũng có thể tham gia được, có thể đờn ca suốt đêm không chán. Nhưng khi không thích đờn thì dầu có ai đem "tiền muôn bạc vạn" đến bảo đờn rồi thưởng thì các nghệ nhân tài tử cũng nhứt định không đờn.

Rao đờn miền Nam rất phóng túng. Mỗi người thầy có một cách rao, lúc đầu dạy học trò, thì học trò đờn theo thầy, nhưng khi học trò đến một mức nghệ thuật tương đối cao, thầy cho phép học trò tạo những câu rao đặc biệt cho mình. Người đờn khi bắt đầu rao, một mặt dẫn thính giả đi lần vào điệu, vào hơi để nghe bản đờn, vừa là lúc thử xem có phím đờn nào chênh lệch hay không. Giống như người kỵ mã trước khi cỡi ngựa cần phải biết chứng con ngựa mình đang cỡi. Trong ĐCTT, có một nguyên tắc thẩm mỹ "học chân phương – đờn hoa lá".

Nếu như những loại hình âm nhạc khác người ta gọi là trình diễn, biểu diễn thì ĐCTT được gọi là "chơi ĐCTT". Điều này thể hiện tính ngẫu hứng, tâm tấu, đồng điệu giữa người đờn ca và người nghe.

* * *

Hiện nay, do chịu ảnh hưởng của sự du nhập nhạc phương Tây, các phương tiện thông tin hiện đại và một số nhận thức sai lạc về ĐCTT nên thể loại này đang dần mất tính chính thống. Nhiều nơi thay đổi không gian thính phòng của ĐCTT để diễn viên hòa nhạc, hòa ca trong không gian sân khấu – nơi mà người nghe và người diễn bị tách biệt. Nhiều chương trình nặng phần trình diễn, chú trọng nhiều đến phần ca hơn là phần hòa đờn. Thậm chí người đờn còn học thuộc lòng các bài bản ký âm theo phương Tây một cách chi tiết, do đó làm mất đi tính ứng tác, tính ngẫu hứng đặc trưng của nghệ thuật ĐCTT truyền thống. Hiện, dù số câu lạc bộ ĐCTT tăng lên nhưng khi trình diễn thì quá nặng việc đờn đúng hơi, đúng nhịp, không có tinh thần "chơi" ĐCTT như xưa. Một số tiết mục ĐCTT trên các Đài PT-TH đã bị "sân khấu hóa".

Tôi cùng thông cảm hoàn cảnh khó khăn của những người chơi ĐCTT. Trong xã hội ngày nay trước hết cũng phải lo cơm ăn áo mặc rồi mới tới việc phụng sự nghệ thuật. Sau khi được UNESCO nhìn nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện nhân loại, ĐCTT không thể phát triển theo chiều hướng hiện nay. Các nghệ nhân thâm niên cần được đãi ngộ để đem hết hiểu biết của mình truyền lại cho giới trẻ. Người nghệ nhân tận tụy với âm nhạc truyền thống ở Nhật được huy hiệu "Quốc gia chi bảo", ở Ấn Độ được vinh danh "Padma Shri" và hưởng lộc đến cuối đời. Nước ta cũng có danh hiệu "nghệ sĩ nhân dân", "nghệ sĩ ưu tú" nhưng mấy khi nghệ nhân dân gian được phong những danh hiệu đó? Các nghệ nhân nên được tôn vinh như một Di sản quý.

Công việc giữ gìn, phát triển và phổ biến ĐCTT không phải chỉ riêng những người chuyên môn, mà mọi người, nhứt là chánh quyền nên chung tay, tạo mọi điều kiện thuận lợi và dân chúng cũng nên hưởng ứng bằng cách tham dự những buổi sinh hoạt đó.


Nguồn tin: tcgd theo BCT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Vợ chồng nghệ sĩ Chí Linh - Vân Hà: Phải chắp cánh cho tài năng bay cao

Đang lèo lái đoàn xã hội hóa cải lương đạt doanh thu cao, hai nghệ sĩ Chí Linh và Vân Hà luôn cho rằng lợi nhuận lớn nhất chính là sự trưởng thành của đào kép trẻ

 

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Khép lại đợt tái diễn cuối tuần qua, nghệ sĩ Võ Minh Lâm xúc động trước tình cảm của công chúng dành cho vở "Nàng Xê Đa". Anh mong muốn vở diễn này sẽ tiếp tục được diễn lại.

