17:46 PDT Thứ bảy, 10/04/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 104


Hôm nayHôm nay : 45426

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 263374

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 33427201

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Khép lại đợt tái diễn cuối tuần qua, nghệ sĩ Võ Minh Lâm xúc động trước tình cảm của công chúng dành cho vở "Nàng Xê Đa". Anh mong muốn vở diễn này sẽ tiếp tục được diễn lại.

Xem tiếp...

Gần trăm năm cho sân khấu

Đăng lúc: Chủ nhật - 10/11/2013 14:39 - Đã xem: 3487
NSND Phùng Há - Ảnh: do ông bầu Xuân cung cấp

NSND Phùng Há - Ảnh: do ông bầu Xuân cung cấp




Trong lịch sử sân khấu Việt Nam, NSND Phùng Há được đánh giá như một trong những trụ cột quan trọng với gần một thế kỷ gắn bó và nuôi dưỡng nghệ thuật cải lương từ giai đoạn sơ khai cho đến lúc trưởng thành.


Năm 12 tuổi, cô bé Phụng Hảo sống với bà ngoại mù và người mẹ thường đau yếu nên phải nghỉ học, đi làm công cho lò gạch. Công việc in gạch rất khổ nhọc mà tiền công lại ít ỏi, Phụng Hảo vừa làm vừa hát nghêu ngao cho vơi nỗi buồn. Không ngờ các công nhân ở đó thích quá, tình nguyện làm thay công việc để được nghe cô bé hát.

Tiếng lành đồn xa, ông bầu Hai Cu, chủ gánh hát Tái Đồng Ban tìm đến nghe và say sưa với giọng hát ngọt ngào dù chưa một ngày được huấn luyện. Ông liền mời Phụng Hảo gia nhập gánh hát với một số tiền rất lớn vào thời đó. Năm 1924, chỉ mới 13 tuổi, cô bé được chính thức bước lên sân khấu với nghệ danh Phùng Há (phiên âm từ tiếng Quảng Đông).

Hóa thân thành hàng trăm nhân vật, nhưng dù là nhân vật nào, nam hay nữ, danh tướng hay mỹ nhân cũng được bà cũng lột tả đến tận cùng tính cách và số phận

Trên đỉnh vinh quang

Hơn nửa thế kỷ đắm mình dưới ánh đèn sân khấu, Phùng Há luôn là đào chánh của hàng chục đoàn hát từ gánh Tái Ðồng Ban đến gánh Trần Ðắc, gánh Thầy Năm Tú, Phước Cương, Tam Phụng, Việt Kịch Năm Châu... Suốt mấy thập niên của thế kỷ 20, cả Sài Gòn lục tỉnh cho đến Nam Trung bộ, Bắc bộ gần như không một ai mê cải lương mà không biết cái tên Phùng Há.

Những năm 1950, gánh hát thiếu người đóng những vai khó, đặc biệt là các nhân vật võ tướng do trình thức cải lương cổ trang còn sơ khai. Phùng Há đã mạnh dạn thử nghiệm hình thức mới, tự mình vào vai An Lộc Sơn. Được công chúng đón nhận nồng nhiệt, từ đó, bà tiếp tục thử sức mình trong các vai Lữ Bố, Tào Tháo, Đường Minh Hoàng, hoàng tử Lang... và mở đầu cho trào lưu “đào đóng vai kép”.

Đặc biệt, Lữ Bố trong vở Phụng Nghi Đình là vai diễn thành công nhất của nghệ sĩ Phùng Há, sóng đôi cùng nhiều nữ nghệ sĩ tài danh như Năm Phỉ, cô Ba Thanh Loan, Kim Cương, Thanh Nga... Đây là vai diễn gắn bó với bà suốt mấy chục năm, nhiều lần lưu diễn ở nước ngoài và thu được thành công vang dội. Năm 1964, Hội đồng Quốc tế âm nhạc thuộc UNESCO phối hợp với Hội đồng Âm nhạc quốc gia Liên bang Đức tổ chức hội nghị quốc tế tại Hamburg về nhạc kịch thế giới. Nghệ sĩ Phùng Há và nghệ sĩ Kim Cương tham gia với lớp diễn Phụng Nghi Đình, được khen ngợi trước gần 50 đoàn của các nước đến tham dự. Năm 1976, Đại hội Âm nhạc thế giới do UNESCO tổ chức tại Trung Quốc, đoàn Việt Nam đến tranh tài cũng với vở Phụng Nghi Đình. Dù không hiểu tiếng Việt, nhưng thông qua diễn xuất của Phùng Há, họ hiểu được cốt truyện và tâm tình nhân vật. Mãi cho đến ngày nay, khán giả vẫn còn vương vấn nét diễn đẹp, tinh tế, rất nghệ thuật nhưng cũng rất nam tính của Lữ Bố Phùng Há.

Hóa thân thành hàng trăm nhân vật, nhưng dù là nhân vật nào, nam hay nữ, danh tướng hay mỹ nhân cũng được bà cũng lột tả đến tận cùng tính cách và số phận. Những huy chương, bội tinh của vua Bảo Đại, vua Thái Lan, vua Lào, của chính phủ Liên Xô, Pháp, Anh, Trung Quốc, Ba Lan, Thụy Sĩ... là những minh chứng cho một tài năng sân khấu đã vượt biên giới, làm rạng rỡ cho nền nghệ thuật dân tộc.

Ngoài vai trò diễn viên, nghệ sĩ Phùng Há còn làm quản lý với sáu lần lập gánh hát, sớm nhất là gánh Huỳnh Kỳ lúc mới 18 tuổi, sau đó là năm lần bảng hiệu cải lương Phụng Hảo. Vừa làm diễn viên, vừa phải quản lý cả một đại ban nhưng không lúc nào bà quên trau dồi kiến thức chuyên môn. Lúc làm bầu gánh hát Phụng Hảo, bà mời những nghệ sĩ bậc thầy Hồng Kông sang giảng dạy nghệ thuật hát, vũ đạo của sân khấu hí khúc để hiểu biết một cách bài bản, tường tận đâu là cách múa khăn, múa quạt, cách dâng rượu của vai nam, vai nữ hay cách múa thương, múa kích, múa gươm, điệu bộ của quan văn, quan võ... Từ đó, bà cải tạo lại cho phù hợp với sân khấu cải lương Việt Nam, đặt nền móng cho các trình thức quan trọng của loại hình tuồng dã sử, lịch sử.

Image
NSND Phùng Há (giữa) vai cô Lựu, NSƯT Thanh Nga (trái) vai Kim Anh trong vở Đời cô Lựu - Ảnh: Công Minh


Không quên tổ nghiệp

Sớm thành danh trên sàn diễn, nhưng không lúc nào NSND Phùng Há quên ơn Tổ nghiệp. Năm 1948, bà là một trong những người tiên phong đứng ra thành lập Hội Ái hữu tương tế nghệ sĩ, đặt trụ sở tại 133 Cô Bắc, Q.1 (Sài Gòn). Mỗi năm bà đều đứng ra tổ chức nhiều suất hát từ thiện để quyên góp giúp đỡ các nghệ sĩ khó khăn, bệnh hoạn. Bà còn tổ chức nhiều chuyến lưu diễn phục vụ vùng sâu vùng xa kết hợp phát chẩn lương thực, thuốc men cho đồng bào nghèo.

Trải qua bao thăng trầm trên sân khấu, bà thấu hiểu cuộc đời rày đây mai đó của người nghệ sĩ, đến lúc qua đời cũng không có mộ phần cố định. Cho nên bà mải miết vận động thành lập chùa Nghệ Sĩ và Nghĩa trang Nghệ Sĩ. Năm 1958, bà được Trường đua Phú Thọ trao cho một miếng đất rộng 6.000 m2 ở Gò Vấp để bà hoàn thành tâm nguyện. Đây cũng là nơi bà về trú ngụ lúc tuổi già, một phần là tìm sự an lạc thanh tịnh chốn thiền môn, một phần để bầu bạn với những đồng nghiệp đã khuất như Năm Châu, Ba Vân, Thanh Nga...

NSND Phùng Há còn vận động thành lập một ngôi nhà cho các nghệ sĩ già yếu, bệnh tật, neo đơn. Nhà nước cấp một khu đất bỏ hoang ở đường Âu Dương Lân, Q.8 để xây Viện Dưỡng lão nghệ sĩ. Bà ngược xuôi quyên góp kinh phí xây dựng, cuối cùng viện dưỡng lão cũng hoàn thành vào năm 1998, khá khang trang và có vườn cây cảnh đẹp chung quanh. Cho đến nay, nơi đây đã là nơi trú ngụ, chăm sóc cho khoảng 50 nghệ sĩ lão thành.

