PHAN TRUNG NGHĨA
 

Nén nhang lòng tiễn biệt soạn giả tài danh - Trọng Nguyễn

Ngày 25/01, giới văn nghệ sĩ và người dân mộ điệu sân khấu cải lương, yêu bài ca vọng cổ Nam bộ vô cùng thương tiếc vĩnh biệt người nghệ sĩ, soạn giả tài danh Trọng Nguyễn (ông thường được gọi thân mật là anh, là chú, là bác Tám Nguyễn).

Soạn giả Trọng Nguyễn là tác giả của hàng trăm bài vọng cổ và nhiều vở cải lương nổi tiếng. Tác phẩm của ông luôn được viết bằng tình cảm thật, gần gũi, giàu hình ảnh và giàu sức biểu cảm.

Vĩnh biệt người nghệ sĩ sống trọn đời với đam mê nghệ thuật, với ân tình sâu lắng của quê hương, chúng tôi giới thiệu đôi nét về ông như một nén nhang lòng gửi theo những yêu thương trân trọng tiễn ông về đất mẹ. 

Nghệ sĩ - Soạn giả Trọng Nguyễn.

Đối với soạn giả Trọng Nguyễn, những người làm làm văn nghệ đều cảm phục ông về sự trau chuốt, tình cảm, trí tuệ, sức lực trong từng tác phẩm dù là bài vọng cổ hay kịch bản sân khấu cải lương. Tác phẩm của ông khi ca, khi nghe, khi dàn dựng, khi xem đều chạm và thấm vào trái tim cả người thể hiện lẫn người thưởng thức.

Ông có gia tài đồ sộ: hàng trăm bài vọng cổ và hàng chục vở cải lương nổi tiếng, đặc biệt nhất là các tác phẩm như: vở cải lương “Giọt máu oan cừu”, “Rừng thần”, “Bóng biển”… và các bài vọng cổ như “Ơn Đảng”, “Bạc Liêu ngày ấy”, “Chợ Mới ”, “Giọt sữa cuối cùng”…  Nhưng sâu sắc và xúc động hơn cả là khi ông viết về các bà mẹ, về chiến tranh và về Đảng.

Ông từng nói: ông mồ côi từ nhỏ, thiếu tình thương của mẹ nên lúc nào cũng khao khát tình thương ấy và cuộc đời ở đợ cơ cực của ông sẽ không biết về đâu nếu không có Cách mạng tháng Tám thành công năm 1945 và không có Đảng. Vì vậy, trong tim ông có 2 khái niệm thiêng liêng nhất chính là Mẹ và Đảng. 

Nhiều lần trò chuyện cùng ông và các nhà chuyên môn, chúng tôi được biết: ông không bao giờ cầm viết khi trái tim mình chưa thật sự xúc động về nhân vật, về đối tượng. Những đứa con tinh thần của ông theo đó được sinh ra từ tim, từ óc và có đời sống riêng của nó. Mỗi tác phẩm kể một câu chuyện vui buồn về những con người, sự kiện, vùng đất cụ thể. 

Vừa là bạn nghề, vừa cảm phục tài năng và lao động nghệ thuật nghiêm túc của soạn giả Trọng Nguyễn, đạo diễn – soạn giả Lê Duy Hạnh – Chủ tịch Hội Sân khấu thành phố Hồ Chí Minh cho biết: "Thường người sáng tác ca cổ có một nhược điểm là theo tư duy minh họa nhưng quá trình của Trọng Nguyễn, anh hình thành 1 bài vọng cổ là trong đó có tư duy hình tượng và tư duy âm nhạc cho nên những bài vọng cổ của anh thường thành công nhất. Các bạn nghề của anh dù ở ĐBSCL, ở tp.HCM hay ở cả nước bao giờ cũng quý mến và trân trọng tài năng của anh".

Đối với chúng tôi, những người làm chương trình Văn nghệ trên sóng phát thanh Đài Tiếng nói Việt Nam, soạn giả Trọng Nguyễn là một trong những gương mặt ấn tượng nhất.

