Sàn diễn cải lương: Thi dồn dập, tài năng "chín ép"

Đầu tư cập rập, sản phẩm kém

Cuộc thi "Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020" vừa khép lại sau 4 đêm chung kết. Từ ngày 25-11, cuộc thi "Tài năng trẻ diễn viên sân khấu cải lương chuyên nghiệp toàn quốc 2020" sẽ được tổ chức tại tỉnh Cà Mau và hàng loạt cuộc thi như: "Chuông vàng vọng cổ", "Bông lúa vàng", "Ai rành sáu câu", "Tài tử miệt vườn"… được tổ chức liền kề nhau. Chính điều này dẫn đến việc tuyển chọn tài năng sân khấu bị "chín ép" một cách uổng phí.

Các cuộc thi thường nhằm phát hiện, tôn vinh tài năng sân khấu nhưng thực tế, để đầu tư, rèn luyện, tạo điều kiện để tài năng phát triển thì phải cần thời gian, môi trường. Tuy nhiên, có diễn viên và người không chuyên nhầm lẫn về điều này, họ quan niệm khi được phát hiện, tôn vinh tại một cuộc thi tài năng thì họ mặc nhiên có tài năng và cứ thế bước vào con đường chuyên nghiệp. Hào quang chiến thắng dễ khiến người tham dự các cuộc thi ảo tưởng. 

Các cuộc thi được tổ chức dồn dập đã khiến TS không có thời gian đầu tư cho tiết mục, sản phẩm dự thi kém hiệu quả, một số bê vai diễn từ cuộc thi này sang cuộc thi khác, kịch bản cũ, vai diễn với cách ca, xử lý giống nhau. Tại cuộc thi "Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020", TS Hải Yến dự thi vai Lý Chiêu Hoàng (trích đoạn "Đêm cuối Lý Chiêu Hoàng") mà cô đã tranh tài tại cuộc thi "Tài năng trẻ diễn viên cải lương và dân ca kịch năm 2017" do Cục Nghệ thuật Biểu diễn tổ chức tại Đồng Nai. Năm nay, đến với cuộc thi Trần Hữu Trang, cả 2 vòng sơ tuyển - chung kết, Hải Yến cũng dự thi với vai Lý Chiêu Hoàng. Điều này cho thấy sự nghèo nàn trong việc chọn vai diễn cũ để tranh tài.

NSƯT Lê Nguyên Đạt từng nói nhiều diễn viên dự thi với một trích đoạn, có thể đoạt HCV, HCB nhưng khi rời cuộc thi, được phân vai diễn mới trong một vở diễn thì họ hoàn toàn không kham nổi. Chưa kể đến việc đề tài lịch sử trong cuộc thi "Tài năng trẻ diễn viên cải lương và dân ca kịch năm 2017" chiếm hơn 70% trong số tiết mục của 73 TS tham dự. Điều này dẫn đến một bất cập, một số vai diễn như: Trần Thặng (trích đoạn "Kẻ sĩ Thăng Long"); Bùi Thị Xuân (trích đoạn "Nữ tướng Bùi Thị Xuân"); Võ Thị Sáu (trích đoạn "Người con gái Đất Đỏ"), Trần Thủ Độ (trích đoạn "Đời luận anh hùng")… đã được quá nhiều TS chọn thi, cho thấy họ không tìm được vai diễn mới, "đồ" lại những sáng tạo của người đi trước vì không có thời gian đầu tư.

Hấp lực của danh hiệu
Sau hàng loạt cuộc thi dành cho diễn viên cải lương, những hạn chế cũng được chỉ ra như: Không ít TS ca chênh đàn, rớt nhịp, non giọng, đuối hơi, động tác vũ khô cứng, vụng về khi di chuyển trên sân khấu, sử dụng đạo cụ luộm thuộm... Có diễn viên mang cả đồng hồ, dây chuyền hiện đại khi vào các vai diễn lịch sử. Có cả trường hợp công chúa, hoàng hậu mặc váy ngắn để lòi giày cao gót hay sắm vai công tướng, quan hầu nhưng lại mang giày… bata.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp