MỘT NGÔI SAO THẦM LẶNG TRÊN SÂN KHẤU VÀ CUỘC ĐỜI: NS THANH THANH HOA

 NS Thanh Thanh Hoa tên thật là Nguyễn Thi Anh , sinh năm 1943 tại Sài Gòn, mất ngày 20 - 09 -2009. Trong một gia đình có cha mẹ là công nhân hậu đài của các đoàn cải lương, NS Thanh Thanh Hoa mê ca hát từ nhỏ nên mới 12 tuổi cô đã theo học ca, học múa ở Đoàn hát Thanh Minh cùng với các nghệ sĩ trẻ thời bấy giờ như NS Thanh Nga, Thanh Hiền, Văn Dũng, NSUT Nam Hùng (là chồng cô sau này)... NSUT Thanh Thanh Hoa  là người ham học hỏi và say mê lắng nghe tiếp thu những bài giảng từ thầy cô truyền đạt để khi bước lên sân khấu làm sao thể hiện được nhân vật một  cách tốt nhất để không phụ lòng thầy cô và gia đình đã nuôi dưỡng dạy dỗ mình.  Con đường đến với nghệ thuật của cô khá phẳng lặng, ít sóng gió, tính cách hiền lành, không ham bon chen, đua đòi, vậy mà những vai diễn của cô trên sân khấu không ngã về một màu theo kiểu lành lành, mờ nhạt mà ngược lại những vai diễn của cô trở nên sinh động và đầy tính cách  luôn khiến đồng nghiệp và khán giả phải khâm phục khả năng biểu diễn tài tình của cô. Các nghệ sĩ cùng thời và các thế hệ nghệ sĩ lớp sau ai cũng thừa nhận cô là một cô đào hát đa năng với giọng thổ hiếm của sân khấu có thể hoá thân vào nhiều dạng vai khác nhau, đặc biệt là những vai độc mùi, đào lẳng. 

    Bằng chứng năm 1961 cô vinh dự nhận giải Thanh Tâm, năm đó duy nhất chỉ có mình cô nhận giải. Cũng từ bệ phóng đáng nhớ này cô và NSUT Nam Hùng đã lấy tên giải thưởng ghép cùng với chữ "Thanh" đầu tiên để của cô để đặt nghệ danh cho con gái mình là NSUT Thanh Thanh Tâm sau này, đó được xem là một móc son đáng nhớ nhất trong cuộc đời hoạt động nghệ thuật của cô. Trong cuộc sống đời thường cũng như trên sân khấu, NS Thanh Thanh Hoa luôn luôn được đồng nghiệp bạn bè và gia đình yêu thương kính trọng với lối sống rất giản dị, đôn hậu của cô nhất là trong tình nghĩa vợ chồng, tình mẹ con, tình bà cháu luôn hiền hòa và hết mực yêu thương. Trên sân khấu NS Thanh Thanh Hoa không phô trương, làm nổi mình, mà cứ lặng lẽ làm nghề, bình lặng len lõi vào những gốc khuất của nhân vật, nhưng khi sắm vai cho từng nhân vật trên sân khấu, cô lại làm cho những nhân vật và cở diễn của mình trở nên bừng sáng, như ánh hào quang lộng lẫy của thánh đường nghệ thuật, mà chỉ có ở riêng cô. Những vai diễn, những bài ca xuất sắc, những dấu ấn rất riêng của NS Thanh Thanh Hoa vẫn còn được mọi người nhớ mãi, lúc thì cô sang trọng, quý phái trong vai Lữ Phượng Liên hát cùng với NS Thành Được trong vở Khi Hoa Anh Đào Nở, từ thập niên 60, đặc biệt với những vai tuồng màu sắc từ đất nước hoa anh đào Nhật Bản, cô đã hóa thân vào những tiểu thơ đài các, kiêu sa của xứ Hoa Anh Đào với vẻ đẹp tuyệt trần trên sân khấu. Khi thì vào các vai đào nhì, vai tính cách bên cạnh những cái tên như: NSUT Thanh Nga, NSUT Út Bạch Lan... nhưng vẫn nổi bật lên một NS Thanh Thanh Hoa chững chạc, sâu lắng bằng giọng ca ngọt ngào, ru hồn khán giả. Mọi người không chỉ nhớ đến cô là một tài năng diễn giỏi ca hay, mà còn biết cô là một danh ca thuộc thế hệ kế cận cùng NS Thanh Hương, NSUT Út Bạch Lan, NSUT Thanh Nga lúc bấy giờ. Đặc biệt là những bài ca trong vở Thoại Khanh - Châu Tuấn của Soạn giả NSND Viễn Châu, cô đã khắc hoạ vào tâm khảm của nhiều người qua hình ảnh một người vợ hiền, đức hạnh , một tấm gương hiếu thảo,  dâu thảo mẫu mực qua vai Thoại Khanh để đến hôm nay hơn bốn mươi năm qua,  vai diễn đó và tiếng hát chân phương ngọt ngaocùa cô vẫn được nhiều tầng lớp khán giả in sâu vào lòng mình trong từng câu hát: "Tìm anh như thể tìm chim, chim bay biển Bắc, em tìm biển Đông. Dặm trường cát bụi gai chông, bởi quá thương chồng em há ngại đường xa" hay "Đàn kêu tích tịch tình tang, thiếp nay cổng mẹ tìm chàng chàng ơi. Từ ngày phu phụ lìa đôi, lệ em như thể lá rơi bên đàn". NS Thanh Thanh Hoa nổi tiếng từ rất sớm trở thành danh ca trên nhiều hãng dĩa hát, từng hát chánh với Vua vọng cổ NSND Út Trà Ôn, với ngôi sao Thành Được, NSND Năm Châu, "Hoàng Đế Dĩa Nhựa" Tấn Tài, "Vua tao đàn" Thanh Hải, Minh Cảnh... Cuộc đời hoạt động nghệ thuật của cô kéo dài trên những đại bang hùng mạnh nhất Sài Gòn thời ấy như Đòan Thủ Đô, đòan Út Bạch Lan - Thành Được, đòan Thanh Minh - Thanh Nga, Tân Hương Hoa, đòan Thanh Hải - Văn Hường, đoàn Thanh Nga, đòan cải lương Sài Gòn 1. Với rất nhiều vai nổi tiếng như Cao Từ Niệm trong Mùa Thu Trên Bạch Mã Sơn, Hòang Phủ Trưởng Hoa trong Mạnh Lệ Quân, Dì Hai trong T6ám Lòng Của Biển, Đêm Lạnh Chùa Hoang, Người Phu Khiêng Kiệu Cưới, Chiều Đông Gió Lạnh Về, Tiếng Trống Sang Canh, Sầu Quan Ải, Cây Quạt Lụa Hồng, Cát Dung Phương Tử, Thoại Khanh - Châu Tuấn, Khi Ho Anh Đào Nở, Pháo Hồng Tiễn Bước Em Đi, Băng Tuyền Nữ Chúa...cô đóng chung giữa những cái tên vàng của sân khấu: NSND Lệ Thủy, NSUT Mỹ Châu, NS Phượng Liên, NS Thanh Hải, NS Minh Cảnh, NSUT Minh Vương, NSUT Thanh Tuấn, NSUT Thanh Kim Huệ, NS Hồng Nga, NSND Diệp Lang,, NSUT Diệu Hiền, NSUT Minh Phụng, NSUT Thanh Sang, NSUT Phương Hồng Thủy... giọng ca của cô như một nét chấm phá, một điểm xuyến tạo nên sự cân bằng phong phú giữa những giọng ca bay bổng, lã lướt , điêu luyện bởi sự chân phương, mộc mạc, hiền lành với chất giọng Thổ của cô.

