10:29 PST Thứ năm, 23/01/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 109

Máy chủ tìm kiếm : 5

Khách viếng thăm : 104


Hôm nayHôm nay : 6645

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 425461

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 22040374

Trang nhất » Tin Tức » Tìm Hiểu Nghệ Thuật

Cải lương rộn ràng nghinh Xuân

Cải lương rộn ràng nghinh Xuân

Sàn diễn cải lương có 6 vở diễn và 2 chương trình hứa hẹn mang lại cảm xúc cho khán giả trong những ngày vui Xuân Canh Tý tại TP HCM

Xem tiếp...

Thầy tuồng bị xem là “tớ tuồng”

Đăng lúc: Thứ sáu - 25/01/2013 22:56 - Đã xem: 3400
Thầy tuồng bị xem là “tớ tuồng”

Thầy tuồng bị xem là “tớ tuồng”


Cải lương ngày xưa, dù cho ai có tính cao ngạo đến đâu cũng phải nhìn nhận soạn giả hay người thầy tuồng là linh hồn của một đoàn hát.


Cha đẻ của tác phẩm

Thầy tuồng bỏ ra nhiều công phu đôi ba tháng, hoặc 5, 6 tháng và có khi cả năm, để chọn từng câu văn, từng chi tiết phổ biến thành một ca kịch phẩm để cho một nhóm nam nữ nghệ sĩ diễn đạt lại trong vòng 3 tiếng đồng hồ, dưới sự theo sát và chỉ dẫn từng cá nhân của người cha đẻ ra soạn phẩm.

 

Công trình tim óc nhọc nhằn đó không ngoài mục đích làm sống gánh hát, tức nhiên làm sống chủ nhân và tất cả nghệ sĩ trong đoàn, nên ngày xưa vai trò quan yếu của ông thầy tuồng mặc nhiên được đặt để ở hàng đầu, và được sự nể trọng của mọi người trong đoàn hát.

 

Cái uy quyền của các cụ soạn giả tiền bối như: Mộc Quán, Nguyễn Công Mạnh, Mười Vảng và kế đó là quý ông Nguyễn Thành Châu, tức nghệ sĩ Năm Châu, ông Huỳnh Thủ Trung tức Tư Chơi mà nhứt là ông Hai Trung tự Mộng Vân thì quả thật là tuyệt đối.

 

Ông Mộng Vân quê quán ở Bạc Liêu, là bầu gánh hát Mộng Vân kiêm soạn giả, ông được hầu hết người trong giới nể trọng. Rất nhiều kịch bản thời xưa do ông soạn cho nhiều đoàn trình diễn, mỗi khi ông đến thăm đoàn hát nào thì bầu gánh và cả nhóm nghệ sĩ đã đón rước ông thật rình rang, long trọng không kém cuộc đón rước Thần về làng.

 

Những lúc ông tập tuồng (dĩ nhiên là tuồng của ông viết) được loan báo trên tấm bảng đen khởi sự tập 9 giờ, sau ba hồi chuông báo hiệu, các nghệ sĩ có tuồng kể cả đào kép chánh đều phải lo chuẩn bị hội tụ đủ mặt trên sân khấu luôn trước giờ ấn định, dù cho là hàng gạo cội trong đoàn mà trễ một vài phút thôi cũng bị cúp lương rồi.

 

Còn mấy lúc sau này, tức thập niên 1960 trở về sau, trừ một số rất ít soạn giả tên tuổi, chớ phần nhiều thì vai trò của soạn giả không còn được coi như gọi là thầy tuồng nữa, mặc nhiên đã bị xuống cấp, bị một số đào kép chánh đè xuống hàng thứ yếu. Vai tuồng nào họ không thích, họ ngang nhiên quăng trả lại cho thầy tuồng ngay bữa ráp đầu tiên, không thì họ làm áp lực với bầu gánh, rồi bầu gánh áp lực lại thầy tuồng phải sửa vai tuồng lại theo ý muốn của họ. Như vậy thầy tuồng đã trở thành “tôi tớ” của đào kép chánh rồi!

 

Còn nói đến chuyện tập tuồng mỗi buổi sáng thì thầy tuồng phải đến sân khấu trước hơn ai hết, và đào kép chánh phần đông đến trễ hơn ai hết, bao nhiêu người có mặt buộc lòng phải lóng nhóng ngồi chờ họ. Chỉ trừ một số ít như trên đã nói như Hà Triều, Hoa Phượng, Hoàng Khâm, Yên Ba, Loan Thảo, Mộc Linh là còn được đào kép chánh nể nang thôi, như soạn giả Hoa Phượng thì không đào kép chánh nào dám ra mặt phản đối.

