Danh
ca
Minh
Cảnh
Soạn
giả
Viễn
Châu
có
một
bài
vọng
cổ
mà
hầu
như
người
miền
Nam
nào
cũng
biết,
bài
Võ
Đông
Sơ:
'Biên
cương
lá
rơi
Thu
Hà
em
ơi.
Đường
dài
mịt
mùng
em
không
đến
nơi...'.
Tuy
nhiên
hầu
hết
người
ca
và
người
nghe
đều
không
rõ
Võ
Đông
Sơ
là
ai.
Võ
Đông
Sơ
-
mối
tình
trong
cơn
lửa
binh
Mối
tình
trai
tài
gái
sắc
Võ
Đông
Sơ
xuất
hiện
trong
cuốn
“lịch
sử
tiểu
thuyết”
có
tên Giọt
máu
chung
tìnhxuất
bản
tại
Sài
Gòn
từ
năm
1926.
Trong
truyện,
Võ
Đông
Sơ
là
con
của
Võ
Tánh,
một
nhân
vật
lịch
sử
có
thật.
Võ
Tánh
quê
gốc
Bà
Rịa-Vũng
Tàu,
theo
mẹ
lưu
lạc
về
Gò
Công
(Tiền
Giang).
Ông
có
sức
khỏe
và
võ
nghệ
hơn
người
nên
thành
lập
nhóm
trai
trẻ
bảo
vệ
người
dân
khỏi
bọn
trộm
cướp
và
cọp
beo
nơi
vùng
đất
còn
hoang
vu.
Sau
ông
theo
phò
chúa
Nguyễn
Phúc
Ánh,
lập
được
nhiều
công
trạng,
được
chúa
gả
em
gái
là
công
chúa
Ngọc
Du,
sinh
ra
con
trai
là
Võ
Đông
Sơ.
Nhưng
khi
Nguyễn
Phúc
Ánh
giao
cho
Võ
Tánh
trấn
thủ
thành
Bình
Định
thì
nhà
Tây
Sơn
đang
thời
kỳ
hùng
mạnh,
tổ
chức
bao
vây
thành,
Võ
Tánh
phải
tự
thiêu
để
đổi
lại
việc
Tây
Sơn
không
giết
hại
hàng
binh.
Vì
nhớ
ơn
này
nên
khi
lên
ngôi,
chúa
Nguyễn
Phúc
Ánh
(vua
Gia
Long)
cho
xây
miếu
thờ
Võ
Tánh
tại
TX.Gò
Công.
Cũng
theo
truyện,
Võ
Đông
Sơ
mồ
côi
cha
mẹ,
ở
với
người
chú
ruột
tại
Bình
Định,
lớn
lên
trở
thành
chàng
trai
tài
giỏi,
văn
võ
song
toàn.
Chàng
vào
kinh
ứng
thí
nhân
dịp
triều
đình
kén
nhân
tài
dẹp
giặc
Tàu
Ô
ở
Biển
Đông.
Dọc
đường,
chàng
cứu
được
tiểu
thư
Bạch
Thu
Hà
con
gái
của
quan
tổng
trấn
Tây
Thành.
Họ
thầm
yêu
nhau,
hẹn
ngày
gặp
lại.
Nhưng
khi
Võ
Đông
Sơ
ra
chiến
trường
thì
ở
nhà
Bạch
Thu
Hà
bị
gia
đình
ép
lấy
chồng,
nàng
lén
bỏ
đi
phiêu
bạt
giang
hồ.
Khi
nghe
tin
Võ
Đông
Sơ
tử
trận,
nàng
quyên
sinh
để
vẹn
chữ
chung
tình.
Khoảng
năm
1930
chuyện
tình
này
được
tái
hiện
trong
vở
tuồng Giọt
máu
chung
tình của
đoàn
hát
Huỳnh
Kỳ
do
vợ
chồng
NSND
Phùng
Há
làm
bầu.
Khi
đó
cô
đào
đẹp
Phùng
Há
đóng
vai
Bạch
Thu
Hà,
còn
ông
xã
đẹp
trai
Bạch
công
tử
Lê
Công
Phước
vào
vai
Võ
Đông
Sơ.
Thời
ấy,
Bạch
công
tử
và
Hắc
công
tử
nổi
tiếng
lừng
lẫy,
và
cô
Bảy
Phùng
Há
cũng
không
thua
kém,
càng
thêm
hào
quang
cho
Võ
Đông
Sơ
-
Bạch
Thu
Hà.