Ấn tượng vì chúng tôi được nhiều lần thu âm, phát sóng, thực hiện yêu cầu thính giả xin thưởng thức tác phẩm của ông và chứng kiến các nghệ sĩ thăng hoa từ các tác phẩm tâm huyết của ông. Chúng tôi cũng có một kỷ niệm riêng vô cùng sâu sắc với ông. Đó câu chuyện từ bài ca “Giọt sữa cuối cùng”.

Câu chuyện đã cho chúng tôi chất liệu để làm nên một cầu phát thanh trực tiếp thành công và kết nối được trái tim của thính giả cả nước. Kết quả, từ tấm lòng nhân dân, chúng tôi đã góp sức xây dựng cho nhân vật chính của bài ca ấy – chị Lê Thị Mỹ Linh, con gái liệt sĩ Nguyễn Thị Tư ở Bạc Liêu một ngôi nhà tình nghĩa trị giá gần 90 triệu đồng.

Lần ấy, nghe thông tin trên báo, đài và điện thoại cám ơn từ nhân vật, soạn giả Trọng Nguyễn đã bật khóc như chính lúc ông bật khóc: "Tôi không hình dung đứa con tinh thần của mình lại có sức lan tỏa và gây ra sự xúc động lớn lao đến vậy. Hồi viết tôi không nghĩ tới cái đó. Tôi nghe đài báo và biết có những chị công nhân cũng rất nghèo, chính mình nuôi mình còn chưa được, chưa đủ nhưng mà vẫn nhịn một chút tiền gửi cho Mỹ Linh xây nhà. Tôi xin cám ơn những tấm lòng đó. Tôi rất vui mừng. Quả thực, không phải Mỹ Linh là người hạnh phúc mà tôi mới là người hạnh phúc...".

Ngay sau đó, một số nghệ sĩ, tác giả cũng đã chia sẻ niềm vui từ sự lan tỏa gá trị bài ca cổ của Trọng Nguyễn qua làn sóng phát thanh của chúng tôi. Nhưng chính chúng tôi càng biết ơn tác giả và thính giả gần xa đã cho chúng tôi thành công ấy.

Suốt chặng đường gần 60 năm hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật sân khấu, soạn giả Trọng Nguyễn trở thành một trong những người viết vọng cổ, cải lương thành công nhất. Ông không dạy học như có nhiều học trò, đồng nghiệp và những người yên quí ông từ khắp nơi tự tìm đến học hỏi và tôn ông làm thầy.

Soạn giả Vưu Long Vỹ - Giám đốc Trung tâm văn hóa tỉnh Bạc Liêu là một trong những người như thế. Giây phút tiễn biệt một người thầy, anh chia sẻ những tình cảm của mình dành cho soạn giả Trọng Nguyễn: "Có được thành quả hôm nay, tôi rất nhớ ơn những người đã chắp cánh cho tôi, trong đó đặc biệt là nghệ sĩ Trọng Nguyễn- người đã dìu dắt nhiều thế hệ đàn em đi theo nghiệp sáng tác bài vọng cổ của mình.

Bác Tám là người rất chân tình, rất yêu thương, rất cầu thị và rất có trách nhiệm ươm mầm cho nhiều thế hệ trẻ, trong đó có tôi. Ông mất đi để lại 1 khoảng trống trong lòng mọi người. Chúng tôi càng biết ơn ông và càng cố gắng nhớ lời ông dạy là phải yêu quý nghệ thuật và viết bằng trái tim của mình, viết bằng cảm xúc thật của mình".  

Vĩnh biệt soạn giả Trọng Nguyễn, giới mộ điệu sân khấu cải lương và cổ nhạc Nam bộ vô cùng thương tiếc người nghệ sĩ, tác giả tài danh. Xin gửi theo ông nén nhang lòng tri ân khi tiễn ông về với đất mẹ./. 

Lệ Hoa/VOV-ĐBSCL