07:10 PST Thứ hai, 11/12/2017
trang music

Ads

Menu

Facebook

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 46

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 44


Hôm nayHôm nay : 2939

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 119052

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 8354386

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

SN13

Những chuyện kể nhân ngày giỗ Tổ Cải Lương - Nghệ sĩ Sài Gòn quây quần ngày giỗ tổ nghề

Đăng lúc: Thứ bảy - 28/09/2013 17:28 - Đã xem: 3810
Ảnh bé ngô - CLVNCOM

Ảnh bé ngô - CLVNCOM



Năm nay, giỗ Tổ ngành sân khấu Hát Bội và Cải Lương được tổ chức vào hai ngày 15, 16 tháng 9 dương lịch, nhằm ngày 11, 12 tháng 8 âm lịch, tại nhà truyền thống sân khấu tức là nhà Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu Tương Tế, số 133 đường Cô Bắc, Quận 1 Saigon.

Các nghệ sĩ ở trong nước, dù đang hành nghề hay không còn theo nghề ca hát, dù ở tại các thành phố lớn hay đang lưu diễn ở các làng xã hẻo lánh xa xôi, và những người làm việc liên quan đến nghề hát như nhạc sĩ, thợ may trang phục hát, công nhân sân khấu, người bán vé hát, gác cửa rạp hát đều nhớ và tổ chức cúng nhân ngày giỗ Tổ. Các nghệ sĩ cải lương và hát bội, định cư dù ở bất cứ nước nào trên thế giới, như Hoa Kỳ, Canada, Pháp, Anh, Úc, Đan Mạch, Tân Tây Lan…, đến hai ngày 11, 12 tháng 8 âm lịch cũng đều nhớ làm lễ cúng giỗ Tổ Nghiệp. Nơi nào thuận tiện, tập trung đông đảo nghệ sĩ thì lễ cúng giỗ Tổ được tổ chức long trọng. Nơi nào có ít nghệ sĩ cư ngụ hoặc vì sự liên lạc khó khăn, các nghệ sĩ cũng nhớ ngày giỗ Tổ mà tổ chức cúng tại nhà như lễ cúng giỗ ông bà. Cúng Tổ nghề là một tập tục chung cho các ngành nghề với tinh thần Tôn Sư Trọng Đạo, Uống Nước Nhớ Nguồn, tưởng nhớ công ơn người khai sáng ra nghề ấy. Tổ sư một nghề là người phát minh hoặc là người đầu tiên đem nghề ấy ở nơi khác truyền lại cho dân chúng tại một làng hay miền nào đó. Thợ bạc cũng có Tổ thợ bạc, thợ mộc, thợ rèn, thợ may, thợ đóng ghe… cũng có ngày cúng Tổ nghề giống như ngành hát bội hay cải lương cúng Tổ nghiệp. Đó là một mỹ tục, tỏ lòng tôn kính, biết ơn công khai sáng ra ngành nghề, nhiều người tin tưởng, khi cúng Tổ, khẩn cầu xin Tổ bảo hộ cho nghề nghiệp thì sẽ được linh ứng. Trong khánh thờ Tổ nghiệp tại nhà Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu Tương Tế Saigòn có 3 cốt ông tượng trưng cho Tam Giáo đạo sư (Tổ sư, Thánh sư, Tiên sư) và 12 cốt ông tượng trưng cho Thập Nhị công nghệ (những bậc thầy của các ngành nhạc, múa, mộc, dệt, rèn, thuốc…). Khánh thờ này đã có tính đến nay hơn một trăm năm, do bà Tám Đội chủ rạp hát tọa lạc tại đường Marins Chợ Lớn (đường Trần Hưng Đạo) tặng cho gánh hát bội Phước Xương của cô Ba Ngoạn, sau cậu Tư Cương con cô Ba Ngoạn tặng lại cho Hội Nghệ Sĩ Ái Hữu. Các nghệ sĩ hát bội và cải lương thờ Tổ nghiệp sân khấu là thờ các bậc tiền bối trong nghề hát nói chung chớ không khẳng định tên gì giống như người dân bình thường thờ cửu huyền thất tổ. Với tinh thần Tôn Sư Trọng Đạo, sự thờ Tổ nghiệp đã gắn bó các nghệ sĩ nhiều thế hệ, nhiều đoàn hát thương yêu và giúp đỡ lẫn nhau trong khi hành nghề. Tất cả các nghệ sĩ hát bội và cải lương đều tin tưởng có Tổ nghiệp, có nhiều sự linh ứng của Tổ nghiệp mà rất nhiều nghệ sĩ được trực tiếp mục kích