 

Con trai cố nghệ sĩ Chinh Nhân viết lời yêu thương trong dịp sinh nhật cha

Ngày 1-4 là ngày sinh cố nghệ sĩ Chinh Nhân. Trên trang cá nhân, diễn viên múa Jacky, con trai của nghệ sĩ Chinh Nhân, đã viết những dòng tâm sự khiến cư dân mạng xúc động

 

NSƯT Hùng Minh: Một đời sân khấu

NSƯT Hùng Minh chia sẻ: “Tính đến nay cũng đã 65 năm đi hát. Tôi vẫn nhớ mãi một thời tuổi trẻ bôn ba, vất vả vì miếng cơm, manh áo. Ngẫm nghĩ thấy cuộc đời mình cũng có nhiều may mắn, được ông Tổ nghề thương, nên từ một cậu bé nghèo chẳng biết hát xướng là gì, trong dòng đời xuôi ngược nhận được những cơ may để từng bước thành danh với nghiệp ca diễn”.

 

Nàng Xê Đa" Thanh Vy hội ngộ các "chiến binh" năm xưa

Tối 28-3, Nhà hát Trần Hữu Trang đã tổ chức buổi giao lưu "Ký ức với Đoàn Cải lương Nam Bộ". NSND Thanh Vy xúc động nghẹn ngào gặp lại các nghệ sĩ từng gắn bó với chiếc nôi nghệ thuật cải lương trên đất Bắc.

 

Chương trình sân khấu: Thương hoài hai tiếng cải lương

Công ty TNHH Giải trí Gia Bảo tổ chức họp báo thông tin về dự án cải lương mới Tài danh đất Việt 5, tôn vinh những nghệ sĩ (NS) có nhiều đóng góp cho sân khấu cải lương.

 

Ca sĩ Như Quỳnh nói gì về việc nghiện thuốc dẫn đến quên lời, mất giọng?

Trong buổi họp báo giới thiệu liveshow "Chuyện ba người" tổ chức vào đêm 16-3 tại phòng trà Đồng Dao, ca sĩ Như Quỳnh thừa nhận đang chịu những tác dụng phụ của chứng nghiện thuốc.

 

Cải lương nỗ lực vượt khó

P Nhiều nghệ sĩ cải lương tài năng đoạt HCV Giải thưởng Trần Hữu Trang trong những năm qua nhưng lại thiếu sàn diễn cho họ phát triển sau khi được vinh danh

 

Phi Nhung nói gì khi fan đề nghị cưới Mạnh Quỳnh

Ca sĩ Phi Nhung nhắn nhủ ca sĩ Mạnh Quỳnh "Mãi bên nhau bạn nhé" khi cặp đôi tung ra bộ ảnh chụp chung mà theo cư dân mạng là không khác gì ảnh cưới.

 

HCV làm gì để tỏa sáng trong năm 2021?

Năm 2021 dù khó khăn bủa vây, sàn diễn cải lương vẫn nỗ lực sáng đèn, các nghệ sĩ đoạt HCV cuộc thi "Tài năng trẻ diễn viên cải lương" và cuộc thi Trần Hữu Trang đã nỗ lực làm mới chính mình.

 

ĐOÀN CẢI LƯƠNG TUỒNG CỔ HUỲNH LONG: Tìm chỗ đứng trong khán giả trẻ

Chiều 18-1, nghệ sĩ (NS) Bình Tinh và NS Nhật Khánh đã giới thiệu vở diễn sân khấu "Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng giang", do Đài Truyền hình TP HCM thực hiện.

 

Nhiều nghệ sĩ qua đời đầu năm 2021, khán giả thương tiếc

Từ đầu năm 2021 đến nay, lần lượt nhiều nghệ sĩ gạo cội trong và ngoài nước đã ra đi vĩnh viễn, để lại niềm tiếc thương trong lòng công chúng hâm mộ.

 

Con gái soạn giả Hoa Phượng nói gì về phim "Kiều@"?

Sau những dư luận trái chiều khen chê về bộ phim "Kiều@" dựa theo kịch bản cải lương "Nửa đời hương phấn" của Hà Triều, Hoa Phượng, con gái của cố soạn giả Hoa Phượng tại Munich – Đức đã trao đổi với PV Báo Người Lao Động về bộ phim này.

 

Sau ly hôn, nghệ sĩ Linh Tâm – Cẩm Thu bất ngờ khoe hình con trong ngày sinh nhật

Không hẹn mà tương đồng, nghệ sĩ Linh Tâm và Cẩm Thu trong ngày sinh nhật của con trai – nghệ sĩ Linh Tý đã đồng loạt khoe ảnh thời thơ ấu của con khiến cộng đồng mạng xao xuyến về một cặp đôi tuyệt đẹp trên sân khấu một thời.

 

Nghệ sĩ Tú Trinh: Tôi sợ lặp lại chính mình

Nghệ sĩ Tú Trinh cho biết chị là mẫu diễn viên không hề chê vai phụ. Chị luôn ý thức phải làm mới mình để được lòng khán giả mộ điệu

 

Diễn viên Thương Tín bị đột quỵ

Diễn viên Thương Tín bị đột quỵ, được người bạn đưa vào bệnh viện vào 18 giờ ngày 25-2 để được chăm sóc, điều trị tích cực.