10:39 PDT Thứ ba, 21/08/2018
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 157

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 153


Hôm nayHôm nay : 10604

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 405953

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 11922419

Trang nhất » Tin Tức » Văn Thơ Tản Mạn

Dinh Thượng Thơ: Chứng tích trăm năm giữa Sài Gòn

Đăng lúc: Thứ năm - 10/05/2018 13:20 - Đã xem: 452
DTT

DTT

Nằm ở góc đường Đồng Khởi và Lý Tự Trọng thuộc quận 1, TP.HCM, dinh Thượng Thơ có lịch sử lâu đời từ hồi Pháp đặt chân đến Sài Gòn và chiếm các tỉnh Nam Kỳ.
  •  
Dinh Thượng Thơ: Chứng tích trăm năm giữa Sài Gòn - Ảnh 1.

Hình ảnh dinh Thượng Thơ xưa

Dinh Thượng Thơ còn gọi là Bureaux du Directeur de l’intérieur (Văn phòng giám đốc nội vụ, 1863-1891) hay Bureaux du Secrétariat du gouvernement de la Cochinchine (Văn phòng ban thư ký chính phủ Nam Kỳ, 1894-1945) dưới thời Pháp thuộc.

 
 

Tòa soạn báo quốc ngữ đầu tiên 

Dinh Thượng Thơ là cơ quan đầu não quản lý Nam Kỳ thi hành các nghị định, chính sách của chính phủ, chi thâu tài chánh cho các công sở, trả lương cho các công nhân viên, chi phí cho lễ hội, di chuyển, đi xa công tác, phát hành các công báo về các nghị định, quyết định, lập bản báo cáo hàng năm chi thâu tường trình cho thống đốc và Hội đồng quản hạt. 

Tờ Gia Định báo, báo quốc ngữ đầu tiên Việt Nam cũng được phân bố từ dinh Thượng Thơ tới các tỉnh thành, làng xã khắp lục tỉnh. 

 

Thời kỳ có nhiều cải cách và phát triển của Văn phòng giám đốc nội vụ là dưới thời giám đốc Noel Pardon, và Béliard từ năm 1881 với mục đích để tăng nguồn thu ngân sách.

Theo đề nghị của giám đốc nội vụ, năm 1887, thống đốc Filippini ra nghị định 439 (ngày 30-9-1887) thiết lập trạm quan thuế ở đảo Phú Quốc, Côn Sơn và giao cho giám đốc thực hiện (Bulletin officiel de l'Annam et du Tonkin 1887). 

Ngoài ra các công ty chính phủ độc quyền như công ty rượu (Régie d’Alcohol), công ty thuốc phiện (Régie d’Opium) cũng đem được nhiều nguồn lợi tài chánh.

Tài trợ các nghệ nhân, nghệ sĩ đi Pháp 

Theo lệnh của thống đốc Nam Kỳ, Văn phòng giám đốc nội vụ ở dinh Thượng Thơ đã tài trợ các nghệ nhân, nghệ sĩ đi qua Pháp triển lãm các sản phẩm Nam Kỳ, văn hóa, công nghệ và trình diễn hát bội ở Hội chợ thế giới Paris năm 1889; trong đó có ông Trương Minh Ký - nhà giáo và nhà văn quốc ngữ trong giai đoạn đầu (tác phẩm Như Tây Nhựt trình kể lại chuyến đi này). 

Trước đó, qua thống đốc Nam Kỳ Le Myre de Viliers, văn phòng giám đốc nội vụ đã tài trợ nhà giáo Trương Minh Ký dẫn các học sinh trong đó có ông Nguyễn Trọng Quản (tác giả Truyện thầy Lazaro phiền - tiểu thuyết quốc ngữ đầu tiên), Diệp Văn Cương (sau này giáo sư trường Chasseloup-Laubat) qua Algier du học. 

Năm 1894, nghị định của bộ trưởng thuộc địa Pháp Delcassé đổi tên Bureaux du sécrétériat générale (Văn phòng tổng thư ký) thành Bureaux du sécrétariat du gouvernement (Văn phòng thư ký chính phủ) và thuộc quyền trực tiếp của phó soái Nam Kỳ (sau này là thống đốc). 

Khi phó soái vắng mặt, toàn quyền Đông Dương có quyền đề nghị với tổng trưởng chỉ định người thay thế (Bulletin officiel du Ministère des colonies, L. Baudoin (Paris), Imprimerie nationale (Paris), 1894). 

Năm 1900, đoàn ca tài tử Nguyễn Tống Triều ở Mỹ Tho được tài trợ từ Văn phòng thư ký chính phủ do ông Nguyễn Hữu Vang dẫn qua Paris để dự hội chợ Paris.

Dinh Thượng Thơ: Chứng tích trăm năm giữa Sài Gòn - Ảnh 3.

Dinh Thượng Thơ nay là trụ sở của 2 sở: Thông tin truyền - thông và Sở Công thương TP.HCM

Cấp tiền cho các lễ, hội 

Một trong những nhiệm vụ của Văn phòng giám đốc nội vụ là báo cáo chi tiêu, thu nhập tài chính trong các bản tường trình hàng năm cho phó soái hay thống đốc và hội đồng quản hạt. 

Các tập san báo cáo của văn phòng giám đốc nội vụ cho ta biết nhiều chi tiết về chi tiêu như bảo trì, bổ dụng, trợ cấp cho nhân viên, các hạt, tỉnh, sinh hoạt lễ lạc, hội chợ … 

Ban đầu Văn phòng giám đốc đốc nội vụ tự thiết lập và quản lý nhà in chính phủ (Imprimerie imperiale sau là Imperimerie nationale) trên đường Route National (nay là Hai Bà Trưng). 

Nhưng sau này vì tốn kém nên nhà in đóng cửa và khoán lại cho tư nhân in ấn các Tạp chí Nam Kỳ (Bulletin de la Cochinchine) và các công báo. 

Văn phòng giám đốc nội vụ ngoài ra còn cấp tiền cho các quận, hạt tổ chức hội trong các ngày lễ (theo Bulletin officiel de la Cochinchine française, Imprimerie nationale, Saigon 1863-1878). Trong các phiên họp của Hội đồng quản hạt, các bản báo cáo về tình hình tài chánh, kinh tế, thương mại, hành chánh ở Nam Kỳ đều phải có.

Dinh Thượng Thơ: Chứng tích trăm năm giữa Sài Gòn - Ảnh 4.

Dinh Thượng Thơ thời Pháp thuộc - Ảnh tư liệu

Nơi cấp bằng sáng chế ở Nam Kỳ 

Như đã nói trên, đến cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20, Văn phòng giám đốc nội vụ được đổi tên là Sécrétariat du gouvernement de la Cochinchine, hàng năm báo cáo hoạt động của ban thư ký được ghi trong các số tập san vẫn còn lưu trữ ở thư viện quốc gia Pháp như sau: Bulletin du Secrétariat du gouvernement de la Cochinchine (Tập san ban thư ký chính phủ Nam Kỳ, 1891, 1905-1945), Bulletin administratif de la Cochinchine (Tập san hành chánh Nam Kỳ, 1902, Imprimerie coloniale) 

Ngoài các báo cáo hoạt động của ban thư ký cho chính phủ Nam Kỳ còn có các báo cáo gởi cho toàn quyền Đông Dương được ghi trong báo cáo hằng năm của chính phủ Đông Dương, Bulletin officiel de l’Indochine française (Tập san chính thức của Đông Dương thuộc Pháp) như năm 1889, tập san được in ở nhà in Imprimerie coloniale, Saigon, có phần riêng về Nam Kỳ (Cochinchine) và Cam Bốt (Cambodia). 

Ngoài ra Văn phòng ban thư ký chính phủ ở dinh Thượng Thơ cũng đảm nhiệm nhiệm vụ liên quan đến các luật nghị định ở Pháp. 

Thí dụ nghị định ngày 13-3-1911 về cấp bằng sáng chế ở Đông Dương đặt cơ quan văn phòng ban thư ký chính phủ Nam Kỳ (dinh Thượng Thơ) là nơi cấp bằng sáng chế ở Nam Kỳ theo luật sáng chế ở chính quốc năm 1844 và 1902. 

Các thí sinh học hàm thụ các trường ở Pháp, sau khi thi tốt nghiệp, bằng được gởi từ Pháp đến dinh Thượng Thơ, nơi đây sau khi đăng ký thí sinh đến nhận. 

