Vở cải lương “Mai Hắc Đế” - làm mới đề tài lịch sử
- Thứ năm - 29/01/2015 16:43
- |In ra
- |Đóng cửa sổ này
Ba đêm công diễn vở cải lương Mai Hắc Đế của Nhà hát Cải lương Việt Nam đã thành công nếu nhìn từ góc độ khán giả, bởi cả ba đêm, khán phòng 800 chỗ của Trung tâm nghệ thuật Âu Cơ đều đã lấp đầy khán giả ngồi xem cho đến phút chót mặc dù vở diễn kéo dài hơn hai giờ rưỡi. Có thể nói, đó đã là điều đáng ghi nhận đối với sân khấu truyền thống hiện nay.
Điều
đặc
biệt
là
suốt
hơn
hai
tiếng
rưỡi
đồng
hồ
không
nghỉ
giải
lao,
khán
giả
đã
bị
thu
hút
và
cuốn
theo
những
lát
cắt
thú
vị
về
cuộc
đời
của
người
anh
hùng
dân
tộc,
vị
vua
tài
danh
Mai
Hắc
Đế.
Đối
với
sân
khấu
hiện
nay,
hiếm
có
đơn
vị
nào
dám
dựng
và
diễn
một
vở
với
thời
lượng
như
vậy
bởi
ít
có
tự
tin
sẽ
níu
kéo
khán
giả
ngồi
tới
cùng
khi
hết
vở.
Vậy
mà
đặt
trong
không
gian
lịch
sử
cách
cuộc
sống
hiện
đại
13
thế
kỷ,
những
nhân
vật
lịch
sử
vẫn
thực
sự
có
sức
hút
rất
riêng,
đặc
biệt
là
hình
ảnh
nhân
vật
lịch
sử
Mai
Hắc
Đế
được
tái
hiện
qua
nghệ
thuật
cải
lương
đã
có
sức
thu
hút
nhất
định.
GS Hoàng Chương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn & Phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam nhận định: “Tôi rất mừng cho sự khởi sắc của sân khấu hiện nay khi các nghệ sĩ đã và đang hướng tới dàn dựng những tác phẩm nghệ thuật có nội dung và chất lượng như vở diễn Mai Hắc Đế. Các nghệ sĩ đã mang tới cho người xem khí thế hừng hực của tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc khi soi vào hình tượng nhân vật lịch sử Mai Hắc Đế và sự đồng tâm quyết chí chống giặc xâm lăng của người dân Việt Nam. Kịch bản Mai Hắc Đế của tác giả Nguyễn Thế Kỷ đạt tới độ sâu tư tưởng. Vở có rất nhiều chi tiết và mỗi chi tiết đều có những thông điệp sâu xa đã tạo nên giá trị cộng hưởng cho tác phẩm”.
Mai Hắc Đế không chỉ đạt giá trị về nội dung mà trong cách dàn dựng cũng có những tìm tòi phá cách đáng ghi nhận. Lâu nay các đạo diễn luôn chú trọng tới các đặc trưng của sân khấu cải lương truyền thống như cách điệu, ước lệ … và vì vậy sân khấu thường được thiết kế đơn giản. Ở vở diễn này, NSƯT Triệu Trung Kiên đã mạnh dạn đổi mới đưa tới một sân khấu được thiết kế cực kỳ hiện đại với sự hỗ trợ của màn hình led, trang trí thiết kế sang trọng, sự tỉ mỉ từ cách sử dụng mầu sắc, chất liệu trang phục của các nhân vật, cách sử dụng âm thanh ánh sáng… đã tạo nên một hình thức thể hiện trực quan ấn tượng. Riêng tiền đầu tư may trang phục lên đến vài trăm triệu đồng, tạo hiệu ứng thẩm mỹ nhất định cho vở diễn mang hơi hướng nghệ thuật đương đại.
Điều đáng nói là những hình thức hỗ trợ của công nghệ đã không bị chênh ra với nội dung và những làn điệu, bài ca cải lương mà làm gia tăng sự hấp dẫn cho sân khấu. Trước đây, bối cảnh không gian của vở diễn chỉ bó hẹp bằng một vài phông cảnh tĩnh thì lần này đạo diễn đã sử dụng tối đa những ưu thế của màn hình led để tạo nên những hậu cảnh hoành tráng như thành quách, cảnh thiên nhiên hùng vĩ… chính điều này đã làm tăng thêm hiệu ứng cho mỗi cảnh diễn khi cần nhấn mạnh đặc biệt là những cảnh tập võ, đánh trận.