               

Ba bau Th_ va Thanh Nga
Hình: Thanh Nga và bà bầu Thơ
Soạn giả Nguyễn Phương


 

Giai thoại về bàn thờ Tổ của đoàn hát Thanh Minh-Thanh Nga:


Năm 1964, thành phố Saigòn bị giới nghiêm vì những cuộc đảo chánh và các cuộc xuống đường của sinh viên và phật tử, đoàn Thanh Minh-Thanh Nga không hát được nên bà bầu Thơ bán dàn, đi lưu diễn ở các tỉnh miền Trung mà trạm hát đầu tiên là Nha Trang.
Đoàn xe Thanh Minh-Thanh Nga gồm có 4 xe nhà (của bà bầu Thơ, Hữu Phước, Thành Được – Út Bạch Lan, Hoàng Giang) một xe đò chở nghệ sĩ, một xe hàng chở phong cảnh, dụng cụ sân khấu, y trang và công nhân dàn cảnh. Bốn chiếc xe nhà và xe đò chở nghệ sĩ đã đến Nha Trang mà xe hàng chở cảnh trí vẫn chưa đến. Đến sáng, bà bầu Thơ cho chú tài xế Năm Địa chở ông bảy Quản lý và tôi trở lại kiếm coi xe hàng bị hư, nằm đường ở đâu để tìm mướn xe hàng khác chở cảnh trí ra Nha Trang thì đoàn hát mới hát được.

Đến Định Quán, chúng tôi nghe ông chủ quán nói là hôm qua tài xế xe lô ghé dùng cơm, nói là có một xe hàng lọt xuống hố ngay cua quẹo trên Định Quán. Đây là cua quẹo nguy hiểm, trước đây có nhiều xe bị lật, lọt xuống hố sâu, có người chết nên bên lề đường có miếu nhỏ thờ những người tử nạn ở khúc cua quẹo tử thần này.
Đến nơi chúng tôi biết là xe hàng chở cảnh trí của đoàn hát bị lọt xuống hố. Anh Thiệt, xếp dàn cảnh, đầu và tay bị băng bó, đang trả lời những câu hỏi của cảnh sát đến điều tra về tai nạn. Theo lời anh Thiệt, xe hàng đổ dốc, đến cua này thì bánh trước bị nổ, xe hơi lại đứt thắng nên đâm ngay xuống hố. Hố đá sâu hơn tám thước, xe lăng quay mấy vòng, các thùng đựng đồ hội, y trang bị văng tứ tung. Các anh dàn cảnh ngồi phía sau xe và tài xế nhảy ra khỏi xe, có mấy người bị thương nặng được xe cảnh sát cấp cứu và chở về nhà thương trong tỉnh. Hiện còn mất tích bà từ (người chuyên đốt nhang và giữ gìn bàn thờ Tổ) và hai em vệ sĩ cùng đi trong xe hàng. Anh Thiệt cho biết là đã kêu réo nhiều lần, có người leo xuống hố kiếm nhưng không thấy và không nghe trả lời. Anh Thiệt xếp dàn cảnh bị thương nên không leo xuống hố được và người leo xuống hố chỉ xuống được vài thước sâu rồi trở lên, nên không biết đích xác bà từ và hai em vệ sĩ bị chết hay bị thương nặng.
Thời may có một chiếc xe jeep nhà binh chạy đến. Họ thấy đông người đứng ngay khúc cua nguy hiểm nên dừng xe lại. Một ông trung úy đến hỏi xem chuyện gì đã xảy ra. Khi biết có ba người bị mất tích, ông trung úy nói phải tìm cách cứu lên ngay vì dù họ không bị thương mà lọt xuống hố, không cơm không nước mấy ngày chắc họ sẽ phải chết. Ông trung úy lại bàn bạc với các binh sĩ dưới quyền, có bốn anh chiến sĩ xung phong xuống hố cứu người. Ông trung úy cho cột một sợi dây thừng dài vô sau xe jeep, các anh lính nắm dây thừng đi lần lần từ miệng hố đi xuống, vừa đi vừa quan sát và kêu thật lớn tiếng. Chúng tôi nghiêng mình nhìn xuống hố theo dõi nhưng vì quá nhiều nhánh cây che khuất, chúng tôi không thấy được gì cả. Một lúc thật lâu, chừng như các anh lính xuống tới đáy hố sâu, chúng tôi nghe: Thấy rồi… thấy rồi… ba người còn nằm trong thùng xe.
Các anh lính lấy dây thừng buộc quanh bụng ba người bị nạn, mỗi anh lính nắm dây thừng đi sát kế bên để nâng đỡ cho họ nương theo dây mà leo lên. Trên nầy xe jeep chạy chậm chậm, kéo dây giúp cho các anh lính dìu ba nạn nhân lên mặt lộ dễ dàng hơn. Mất một thời gian quá lâu, bốn anh chiến sĩ Cộng Hòa mới dìu được bà từ và hai em vệ sĩ lần theo đường dây, nhờ sức kéo của xe jeep mà lên được mặt lộ.