Gần 100 năm sống giữa cuộc đời, thì bà đã dành trọn 86 năm để cho những vai diễn, cho những giá trị nghệ thuật, đào tạo học trò làm nên một thế hệ hoàng kim của cải lương, và cho cả chút thời gian ít ỏi buổi xế chiều để trọn tình trọn nghĩa với sân khấu.

NSND Phùng Há tên thật là Trương Phụng Hảo (1911 - 2009) sinh tại Mỹ Tho. Bà được xem là một trong những vị tổ của bộ môn nghệ thuật cải lương Việt Nam, để lại nhiều vai diễn kinh điển như Kiều Nguyệt Nga, Tô Ánh Nguyệt, cô Lựu, Thúy Kiều, Lữ Bố, An Lộc Sơn...

Từ năm 1963, bà tham gia giảng dạy tại Trường Quốc gia âm nhạc và kịch nghệ Sài Gòn. Sau giải phóng, trường đổi tên là Trường Nghệ thuật sân khấu 2 (nay là Đại học Sân khấu - Điện ảnh TP.HCM) bà vẫn tiếp tục giảng dạy và tham gia cả khóa đào tạo nghệ sĩ cải lương của Nhà hát Trần Hữu Trang ngay từ những ngày đầu. Bà đã đào tạo ra hàng trăm nghệ sĩ cải lương thành danh như Thanh Nga, Thành Được, Thanh Thanh Hoa, Nam Hùng, Tô Kim Hồng, Thanh Thanh Tâm, Thanh Nguyệt, Tú Trinh...

Bà được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân năm 1984.


Hoàng Kim - Vũ Anh
Tác giả bài viết: meoxu
Nguồn tin: TNO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Khép lại đợt tái diễn cuối tuần qua, nghệ sĩ Võ Minh Lâm xúc động trước tình cảm của công chúng dành cho vở "Nàng Xê Đa". Anh mong muốn vở diễn này sẽ tiếp tục được diễn lại.

 

Con trai cố nghệ sĩ Chinh Nhân viết lời yêu thương trong dịp sinh nhật cha

Ngày 1-4 là ngày sinh cố nghệ sĩ Chinh Nhân. Trên trang cá nhân, diễn viên múa Jacky, con trai của nghệ sĩ Chinh Nhân, đã viết những dòng tâm sự khiến cư dân mạng xúc động

 

NSƯT Hùng Minh: Một đời sân khấu

NSƯT Hùng Minh chia sẻ: “Tính đến nay cũng đã 65 năm đi hát. Tôi vẫn nhớ mãi một thời tuổi trẻ bôn ba, vất vả vì miếng cơm, manh áo. Ngẫm nghĩ thấy cuộc đời mình cũng có nhiều may mắn, được ông Tổ nghề thương, nên từ một cậu bé nghèo chẳng biết hát xướng là gì, trong dòng đời xuôi ngược nhận được những cơ may để từng bước thành danh với nghiệp ca diễn”.

 

Nàng Xê Đa" Thanh Vy hội ngộ các "chiến binh" năm xưa

Tối 28-3, Nhà hát Trần Hữu Trang đã tổ chức buổi giao lưu "Ký ức với Đoàn Cải lương Nam Bộ". NSND Thanh Vy xúc động nghẹn ngào gặp lại các nghệ sĩ từng gắn bó với chiếc nôi nghệ thuật cải lương trên đất Bắc.

 

Chương trình sân khấu: Thương hoài hai tiếng cải lương

Công ty TNHH Giải trí Gia Bảo tổ chức họp báo thông tin về dự án cải lương mới Tài danh đất Việt 5, tôn vinh những nghệ sĩ (NS) có nhiều đóng góp cho sân khấu cải lương.

 

Ca sĩ Như Quỳnh nói gì về việc nghiện thuốc dẫn đến quên lời, mất giọng?

Trong buổi họp báo giới thiệu liveshow "Chuyện ba người" tổ chức vào đêm 16-3 tại phòng trà Đồng Dao, ca sĩ Như Quỳnh thừa nhận đang chịu những tác dụng phụ của chứng nghiện thuốc.

 

Cải lương nỗ lực vượt khó

P Nhiều nghệ sĩ cải lương tài năng đoạt HCV Giải thưởng Trần Hữu Trang trong những năm qua nhưng lại thiếu sàn diễn cho họ phát triển sau khi được vinh danh

 

Phi Nhung nói gì khi fan đề nghị cưới Mạnh Quỳnh

Ca sĩ Phi Nhung nhắn nhủ ca sĩ Mạnh Quỳnh "Mãi bên nhau bạn nhé" khi cặp đôi tung ra bộ ảnh chụp chung mà theo cư dân mạng là không khác gì ảnh cưới.

 

HCV làm gì để tỏa sáng trong năm 2021?

Năm 2021 dù khó khăn bủa vây, sàn diễn cải lương vẫn nỗ lực sáng đèn, các nghệ sĩ đoạt HCV cuộc thi "Tài năng trẻ diễn viên cải lương" và cuộc thi Trần Hữu Trang đã nỗ lực làm mới chính mình.

 

ĐOÀN CẢI LƯƠNG TUỒNG CỔ HUỲNH LONG: Tìm chỗ đứng trong khán giả trẻ

Chiều 18-1, nghệ sĩ (NS) Bình Tinh và NS Nhật Khánh đã giới thiệu vở diễn sân khấu "Ngô Quyền và chiến thắng Bạch Đằng giang", do Đài Truyền hình TP HCM thực hiện.

 

Nhiều nghệ sĩ qua đời đầu năm 2021, khán giả thương tiếc

Từ đầu năm 2021 đến nay, lần lượt nhiều nghệ sĩ gạo cội trong và ngoài nước đã ra đi vĩnh viễn, để lại niềm tiếc thương trong lòng công chúng hâm mộ.

 

Con gái soạn giả Hoa Phượng nói gì về phim "Kiều@"?

Sau những dư luận trái chiều khen chê về bộ phim "Kiều@" dựa theo kịch bản cải lương "Nửa đời hương phấn" của Hà Triều, Hoa Phượng, con gái của cố soạn giả Hoa Phượng tại Munich – Đức đã trao đổi với PV Báo Người Lao Động về bộ phim này.

 

Sau ly hôn, nghệ sĩ Linh Tâm – Cẩm Thu bất ngờ khoe hình con trong ngày sinh nhật

Không hẹn mà tương đồng, nghệ sĩ Linh Tâm và Cẩm Thu trong ngày sinh nhật của con trai – nghệ sĩ Linh Tý đã đồng loạt khoe ảnh thời thơ ấu của con khiến cộng đồng mạng xao xuyến về một cặp đôi tuyệt đẹp trên sân khấu một thời.

 

Nghệ sĩ Tú Trinh: Tôi sợ lặp lại chính mình

Nghệ sĩ Tú Trinh cho biết chị là mẫu diễn viên không hề chê vai phụ. Chị luôn ý thức phải làm mới mình để được lòng khán giả mộ điệu

 

Diễn viên Thương Tín bị đột quỵ

Diễn viên Thương Tín bị đột quỵ, được người bạn đưa vào bệnh viện vào 18 giờ ngày 25-2 để được chăm sóc, điều trị tích cực.

 

Những Chuyện Dị Kỳ

CLVNCOM - Thấm thoắt mà cái năm dịch vật, ý hỏng phải năm Canh Tý sắp hết, thiên hạ lại lo lắng chạy vạy, sắm sửa cho mấy ngày xuân mới, tống cựu nghinh tân. Ở bên nhà đang rôm rả đón chào năm mới hay mừng ngày Tết đến chứ mấy xứ Tây Âu này đang ở đỉnh cao của mùa đông, tuyết phủ trắng trời, có thấy gì là giao mùa hay Tết nhứt. Bước ra đường ai nấy cũng quấn theo một cái mền, nay lại có thêm cái khẩu trang che kín mặt mày vì bệnh dịch hoành hành, ta nói ngó giống hệt như “Ninja” ! Lệnh “shutdown” kéo dài nhiều tháng khiến cho mấy hiệu buôn lớn nhỏ bị đóng cửa hàng loạt, chủ nhân bị lỗ lã, thất thu đến nỗi phải dẹp tiệm và đóng cửa vĩnh viễn. Những con phố thương mại sầm uất, ồn ào giờ đây chỉ là những con phố chết. Phố xá điêu tàn, nền kinh tế tê liệt kiểu này thì ba năm nữa cũng khó mà ngoi lên như trong thời gian chưa có dịch xảy ra.