07:51 PDT Thứ ba, 23/10/2018
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 86

Máy chủ tìm kiếm : 11

Khách viếng thăm : 75


Hôm nayHôm nay : 8447

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 455550

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 13095403

Trang nhất » Tin Tức » Văn Thơ Tản Mạn

"Kiều Nữ" Bích Sơn bây giờ ra sao?

"Kiều Nữ" Bích Sơn bây giờ ra sao?

Sau một thời gian dài sống ẩn danh, không xuất hiện bất cứ nơi nào, nghệ sĩ Bích Sơn – người được mệnh danh là "Kiều Nữ" của sân khấu cải lương - đã tái xuất trong sự bất ngờ của nhiều nghệ sĩ đồng nghiệp.

Xem tiếp...

Một thời Sơn đông mãi võ...

Đăng lúc: Thứ tư - 11/04/2018 05:39 - Đã xem: 453
SĐMV

SĐMV

Bộ phim truyền hình "Đất phương Nam" chuyển thể từ tiểu thuyết Đất rừng phương Nam của Nhà văn Đoàn Giỏi, do Hãng phim Truyền hình TP Hồ Chí Minh (TFS) sản xuất. Bộ phim do Nghệ sĩ Ưu tú Nguyễn Vinh Sơn đạo diễn và viết kịch bản. Trong phim có cảnh ông Tiều Sơn đông mãi võ (Minh Ngọc) và thằng An (Hùng Thuận) biểu diễn màn phóng dao thẳng vào người cô bé Xinh Xinh (Xuân Trang) để… bán thuốc. Xem phim tôi nhớ lại những gánh Sơn đông mãi võ ở Cà Mau vào thập niên 80 của thế kỷ trước.

Khi đó tôi chỉ là cậu bé khoảng 10 tuổi, rất thích xem các gánh Sơn đông mãi võ biểu diễn. Mỗi khi ra chợ, hễ gặp gánh Sơn đông là tôi nhào vô chiếm hàng đầu. Trong ký ức của tôi, mỗi gánh Sơn đông mãi võ khoảng 4-5 người hoạt động, chủ yếu là bán thuốc Đông y gia truyền. Để thu hút nhiều người đến xem và mua thuốc, họ thường biểu diễn những màn xiếc, ảo thuật, múa võ rất hấp dẫn.

Nhổ răng không cần thuốc tê. Ảnh tư liệu
 

Các bãi đất trống nơi có đông người qua lại như: gầm cầu Cà Mau (khi xưa gọi là Cầu Mới, thuộc Phường 2, Phường 5); bến Công Chánh (trước là sân vận động, nay là Trung tâm Mua sắm Nguyễn Kim); Bến xe Cà Mau (nay là đường An Dương Vương, Phường 7); ngã 5 chợ tôm khô Phường 2; Bến tàu A ở Phường 1; Bến tàu B ở Phường 8… là những điểm thường xuyên có các gánh Sơn đông mãi võ đến biểu diễn. Đạo cụ của các gánh này chẳng có gì nhiều ngoài một vài cái rương đựng thuốc để bán và đồ nghề biểu diễn võ thuật, xiếc và ảo thuật. Ngoài ra còn có trống, phèng la, có gánh còn có con khỉ biết chạy xe đạp…

Một buổi biểu diễn của gánh Sơn đông mãi võ diễn ra trong khoảng 1-2 giờ đồng hồ vào buổi sáng. Họ đến một bãi đất trống bày dụng cụ ra, đánh trống, vỗ phèng la và bắt đầu rao. Khi đông người tập trung đến xem, một người trong gánh sẽ biểu diễn một vài món ảo thuật lặt vặt, tiếp theo đó sẽ là màn rao bán thuốc. Ban đầu họ giới thiệu về công năng và hiệu quả của thuốc gia truyền như: cao đơn hoàn tán, thuốc rượu đả trật khớp, thuốc xổ… Sau đó xen kẽ màn xiếc hoặc múa võ và bán thuốc tiếp, thậm chí có cả nhổ răng không cần thuốc tê.

Cái sự bán thuốc của các gánh Sơn đông cũng rất chi là “nghệ thuật”. Trước khi giới thiệu một loại thuốc, họ thường chuẩn bị biểu diễn một tiết mục nào đó và giới thiệu lòng vòng về tiết mục đó, nhưng vẫn chưa biểu diễn mà chỉ quảng cáo bán thuốc. Chẳng hạn khi bán thuốc uống điều hoà kinh nguyệt cho phụ nữ, người chủ gánh đọc thơ “Cô nào chồng bỏ chồng chê/Uống vô một gói chồng mê tới già”. Mấy chị phụ nữ nghe xong mắt chớp chớp, mặt mày đỏ ké tỏ ra vừa thích thú, vừa e thẹn.

