14:59 PDT Thứ sáu, 20/04/2018
trang music

Menu

Ads

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Viết nhân những ngày cuối tháng tư...

Viết nhân những ngày cuối tháng tư...

CLVNCOM - Một niềm tin bất diệt rằng “khi sinh ra tự trong lòng mỗi người đã có sẵn lòng yêu nước và lòng tự tôn dân tộc”.

Xem tiếp...

Kép đóng đào, đào đóng kép trên sân khấu xưa

Đăng lúc: Thứ tư - 10/05/2017 15:06 - Đã xem: 778
PM

PM

Vở chèo Quan Âm Thị Kính, các thầy chèo đã sử dụng thủ pháp nhân vật giả trai. Việc thầy chèo cho Thị Kính giả làm trai nhằm hai mục đích, một là tạo ra tình huống gây cười và làm bật tính cách của Thị Mầu qua đó nói lên khát vọng của người phụ nữ trong xã hội phong kiến. Còn kép đóng đào thì xuất hiện từ thời nhà Lê.
 
Nghệ sĩ Nhân dân Phùng Há trong vở Mộng hoa vương /// Ảnh: T.L
Nghệ sĩ Nhân dân Phùng Há trong vở Mộng hoa vương

Kép đóng đào vì quan niệm Nho giáo
Khâm định Việt sử thông giám cương mục chép: “Thời nhà Trần đời vua Dụ Tông năm thứ 12 (1369) có người anh cả là Cung Túc Vương Nguyên Dục khi xem vợ chồng người phường chèo tên là Dương Khương diễn tích Vương mẫu hiến bàn đào, Nguyên Dục mê vợ Dương Khương trẻ đẹp hát hay đã cưỡng ép làm vợ trong khi nàng đang mang thai. Sau khi nàng sinh con trai đã nhận đứa bé là con mình đặt tên là Trần Nhật Kiên”. Lấy vợ con hát khi đang mang thai, tước quyền làm bố của người khác thì quá đáng hết chỗ nói. Nhưng đến thời nhà Lê, triều đại mà các nhà sử học gọi là quân chủ Nho giáo thì các vua đối xử với con hát còn tệ hơn. Theo quan niệm của Nho giáo, xã hội chỉ có 4 nghề là “sĩ, nông, công, thương”, con hát xướng không thuộc 4 nghề trên nên bị xếp vào loại vô loài (loại). Song nguyên nhân chính là các vua Lê theo nhã nhạc, phẩm phục, tang lễ... Trung Hoa nên cấm các điệu dân gian Lý Liên (Thanh Hóa gọi là Rí Ren). Đại Việt sử ký toàn thư chép: “Lê Thánh Tông đã đuổi chèo ra khỏi cung đình vì hay châm biếm người khác”. Trong một bài viết, nhà nghiên cứu và biên khảo văn hóa dân gian Toan Ánh cho rằng: “Trong diễn xướng có khi cha lại đóng con, con lại đóng vai cha hay vợ đóng vai mẹ, mọi thứ lộn tùng phèo nên bị ghét và coi rẻ.”
Theo Đại Việt sử ký toàn thư, năm 1462 vua Lê Thánh Tông quy định: “Nhà phường chèo con hát và những kẻ phản nghịch ngụy quan, có tiếng xấu bản thân và con cháu không được đi thi, nếu mang sách hay mượn người khác làm hộ thì trị tội theo luật”. Lê Thánh Tông đưa ra 24 huấn điều, theo Khâm định Việt sử thông giám cương mục, điều 1 ghi: “Cha mẹ dạy con phải đúng khuôn phép hợp với lẽ phải: con trai, con gái đều dạy cho có nghề nghiệp, không được buông tuồng đắm đuối vào cờ bạc, rượu chè, tập nghề hát xướng để hại đến phong tục”. Còn điều 16 ghi: “Khi hát chèo, lúc hội hè trai gái đến chơi xem không được đứng ngồi lẫn lộn để ngăn ngừa thói dâm ô”, đúng với quan niệm Nho giáo “nam nữ thụ thụ bất thân”. Tuy nhiên, huấn điều chưa thể khống chế được hát xướng nên Lê Thánh Tông lại ban sắc lệnh mà Khâm định Việt sử thông giám cương mục đã chép: “Phàm ai là người lương thiện mới chuẩn y cho nộp thóc và trao cho quan tước, nếu là kẻ ác nghịch, trộm cướp, hào cường ngỗ ngược và phường chèo con hát thì bản thân họ và con cháu họ không được dự”. Không chỉ huấn điều, sắc lệnh mà ngay trong Lê Triều hình luật cũng quy định: “Con trai nhà xướng ca không được dự thi, con gái không được lấy nhà quyền quý, quan chức lấy con gái nhà xướng ca làm vợ, làm thiếp bị phạt đánh 70 trượng, con cháu nhà quan chức lấy con gái nhà xướng ca cũng bị phạt đánh 60 trượng và nhất thiết bắt ly dị”.
Đào Duy Từ (1572 - 1634) có cha làm nghề ca hát nên ông không được thi dưới triều vua Lê - chúa Trịnh. Bất bình, ông bỏ vào nam gây dựng sự nghiệp. Nhận ra ông là nhân tài nên chúa Nguyễn Phúc Nguyên trọng dụng, phong tước Lộc Khê Hầu; được vua Minh Mạng truy tặng là bậc khai quốc công thần, cho thờ tại Thái Miếu. Vì những quy định nghiệt ngã đó nên các vở tuồng có đề tài quân quốc (trung quân ái quốc) phải dùng kép để đóng đào.
Thời thế thay đổi, những quy định với con hát có phần bớt nghiệt hơn. Trong Vũ trung tùy bút, Phạm Đình Hổ viết: “Từ khi bà Trương Thị Ngọc Chủ, là kẻ hát xướng được tuyển vào cung hầu Tần Quang Vương sinh ra Trịnh Nhân Vương (Trịnh Cương), Biện trưởng cung, người ở Á Lữ sau lại đắc sủng với Nhân Vương nên các họ về giáo phường mới được kể bằng hàng với các họ lương gia. Sau này các họ nhà đại khoa hiển loạn cũng thường có dòng họ hát xướng mà phát đạt lên nên những kẻ sĩ phu cũng giao du tự nhiên và rồi những nhà hát xướng cũng quên hẳn thế hệ nhà mình từ đâu mà ra. Xem đó thì biết thế vận phong tục mỗi ngày một khác”. Tuy nhiên những quy định trước đó vẫn như luật bất thành văn khiến các gia đình không cho con gái theo nghề hát, do vậy ở các vở tuồng, có nhân vật nữ, các thầy tuồng vẫn phải dùng kép đóng đào.
Đào đóng kép vì thiếu kép
Đầu những năm 1950, các nam nghệ sĩ nổi tiếng như: Tư Út, Từ Anh đột ngột qua đời chỉ còn lại nghệ sĩ Năm Châu. Đoàn Phụng Hảo thiếu kép tài năng để đóng các vai diễn khó nên nữ nghệ sĩ Phùng Há bàn với nghệ sĩ Năm Châu để bà đóng thử vai An Lộc Sơn khi dựng vở Đường Minh Hoàng du nguyệt điện đang ăn khách. Nghệ sĩ Năm Châu tin tưởng tài năng diễn xuất của Phùng Há nhưng băn khoăn: giọng đào giả kép có thuyết phục khán giả không? Ở tình thế khán giả đang chờ đợi tuồng mới của đoàn Phụng Hảo nên Năm Châu đành phải gật đầu. Và An Lộc Sơn do Phùng Há đảm nhận đã được khán giả nồng nhiệt đón nhận. Thành công đó đã mở ra đường đi mới cho nghệ sĩ Phùng Há, sau đó bà vào nhiều vai dành cho kép, và một trong những vai tạo ấn tượng sâu đậm nhất trong lòng người hâm mộ là Lữ Bố trong vở Phụng Nghi Đình. Từ đó cho đến nay, nhiều đoàn hát đã dùng đào đóng kép, ngoài hiệu quả nghệ thuật còn gây cảm hứng cho khán giả.
Từ giữa năm 1964, khán giả thích cải lương ở miền Nam có sự thay đổi, họ thích cười hơn và không muốn khi ra khỏi rạp phải suy nghĩ nhiều. Nắm bắt tâm lý này các soạn giả đã cho ra đời nhiều soạn phẩm có tính hài hước mà tiên phong là đoàn Thanh Minh - Thanh Nga. Vở đầu tiên Thanh Minh - Thanh Nga dựng là Vàng sáu bạc mười thu hút rất đông khán giả. Thừa thắng xông lên, Thanh Minh - Thanh Nga dựng tiếp vở Hoa Mộc lan và Tình nở đào hoa thôn (phỏng theo phim Tình nở hoa đào của Hồng Kông) trong đó có nhân vật trai giả gái, gái giả trai. Một cách công bằng các soạn giả sử dụng thủ pháp này là từ vai Lang Ba trong phim Hoa Mộc Lan. Cải lương diễn thiên về hài là không dễ bởi bên cạnh giọng xuân lại có cả giọng ai nên chỉ có thể xen vào những lớp hài phù hợp với hoàn cảnh và tình huống trong vở. Nắm bắt được đặc điểm này, hai soạn giả Ngọc Huyền Lan và Viễn Châu soạn theo cách riêng, bắt đúng mạch tâm lý khán giả. Rút kinh nghiệm từ Hoa Mộc Lan, hai soạn giả đã khai thác triệt để mọi tình huống gây cười. Hầu hết các vai chính trong vở không ít thì nhiều mang sẵn tính hài hước, chẳng hạn trai giả gái, gái giả trai lấy vợ lấy chồng lầm lẫn lung tung.
Thấy thủ pháp trai giả gái, gái giả trai gây cười cho khán giả, các đoàn cũng bắt chước Thanh Minh - Thanh Nga và cho đến nay nhiều tiểu phẩm trên sân khấu hay truyền hình vẫn ăn theo người xưa. Tuy nhiên, nó đang bị lạm dụng cho thấy sự lười biếng trong sáng tạo của diễn viên và sự tùy tiện đã gây ra phản ứng ngược của khán giả.