 “

Tuồng nầy đã kiểm duyệt rồi, các anh chị em không được sửa một chữ, biết không? Nếu đồng ý thì nhận, bằng không thì trả lại ngay”!

Soạn giả Hoa Phượng

 

Có lần tôi thấy một buổi trao vai tuồng cho các nghệ sĩ có vài trò mà trong đó có kép chánh Hùng Cường, một nghệ sĩ gạo cội, thì Hoa Phượng tay cầm cuốn tuồng, tay kia vừa vỗ lên vừa nói: “Tuồng nầy đã kiểm duyệt rồi, các anh chị em không được sửa một chữ, biết không? Nếu đồng ý thì nhận, bằng không thì trả lại ngay”! Rồi ông cầm cuốn tuồng đi đi lại lại không nói thêm lời nào nữa, cả sân khấu cũng lặng yên. Độ vài phút không thấy ai hó hé gì, ông mới vui vẻ trao vai tuồng cho từng người và gương mặt người nào cũng hân hoan.

 

Soạn giả Hoa Phượng liên danh với Hà Triều (Hà Triều – Hoa Phượng) từng soạn các tuồng cải lương nổi tiếng như Nửa Đời Hương Phấn, Con Gái Chị Hằng, Khi Hoa Anh Đào Nở... Hoa Phượng cũng từng hợp soạn với soạn giả Ngọc Điệp cho ra đời vở tuồng Tuyệt Tình Ca, tức Ông Cò Quận 9. Thành tích như Hoa Phượng thì nghệ sĩ nể trọng là lẽ đương nhiên, ông mới đúng là “thầy tuồng”, chớ nhiều soạn giả khác thì thuộc về “tớ tuồng” thôi!

 

Gian nan thầy tuồng

 

con-gai-chi-hang-250.jpg
Từ trái sang: Thanh Nga - Hữu Phước - Thành Được trong vở Con Gái Chị Hằng

 Thời gian cải lương còn hoạt động hầu như lúc nào cũng nghe nói thiếu tuồng mới, vậy mà có thiếu thật hay không chớ! Đây là sự thật của vấn đề mà soạn giả cải lương phải chấp nhận do bởi họ yêu nghề viết tuồng.

 

Khi còn nằm trong bản thảo, kịch bản văn học sân khấu cải lương chưa đi trọn cái kiếp, có nghĩa chưa thể được gọi là tuồng, mà phải được dàn dựng, phải được diễn trên sân khấu thì mới gọi là tuồng. Nói một cách khác là nhân vật do soạn giả tạo thành, được đặt tên phải thoát ra khỏi những dòng chữ trên giấy, nói năng ca hát... chừng ấy mới gọi là tuồng. Do đó không thể biết được tuồng hay, dở khi nó còn trong giấy.

 

Đã không ít những tuồng khi viết xong, đã chịu nằm chết trong học tủ, trong ngăn kéo của soạn giả cả chục năm, có khi suốt cả đời chẳng ai ngó tới. Những nhân vật mà soạn giả đã lao tâm, khổ trí tạo ra đã không có cơ hội chào đời, không có dịp xuất hiện dưới ánh đèn sân khấu. Tại sao vậy? Tại sao các đoàn hát than thiếu tuồng, mà tuồng soạn giả viết xong phải nằm một chỗ chờ chết?

 

Sau đây là tâm sự của một soạn giả mà người ta nêu lên, coi như một câu trả lời: “Mình đã chán cái cảnh mang kịch bản đi chào hàng lắm rồi! Đến các đoàn hát lớn thì đã có soạn giả thường trực đầy uy thế trong đoàn “trấn ải”. Len lỏi đến các đoàn hát nhỏ thì đa số chỉ thu băng thu đài, chép lại rồi phân rôle đem ra diễn, chả tốn hao gì. Đến phòng văn nghệ các đài thì càng lắm gian nan. Muốn các anh các chị chiếu cố đến mình cũng cực lắm”!

 

Trên thực tế cho thấy nhiều đoàn cứ lôi tuồng cũ, mấy mươi năm về trước, đem sửa chữa, đánh bóng lại, rồi trình diễn với một tựa tuồng mới. Trong khi đó biết bao nhiêu vở hát viết xong phải nằm chờ.

 “

Mình đã chán cái cảnh mang kịch bản đi chào hàng lắm rồi! Đến các đoàn hát lớn thì đã có soạn giả thường trực đầy uy thế trong đoàn “trấn ải”.

Một soạn giả

 

Từ nhiều năm nay cải lương xuống dốc thê thảm, gần như tê liệt hoàn toàn, và điều đó ai cũng biết. Nhưng tìm cách nào để sống trở lại thì vẫn chưa có giải pháp. Nhưng hễ có ai chê bai sân khấu thì y như rằng, người ta sẽ đổ lỗi cho soạn giả.