Trong tiếng trống và tiếng phèng la tùng xèng inh ỏi, khi những người phụ trợ trong nhóm cầm thuốc đi giới thiệu xung quanh, trong đám đông nhiều cánh tay đưa ra “tui 1 gói”, “tui 2 gói”… thì người chủ gánh chỉ về phía những người giơ tay la to “bán cho dì Hai bên kia 2 gói”, “cô Ba bên này 2 gói”, “thím Bảy phía trước lấy 1 gói” … Cứ thế cho đến khi hết người mua thuốc thì tiết mục giới thiệu lúc đầu mới được biểu diễn. Thế nên, bọn con nít khi bước vào xem gánh Sơn đông biểu diễn khó mà bỏ về nửa chừng được.

Lúc còn nhỏ chưa nhận thức được nhiều nên xem tiết mục nào thấy cũng hay và suy nghĩ: “sao con người quá phi thường”, dám nằm xuôi tay cho người khác chất gạch lên người, rồi dùng búa đập gạch vỡ vụn?

So với các nhóm bán thuốc dạo trên xe hay tàu đò ngày nay với thủ đoạn lừa bịp, thậm chí hăm doạ, ép buộc khách mua thuốc, thì các gánh Sơn đông mãi võ ngày xưa có lương tâm và đạo đức hơn nhiều. Phần lớn họ đều là những người có võ công thực sự, bán những thứ thuốc gia truyền do chính họ làm ra hoặc mua hàng từ người khác, nhưng chí ít cũng không phải đồ dỏm. Những tiết mục họ trình diễn đều phải trải qua quá trình khổ luyện và cũng có những tiết mục rất nguy hiểm cho bản thân như: múa võ đánh cong thanh sắt vào người, chỏi cây thương vào cổ họng, đâm kiếm vào họng, chặt gạch bằng tay hoặc nuốt lưỡi lam… Tất cả họ đều tỏ ra là những người lao động chân chính để mưu sinh.

Hình ảnh những gánh Sơn đông mãi võ trước được miêu tả trong tiểu thuyết Đất rừng phương Nam của Nhà văn Đoàn Giỏi và được đưa lên phim ảnh trong "Đất phương Nam", sau đó Nghệ sĩ Mạc Can tái hiện trong tiểu thuyết Tấm ván phóng dao, mà ông là người trong cuộc. Tác phẩm kể về những thân phận hẩm hiu trong một đoàn xiếc theo kiểu Sơn đông mãi võ, trong đó có tiết mục phóng dao nguy hiểm nhưng vẫn phải diễn hằng ngày, vì nó là miếng cơm của cả gánh.

Ngày nay, thời của công nghệ kỹ thuật số, muốn xem một pha múa võ, một tiết mục xiếc hay ảo thuật thì quá dễ dàng, chỉ cần ngồi ở nhà bật ti-vi lên và xem với hình ảnh HD chất lượng cao, nhưng không bao giờ có được không khí sôi động với âm thanh “tùng xèng” pha lẫn tiếng rao của người chủ gánh Sơn đông mãi võ ngày xưa. Bởi ở những buổi biểu diễn đó, người xem còn được đắm mình trong sinh hoạt hội hè đường phố và có được dấu ấn khó phai mờ mãi về sau này, khi những gánh Sơn đông chỉ còn trong ký ức./.

Hoàng Hải
 

 

Sơn Đông mãi võ


Không biết “Sơn Đông” ở nơi nào lại gắn liền với từ “mãi võ” trở thành cách gọi các nhóm lưu động bán thuốc gia truyền cao đơn hoàn tán, rượu thuốc đả trật xương khớp thậm chí nhổ răng bằng tay không cần thuốc tê. Để gây ấn tượng, hầu hết các gánh Sơn Đông đều có biểu diễn những màn võ thuật, múa đao, chặt gạch, ảo thuật hoặc làm xiếc. Có đoàn mang theo con khỉ mặc bộ đồ màu đỏ đạp xe vòng quanh, tay cầm cái nón chìa ra mời cô bác đứng xem ủng hộ trong tiếng trống và tiếng phèng la tùng tùng xèng chen lẫn tiếng chủ gánh hô to bán cho cô này gói thuốc xổ, bán cho bác trai đứng đằng kia gói thuốc cao trị đau lưng.