Trong thời chiến tranh Việt Pháp, dinh Thượng Thơ có một thời gian ngắn là dinh của chính phủ Nam Kỳ tự trị của thủ tướng Nguyễn Văn Thinh thành lập và sau 1954 là bộ nội vụ của chính phủ Việt Nam Cộng Hòa. Và ngày nay là trụ sở của Sở Thông tin - truyền thông và Sở Công thương.

Dinh Thượng Thơ: Chứng tích trăm năm giữa Sài Gòn - Ảnh 5.

Bản đồ vị trí các cơ sở ở trung tâm Sài Gòn vào năm 1870, 1878 và 1882 cho thấy dinh Thượng Thơ hiện nay có vào khoảng năm 1882 - Nguồn: Tim Doling

Dinh Thượng Thơ được xây dựng khi nào? 

Tòa nhà dinh Thượng Thơ từ năm 1865 đến 1891 thường được gọi là Hôtel de directeur de l'intérieur (Dinh giám đốc nội vụ). Trên bản đồ chi tiết trong trung tâm Sài Gòn cho thấy trước năm 1882, hình dáng tòa nhà rất khác với tòa nhà hiện nay. 

Ngân sách chính phủ vào năm 1881 cho ta biết dinh Thượng Thơ được chính phủ trợ cấp tiền bảo trì và thắp sáng, trước khi đại trùng tu vào năm 1882. 

Bản đồ vị trí các công sở ở trung tâm Sài Gòn vào các năm 1870, 1878 và 1882 cho ta biết tòa nhà dinh Thượng Thơ ở góc đường rue Catinat (Đồng Khởi) và rue de Lagrandière (Lý Tự Trọng) có hình dáng như tòa nhà dinh Thượng Thơ trong bản đồ năm 1882 (xem hình 1). 

Như vậy tòa nhà dinh Thượng Thơ như ta biết ngày nay là chỉ có từ năm 1882 sau khi đã được xây cất lại.

Dinh Thượng Thơ Sài Gòn qua nhiều góc ảnh


Nguồn tin: tcgd theo TTO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

TUYỂN CHỌN 1 - VỌNG CỔ ONLINE 2018 5 chiếc vé đầu tiên vào Chung kết đã có chủ

Tối 18/8/2018 11 thí sinh từ nhiều tỉnh thành khác nhau đã có mặt tại TP.HCM để tham dự đêm Tuyển chọn 1 cuộc thi Vọng cổ online 2018.

 

Nghệ sĩ Ngân Quỳnh: Tôi có người chồng hết lòng ủng hộ

Diễn viên Ngân Quỳnh là gương mặt quen thuộc với khán giả truyền hình nhiều năm qua. Bên cạnh đó, chị còn tham gia các gameshow, chương trình thực tế, đi hát.

 

Anh Điệp "Chí Tâm" hiến kế bảo tồn nghệ thuật cải lương

Từ Mỹ về Saigon để tham dự các hoạt động vinh danh nghệ thuật cải lương nhân kỷ niệm 100 năm hình thành và phát triển. NS Chí Tâm đã có những trao đổi về việc chấn hưng sàn diễn cải lương mà theo ông là cấp bách.

 

Song Lang - Nỗi buồn của kiếp nhân sinh

Ra mắt đúng dịp kỷ niệm 100 năm sân khấu cải lương, bộ phim Song Lang của đạo diễn trẻ Leon Quang Lê mang đến cho khán giả một câu chuyện buồn đầy hoài niệm vận vào người nghệ sĩ khi sống kiếp cầm ca trong xã hội Việt Nam ở những năm 80 của thế kỷ trước.

 

Bàng hoàng diễn viên trẻ Mai Phương bị ung thư phổi giai đoạn cuối

Thông tin diễn viên Mai Phương đang phải nằm viện điều trị ung thư phổi giai đoạn cuối khiến khán giả và cả người trong giới bàng hoàng, xót xa.

