Vượng Râu: Hài không phải 'mua' tiếng cười bằng ngôn từ thô tục

Câu chuyện hài nhảm, hài bậy tung hoành trên mạng trực tuyến, “xâm chiếm” sóng truyền hình khiến khán giả bức xúc không phải quá mới mẻ. Sự việc danh ca Hương Lan bức xúc bỏ dở tiệc cưới ra về vì màn “diễu cợt quá thô tục trên sân khấu” của danh hài Việt Hương và Hoài Tâm vừa qua như là lời cảnh tỉnh cho nhiều diễn viên hài khác. Những nghệ sĩ hài chỉ muốn “ăn xổi” dùng hài nhảm, hài bậy để “chộp giật” tiếng cười của khán giả. PV báo Người Đưa Tin đã có cuộc trao đổi với nghệ sĩ Vượng Râu – một cây hài nổi tiếng của làng hài đất Bắc để tìm hiểu về tình trạng hài bậy đang gây bức xúc hiện nay.

Ồn ào danh ca Hương Lan bức xúc vì Việt Hương và Hoài Tâm diễn hài phản cảm được xem là “giọt nước làm tràn ly” cho “vấn nạn” hài nhảm, hài bậy thời gian qua. Là người có kinh nghiệm trong nghề, anh nghĩ sao về sự cố này?

Sự cố của danh hài Việt Hương vừa qua thực sự là hồi chuông cảnh tỉnh không chỉ riêng với Việt Hương mà tất cả các nghệ sĩ hài đều phải rút kinh nghiệm. Ngay chính bản thân tôi cũng không nói trước được điều gì. Đôi khi đó chỉ là một sự cố không may, nhưng tất cả những người làm nghề cần tỉnh táo để tránh đi vào “vết xe đổ”. Còn phản ứng của danh ca Hương Lan cũng là chuyện hoàn toàn bình thường thôi. Nhưng dưới góc độ một người diễn hài và đạo diễn lâu năm, bản thân tôi thấy mình cũng phải cẩn thận hơn và rút kinh nghiệm khi hành nghề dù rằng đã làm nghề thì ai cũng vậy, đều khó tránh khỏi mắc sai lầm.

Anh phản ứng thế nào trước việc nhiều nghệ sĩ hài hiện nay chỉ muốn “ăn xổi” dùng ngôn ngữ dung tục, phản cảm để “chộp giật” tiếng cười của một bộ phận khán giả dễ dãi?

Thực ra, những người chỉ “ăn xổi” sử dụng ngôn từ dung tục, phản cảm để “chộp giật” tiếng cười của khán giả không phải là những nghệ sĩ thực thụ đâu. Bởi, những nghệ sĩ hài thực thụ, họ không nói bậy nhưng khán giả vẫn cười được. Một bộ phận nhỏ nghệ sĩ chỉ chăm chăm văng tục, nói bậy khi diễn hài thì chỉ làm “bẩn” tiểu phẩm, sân khấu mà thôi. Nhân đây, tôi cũng đố các bạn tìm được những câu dung tục kiểu đó trong các tiểu phẩm của tôi.

Hài vốn dĩ cười bằng duyên và đài từ chứ không phải “mua” tiếng cười bằng ngôn từ thô tục vậy đâu. Có thể cùng một câu đấy, ngôn từ đấy nhưng người duyên nói sẽ rất dễ nghe nhưng người hết duyên nói sẽ rất thô bỉ. Hơn nữa, ngôn ngữ nói lại mang tính tuyên truyền nên chúng ta phải cẩn trọng trong từng câu chữ khi diễn hài.

Vậy theo anh, đâu là nguyên nhân khiến hài bậy, hài nhảm trở thành “vấn nạn” đau đầu của showbiz hiện nay?

Thực ra, con người ta giống như một cỗ máy mà thôi, khi mọi chất xám, thăng hoa được phát tiết ra hết ngoài… đến một ngày nào đó chúng ta bị cạn kiệt. Không ít khán giả thắc mắc, tại sao danh hài Vượng Râu chỉ diễn Tết Vạn Lộc và những chương trình riêng của mình mà không tham gia những gameshow khác, đó là vì tôi không muốn tung ra hết sự thăng hoa của mình. Những cái khán giả đã xem nếu làm lại sẽ bị nhàm, nhưng làm cái mới nếu không cẩn thận, bốc đồng quá sẽ bị “dính chưởng” nhạt nhẽo và thô bỉ.

