NSND Hạnh Nhân (tên thật Phạm Đức Nhân), sinh năm 1954, đã từ trần lúc 9 giờ 45 phút ngày 23-1-2026, hưởng thọ 73 tuổi.

Lễ viếng được tổ chức từ 9 giờ, lễ truy điệu diễn ra lúc 10 giờ 30 phút ngày 24-1-2026 tại Nhà tang lễ 198 Bộ Công an, ngõ 58 phố Trần Bình, quận Nam Từ Liêm, TP Hà Nội. Sau lễ truy điệu, linh cữu ông được hỏa táng tại Đài hóa thân Hoàn Vũ Văn Điển, Hà Nội, sau đó an táng tại nghĩa trang quê nhà Duyên Mẫu, Yên Khánh, Ninh Bình.

Sự ra đi của NSND Hạnh Nhân là mất mát lớn đối với gia đình, đồng nghiệp và đời sống nghệ thuật sân khấu, đặc biệt là nghệ thuật chèo.

NSND Hạnh Nhân

NSND Hạnh Nhân sinh ngày 24-10-1954 tại xã Khánh Cường, huyện Yên Khánh, tỉnh Ninh Bình – vùng đất được xem là một trong những cái nôi của nghệ thuật chèo. Lớn lên trong không gian văn hóa dân gian, ông đến với âm nhạc từ sớm, khởi đầu bằng tân nhạc, sau đó gắn bó trọn vẹn với chèo như một sự trở về với cội nguồn.

Năm 1991, ông tốt nghiệp Đại học chuyên ngành Sáng tác – Chỉ huy dàn nhạc tại Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội. Năm 1992, ông giữ vai trò Nhạc trưởng Đoàn Tổng cục Hậu cần.

Sau khi xuất ngũ, ông lần lượt công tác tại Đoàn chèo Sông Vân, Đoàn chèo Hà Nam Ninh, Đoàn chèo Hà Nội. Từ năm 2003, ông đảm nhiệm cương vị Phó Trưởng khoa Kịch hát Dân tộc, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội, gắn bó lâu dài với công tác đào tạo.

Trong sự nghiệp sáng tạo, NSND Hạnh Nhân đã viết nhạc cho gần 100 vở diễn, phần lớn là các vở chèo. Ông kiên trì khai thác và phát triển nội lực của chèo từ làn điệu, nhịp phách và cấu trúc âm nhạc truyền thống, góp phần làm phong phú diện mạo chèo đương đại.

Bên cạnh âm nhạc sân khấu, ông còn là tác giả của những bài hát chèo quen thuộc với công chúng như: "Nỗi nhớ quê hương" (NSƯT Minh Huệ thể hiện) và "Cô gái làng hoa" (NSND Thùy Linh và NSƯT Việt Thắng trình bày).

Ở lĩnh vực đào tạo, NSND Hạnh Nhân được đồng nghiệp và học trò đánh giá là người thầy tận tụy, mẫu mực.

Tiến sĩ Nguyễn Thanh Phương nhận định: "Sự ra đi của thầy Hạnh Nhân để lại một khoảng trống lớn trong đời sống nghệ thuật chèo và trong công tác đào tạo. Thầy là người làm nghề lặng lẽ, kỹ lưỡng và tận tụy. Giá trị lớn nhất mà thầy để lại nằm ở cách gìn giữ và truyền lại tinh thần nghề nghiệp cho các thế hệ sau".

Sự ra đi của NSND Hạnh Nhân khép lại hành trình của một nghệ sĩ – nhà giáo gắn bó trọn đời với nghệ thuật truyền thống. Những đóng góp của ông cho sân khấu chèo và cho công tác đào tạo sẽ tiếp tục được nhắc nhớ như một phần bền vững của đời sống văn hóa – nghệ thuật nước nhà.

Thanh Hiệp (ảnh gia đình cung cấp)

Vĩnh biệt NSND Hoàng Tuấn, người cống hiến cả đời cho múa rối Việt Nam

NSND Hoàng Tuấn đã để lại nhiều tiếc thương cho các nghệ sĩ đồng nghiệp bởi đức độ, tài năng và sự cống hiến của ông

NSND Hoàng Tuấn

Nhận được tin buồn từ Hội Sân khấu Hà Nội, các nghệ sĩ đồng nghiệp tại TP HCM đã bày tỏ niềm thương tiếc. Cách đây không lâu, NSND Hoàng Tuấn là trưởng đoàn trong chuyến vào TP HCM giao lưu với Hội Sân khấu TP HCM. Ông cũng là thành viên của đoàn văn nghệ sĩ Hà Nội, vào TP HCM tham gia giao lưu văn học - nghệ thuật giữa 3 thành phố: Hà Nội - Huế - TP HCM do Liên hiệp Các hội Văn học Nghệ thuật TP HCM đăng cai tổ chức năm 2025.

NSND Hoàng Tuấn lặng lẽ giữ lửa cho múa rối Thăng Long

Sân khấu múa rối Việt Nam đã tiễn biệt một người nghệ sĩ đã dành trọn cuộc đời cho những con rối biết nói, biết khóc, biết kể chuyện dân tộc. NSND Hoàng Tuấn – nguyên Giám đốc Nhà hát Múa rối Thăng Long, Chủ tịch Hội Sân khấu Hà Nội – đã qua đời lúc 17 giờ 10 phút ngày 20-1, sau thời gian chống chọi với căn bệnh ung thư gan, hưởng thọ 70 tuổi.