 

Đinh Bằng Phi: Vương mang gánh nghĩa, gánh tình

NSND Đinh Bằng Phi nói hát bội quá nghèo nên tâm huyết của nghệ sĩ cũng bị bào mòn. Đó là điều ông lo cho sự tồn vong của môn nghệ thuật có hơn 100 tuổi này

 

Nghệ sĩ Thanh Thanh Tâm nói về "cải lương Việt" trên đất Mỹ

Những ngày qua, các chương trình cổ nhạc giới thiệu đến khán giả kiều bào ở Houston (Mỹ) lúc nào cũng có sự tham gia của NSƯT Thanh Thanh Tâm. Chị và danh ca Minh Cảnh chuẩn bị thực hiện chuyến lưu diễn sang tiểu bang Washington

 

Ngôn Ngữ Cải Lương Trong “Tuyệt Tình Ca”

Có thể nói ít người Việt không nghe tới cải lương, ai cũng từng “coi” cả tuồng hay nghe lõm bõm vài câu trích đoạn. Cải lương ngoài những đặc điểm như người diễn tài tình, ca mùi, xuống vọng cổ ngọt còn có thêm một nét độc đáo nửa là ngôn ngữ xử dụng khá lạ so với đời sống thường ngày. Chính cái đặc thù ngôn ngữ này đã làm người ta ưa thích và không ưa thích cải lương.

 

Mời dự buổi ra mắt phim tài liệu Lê Văn Khoa – Một Đời Cho Nghệ Thuật

Vào lúc 2 giờ chiều thứ Bảy, ngày 11 tháng 8, 2018 sắp tới, tại Rose Center Theatre, 14140 All American Way, Westminster, CA 92683 sẽ có buổi ra mắt phim tài liệu “Lê Văn Khoa - Một Đời Cho Nghệ Thuật” do Vietnam Film Club thực hiện. Vào cửa miễn phí. Buổi ra mắt phim do Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt và Vietnam Film Club đồng tổ chức.

 

Nhớ Nguời Phóng Sao Lên Bầu Trời Nghệ Thuật.

CLVNCOM - Có một cái tài mà không có nguời huớng đi đúng đuờng thì coi như thiếu cái duyên nghề...Có thể nhiều nguời dấu đi cái thuở hàn vi cơ cực, lận đận vào nghề nhưng khi thành danh thành đạt , họ nhìn lại họ mới thấy vui,thấy tự hào , thấy đuơc giá trị của đời họ là ở những lúc khó khăn.

 

Trăn Trở của một thành viên BGK Vọng Cổ Online 2018

Hi mọi người Tôi là một trong 2 giám khảo nhận trách nhiệm chấm các bài thi vòng loại của VConline. Qua ba tuần thi, có những comment của các bạn khiến tôi trăn trở

 

CVVC 2018: Mỹ Dung và Nam Thanh Phong vào Chung kết

Kết thúc đêm Tuyển chọn 1, hai thí sinh đầu tiên ghi tên mình trong vòng Chung kết Chuông vàng vọng cổ 2018 là Trần Thị Mỹ Dung và Nam Thanh Phong.

 

“Tiền hậu bất nhất”

Mới đây, thông tin việc các NSƯT: Minh Vương (ảnh), Giang Châu, Thanh Tuấn… được Hội đồng xét tuyển danh hiệu NSND cấp Bộ xem xét, bỏ phiếu lại và đạt trên 90% so với yêu cầu đã làm thỏa lòng dư luận. Dù qua không ít gian nan nhưng cuối cùng, các nghệ sĩ cải lương gạo cội đã “vượt ải”. Tuy nhiên, điều mà người ta nghi ngại chính là chất lượng Hội đồng xét chọn bởi cớ sao họ “tiền hậu bất nhất”?

 

"Lửa mùa hè" với Boney M tại Nha Trang

Tối 9-8, Ban nhạc disco huyền thoại của thế kỷ 20 Boney M đã cháy hết mình với khán giả Việt Nam tại khu du lịch Vinpearl Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa

 

NSND Lệ Thủy: Để âm nhạc truyền thống "chết", cải lương sẽ "đột tử"

Là người nặng lòng với âm nhạc truyền thống và sân khấu cải lương, NSND Lệ Thủy nói lên nỗi lòng về chiến lược đào tạo.

 

Nhòa lệ tiễn biệt "Chí Phèo" Bùi Cường về cõi thiên thu

Đông đảo người thân, đồng nghiệp, bạn bè đến tiễn đưa NSƯT Bùi Cường, diễn viên với vai diễn Chí Phèo "để đời" trong phim "Làng Vũ Đại ngày ấy", về nơi an nghỉ cuối cùng vào sáng nay 7-8.