Vở diễn thành công đó là nhờ một phần sự đóng góp không nhỏ vào sự nỗ lực của các nghệ sĩ biểu diễn. Thêm một lần các nghệ sĩ lại chứng minh được kỹ thuật ca và diễn rất cao của thương hiệu Nhà hát cải lương Việt Nam. Đơn cử như NSƯT Vương Hà vai Bạch Vân thoáng qua trên sân khấu nhưng giọng ca vàng ngọt ngào và lối diễn tinh tế đầy truyền cảm của chị vẫn nổi trội. Hai giọng ca trẻ tài năng Quang Khải và Minh Lý ca và diễn rất ăn ý, nhịp nhàng tạo nên những phút thật thi vị về tình cảm đôi lứa. Vai diễn Mai Hắc Đế có nhiều diễn biễn tâm lý phức tạp nhưng nghệ sĩ Quang Khải đã rất tự tin và bản lĩnh trong ca và diễn tạo nên hình ảnh sinh động về vị hoàng đế “nông dân” Mai Hắc Đế rất dung dị nhưng cũng rất lẫm liệt.
Trong dàn dựng, đạo diễn đã lồng ghép vào các làn điệu dân ca Nghệ Tĩnh thậm chí cả nhạc mới… cũng đã tạo nhiều luồng ý kiến khen chê khác nhau. Có ý kiến cho rằng cần khai thác đậm hơn chất dân ca Nghệ An ngay từ khi mở màn để làm nổi bật đặc trưng văn hóa của địa phương. Có ý kiến cho rằng việc đưa nhạc mới vào còn chênh chưa nhuần nhuyễn làm loãng chất cải lương của tác phẩm. Mặt khác mặc dù vở diễn hay, hấp dẫn thì vẫn còn có cảm giác hơi dài, ê kíp sáng tạo cũng cần cô đúc lại để vở diễn gọn gàng hơn, giảm bớt thời lượng vừa phải để phù hợp với xu thế và thị hiếu xem của công chúng hiện nay.
<="" /> Một tác phẩm mới ra đời cũng cần có thời gian để thẩm định và hoàn thiện, nhưng rõ ràng với một ê kíp sáng tạo tài năng và tâm huyết, vở cải lương Mai Hắc Đế đã tạo được một ấn tượng tốt với đồng nghiệp khán giả xây dựng theo quan điểm: hư cấu nghệ thuật không thoát ly sự thật lịch sử, dung dị, sâu sắc, lay động lòng người, hiệu quả thị giác và thẩm mỹ cao.
LƯƠNG NHI - ND
GS Hoàng Chương, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu bảo tồn & Phát huy văn hóa dân tộc Việt Nam nhận định: “Tôi rất mừng cho sự khởi sắc của sân khấu hiện nay khi các nghệ sĩ đã và đang hướng tới dàn dựng những tác phẩm nghệ thuật có nội dung và chất lượng như vở diễn Mai Hắc Đế. Các nghệ sĩ đã mang tới cho người xem khí thế hừng hực của tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc khi soi vào hình tượng nhân vật lịch sử Mai Hắc Đế và sự đồng tâm quyết chí chống giặc xâm lăng của người dân Việt Nam. Kịch bản Mai Hắc Đế của tác giả Nguyễn Thế Kỷ đạt tới độ sâu tư tưởng. Vở có rất nhiều chi tiết và mỗi chi tiết đều có những thông điệp sâu xa đã tạo nên giá trị cộng hưởng cho tác phẩm”.
Mai Hắc Đế không chỉ đạt giá trị về nội dung mà trong cách dàn dựng cũng có những tìm tòi phá cách đáng ghi nhận. Lâu nay các đạo diễn luôn chú trọng tới các đặc trưng của sân khấu cải lương truyền thống như cách điệu, ước lệ … và vì vậy sân khấu thường được thiết kế đơn giản. Ở vở diễn này, NSƯT Triệu Trung Kiên đã mạnh dạn đổi mới đưa tới một sân khấu được thiết kế cực kỳ hiện đại với sự hỗ trợ của màn hình led, trang trí thiết kế sang trọng, sự tỉ mỉ từ cách sử dụng mầu sắc, chất liệu trang phục của các nhân vật, cách sử dụng âm thanh ánh sáng… đã tạo nên một hình thức thể hiện trực quan ấn tượng. Riêng tiền đầu tư may trang phục lên đến vài trăm triệu đồng, tạo hiệu ứng thẩm mỹ nhất định cho vở diễn mang hơi hướng nghệ thuật đương đại.
Điều đáng nói là những hình thức hỗ trợ của công nghệ đã không bị chênh ra với nội dung và những làn điệu, bài ca cải lương mà làm gia tăng sự hấp dẫn cho sân khấu. Trước đây, bối cảnh không gian của vở diễn chỉ bó hẹp bằng một vài phông cảnh tĩnh thì lần này đạo diễn đã sử dụng tối đa những ưu thế của màn hình led để tạo nên những hậu cảnh hoành tráng như thành quách, cảnh thiên nhiên hùng vĩ… chính điều này đã làm tăng thêm hiệu ứng cho mỗi cảnh diễn khi cần nhấn mạnh đặc biệt là những cảnh tập võ, đánh trận.