Ngôn ngữ cũng có giới hạn, nếu mình dùng nhiều quá đến lúc cạn vốn… không có mà phải “bậy” thì không cười được, thậm chí một số nghệ sĩ còn mang chuyện phòng the để “chọc cười” khán giả. Nếu nói lướt qua hoặc thể hiện bằng thơ phú mà khán giả cười đủ rồi thì rất duyên, nhưng nếu cố tình xoáy vào chuyện phòng the để “câu khách” gây cười lại là sự thô bỉ. Thực tế, tôi biết một số nghệ sĩ hài miền Bắc cứ lên sân khấu là lại… văng tục, thậm chí còn “chửi thề”.

Nhìn chung, do nghệ sĩ diễn quá nhiều nên dùng hết ngôn từ và sự thăng hoa dẫn đến bí từ, cạn vốn khiến chuyện hài bậy, hài nhảm trở thành “vấn nạn” của showbiz hiện nay. Đây là điều cực kỳ đáng sợ và nguy hiểm đối với bất cứ một nghệ sĩ hài nào.

Hiện nay “vấn nạn” hài nhảm, hài bậy không chỉ tung hoành trên sân khấu mà còn chiếm sóng khá nhiều trên truyền hình - kênh thông tin phổ biến cho mọi đối tượng khán giả, trong đó có trẻ nhỏ. Nhiều khán giả lo ngại rằng điều này sẽ ảnh hưởng đến nhận thức và tâm sinh lý của con em mình?

Trước đây, tôi làm bên sản xuất và luôn hình dung rõ rằng khi các tiểu phẩm hài lên sóng sẽ có nhiều đối tượng độc giả theo dõi, đặc biệt là trẻ nhỏ. Cho nên khi cho ra mắt một tiểu phẩm hài, tôi sẽ cố gắng chắt lọc và cực kỳ khống chế về ngôn từ, hành động. Tuy nhiên, chuyện hài bậy, hài nhảm hiện “xâm chiếm” nhiều trên sóng truyền hình hiện nay quả là điều cực kỳ tồi tệ. Xem qua một số gameshow hài hiện này, tôi thấy người kiểm duyệt quá dễ dãi và quá xem thường khán giả.

Thực ra, các nhà sản xuất gameshow hài hiện này họ chỉ muốn kiếm tiền lợi nhuận từ quảng cáo vì thế họ bất chấp làm sao để kiếm tiền nhiều nhất nhưng không bận tâm tới đối tượng khán giả là ai. Nếu thường xuyên theo dõi các chương trình này, bạn sẽ thấy các nghệ sĩ tên tuổi như Thành Lộc, Đức Hải, Minh Nhí,… cực kỳ “né” không tham gia. Nhiều người cho rằng, tham gia những chương trình kiểu này chính là “khôn ba năm dại một giờ”… bởi mục đích các gameshow này là trò chơi chứ không phải mang tính chất giải trí thuần chất.

Một nghệ hài chân chính làm thế nào để thoát khỏi ranh giới thanh và tục để khán giả cười được mà không gây ồn ào, bức xúc?

Điều đầu tiên là phải ý thức diễn ít đi, tham gia chương trình ít đi. Còn nếu đã tham gia chương trình nào đó thì mình phải thể hiện được đẳng cấp. Đặc biệt, bản thân các nghệ sĩ hài phải biết tiết chế, đừng câu hài bằng mọi cách mà hãy cố giữ lấy cái duyên của mình. Duyên ở đây chính là rèn luyện, tiết chế, đừng phát tiết ra hết. Mỗi nghệ sĩ là một “mỏ quặng” thôi, nếu cố khai thác hết đến lúc cần lại không có “tài nguyên” mà sử dụng. Thế nên, mới có chuyện nhiều chương trình nghệ sĩ diễn hài không thể nào cười nổi còn phải xin khán giả vỗ tay mà khán giả không thể cười nổi, vỗ tay nổi. Nếu là một nghệ sĩ hài thực thụ, họ sẽ khiến khán giả tự động cười và vỗ tay nhờ chính cái duyên hài của mình.

Song Ngư