NHẠC PHIM - HOÀN THIỆN CẢM XÚC CHO NGHỆ THUẬT THỨ BẢY

* Thăng hoa cảm xúc cho phim

Kể từ khi mới ra đời, điện ảnh và âm nhạc luôn song hành. Âm nhạc được xem là một phần linh hồn của phim bên cạnh diễn xuất của diễn viên. Việc lồng một đoạn nhạc đúng thời điểm trong phim tạo hiệu quả cảm xúc sống động và khó phai. Nhà nghiên cứu khoa học Philip Ball- tác giả của "The Music Instinct", cho biết: "Âm nhạc có thể tác động trực tiếp đến não và phần trung tâm xử lý cảm xúc của con người". Vì vậy, các nhà làm phim đều tận dụng âm nhạc một cách triệt để để kết nối giữa câu chuyện phim với khán giả. Điển hình, "The Artist" của đạo diễn Michel Hazanavicius thuộc thể loại phim câm, không lời thoại, chỉ sử dụng hình ảnh, âm nhạc để kể chuyện. Phim xoay quanh nhân vật George Valenti- ngôi sao phim câm đầy kiêu hãnh, giàu có, được nhiều khán giả yêu mến. Sự chuyển giao thời thế khiến cuộc sống của anh thay đổi, mất hết địa vị, tiền bạc, sự nghiệp. Bên cạnh diễn xuất xuất sắc của dàn diễn viên, âm nhạc là điểm nhấn của phim. Những giai điệu cổ điển của nhà soạn nhạc Ludovic Bource khiến khán giả có cảm giác lúc thì dễ chịu, lúc lại căng thẳng, đầy tuyệt vọng như tâm trạng của nhân vật George Valenti. "The Artist" đoạt 5 giải Ocsar 2012, trong đó có Phim xuất sắc nhất, Đạo diễn xuất sắc nhất cho Michel Hazanavicius, Nhạc phim xuất sắc nhất dành cho Ludovic Bource.

Âm nhạc góp phần tạo điểm nhấn cảm xúc trong từng phân đoạn của phim cũng như nét đặc trưng của từng nhân vật. Chẳng hạn, trong loạt phim "The Lord of the Rings", mỗi khi có những khúc nhạc nhẹ nhàng, vui tươi, thoải mái thì ngay lập tức xuất hiện người của Hobbit, trong khi đức vua, người lùn, các vị tiên thì gắn với thể loại nhạc hào hùng. Nhạc phim cũng được sử dụng để báo hiệu hoặc kết nối các yếu tố khác nhau của cốt truyện. Ví dụ, trong phim kinh dị chỉ cần nền nhạc chuyển sang gay gắt, mang chút u ám lập tức người xem có thể đoán ngay rằng nhân vật đang gặp nguy hiểm; hay trong những thước phim hành động, phần âm nhạc sẽ có tiết tấu nhanh, dứt khoát; những đoạn phim tình cảm thì là những bản ballad ngọt ngào, du dương.

Ethan Hawke thể hiện xuất sắc nghệ sĩ nhạc jazz Chet Baker trong “Born to Be Blue”.

* Điện ảnh- kênh quảng bá của âm nhạc

Điện ảnh và âm nhạc luôn hỗ trợ nhau, không chỉ nâng cao giá trị nghệ nghệ thuật mà còn gặt hái thành công về mặt thương mại. Nhiều phim gây sốt phòng vé bởi nhạc phim và nhiều ca sĩ hát nhạc phim trở nên nổi tiếng hơn. Chẳng hạn, thành công của loạt phim về James Bond tạo thêm thành công cho ca sĩ Adele và Sam Smith. "Skyfall" (2012)- phần thành công nhất về James Bond, không chỉ đạt doanh thu hơn 1,1 tỉ USD mà còn gây tiếng vang ở mặt âm nhạc khi bài hát "Skyfall"- bản nhạc có cùng tên phim do Adele trình bày- đã mang về tượng vàng Oscar 2013 Ca khúc trong phim xuất sắc nhất, trở thành bài hát đầu tiên của loạt phim về James Bond chiến thắng giải thưởng danh tiếng này. "Skyfall" cũng đứng đầu bảng xếp hạng âm nhạc của nhiều quốc gia: Pháp, Đức, Ý, Bỉ, Hàn Quốc… Thương hiệu James Bond tiếp tục mang đến thành công cho Sam Smith- ca sĩ trình bày ca khúc "Writing’s on the Wall" trong tập phim "Spectre" (2015). "Writing’s on the Wall" trở thành ca khúc đầu tiên của phim James Bond đoạt quán quân trên bảng xếp hạng âm nhạc Anh và mang về cho Sam Smith chiến thắng tượng vàng Oscar, Quả cầu vàng 2016 Ca khúc trong phim xuất sắc nhất.

Mới đây, "See You Again" do Wiz Khalifa và Charlie Puth hát đệm trong "Fast & Furious 7" trở thành hiện tượng khi bán chạy nhất năm 2015 với 20,9 triệu bản được bán ra trên toàn cầu. Trên YouTube, video của "See You Again" có hơn 1 tỉ lượt người xem, trở thành ca khúc hip-hop đầu tiên có được thành tích này. Hay từ thành công của phim "Love Story", bản nhạc không lời "Theme from Love story" đã được đặt lời thành "(Where do I begin?) Love story", trở thành bản nhạc được nhiều ca sĩ nổi tiếng thể hiện. Hoặc phim "Romeo & Juliet" có giai điệu ngọt ngào của bản nhạc "Love theme from Romeo & Juliet", vốn không lời do Nina Rota sáng tác nhưng khi phim thành công vang dội, ca khúc được đặt lời với tên gọi mới "A time for us". Rõ ràng điện ảnh là kênh quảng bá tốt cho âm nhạc. Nhờ phim ảnh, khán giả biết đến hàng loạt các ca khúc thú vị: "Tears of Joy" trong "Inside Out",  "il Pinguino" trong "The Hateful Eight", "Brothers in Arms" trong "Mad Max: Fury Road", "Rey’s Theme" trong "Star Wars: The Force Awakens".

Hollywood đang có xu hướng làm thể loại phim tiểu sử về ca sĩ, nhạc sĩ. Trước đây, thể loại phim tiểu sử nhân vật âm nhạc thường là những thước phim tư liệu, những câu chuyện của những người từng có mối liên hệ với nhân vật, thì hiện nay các nhà làm phim mạnh dạn để diễn viên hóa thân thành nhân vật, thể hiện các nhạc phẩm từng làm nên tên tuổi của họ. Trong "I Saw the Light" (2016), khán giả sẽ ngạc nhiên khi thấy Tom Hiddleston hóa thân thành ca nhạc kiêm nhạc sĩ dòng nhạc đồng quê Hank Williams; hay Ethan Hawke thể hiện xuất sắc nghệ sĩ nhạc jazz Chet Baker trong "Born to Be Blue" (2015); Don Cheadle hóa thân thành nhà soạn nhạc Miles Davis trong "Miles Ahead" (2016)… Qua những tác phẩm này, những giai điệu quen thuộc (những ca khúc thành danh của các ca sĩ, nhạc sĩ) xen lẫn những ca khúc mới đầy phá cách, tạo sự thú vị cho người xem.

ÁI LAM (Tổng hợp từ BBC, Articles, Polygon)