Vở diễn thành công đó là nhờ một phần sự đóng góp không nhỏ vào sự nỗ lực của các nghệ sĩ biểu diễn. Thêm một lần các nghệ sĩ lại chứng minh được kỹ thuật ca và diễn rất cao của thương hiệu Nhà hát cải lương Việt Nam. Đơn cử như NSƯT Vương Hà vai Bạch Vân thoáng qua trên sân khấu nhưng giọng ca vàng ngọt ngào và lối diễn tinh tế đầy truyền cảm của chị vẫn nổi trội. Hai giọng ca trẻ tài năng Quang Khải và Minh Lý ca và diễn rất ăn ý, nhịp nhàng tạo nên những phút thật thi vị về tình cảm đôi lứa. Vai diễn Mai Hắc Đế có nhiều diễn biễn tâm lý phức tạp nhưng nghệ sĩ Quang Khải đã rất tự tin và bản lĩnh trong ca và diễn tạo nên hình ảnh sinh động về vị hoàng đế “nông dân” Mai Hắc Đế rất dung dị nhưng cũng rất lẫm liệt.
Trong dàn dựng, đạo diễn đã lồng ghép vào các làn điệu dân ca Nghệ Tĩnh thậm chí cả nhạc mới… cũng đã tạo nhiều luồng ý kiến khen chê khác nhau. Có ý kiến cho rằng cần khai thác đậm hơn chất dân ca Nghệ An ngay từ khi mở màn để làm nổi bật đặc trưng văn hóa của địa phương. Có ý kiến cho rằng việc đưa nhạc mới vào còn chênh chưa nhuần nhuyễn làm loãng chất cải lương của tác phẩm. Mặt khác mặc dù vở diễn hay, hấp dẫn thì vẫn còn có cảm giác hơi dài, ê kíp sáng tạo cũng cần cô đúc lại để vở diễn gọn gàng hơn, giảm bớt thời lượng vừa phải để phù hợp với xu thế và thị hiếu xem của công chúng hiện nay.
<="" /> Một tác phẩm mới ra đời cũng cần có thời gian để thẩm định và hoàn thiện, nhưng rõ ràng với một ê kíp sáng tạo tài năng và tâm huyết, vở cải lương Mai Hắc Đế đã tạo được một ấn tượng tốt với đồng nghiệp khán giả xây dựng theo quan điểm: hư cấu nghệ thuật không thoát ly sự thật lịch sử, dung dị, sâu sắc, lay động lòng người, hiệu quả thị giác và thẩm mỹ cao.
LƯƠNG NHI - ND
Vở Mai Hắc Đế gây tiếng vang trong đêm đầu công diễn
Vở diễn đặt trong bối cảnh không gian lịch sử thế kỷ 8, hấp dẫn khán giả thông qua những lát cắt thi vị về cuộc đời người anh hùng dân tộc, vị vua tài danh Mai Hắc Đế.
![]() |
|
Vở
cải
lương
'Mai
Hắc
Đế'
vừa
công
diễn
diễn
tại
Trung
tâm
nghệ
thuật
Âu
Cơ
(Đống
Đa,
Hà
Nội)
tối
27/1
thu
hút
1.000
khán
giả. |
![]() |
| Vở diễn do PGS, TS Nguyễn Thế Kỷ viết kịch bản, nghệ sĩ Triệu Trung Kiên đạo diễn. Nội dung tái hiện nhân vật lịch sử Mai Thúc Loan (tức Mai Hắc Đế) từ thủa nhỏ cho đến khi trở thành anh hùng đánh đuổi quân xâm lược nhà Đường. Ông đã tổ chức cuộc khởi nghĩa Hoan Châu và mang đến 10 năm độc lập dưới thời Bắc thuộc cho người Giao Chỉ. |
![]() |
|
Cảnh
Mai
Hắc
Đế
trò
chuyện
cùng
hồn
phách
của
nhà
thơ
Vương
Bột
(đời
Đường).
Đây
là
sáng
tạo
độc
đáo
của
tác
giả
dựa
trên
việc
một
số
truyền
thuyết
địa
phương
về
việc
Vương
Bột
bị
đắm
thuyền
chết
khi
đi
thăm
bố
là
thứ
sử
Giao
Châu
và
được
người
dân
bản
địa
lập
đền
thờ
tại
chính
vùng
đất
Nghệ
An. |
![]() |
|
Hầu
hết
diễn
viên
của
Nhà
hát
Cải
lương
Việt
Nam
đã
được
huy
động
cho
vở
diễn
này
(khoảng
150
người). |
![]() |
| Vở diễn còn có câu chuyện tình rất thật, rất đẹp và xúc động của chàng trai Mai Thúc Loan với Đinh Thị Ngọc Tô - cô con gái tài sắc vẹn toàn của ông Đinh Thế (cha nuôi của Mai Thúc Loan). Trong đó, những vai chính như Mai Hắc Đế, Đinh Thị Ngọc Tô được giao cho những "giọng ca vàng" của nhà hát như Quang Khải, Minh Lý. |
![]() |
|
Với
lượng
diễn
viên
lớn,
sử
dụng
thiết
bị
hiện
đại
và
thu
hút
những
cái
tên
có
tiếng
như
họa
sĩ
Doãn
Bằng,
nhạc
sĩ
Trọng
Đài,
mức
kinh
phí
đầu
tư
cho
vở
diễn
lên
tới
hàng
tỷ
đồng. |
![]() |
| Tác giả Nguyễn Thế Kỷ chia sẻ: "Mai Hắc Đế sống cách chúng ta 13 thế kỷ và có quá ít những tác phẩm về ông. Bởi vậy, tôi muốn khán giả đương đại được dễ dàng tạo điều kiện để cùng biết thêm và chia sẻ những cảm xúc về người anh hùng này". |
![]() |
| Mai Hắc Đế được xây dựng theo hướng người nông dân bình dị, ý chí kiên cường mà không phải hình ảnh một người lẫm liệt, đao to búa lớn. |
![]() |
| Vở diễn gồm 8 cảnh, bao gồm từ khi Mai Thúc Loan chào đời đến khi ông đập tan ách đô hộ của nhà Đường, giành độc lập cho đất nước. Kịch bản tập trung khai thác giai đoạn từ tuổi 20 đến hơn 40 của ông khi cuộc khởi nghĩa Hoan Châu thành công. |
![]() |
| Mai Hắc Đế chỉ là một hào trưởng bản địa, đã đứng lên liên kết cả 32 châu ở An Nam, đồng thời kết giao với ba nước lân bang là Lâm Ấp, Chân Lạp, Kim Lân, với lực lượng liên quân thủy – bộ lên tới 40 vạn người. |
![]() |
|
NSƯT
Vương
Hà
đã
lui
về
hậu
trường
nhiều
năm,
bà
đã
quyết
định
trở
lại
để
nhận
vai
Bạch
Vân
-
vai
diễn
đòi
hỏi
tài
diễn
xuất
mới
có
thể
lột
tả
nội
tâm
nhân
vật. |
![]() |
|
Xuất
thân
từ
dân
nghèo,
bằng
tài
trí
tuyệt
vời,
Mai
Thúc
Loan
đã
đứng
lên
đánh
đuổi
quân
xâm
lược
nhà
Đường
và
bè
lũ
tay
sai
tạo
nên
trang
sử
oai
hùng
trong
lịch
sử
xây
dựng
và
bảo
vệ
Tổ
quốc. |
![]() |
| Một hình tượng tôn vinh người phụ nữ Việt khi với hình ảnh nàng Bạch Vân chỉ mặt hỏi tội Quan đô hộ Quang Sở Khách. Nàng đã hiến thân làm thê thiếp kẻ thù để báo hiếu báo quốc, thà chết chứ không chịu nhục mất nước. |
![]() |
| Đó cũng là hình ảnh người phụ nữ anh hùng làng Đường Lâm - Phạm Thị Uyển dũng mãnh chiến đấu chống giặc ngoại xâm không thua kém đấng nam nhi. |
![]() |
| Cuộc khởi nghĩa thắng lợi vẻ vang, được sự ủng hộ của nhân dân, Mai Thúc Loan xưng đế, lấy hiệu là Mai Hắc Đế. Sau mỗi tiểu cảnh, các diễn viên luôn nhận được những tràng pháo tay lớn của khán giả. Nhiều ý kiến cho rằng, sau 'Chuyện tình Khâu Vai' từ 2013 đến nay mới có một vở cải lương hay và cuốn hút cả về chất lượng nội dung lẫn nghệ thuật. |
![]() |
| Vở diễn sẽ được tiếp tục công chiếu trong hai ngày 28 và 29/1 tại nhà hát Âu Cơ (số 8 Huỳnh Thúc Kháng, Hà Nội), lưu diễn tại Nghệ An nhân dịp kỷ niệm 1302 năm khởi nghĩa Hoan Châu, vào các ngày 3 và 4/3. |
![]() |
|
Chủ
tịch
Quốc
hội
Nguyễn
Sinh
Hùng
chia
vui
cùng
tác
giả
Nguyễn
Thế
Kỷ
và
đạo
diễn
Triệu
Trung
Kiên.
Sự
thành
công
của
vở
diễn
góp
phần
đưa
khán
giả
trở
lại
gần
hơn
với
các
thể
loại
diễn
xướng
truyền
thống
như
cải
lương. |
Anh
Tuấn-
BM
