    NS Thanh Thanh Hoa được ví như một bông hoa đẹp có hương sắc riêng không nhầm lẫn với bất cứ bông hoa nào trong một vườn hoa đầy màu sắc với nhiều thế hệ nghệ sĩ đi qua,  cô vẫn xuất hiện âm thầm bên cãnh họ đều đặn trên các mặt dĩa hát, sân khấu, video chứng tỏ sự trân trọng, tinh tường của các nhà sản xuất đối với một  nữ nghệ sĩ tài danh luôn miệt mài vì sự nghiệp của cô. Không là ngôi sao ăn khách ào ạt, nhưng sự góp mặt của cô tạo nên bề dày, một cái nền vững chắc để nâng các giọng ca trẻ, đàn em thế hệ nghệ sĩ sau cô. Trong số những vai diễn hay của NS Thanh Thanh Hoa, ngoài vai Thoại Khanh để đời thì còn một vai nữa cũng không kém phần làm nên tên tuổi NS Thanh Thanh Hoa , đó là vai nhân vật bà vú (Dì Hai) trong vở Tấm Lòng Của Biển của hai soạn giả Hà Triều - Hoa Phượng. Ở vai diễn này NS Thanh Thanh Hoa là người đã tạc vào lòng công chúng một tượng đài xúc động nhất về tình mẫu tử với đức hy sinh cao cả, lòng bao dung, độ lượng... Cốt lõi chính của câu chuyện là một tình huống lỡ làng, bị con ruột vô tình chối bỏ, cô diễn không đau đớn mà đầy sự xót xa, ân cần, chịu đựng. Nét mặt đôn hậu, dáng vóc gọn gàng, cô thể hiện một cách chân chất mà sang cả đến lạ lùng. Ở mỗi ánh mắt cử chỉ, hành động ngước lên rồi vội vàng lẫn tránh bâng quơ cũng đủ cho thấy tài diễn xuất tinh tế của cô.

   Giọng ca buồn, truyền cảm, nhân từ khiến cô hình như sinh ra là để dành diễn cho những nhân vật này. Một vai diễn cam chịu như thế, hy sinh như thế mà sức kay động thì trải cùng bao thế hệ kánh giả, đó là một phần thưởng to lớn dành cho sự phấn đấu và sự diễn xuất hết mình của cô, đây được coi như là lần thứ hai mà soạn giả Hà Triều - Hoa Phượng tiếp tục đo ni đóng giày cho cô  thêm một vai diễn để đời này. Giờ đây đối với cô sân khấu đã tắt đèn, màn nhung đã khép kín, cô cũng đã hoàn thành một kiếp tầm trả nợ dâu,  dẫu bốn năm đã đi xa nhưng khán giả mộ điệu vẫn luôn nhớ đến cô - một nàng Thoại Khanh thủy chung , hiếu thảo với chồng với mẹ, với một dì Hai chịu đựng hy sinh tất cả vì con mình để bỏ đi hạnh phúc riêng của cuộc đời mình. Và hơn thế nữa cô đã tặng cho sân khấu một sự tiếp nối đẹp, là ái nữ của cô, NSUT Thanh Thanh Tâm, người sẽ tiếp nối con đường nghệ thuật chân chính của cô để mang đến cho triệu triệu trái tim mộ điệu được thưởng thức tài nghệ của một thế hệ hậu bối của cô, góp phần bảo tồn và phát triển bộ môn nghệ thuật đậm đà bản sắc dân tộc.