son-dong-mai-vo4

Hồi hai mươi tuổi ra đời đi làm kiếm sống, tôi quen một anh bạn từng là môn sinh phái Thiếu Lâm Sơn Ðông từ miền Bắc vào Sài Gòn sinh sống. Thấy tên môn phái là lạ trong giới võ thuật hỏi ra mới biết đó là môn võ Bắc Thiếu Lâm ở tỉnh Sơn Ðông bên Trung Quốc. Anh bảo môn phái này do sư tổ Nguyễn Văn Thơ sáng lập khi theo học võ với sư phụ Trần Vi Sìn, người Sơn Ðông trôi dạt sang Việt Nam mưu sinh bằng nghề bán thuốc dạo. Anh có cú móc tay rất điêu luyện khác xa với chiêu Cầm nã thủ mà anh bảo là Ðường Lang quyền một trong những tuyệt chiêu của môn phái Bắc Thiếu Lâm Sơn Ðông. Môn võ này bắt chước hình thái chuyển động của con bọ ngựa như móc, nhấc, bổ, trượt, dùng nhu chế cương kết hợp nội công và ngoại công rất linh hoạt.

Anh không khẳng định Sơn Ðông là cái nôi của nghề bán thuốc dạo kiêm biểu diễn nội công như các vị sư tổ của anh trong môn phái Bắc Thiếu Lâm từng làm. Ðó là chuyện bình thường kiếm sống ngoài đời của một võ sư mà không mở võ đường thu nạp đệ tử. Anh cho rằng các gánh Sơn Ðông mãi võ có mặt ở khắp Trung Quốc từ xa xưa, không nhất thiết nó phải xuất phát từ tỉnh Sơn Ðông. Người biết võ công thâm hậu thường am hiểu cấu tạo xương cốt thể chất con người nên không lạ gì chuyện chữa trị vết thương, đả trật xương khớp. Họ tự chế ra thuốc từ các loài thảo dược và làm công việc đó như một cách giúp người giúp đời. Tất nhiên có khi họ nhận một chút thù lao để mưu sinh.

son-dong-mai-vo3
Nhổ răng dạo của gánh Sơn Đông mãi võ – Ảnh: Tư liệu

Tình cờ tôi đọc được bài tản văn “Một thời để mãi võ” của nhà báo Phan Tấn Hải, tôi rất đồng tình khi ông ví chuyện làm báo như chuyện mãi võ. “Vài năm nay, trên nước Mỹ, tôi mưu sinh bằng một nghề tương tự như Sơn Ðông mãi võ. Từ thuở nhỏ, tôi cứ nhớ mãi hình ảnh các chàng võ sĩ Sơn Ðông đứng giữa chợ, nơi các ngã tư trong Chợ Lớn, vung cước đi quyền, nghĩa là “bán võ” để kiếm sống. Không biết cách so sánh nghề làm báo như kiểu mãi võ có làm ai tổn thương không, tôi chỉ thấy bình thường thôi—tập lạnh nhạt là điều cũng nên quen, bởi vì cảm xúc không nên để dư hoặc thiếu”.

Nhưng điều làm tôi suy nghĩ trong bài viết khi ông nhắc đến các nhóm Sơn Ðông mãi võ thường tập trung ở Chợ Lớn. Họ là những võ sư thực thụ. “Các tay trong những gánh võ, tôi tin và bây giờ vẫn tin, phải là võ sư thật. Họ dùng cổ uốn cong mũi giáo. Họ nhào lộn, múa quyền, đá liên hoàn cước hay hơn xi nê”. Và nghề bán thuốc mãi võ không phải là nghề dễ kiếm sống. “Họ kiếm sống gian nan lắm, ai cũng biết điều này. Ðồng tiền họ nhặt được nơi góc phố, ngoài mồ hôi của lòng bàn tay sau giờ múa võ, có thể có cả lòng thương hại của những người không còn thật tâm tin vào loại thuốc trật gân đả xương của họ… Một lần tôi hỏi một ông cụ người Hoa, thuộc phái Ðường Lang, người tôi thường gặp dưới góc phố. Ông cụ không ở trong các gánh múa võ Sơn Ðông, nhưng hẳn là quen nhiều sinh hoạt của họ, bởi vì nhiều chuyện ông cụ kể lại y hệt như tiểu thuyết Kim Dung”.

son-dong-mai-vo2
Một gánh Sơn Đông mãi võ ở Trung Quốc năm 1840 – Tranh vẽ của hoạ sĩ: Thomas Allom

