CÒN ĐÂU THỜI RỰC RỠ...

Sau bước ngoặt lịch sử 30/4/1975, Sân khấu cải lương Việt Nam mà cụ thể là Cải lương Sài gòn phát triển ngoài sức tưởng tượng. Ngay những ngày đầu mới giải phóng, các nghệ sĩ đã tụ tập lại với nhau diễn những vở như: Đời Cô Lựu, Tô Ánh Nguyệt, Sân Khấu Về Khuya…Đó chính là những vở mang nội dung hiện thực phê phán nổi tiếng đã trở thành kinh điển. Các nghệ sĩ diễn và chờ đợi những kịch bản cải lương mới, mang hơi thở của một dân tộc, một đất nước vừa giành được độc lập- tự do- thống nhất, và họ đã không thất vọng…

Hàng loạt các vở diễn mới ra mắt chỉ sau một thời gian rất ngắn. Các vở diễn và đoàn hát đã tạo nên một khí thế hừng hực, mang hơi thở dân tộc, đi theo đúng tinh thần: Mỗi nghệ sĩ trở thành chiến sĩ trên mặt trận văn hóa văn nghệ. Lúc đó có nhiều đoàn cải lương mà có thể ta khó quên như Thanh Minh-Thanh Nga, đoàn Sài gòn 1, Sài gòn 2, Sài gòn 3, Đoàn Phước Chung, Đoàn Hương Mùa Thu…

Đoàn Sài Gòn 1 thì có vở "Trăng lên đỉnh núi" với Thanh Thanh Hoa và Nam Hùng diễn lại giai đoạn lịch sử Miền Bắc nước ta bị Nhật đô hội trước năm 1945, rồi đỉnh cao là "Người ven đô" với Ba Vân, Út Trà Ôn, Thành Được, Phượng Liên… Đoàn Sài Gòn 2 cũng là một tâm điểm thời bấy giờ. Vở cải lương "Ánh lửa rừng khuya" mà Mỹ Châu đóng chính đã khiến cô nổi như “ cồn”, Mỹ Châu khiến khán giả nhớ hoài câu nói đầy cảm xúc “Cha phải sống và anh cũng phải sống” ...Hay "Tiếng hò sông Hậu" cũng của đoàn Sài Gòn 2, Ngọc Bích đóng vai Lài....Giang Châu ghi điểm son trong vai Thừa .."Tìm lại cuộc đời" (Ngọc Bích, Tài Lương, Giang Châu), "Khách sạn Hào Hoa", Sài Gòn 3 thì với Thanh Kim Huệ và Thanh Điền.

Vở “Cây sầu Riêng Trổ Bông” với những câu hát của Lệ Thủy(có dạo Hương Lan đóng): “Khi chưa xanh lá sầu riêng ta trồng, bão tố phong ba đã chia ly tình yêu chúng ta, trao nhau khúc hát thuỷ chung trong lòng, hãy đợi anh về, vững lòng em đợi chờ anh ...” cho tới giờ nhiều người không thể nào quên.

Đoàn Thanh Minh- Thanh Nga có lẽ là đoàn có nhiều vở được phát hình nhiều nhất như: "Ánh sáng & bóng tối"(Thanh Nga diễn vai cô gái tật nguyền, Bảo Quốc ghiền xì ke), "Tấm lòng của biển", "Bên cầu dệt lụa", "Tiếng trống Mê Linh”. Đây cũng là những vở làm cho tài năng của cố nghệ sĩ Thanh Nga bước vào đỉnh cao nghệ thuật ca diễn….rồi "Thái Hậu Dương Vân Nga" (Nhớ hoài Bảo Quốc với câu nói: "Cái quạt khổng lồ làm tui khổ lòng", lúc này Thanh Nga đã mất nên Kim Hương đóng thế cũng khá xuất sắc).