Bà từ và hai em vệ sĩ không bị thương vì trong khoang xe hàng có một khung làm bằng ê ke sắt lớn, chia khoang xe làm ba phần, hai phần kia để thùng đồ hội và thùng đồ cá nhân nghệ sĩ. Trong khung sắt lớn đó cột ghịt chặt bàn thờ tổ và có chỗ trống cho bà từ và hai em vệ sĩ ngồi. Khi xe lật, các thùng đồ hội và thùng cá nhân của nghệ sĩ văng ra xa, bà từ và hai em ngồi trong khung sắt, bám chặt vào các thanh sắt nên chỉ một phen hoảng sợ, không bị thùng hàng hay cây cối va quẹt vào mình nên mới không bị thương. Vì họ sợ quá nên dù nghe tiếng kêu réo, họ cũng không thể trả lời được.
Bà bầu và các nghệ sĩ tin là nhờ có ông Tổ độ mà bà từ và hai em nghệ sĩ thoát chết. Năm đó đoàn hát cúng TỔ thật long trọng và mọi người tăng thêm lòng tin vào sự linh ứng của Tổ nghiệp. Tôi nghĩ chắc nhờ vào lòng tin có Tổ độ nên bà từ và hai em vệ sĩ mới bám chặt vào khung sắt, chớ nếu không thì chỉ hoảng sợ, họ cũng buông tay ra và sẽ tự đập đầu vào khung sắt đó mà bị thương.


Chuyện thứ hai: Cũng ông Tổ đoàn hát Thanh Minh-Thanh Nga:


Năm 1972, bà bầu Thơ có hai đoàn hát: đoàn Thanh Minh-Thanh Nga 1 hát tại rạp Hưng Đạo Saigon, đoàn Thanh Minh-Thanh Nga 2 tức đoàn Dạ Minh Châu do con của bà là nghệ sĩ Hữu Thìn cai quản, hát ở rạp Thủ Đô Chợ Lớn.
7 giờ tối, bà ra rạp hát Hưng Đạo, thắp nhang trên bàn thờ Tổ, xong lại salon sát vách rạp sau dàn đờn cổ nhạc, ngồi ăn trầu, nói chuyện về việc tập tuồng với tôi và soạn giả Kiên Giang. Vì tôi là Giám đốc kỹ thuật của đoàn hát nên khi tập tuồng của soạn giả nào, tôi cũng phải đến nghe chuyện tuồng, biết việc phân vai để lo y phục cho các nhân vật, cảnh trí nào của đoàn có thể dùng lại cho tuồng đó. Đang nói chuyện thì nghe tiếng Thanh Nga la: Má ơi, bàn thờ Tổ cháy kìa.
Bà bầu Thơ, tôi, Kiên Giang và các nghệ sĩ chạy lại, thấy tấm màn vàng của bàn thờ Tổ cháy rụi, lư hương thì chân nhang cháy ngún khói mịt mù. Khi dập tắt được ngọn lửa, bà bầu buồn lắm. Bà biết chính bà vừa thắp nhang ở bàn thờ Tổ, nghệ sĩ chưa vô và họ chỉ thắp nhang khi sắp bước ra sân khấu để diễn. Việc bàn Thờ Tổ cháy tấm màn và cháy ngún chân nhang thì bà biết chắc là khi cặm nhang vô lư hương, bà sơ suất, cặm không chắc, cây nhang ngã vô tấm màn mới đốt cháy màn bàn thờ Tổ.
Bà bảo tôi nhờ vợ tôi may tấm màn khác thay cho tấm bị cháy, vừa lúc đó thì anh Năm Cư quản lý rạp chạy vô báo tin: Điện thoại ở rạp Thủ Đô báo tin là hai tấm màn lớn của đoàn Dạ Minh Châu tức đoàn Thanh Minh-Thanh Nga 2 bị điện xẹt, cháy rụi. Khán giả túa chạy ra, xe chửa lửa phải tới mới dập tắt được ngọn lửa.
Bà bầu và chúng tôi vô rạp Thủ Đô trong chợ lớn mới thấy đoàn Dạ Minh Châu tan hoang. Một số khán giả tuông chạy, làm hư dàn đờn Tân Nhạc, bể các loa phóng thanh. Sở chửa lửa xịt nước, hư, gãy phong cảnh, quần áo hát, luôn cái bàn thờ Tổ cũng bị xịt nước, bể tung tóe ra.

Đoàn Dạ Minh Châu coi như rã gánh từ đêm đó. Một tháng sau đoàn Thanh Minh-Thanh Nga rã gánh ở rạp Minh Châu (cầu Ông Lãnh).
Bà bầu nói ông Tổ đã báo hiệu và trừng phạt bà. Chúng tôi không biết bà đã làm gì mà bị Tổ trừng phạt nhưng nghệ sĩ đều tin là có bàn tay vô hình nhúng vào nên mới suy sụp mau như vậy.
Chuyện về Tổ nghiệp linh ứng còn rất nhiều, xảy ra cho đoàn Việt Kịch Năm Châu, đoàn Kim Thoa, đoàn Kim Chưởng, đoàn Tiếng Chuông… những chuyện mà tôi được mục kích khi tôi cộng tác với các đoàn hát vừa kể.
Các nghệ sĩ cải lương luôn luôn sợ Tổ phạt, Tổ lấy nghề, Tổ lấy duyên sân khấu nên nỗi lo sợ đó cũng là một biện pháp tốt để răn dạy nghệ sĩ, giữ không cho nghệ sĩ phản thầy hại bạn hay làm hại đời các cô thiếu nữ mê kép, trốn cha mẹ mà hư hại cả cuộc đời.
Tôi sẽ ráng nhớ đầy đủ chi tiết các chuyện về ông Tổ của chúng tôi để kỳ tới cống hiến cho các bạn xem để hiểu về cuộc sống tinh thần của các nghệ sĩ xưa.



Nguyễn Phương 2013

 

Tác giả bài viết: meoxu & phuongdiep
Nguồn tin: TB- CAN
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

KỶ NIỆM 13 NĂM THÀNH LẬP WEBSITE CAILUONGVIETNAM.COM ( 2004-2017)

SNWEB13

TIN TỨC TỪ DIỄN ĐÀN SÂN CHƠI CHO KHÁN GIẢ - FORUM FOR CLVN LOVERS

du lich

CHUYỂN ĐẾN

Đăng nhập thành viên

Ủng hộ quỹ cây mùa xuân NS 2017

NS ANIMATION NHO
NSMAU

Tỷ giá ngoại tệ

Tháng M. hai 11, 2017, 6:02 am
Code Buy Transfer Sell
AUD 16,909.09 17,011.16 17,170.46
CAD 17,415.53 17,573.69 17,809.35
CHF 22,589.64 22,748.88 23,053.94
DKK - 3,540.32 3,652.96
EUR 26,573.63 26,653.59 26,908.32
GBP 30,106.71 30,318.94 30,602.85
HKD 2,866.78 2,886.99 2,931.56
INR - 351.99 365.96
JPY 197.14 199.13 201.00
KRW 19.18 20.19 21.47
KWD - 75,090.12 78,072.27
MYR - 5,537.33 5,611.58
NOK - 2,698.75 2,784.62
RUB - 383.17 427.16
SAR - 6,040.93 6,280.84
SEK - 2,656.45 2,724.58
SGD 16,596.83 16,713.83 16,904.12
THB 682.67 682.67 711.47
USD 22,675.00 22,675.00 22,745.00

GIÚP ĐỠ NS KHÓ KHĂN, GIÀ YẾU, NEO ĐƠN VÀ CÁC HỘ NGHÈO

ỦNG HỘ CÂY MÙA XUÂN NGHỆ SĨ TẾT ĐINH DẬU 2017

Trong tinh thần lá lành đùm lá rách và góp gió thành bảo, trang nhà cailuongvietnam.com đã khởi sự chương trình quà Tết gửi đến các nghệ sĩ khó khăn, già yếu neo đơn từ mùa lễ , mùa yêu thương của 13 năm về trước: 2004.đến nay. Mỗi năm, thì trang nhà đều có góp sức một chút vào các quỹ của Ban Aí...

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

Cuộc sống cô đơn, không vợ con của danh ca cải lương Vũ Linh

Mặc dù được rất nhiều cô đào tài sắc thương thầm nhớ trộm nhưng NSƯT Vũ Linh lại chọn cho mình cuộc sống cô đơn, không lập gia đình.

 

Duy Phương nhập viện. - Lê Giang đi chùa

Mới đây, thông tin nghệ sĩ hài Duy Phương phải nhập viện vì lên cơn đau tim đã khiến nhiều người bất ngờ. Liên hệ với nghệ sĩ Duy Phương, ông cho biết các con đã xin cho ông về điều trị tại nhà vì không có người chăm sóc nếu như ông nằm viện.Hiện nam nghệ sĩ Duy Phương đang nằm dưỡng bệnh tại nhà sau khi từ bệnh viện trở về

 

Ông bầu Phước Sang lên tiếng bênh vực nghệ sĩ Duy Phương

Ông bầu Phước Sang cho biết Duy Phương từng thức trắng 3 đêm để chăm con ốm.

 

Diễn viên Hải Lý: ‘Duy Phương xưa như ông hoàng, giờ tiều tụy tôi xót lắm’

Diễn viên Hải Lý chia sẻ chị và nam danh hài đã không còn tình cảm nhưng nhìn chồng cũ không còn phong độ như xưa khiến chị xót xa, đau lòng.

 

Cô bé mồ côi cha hát vọng cổ khiến ban giám khảo bật khóc

Giọng hát truyền cảm, ngọt ngào và hoàn cảnh đặc biệt của một cô bé 12 tuổi trong tập 2 Thử tài siêu nhí khiến cho rất nhiều người xúc động.

 

MC Trấn Thành “đen” hay “non”?