NSND Hoàng Tuấn (hàng trên, người thứ tư từ trái sang) và các nghệ sĩ trong chuyến công tác giao lưu với Hội Sân khấu TP HCM

Tin ông ra đi đến rất khẽ, như cách ông vẫn sống và làm nghề. Chỉ mới tháng 11-2025, nghệ sĩ Hoàng Tuấn còn xuất hiện ở Ninh Bình trong vai trò cố vấn nghệ thuật cho vở rối "Tấm Cám" của Nhà hát Múa rối Thăng Long, tác phẩm tham dự Liên hoan Quốc tế Sân khấu thử nghiệm lần VI-2025. 

Sau khi liên hoan khép lại, ông bắt đầu có dấu hiệu nôn ra máu. Kết quả thăm khám khiến tất cả sững sờ: ung thư gan. Đợt điều trị đầu tiên giúp ông được về nhà ít ngày, nhưng khi quay lại bệnh viện, bệnh đã chuyển sang giai đoạn cuối. 

Những ngày cuối đời, căn phòng bệnh của ông không vắng bóng đồng nghiệp. Nhiều nghệ sĩ trẻ của Nhà hát Múa rối Thăng Long thay nhau túc trực, chăm sóc, đỡ đần gia đình.

Ra đi để lại nhiều hoài bão cho múa rối nước

Theo lời kể của những người bên cạnh, NSND Hoàng Tuấn vẫn minh mẫn, tỉnh táo, giữ được nét hóm hỉnh quen thuộc cho đến những giây phút cuối.

Ông hiểu rất rõ hành trình của mình đang đi về đâu và chọn cách đối diện bằng sự bình thản hiếm thấy, luôn động viên mọi người hãy yên tâm, đừng quá buồn.

NSƯT Bạch Quốc Khanh – người gắn bó với ông hơn hai mươi năm nhớ lại những kỷ niệm nghề như những lát cắt không thể quên. Năm 2004, anh được giao vai chính diện đầu tiên trong vở "Thánh Gióng", bài tốt nghiệp đạo diễn sân khấu của NSND Hoàng Tuấn.

NSND Hoàng Tuấn

Hơn hai mươi năm sau, trong Tấm Cám – vở diễn cuối cùng ông tham gia với tư cách cố vấn nghệ thuật, anh lại tiếp tục được ông tin tưởng giao cho vai trung tâm.

Hai vai diễn, hai thời điểm, như một vòng tròn khép lại mối duyên thầy trò, đồng nghiệp và tri kỷ nghề. Trong ký ức của nhiều thế hệ diễn viên, NSND Hoàng Tuấn là người hài hước, gần gũi và đặc biệt mực thước. Là "trai phố cổ" Hà Nội, ông giữ cho mình phong thái điềm đạm, lịch thiệp.

Nghệ sĩ Nhân dân Hoàng Tuấn sinh năm 1956 tại Hà Nội, sớm bén duyên với múa rối từ những năm tháng tuổi trẻ. Năm 1978, sau khi tốt nghiệp phổ thông, ông theo học lớp đào tạo đầu tiên của Nhà hát Múa rối Trung ương, do các chuyên gia Nga giảng dạy.

Con đường nghề nghiệp của ông gắn liền với sự phát triển của Đoàn Múa rối Hà Nội, sau này là Nhà hát Múa rối Thăng Long: từ Tổ phó Tổ diễn viên năm 1998, rồi Phó Trưởng đoàn, Phó Giám đốc và đến năm 2009 giữ cương vị Giám đốc Nhà hát.

Trên cương vị đạo diễn, NSND Hoàng Tuấn đứng sau thành công của nhiều tác phẩm được giới nghề trân trọng: Huyền thoại Tiên Rồng (rối cạn, rối nước), Câu chuyện tình người (rối cạn), Linh thiêng hai tiếng đồng bào (rối nước)… 

Ông ra đi nhưng vẫn còn đau đáu nỗi niềm, đó là hướng tới việc tổ chức liên hoan múa rối nước quốc tế, để các quốc gia có rối nước có thể cùng tham gia với các đơn vị trong cả nước, đồng thời các đơn vị sẽ dàn dựng kịch bản của các quốc gia trong khu vực để tạo sự giao lưu văn hóa du lịch, góp phần thúc đẩy Công nghiệp Văn hóa tại Việt Nam.

NSND Trần Thanh Hương tặng hoa chúc mừng NSND Hoàng Tuấn tại Liên hoan quốc tế sân khấu thử nghiệm lần VI - 2025 sau thành công vở "Tấm Cám"

Ngoài vai trò cố vấn nghệ thuật cho Tấm Cám, ông còn đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội Sân khấu Hà Nội, tiếp tục góp phần kết nối, nâng đỡ lớp nghệ sĩ trẻ. Người trong giới vẫn quen thấy ông lặng lẽ ngồi ở một góc phòng tập, chăm chú theo dõi từng động tác nhỏ của con rối, như thể đó là cách ông trò chuyện với đời.

Sự ra đi của NSND Hoàng Tuấn để lại một khoảng trống khó gọi tên. Đó là khoảng trống của một người giữ lửa bền bỉ cho múa rối Thăng Long, của một nghệ sĩ chọn đứng sau ánh đèn, của một người thầy sống tử tế với nghề và với người. 

Bài và ảnh: Thanh Hiệp