 

Thời kỳ cải lương thịnh hành, người làm nghệ thuật sân khấu kiếm ăn được, vậy mà các soạn giả phải trải qua 6 cái “sợ”. Do đó mà khi cải lương ngất ngư, nói theo soạn giả Yên Lang là như cái “thi hài biết thở”, thì thử hỏi có thầy tuồng nào hăng hái viết kịch bản. Vậy 6 cái sợ ấy là gì?

 

Đầu tiên kịch bản đưa vào đoàn hát, soạn giả phải sợ bầu gánh trước nhất, kịch bản dù hay dù dở mà ông hoặc bà bầu nhà ta lắc đầu hay ngâm tôm ở đó nghiên cứu thì kể như dẹp. Kế đến là sợ các diễn viên chánh có vai không vừa ý là bắt đầu chê kịch bản này nọ, kế tiếp đó là sợ đạo diễn chưa bằng lòng kịch bản, rồi đề nghị sửa tới sửa lui mãi, tinh thần soạn giả cũng đủ bèo nhèo như cái mền rách rồi. Muốn vượt khỏi ba điều sợ này thì phải chịu mẻ tiền bản quyền.

 

Sau khi kịch bản được thông qua cho đào kép tập dượt, soạn giả lại còn phải trải qua ba điều sợ nữa. Thứ nhất là sợ khán giả xem không đông thì mọi việc đều đổ trút vào soạn giả, cho rằng tuồng không hay, tuồng không ăn khách. Thứ nhì là sợ các đồng nghiệp trong cái thế chen lấn mần ăn khó khăn sẽ có đủ trò làm người viết tuồng không yên tâm được. Thứ ba là sợ những kẻ tự cho mình cái quyền phê phán rồi nhận xét, tạo dư luận theo cảm tính cá nhân, khoác lên bằng thứ lập luận chê khen cũng bằng tình cảm riêng tư.

 

Chỉ mới có 6 cái sợ đó cũng đã làm giảm sút lòng tự tin tự hào của soạn giả rồi, còn nói chi đến trọng trách cao cả nữa chứ!

Tác giả bài viết: keomienxa
Nguồn tin: Ngành Mai - RFA
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Cải lương rộn ràng nghinh Xuân

Sàn diễn cải lương có 6 vở diễn và 2 chương trình hứa hẹn mang lại cảm xúc cho khán giả trong những ngày vui Xuân Canh Tý tại TP HCM

 

Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - quán quân Bông lúa vàng 2019

Chiều 11-1, Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM tổ chức gala chung kết và trao giải cuộc thi Bông lúa vàng 2019 tại Nhà hát VOH. Sau 25 năm tổ chức, đây là lần đầu cuộc thi tổ chức nhiều điểm thi trên cả nước để xét tuyển thí sinh.

 

Tìm "Hồn thơ ngọc", NSƯT Thanh Thanh Tâm về nước hội ngộ tác giả Lê Duy Hạnh

Sáng 18-1, NSƯT Thanh Thanh Tâm đã đến thăm tác giả Lê Duy Hạnh sau gần 10 năm chị rời xa quê nhà. Ngôi sao sân khấu từng đoạt Giải Mai Vàng này đã trải lòng về dự án dàn dựng cải lương tại Mỹ.

 

TIẾNG CA THỔN THỨC MỸ CHÂU

CLVNCOM - Thật không khó nhận ra chất tự sự qua các bài ca , các tuồng của nghệ sĩ Mỹ Châu, vì thế không biết bao nhiều bài báo,bình luận về tính tự sự này.

 

Cao Minh Đạt - Sự nghiệp không dễ như tên gọi

Pô So với đồng nghiệp cùng trang lứa, sự nghiệp diễn xuất của Cao Minh Đạt không sớm gặt hái thành quả nhưng anh nói cảm thấy rất hạnh phúc với những gì đang có

 

Mùa đông sắp đến

CLVNCOM - Mùa đông sắp đến trong thành phố, buổi chiều trời lạnh, heo may từng cơn gió, những đêm dài nghe tiếng sầu ..Bài hát với âm điệu chậm rãi và buồn bã như ru êm của nhạc sĩ Đức Huy mà tôi đã có dịp nghe từ những ngày đầu tiên định cư trên vùng đất mới giữa một mùa đông băng giá, khi sương tuyết trắng xóa phủ giăng trên đầu cây ngọn cỏ. Bao nhiêu mùa đông đã lặng lẽ trôi qua trên xứ này và tôi cũng hiếm khi tìm nghe lại những cung bậc não nề như vậy. Nhưng lạ thay, nó vẫn âm thầm được nuôi dưỡng trong tiềm thức và chợt thấy lòng bâng khuâng, xao xuyến mỗi khi những ngày cuối năm cận kề, mỗi khi lá vàng đã thôi không còn bay bay trong gió, mỗi khi tiết trời chuyển sang đông giá.

 

Họa sĩ Hoài Nam – người vẽ tranh cảnh sân khấu cải lương tài hoa đã qua đời

Soạn giả Đức Hiền cho biết họa sĩ Hoài Nam đã trút hơi thở cuối cùng lúc 6 giờ 30 ngày 7-1. Do tuổi cao sức yếu, ông qua đời tai Khu dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM. Hưởng thọ 90 tuổi.

 

Nghệ sĩ tuổi Tý tề tựu mừng Xuân

NSND Kim Cương đã có dịp hội ngộ với các nghệ sĩ nổi tiếng tuổi Tý của TP HCM trong chương trình mừng Xuân phát sóng dịp Tết Canh Tý của HTV.

 

Ngôi sao sân khấu ước nguyện gì trong ngày cuối năm?

Trong ngày cuối năm 2019, các ngôi sao sân khấu đã thố lộ ước nguyện đối với nghề nghiệp và cuộc sống. NSND Thanh Ngân, NSƯT Thoại Mỹ, Kim Tử Long, Vũ Luân, Kim Tiểu Long, Quế Trân, NS Thanh Hằng, Võ Minh Lâm đã nói gì?

 

Chàng chăn vịt Nguyễn Chí Tâm đoạt giải Quán quân "Tài tử miệt vườn" 2019

Tối 28-12, vòng chung kết xếp hạng cuộc thi "Tài tử miệt vườn" 2019 diễn ra tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, ban tổ chức đã trao giải quán quân cho Nguyễn Chí Tâm - một thanh niên chăn vịt ở Long An.

 

Nhạc Sĩ Nguyên văn Tỷ

Thương tiếc ông – người nhạc sĩ đã dành trọn cuộc đời cho âm nhạc. Ông qua đời lúc 17 giờ 15 ngày 26-12. Lễ nhập quan lúc 8 giờ sáng 27-12. Lễ truy điệu và đưa đi an táng sẽ được tiến hành ngày 29-12. Hội Âm nhạc TP HCM sẽ thông báo về địa điểm tổ chức tang lễ của ông vào sáng ngày mai. Công chúng yêu mến nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý qua những bài hát để đời: "Dư âm", "Dáng đứng Bến Tre", "Người đi xây hồ kẻ gỗ", "Cô nuôi dạy trẻ"…

 

Nghệ sĩ nào "giàu" nhất showbiz Việt 2019?

Không có danh sách thống kê cụ thể về thu nhập của sao như Forbes thế giới nhưng dựa vào các nguồn thu hiện hữu, không khó để nhận ra danh sách nghệ sĩ có doanh thu khủng nhất showbiz Việt 2019.

 

Nữ diễn viên trong "Quỳnh Búp bê" và "Về nhà đi con" phản ứng khi bị đồn có clip "nóng"

Thu Quỳnh - nữ diễn viên My "Sói" trong phim "Quỳnh Búp bê" và Huệ của phim "Về nhà đi con" - đã lên tiếng sau khi xuất hiện 1 clip "nóng" trên mạng xã hội của một cô gái trong giống nữ diễn này, khẳng định mình không phải là cô gái trong clip đang lan truyền này.

 

NSƯT Vũ Luân lên tiếng về tin đồn tẩy chay gameshow truyền hình

Xuất hiện trong chương trình Tinh hoa hội tụ, nghệ sĩ Vũ Luân đã có những trải lòng về sân khấu cải lương. Anh cũng lên tiếng về thông tin tẩy chay gameshow mà nhiều người đồn đoán.

 

Sao cho “Chuông Vàng” ngân mãi?

Chương trình “Chuông vàng vọng cổ” vừa tìm được “Chuông Vàng” thứ 14 sau vòng thi chung kết nhiều tai tiếng. Vốn là một cuộc thi danh giá, góp phần tìm kiếm nhiều tài năng cho sân khấu cải lương, nhưng nay “Chuông vàng vọng cổ” khiến nhiều người khó hiểu và thất vọng.

 

NS Trinh Trinh "cứu nguy" vở "Tiên Nga", hóa thân hai vai trong suất diễn

Tối 5-12, suất diễn đầu tiên trong đợt tái diễn vở "Tiên Nga" tại Nhà hát Bến Thành, nghệ sĩ Trinh Trinh đã cứu nguy khi thế vai Lê Khánh vào phút chót.