Giai đoạn này cũng đã cho ra đời rất nhiều vở diễn lịch sử Việt Nam có nội dung sâu sắc như: Bình Tây Đại Nguyên Soái, Bình Minh Trên Non Cao, Tiếng Sóng Rạch Gầm, Chuyện Cổ Bát Tràng, Bão Táp Nguyên Phong, Câu Thơ Yên Ngựa, Tình Sử A Nàng, …

Đoàn Hương mùa thu thành công nhất là với "Gánh cỏ sông Hàn", Hoài Thanh đóng nam chính, và nhớ cô nàng Ngọc Hương đóng vai cô gái giả điên hát "Bắt con ngựa ngựa Ô, ngựa tao bây bắt, bây bắt con ngựa tao..."

Đoàn Văn Công Thành Phố, Mỹ Châu đóng vai “Ngọc Hân trong “Tâm Sự Ngọc Hân” rồi nàng Hai trong vở “Nàng Hai Bến Nghé” …

Nhà Hát Cải Lương Trần Hữu Trang giai đoạn đầu đã thành công ngay với Thái Hậu Dương Vân Nga(Bạch Tuyết và Ngọc Giàu), Lục Vân Tiên (Bạch Tuyết- Thanh Sang), Rạng Ngọc Côn Sơn (Minh Vương- Ngọc Giàu)…

Quả thật Nghệ thuật Cải Lương chưa bao giờ rực rỡ và thành công hơn thế. Ở giai đoạn sau năm 1975, các vở diễn và vai diễn thường để lại ấn tượng rất mạnh mẽ và sâu sắc trong lòng khán giả. Những buổi diễn đông nghẹt, khán giả chen chúc nhau đi xem, sân khấu sáng đèn hằng đêm, một vở diễn sống lâu trên sân khấu, có những vở diễn liên tục hết ngày này qua năm khác…Tối thứ 7 là mọi người náo nức, nóng lòng ngồi trước màn ảnh trắng đen để chờ xem những vở cải lương được phát sóng. Mà thời đó chưa có điện lưới quốc gia như giờ, hát ti vi bằng bình ắc cuy.

Năm 1977, Xí nghiệp phim Tổng hợp cho ra đời bộ phim truyện sân khấu cải lương "Ngày tàn bạo chúa" (đạo diễn Mai Lộc, do Mỹ Châu đóng chính). Năm 1978, Xí nghiệp phim Nguyễn Đình Chiểu cũng mở đầu với bộ phim sân khấu cải lương "Làm lại cuộc đời" (đạo diễn Nguyễn Ngọc Hiếu, do Thanh Nga đóng chính). Ngoài ra còn các bộ phim Sân khấu khác như “Tiếng trống Mê Linh”, “Kiều Nguyệt Nga”, “Ngao Sò Ốc Hến”…. đều là phim nhựa, màn ảnh rộng.

Những vở diễn truyền hình và những bộ phim này bây giờ không biết còn hay mất? Nếu còn sẽ là “Vàng” khi cho in lại và phát hành dưới dạng DVD. Vì đông đảo khán giả trong nước và kiều bào Hải ngoại đều rất muốn tìm lại để xem và lưu trữ những vở diễn vang bóng một thời này.

Điện ảnh với ưu thế là những rạp hát, những đội chiếu bóng lưu động đã góp phần cùng với Cải lương đưa đi phục vụ cho đồng bào khắp cả nước từ miền duyên hải cho đến những nơi đèo cao, hoặc những hải đảo xa xôi, vùng sâu vùng xa.

Nhìn lại chặng đường 38 năm qua, chúng ta có thể tự hào về giai đoạn Nghệ thuật Cải lương sau ngày giải phóng. Tự hào về một thế hệ làm nghệ thuật liên tục vượt qua khó khăn, biết tận dụng thời cơ thuận lợi để trưởng thành, xứng đáng với tình cảm của khán giả dành cho nghệ thuật cải lương. Ôn cố tri tân để mà nhìn vào thế hệ nghệ sĩ Cải lương sau này, để thấy buồn cho cải lương hiện nay biết bao!