Nhà báo Phan Tấn Hải nhắc đến phái Ðường Lang, cũng như tôi nhắc đến anh bạn võ sinh Ðường Lang thuộc Thiếu Lâm Bắc phái. Một sự trùng lặp ý tưởng về môn võ xuất phát từ Sơn Ðông. Tôi đem chuyện này hỏi người bạn già am hiểu nhiều chuyện Ðông-Tây, có phải cụm từ Sơn Ðông mãi võ đúng thật xuất phát từ tỉnh Sơn Ðông bên Trung Quốc. Nhưng ông không dám võ đoán là xác thực. Ông bạn nói, chuyện bên Tàu xa xôi quá, chuyện đời Sơn Ðông mãi võ Sài Gòn mới gần gũi hơn, hơi đâu mà tìm ra gốc gác cũng như ở Sài Gòn thuở đó treo đầy bảng quảng cáo thuốc tây trị sán lãi giun kim, đau lưng nhức mỏi mà người dùng đâu cần biết thuốc tây nhập cảng bên Tây hay bên Tàu hoặc bào chế tại Sài Gòn.

Ông bạn già kể hồi đầu thuở thập niên 1950, vùng Chợ Lớn có một gánh Sơn Ðông nổi tiếng và thường biểu diễn bán thuốc Nam, thuốc cao đơn hoàn tán thu hút dân chúng bao quanh đứng xem chật cứng. Ðó là gánh thuốc lưu động Lê Văn Quý. Nói là gánh Sơn Ðông mãi võ nhưng thực ra ông Lê Văn Quý không phải múa võ mà là làm xiếc ảo thuật, mặc dầu dưới đất cũng bày ra mấy cục gạch thẻ để chặt tay không nhưng không bao giờ thấy võ sĩ nào trong đoàn ra biểu diễn. Cứ mỗi lần gánh Lê Văn Quý xuất hiện ở Chợ Lớn là ông phải đến xem cho bằng được. Vui, tiếng cười khoái trá của đám con nít, thanh niên, ông già bà cả thu hút người xem chứ không phải những màn đập đầu vào trái dừa hay dao chém vào bụng không hề hấn. Những màn biểu diễn võ thuật của một vài gánh Sơn Ðông hay thì hay thật nhưng các tay bầu gánh thường dùng võ thuật bạo lực trình diễn nên dễ khiến người xem nhàm chán hơn là thoả mãn tính giải trí vui chơi của gánh Sơn Ðông ảo thuật của ông Lê Văn Quý.

Trang Nguyên

Nguồn tin: tcgd theo BCT - BCM - Trẻ
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

"Kiều Nữ" Bích Sơn bây giờ ra sao?

Sau một thời gian dài sống ẩn danh, không xuất hiện bất cứ nơi nào, nghệ sĩ Bích Sơn – người được mệnh danh là "Kiều Nữ" của sân khấu cải lương - đã tái xuất trong sự bất ngờ của nhiều nghệ sĩ đồng nghiệp.

 

Dàn nghệ sĩ "Chuông" tham gia "Ngân mãi chuông vàng" tháng 10/2018

Chương trình "Ngân mãi chuông vàng" sẽ trở lại sóng HTV với vở "Tiếng trống Mê Linh". Vở diễn lần này có sự tham gia của dàn diễn viên là những nghệ sĩ trưởng thành từ cuộc thi "Chuông vàng vọng cổ".

 

Ca sĩ Hoài Lâm dừng hát 2 năm "để nghỉ ngơi, học thêm"

hía Hoài Lâm vừa lên tiếng xác nhận ca sĩ này tạm thời nghỉ hát 2 năm và tin đồn sức khỏe của anh không bảo đảm vì sử dụng chất kích thích là sai sự thật.

 

NSND Ngọc Giàu tâm sự về bài học lớn trong "Đời cô Lựu"

Tối 19-10, trong chương trình giao lưu nhân ngày Phụ Nữ Việt Nam do HTV tổ chức, NSND Ngọc Giàu đã tâm sự về bài học lớn trong nghề mà bà có được từ hai vai diễn trong "Đời cô Lựu".

 

Nghệ sĩ Út trà Ôn - Vọng Cổ & Bản nhạc ma quái..

CLVNCOM - « Một bản nhạc ma quái!» Nghệ sĩ và khán giả ái mộ cải lương đều gọi bản Vọng Cổ là bản nhạc vua của sân khấu cải lương, nhưng soạn giả Viễn Châu, được nghệ sĩ tặng danh hiệu là Vua viết lời ca vọng cổ lại nói với soạn giả Kiên Giang và Nguyễn Phương trong một buổi nhậu tại nhà anh rằng Bản vọng cổ là một bản nhạc ma quái!

