Tình sử Hoàng đế Trần Thái Tông

LCH

LCH

Đoàn cải lương Thái Bình dựng vở “Hoàng đế Trần Thái Tông” của tác giả Phạm Văn Quý, đạo diễn Xuân Vũ. Đây là vở diễn về vị vua đầu tiên của nhà Trần, một triều đại nhiều mẫu thuẫn trong lịch sử, trong đó mối tình đặc biệt của Trần Cảnh và Lý Chiêu Hoàng là điểm nhấn đáng chú ý.
Tác giả Phạm Văn Quý cho biết, trong lịch sử, ông đặc biệt ấn tượng với ba mối tình. Đó là mối tình giữa Dương Vân Nga và Lê Hoàn, Quang Trung và Ngọc Hân, Trần Cảnh và Lý Chiêu Hoàng. Những mối tình không đơn giản chỉ là chuyện yêu đương mà nằm trong tình yêu nước, thương dân. Thân phận của nhân vật gắn chặt với thân phận đất nước. Trong ba mối tình ấy, tình yêu của Trần Cảnh và Lý Chiêu Hoàng được ông cho là đẹp nhất, kỳ lạ nhất trong lịch sử. 


Mở đầu vở diễn là cảnh Lý Chiêu Hoàng nhường ngôi cho Trần Cảnh với một tâm hồn trong sáng. Nữ vương duy nhất triều Lý sẵn sàng nhường cả giang sơn xã tắc cho một người ở dòng họ khác mà cô yêu tha thiết với mong muốn chồng mình sẽ đảm đương tốt vai trò của một vị vua. Lúc ấy, cô không biết rằng, việc truyền ngôi và cả tình yêu của mình thực chất do một bàn tay khác sắp đặt cùng với những âm mưu thâm hiểm mà cô và những nhân vật  khác trong triều đình không thể hình dung được. Nhân vật nhiều thủ đoạn, toan tính, bấp chấp tình người, đạo lý ấy chính là Trần Thủ Độ, người chú thân thiết của Trần Cảnh.

Tình yêu đẹp của Trần Cảnh và Lý Chiêu Hoàng đã bị Trần Thủ Độ làm cho tan nát, bởi Chiêu Hoàng không thể sinh con. Chớ trêu thay, Trần Thủ Độ lại ép Trần Cảnh lấy chị gái của vợ, tức công chúa Thuận Thiên, lúc ấy đang mang thai. Bi kịch  gia đình do chính Trần Thủ Độ sắp đặt nhằm giữ an toàn cho ngai vàng của nhà Trần khiến các nhân vật không thể không nghe theo dù biết điều này đi ngược với đạo lý truyền thống.

Nếu như Lý Chiêu Hoàng đau khổ vì bị mất chồng, phế ngôi hoàng hậu thì vua Trần Thái Tông lại day dứt vì đã phụ bạc người vợ yêu dấu của mình. “Là vua một nước, làm bất cứ việc gì cũng có cả trăm dân nhìn vào. Người ngồi trên ngai vàng đâu thể làm cái việc vô luân ấy”,vua đầu tiên của nhà Trần đã nói vậy. Ông coi ngai vàng chỉ là hư vô. Và để phản đối kế hoạch bất nhân của người chú thâm hiểm, vua Trần đã bỏ cung điện ra đi. Ông muốn tìm đến một không gian yên tĩnh để quên đi những gánh nặng cuộc đời. Nhưng con đường tu hành cũng không giữ được Trần Thái Tông khi mà những đòi hỏi của vương triều liên tiếp thúc ép, khi mà những sự việc đau lòng cứ liên tiếp diễn ra khiến ông không thể làm ngơ. Trong lúc Trần Thái Tông bỏ đi, Trần Liễu, chồng của công chúa Thuận Thiên đã nổi loạn chống lại triều đình. Biết Trần Liều tài hèn sức mọn, mắc tội tày đình ấy sớm muộn gì cũng sẽ chết dưới tay Trần Thủ Độ nên vua Trần Thái Tông quyết định quay về triều đình để cứu anh. Cũng lúc này, vua Trần nhận ra, mình không thể từ chối vị trí cao nhất triều đình, và chỉ còn cách phải cố gắng hết sức cho dân, cho nước mới mong chuộc lại được những tội lỗi mà mình đã bị ép mắc phải. Với nhận thức ấy, vua Trần Thái Tông đã trở thành một trong những vị vua vĩ đại nhất của nhà Trần, trong đó, công lao to lớn nhất là đã đánh thắng giặc ngoại xâm, mang lại bình yên cho đất nước.


Trải qua nhiều biến cố, tình yêu mà vua Trần Thái Tông dành cho Lý Chiêu Hoàng vẫn như ngày nào. Hoàng hậu Thuận Thiên đã qua đời, ngai vàng cũng đã có người kế vị, đây là cơ hội để vua Trần Thái Tông có thể quay trở lại với người vợ đầu tiên, tình yêu duy nhất của ông. Nhưng Trần Cảnh của ngày xưa đã không làm thế. Ông đã cầm tay Lý Chiêu Hoàng và tướng Lê Tần, một người con gái mà mình yêu nhất và một vị tướng mình tin nhất với mong muốn họ sẽ sống cuộc sống vợ chồng hạnh phúc đúng như ông đã từng mơ mà không có được. Và rồi, vua Trần đã trở lại với không gian yên tĩnh của núi non, sống tiếp cuộc đời tu hành mà mình đã bỏ dở trước kia.

Hoàng đế Trần Thái Tông có nhiều tìm tòi, thể hiện mới về kết cấu tác phẩm, nhân vật cũng như nghệ thuật cải lương. Theo tiết lộ của các nghệ sĩ Đoàn cải lương Thái Bình, qua nhân vật vua Trần Thái Tông, ê kíp dựng vở muốn thể hiện cái tâm, đức của nhà Trần-một triều đại với nhiều bình luận trái chiều trong lịch sử. Trong “Hoàng đế Trần Thái Tông”, nhân vật chính đã ý thức được rất rõ hoàn cảnh của mình, đã phản kháng trước sự ép buộc và bỏ đi tu. Bởi Trần Thái Tông vẫn hiểu rằng, làm vua một nước phải để cho dân nhìn vào. Cuối cùng, vua Thái Tông chấp nhận bị kịch, trở về triều và làm tốt bổn phận chăm lo cho dân, cho nước. Vở diễn hướng đến cái tâm đức sáng trong của nhà Trần, trong hoàn cảnh bê bối, đến mức “nồi da nấu thịt” song vẫn làm chủ được nhân dân. 

Vở diễn về vị vua đầu tiên của nhà Trần thành công đã khiến Đoàn cải lương Thái Bình có ý định dựng tiếp ba vở mới về nhà Trần cùng với ý nghĩa trên.

P.V / Hội NSSKVN

Nguồn tin: tcgd theo SKVN