Liên tục nhiều chương trình có sự góp mặt của MC Trấn Thành bị hủy. Dường như “vận đen” đang bủa vây nam MC này. Tuy nhiên, việc Trấn Thành thường xuyên...

 

Nét riêng của Hà Vân

Hiện nay, hầu như các ca sĩ đều phát hành album online, nhưng Hà Vân lại chọn con đường cũ và khá thành công với hàng loạt album vừa phát hành. Mỗi album của Hà Vân đều đạt doanh số bán ra từ 4.000- 5.000 đĩa. Nét riêng trong cách hát Bolero của Hà Vân làm nên sức hút đó.

 

Chân dung người vợ cả của Duy Phương: Chấp nhận kiếp chồng chung với Lê Giang vì không sinh được con

Xem nhiều bộ phim nổi tiếng thấy cô Hải Lý đóng rất hay, chất giọng khàn đặc trưng không lẫn với bất kỳ ai. Mà không ngờ cô là vợ cả của danh hài Duy Phương chịu cảnh chồng chung với Lê Giang. Qúa bất ngờ phải không mọi người?

 

Ồn ào vụ Lê Giang- Duy Phương: Đề nghị dẹp "Sau ánh hào quang"

Đa số ý kiến bạn đọc phản đối chương trình "Sau ánh hào quang" và đồng tình đề nghị dẹp bỏ

 

Tìm lối ra cho sân khấu cải lương ĐBSCL

Khu vực ĐBSCL hiện chỉ có 6/13 địa phương có đoàn cải lương hoạt động độc lập, các địa phương còn lại hoặc không có hoặc hoạt động chung với Đoàn nghệ thuật tổng hợp. Qua rồi thời vàng son, sân khấu cải lương ĐBSCL hiện đang đối mặt với nhiều khó khăn trong bảo tồn và phát huy di sản dân tộc. Lối ra nào cho cải lương là vấn đề mà nhiều nghệ sĩ tâm huyết đau đáu tìm lời giải.

 

NS Duy Phương: "Tôi không muốn Lê Giang đối mặt với pháp luật"

Sau một đêm mất ngủ, danh hài Duy Phương đã trải lòng về những ồn ào chung quanh chương trình "Sau ánh hào quang" khiến gia cảnh của ông khốn đốn

 

Ồn ào vụ Lê Giang-Duy Phương, "Sau ánh hào quang" bị tẩy chay

Giữa tâm bão vụ đấu tố qua lại giữa Lê Giang và Duy Phương, giới nghệ sĩ kêu gọi tẩy chay chương trình "Sau ánh hào quang" .

 

Gia tộc Minh Tơ nhớ ơn người giữ lửa

Tối 3-12, gia đình NSƯT Quế Trân và Ban văn nghệ Đài Truyền hình TP HCM đã tổ chức chương trình Vầng trăng cổ nhạc tại Nhà hát Truyền hình, tri ân những đóng góp của NSND Thanh Tòng nhân kỷ niệm một năm ngày ông lìa xa sân khấu cải lương tuồng cổ.

 

Như Quỳnh sắp về Việt Nam làm liveshow đầu tiên

Đồng hành cùng Như Quỳnh trong hai đêm diễn sắp tới tại Hà Nội là Trường Vũ - giọng hát đã cùng cô tạo thành cặp đôi ăn ý 'làm mưa làm gió' với Không giờ rồi, Phố đêm, Nhớ người yêu, Duyên kiếp, Đẹp lòng người yêu…

 

Nghệ sĩ đưa tiễn NSƯT Ngọc Hương về nơi an nghỉ cuối cùng

Trưa 4-12, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tề tựu tại Khu dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM tham dự lễ truy điệu và tiễn đưa NSƯT Ngọc Hương về nơi an nghỉ cuối cùng tại nghĩa trang Đa Phước.

 

Phim Việt xoay sang "độc", "lạ"

Các nhà sản xuất cùng ê-kíp phim không ngừng nỗ lực sáng tạo để mang đến món ăn tinh thần mới lạ, chinh phục được khán giả