 

Lô tô - khát khao khẳng định giá trị

Lô tô là loại hình giải trí phổ biến ở Nam bộ. Một thời, nhiều người “gắn mác” cho lô tô và người làm nghề với những từ: phản cảm, phi nghệ thuật... Nhưng gần đây, một thế hệ nghệ sĩ lô tô trẻ đang vực dậy loại hình giải trí này với khát khao khẳng định giá trị.

 

NS Lê Văn Gàn – Nhớ thuở xe ôm, tích cực làm việc thiện

Tối 14-10, NS Lê Văn Gàn – giải chuông Bạc vọng cổ 2007 - đã đến thăm các nghệ sĩ lão thành tại Khu dưỡng lão Nghệ sĩ TP HCM. Anh đã chia sẻ những món quà tích cóp từ những chuyến lưu diễn, những "Lộc nghề" mà anh được tặng thưởng.

 

Giỗ đầu danh ca Út Bạch Lan, nghệ sĩ tề tựu tưởng nhớ "sầu nữ"

Chiều 13-10, đông đảo nghệ sĩ đã đến chùa Định Thành, quận 10, TP HCM và khu trưng bày tượng sáp Việt để dâng hoa tưởng nhớ nữ danh ca Út Bạch Lan của sân khấu cải lương.

 

Nét đạo diễn của nghệ sĩ Mỹ Châu

CLVNCOM - Nghệ sỹ Mỹ Châu thễ hiện tài năng và tình yêu sân khấu khộng chỉ ca và diễn mà tinh yêu đó còn thể hiện mạnh mẽ hơn ở lĩnh vực đạo diễn hay thầy tuồng, có lẽ theo câu ông bà xưa để lại " Nhất nghệ tinh,nhất thân vinh" nên những sở đoản ca nhạc, hồ quảng, đạo diễn ...cũng không làm cái nghệ danh của cô thêm dài...

 

VỌNG CỔ ONLINE 2018 Nhiều bất ngờ trong Gala Chung kết

Tối 29/9, bên cạnh top 3 Trần Thị Bé Năm - Lê Hòa An - Lê Tuấn Hải, chú Diệp Văn Đậm và bé Hoàng Thị Hồng Yến cũng đã bất ngờ nhận hai giải thưởng khuyến khích - triển vọng lần đầu tiên có tại cuộc thi Vọng cổ online 2018.

 

Ca sĩ Tuấn Hưng hoàn tiền vé liveshow "Ngựa hoang" cho khán giả

Sau khi liveshow "Ngựa hoang" kỷ niệm 20 năm ca hát bị huỷ đột ngột, nam ca sĩ Tuấn Hưng cho hay anh sẽ trả lại tiền vé cho các khán giả và thực hiện một đêm diễn khác.

 

Mỹ Tho. Địa linh, Nhân kiệt

1. Mở bài Địa linh Nhân kiệt là đất linh thiêng sinh người hào kiệt. Mỹ Tho có hai trường trung học, Nguyễn Đình Chiểu và Lê Ngọc Hân, đã đào tạo ra nhiều nhân tài phục vụ trong các guồng máy của Việt Nam Cộng Hòa. Sau năm 1975, các cựu học sinh Nguyễn Đình Chiểu-Lê Ngọc Hân ra khỏi nước bằng nhiều phương tiện và hiện định cư ở nhiều quốc gia như: Mỹ, Úc Châu, Canada, Pháp…

 

Danh ca Chế Linh bất bình về tin đồn qua đời

Nhiều ngày qua, dư luận lan truyền thông tin danh ca Chế Linh qua đời khiến ông vô cùng bất bình. Ông đang về thăm quê nhà, hiện ở TP Phan Rang - Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận

 

Nghệ sĩ Trọng Nghĩa cưới vợ ở tuổi 52

Trưa 4-10, sau 15 năm ly hôn; ở tuổi 52 NS Trọng Nghĩa đã tổ chức lễ rước dâu tại Bạc Liêu.

 

NS Cẩm Thu nối nghiệp cha, viết bài vọng cổ

Sáng 4-10, nghệ sĩ Cẩm Thu đã có buổi giao lưu với thầy cô và học sinh trường THCS Vân Đồn, quận 4, TP HCM.

 

Chuông vàng Lâm Thị Kim Cương mơ làm cô giáo dạy ca vọng cổng

Sau đêm đăng quang giải Chuông vàng vọng cổ lần thứ 13 tối 30-9 tại Nhà hát Truyền hình Đài Truyền hình TP HCM, thí sinh Lâm Thị Kim Cương đã trả lời phỏng vấn Báo Người Lao Động