Nguyễn Ngọc Tiến



Nguồn tin: tcgd theo TNO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 4 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

TIN TỨC TỪ DIỄN ĐÀN SÂN CHƠI CHO KHÁN GIẢ - FORUM FOR CLVN LOVERS

du lich
CMX2018vth

CHUYỂN ĐẾN

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Tỷ giá ngoại tệ

Tháng Tư 20, 2018, 1:58 pm
Code Buy Transfer Sell
AUD 17,333.90 17,438.53 17,594.04
CAD 17,677.97 17,838.52 18,069.52
CHF 23,077.77 23,240.45 23,541.68
DKK - 3,704.94 3,821.13
EUR 27,805.28 27,888.95 28,137.65
GBP 31,651.89 31,875.02 32,159.28
HKD 2,861.14 2,881.31 2,924.50
INR - 344.03 357.53
JPY 208.56 210.67 212.55
KRW 19.64 20.67 21.97
KWD - 75,706.63 78,678.44
MYR - 5,812.80 5,888.14
NOK - 2,868.47 2,958.43
RUB - 370.10 412.40
SAR - 6,058.23 6,296.04
SEK - 2,667.76 2,734.96
SGD 17,110.28 17,230.90 17,419.37
THB 712.83 712.83 742.57
USD 22,740.00 22,740.00 22,810.00

Facebook

NS ANIMATION NHO

Ủng hộ quỹ cây mùa xuân NS 2018

GIÚP ĐỠ NSKK-HỘ NGHÈO

ỦNG HỘ CÂY MÙA XUÂN NGHỆ SĨ TẾT MẬU TUẤT 2018

Trong tinh thần lá lành đùm lá rách và góp gió thành bảo, trang nhà cailuongvietnam.com đã khởi sự chương trình quà Tết gửi đến các nghệ sĩ khó khăn, già yếu neo đơn từ mùa lễ , mùa yêu thương của 14 năm về trước: 2004.đến nay. Mỗi năm, thì trang nhà đều có góp sức một chút vào các quỹ của Ban Aí...

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 32


Hôm nayHôm nay : 7615

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 294252

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 9991929

Viết nhân những ngày cuối tháng tư...

CLVNCOM - Một niềm tin bất diệt rằng “khi sinh ra tự trong lòng mỗi người đã có sẵn lòng yêu nước và lòng tự tôn dân tộc”.

 

Thướt tha những tà áo Việt

Tối 25/3, các nghệ sĩ đã mang đến những tiết mục ca cổ, trích đoạn gắn liền với hình ảnh những bộ trang phục truyền thống 3 miền của phụ nữ Việt Nam.

 

NSND - Tiến sĩ Bạch Tuyết: Nỗ lực mang cải lương đến gần công chúng trẻ

Thời gian qua, khán giả mộ điệu cải lương đi từ bất ngờ này đến bất ngờ khác khi thưởng thức các bản cover nhạc trẻ thành những bản vọng cổ do NSND - Tiến sĩ Bạch Tuyết thể hiện. Phóng viên HTV đã có cuộc trò chuyện cùng cô về vấn đề này.

 

Lưu Bình – Dương Lễ: Nghĩa kim bằng thâm sâu

Chương trình “Ngân mãi chuông vàng” vừa diễn ra ít phút với vở cải lương “Lưu Bình – Dương Lễ”. Câu chuyện về tình bằng hữu giữa Lưu Bình và Dương Lễ đã khiến nhiều người cảm phục.

 

Góc khuất rớt nước mắt của 2 mối tình "chị em" nổi tiếng trong showbiz Việt

Kiều Minh Tuấn kém Cát Phượng tới 18 tuổi thì Trung Kiên cũng kém Lê Phương 7 tuổi. Đằng sau 2 mối tình “chị em” vốn rất nổi tiếng trong showbiz Việt là không ít những lần rơi nước mắt trong thầm lặng.

 

NSƯT Kim Tiểu Long: Nỗi đau lớn nhất là xa con

NSƯT Kim Tiểu Long chăm làm việc thiện để mong gặp con trai sau 12 năm xa cách. Với anh, không gặp mặt con trong ngần ấy năm đó là nỗi đau lớn nhất trong cuộc đời

 

Nghệ sĩ dễ bị lợi dụng hay...

ự thật là ít nghệ sĩ có trách nhiệm tìm hiểu cặn kẽ khi tham gia các hoạt động quảng bá cho một thương hiệu, nhãn hàng nào đó nên dễ dàng bị lợi dụng

 

Minh Vương ca "Bên cầu dệt lụa" tưởng nhớ Thanh Sang trong ngày giỗ đầu

Trưa 10-4, NSƯT Minh Vương và nhiều nghệ sĩ đồng nghiệp đã đến thắp hương tưởng nhớ cố NSƯT Thanh Sang nhân ngày cúng giáp năm của ông tại nhà riêng.

 

Sao cứ phải “trùng hợp”?

“Sing my song” (Bài hát hay nhất) là chương trình truyền hình thực tế dành cho những người sáng tác nhạc nghiệp dư, phát sóng lúc 21 giờ Chủ nhật hằng tuần trên kênh VTV3. Chương trình xuất hiện ngày càng nhiều nghi vấn đạo, nhái nhạc khiến dư luận bất bình.

 

Tiếng đờn kìm bên bờ Vàm Thủ

Sinh ra và lớn lên trong âm hưởng trang nghiêm của nhạc lễ, tuổi thơ lại được dưỡng nuôi bằng tiếng đờn dìu dặt của cha và những người hàng xóm đam mê đờn hát, nghệ nhân (NN) dân gian Tấn Khoa (xã Bình An, huyện Thủ Thừa, tỉnh Long An) nhận ra cuộc sống của mình không thể vắng những tiếng đờn.

 

NHỮNG KHOẢNG TRỜI RIÊNG

CLVNCOM - Nếu ai đó hỏi tuổi thơ của tôi là gì, không cần suy nghĩ tôi sẽ trả lời ngay, đó là CAILUONGVIETNAM.COM

 

14 NĂM CLVNCOM LÀ 14 MÙA XUÂN YÊU THƯƠNG ...

CLVNCOM - Được thành lập từ tháng 4 năm 2004 trang nhà đã nhanh chóng thu hút được rất nhiều thành viên yêu cải lương từ các nơi trên thế giới. Thế nên khi phát động chương trình từ thiện vào mùa Noel cùng năm, các thành viên và thân hữu đã ủng hộ rầm rộ và rất nhiệt tình chung tay góp sức cho phong trào đi đến thành công từ đó đến bây giờ đã là 14 mùa yêu thương :một kết nối giữa khán giả và nghệ sĩ rất tình rất khắng khít... Hãy xem và lắng nghe tâm tình của các thành viên trong Nhóm Thiện Nguyên năm nay 2018:

 

Kỷ niệm 100 năm sân khấu cải lương: Tái dựng vở Thái hậu Dương Vân Nga

Năm 2018 đánh dấu 100 năm sân khấu cải lương hình thành, phát triển. Góp phần vào hoạt động kỷ niệm một thế kỷ sân khấu cải lương, Sân khấu Lê Hoàng, đạo diễn - NSƯT Hoa Hạ và nữ nghệ sĩ Kim Ngân (con gái cố nghệ sĩ Kim Ngọc) đã cùng hợp tác thực hiện vở cải lương Thái hậu Dương Vân Nga (tác giả Trúc Đường, chuyển thể cải lương Chi Lăng - Hoa Phượng) để chào mừng sự kiện này.

 

Một thời Sơn đông mãi võ...

Bộ phim truyền hình "Đất phương Nam" chuyển thể từ tiểu thuyết Đất rừng phương Nam của Nhà văn Đoàn Giỏi, do Hãng phim Truyền hình TP Hồ Chí Minh (TFS) sản xuất. Bộ phim do Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Vinh Sơn đạo diễn và viết kịch bản. Trong phim có cảnh ông Tiều Sơn đông mãi võ (Minh Ngọc) và thằng An (Hùng Thuận) biểu diễn màn phóng dao thẳng vào người cô bé Xinh Xinh (Xuân Trang) để… bán thuốc. Xem phim tôi nhớ lại những gánh Sơn đông mãi võ ở Cà Mau vào thập niên 80 của thế kỷ trước.

 

CẢI LƯƠNG VÀO MÙA HÁT CHẦU

CLVNCOM - Cứ đến hẹn lại lên "tam niên đáo lệ kỳ yên" bà con xa gần tề tựu lại tế lễ cúng Thành Hoàng ở một ngôi đ́nh - thông lệ này được xem là hoạt động văn hóa, tín ngưỡng từ rất lâu đời! Và, từ đó bà con được xem biểu diễn văn nghệ - loại h́nh đặt trưng của xứ Nam kỳ lục tỉnh xưa đến nay còn lưu, đó là xem hát. Xưa th́ì hát bội, theo thời gian để thích hợp hơn với hoàn cảnh th́ì cải lương đă dần thay thế và đang chiếm ngự -vào những ngày như thế người trong nghề hay gọi là hát chầu - cải lương vào mùa hát chầu.

 

Nghệ sĩ Mỹ Châu: 'Cuộc đời tôi dành hết cho sân khấu'

Gần 60 năm gắn bó cải lương như máu thịt, nghệ sĩ chia sẻ chị may mắn khi có gia đình êm ấm để vững tâm hoạt động nghệ thuật.