Nhói
lòng
tiếng
ca
Minh
Cảnh
Nhưng
danh
tiếng
Võ
Đông
Sơ
một
lần
nữa
lại
bay
đi
khắp
miền
Nam
và
lưu
lại
cho
hậu
thế
tới
bây
giờ
chính
là
nhờ
bài
vọng
cổ Võ
Đông
Sơ do
soạn
giả
Viễn
Châu
sáng
tác
vào
thập
niên
1960.
Trong
một
lần
trò
chuyện,
ông
cho
biết
do
rung
cảm
sâu
sắc
trước
nỗi
đau
sinh
ly
tử
biệt
của
đôi
trai
tài
gái
sắc
thời
loạn
mà
sáng
tác
bản
vọng
cổ
này.
Cái
hay
là
trong
một
bài
vọng
cổ
đa
số
tác
giả
thường
chỉ
viết
4
câu
cho
gọn,
nhưng
ở
bài
này
soạn
giả
Viễn
Châu
đã
viết
trọn
vẹn
6
câu.
Nhờ
những
đoạn
nhạc
ngắn
ông
viết
chen
vào
nên
6
câu
ấy
luôn
ngắt
quãng
ra,
khiến
người
nghe
không
thấy
bài
vọng
cổ
lê
thê,
ngán
ngẩm...
Chính
những
đoạn
nhạc
này
làm
mấy
cô
cậu
trẻ
mê
mẩn,
có
khi
chẳng
biết
ca
vọng
cổ
mà
chỉ
biết
ca
“Biên
cương
lá
rơi
Thu
Hà
em
ơi.
Đường
dài
mịt
mùng
em
không
đến
nơi.
Mây
nước
buồn
cơn
lửa
binh.
Hết
kể
chuyện
chung
tình.
Khóc
than
riêng
em
một
mình.
Cây
tuôn
lá
xanh
xây
mồ
cho
anh.
Tình
đầu
bẽ
bàng
trong
cơn
chiến
chinh.
Đưa
tiễn
nào
hay
rẽ
chia.
Cách
trở
hận
muôn
đời.
Nói
nữa
chi
thêm
nghẹn
lời...”.
Đã
có
nhiều
nghệ
sĩ
thể
hiện
bài Võ
Đông
Sơ,
thế
nhưng
đến
nay
người
ta
vẫn
cho
rằng
người
ca
bài
này
hay
nhất
là
Minh
Cảnh.
Giọng
Minh
Cảnh
trong
vắt,
ca
một
hồi
thấy
ngân
rung
đau
đớn,
rất
“ăn”
với
lời
ca
đẹp
não
nùng
của
Viễn
Châu:
“Trời
ơi
bởi
sa
cơ
giữa
chiến
trường
thọ
tiễn,
nên
Võ
Đông
Sơ
đành
chia
tay
vĩnh
viễn
Bạch
Thu
Hà.
Bạn
tình
ơi
đừng
hoài
công
mòn
mỏi
đợi
chờ.
Hãy
gọi
tên
anh
trong
những
chiều
sương
lạnh,
khi
cánh
nhạn
bay
về
cuối
nẻo
trời
xa.
Hay
những
lúc
canh
khuya
tựa
rèm
châu
ngắm
ánh
trăng
tà,
nàng
hãy
nhớ
đến
tháng
năm
này
có
một
người
yêu
đã
vùi
thây
giữa
vùng
cát
trắng...”.
Nhất
là
câu
vọng
cổ
thứ
4
và
5
Minh
Cảnh
cất
lên
nghe
sao
tê
tái:
“Tuấn
mã
ơi,
hãy
phi
mau
về
báo
hung
tin
cho
quân
ta
được
rõ.
Rằng
Võ
Đông
Sơ
đã
vùi
thây
trong
gió
bụi
quan...
hà.
Tiếng
kẻng
thu
quân
tắt
lịm
tự
bao
giờ.
Hoàng
hôn
phủ
trùm
trên
bãi
chiến,
một
vẻ
u
buồn
lạnh
lẽo
tiêu
sơ.
(thơ)
Lá
rừng
rơi
rụng
như
mưa
-
Phải
chăng
xây
hộ
nấm
mồ
cho
ta
-
Máu
hồng
theo
lệ
tuôn
sa
-
Nhắc
câu
chung
thủy
lòng
ta
nghẹn
ngào.
(nhạc)
Máu
đào
tuôn
rã
ướt
nhung
bào.
Chí
anh
hùng
vùi
trong
kiếm
đao.
Bóng
chiều
rơi
cuối
nẻo
biên
thùy.
Ta
thấy
miền
xa
rủ
bóng
quân
kỳ...”.
Sau
này
khi
Minh
Cảnh
sang
Mỹ
sống,
ông
vẫn
thường
xuyên
được
khán
giả
ở
hải
ngoại
yêu
cầu
ca
bài
này.
Hoàng
Kim
Ý kiến bạn đọc