07:35 PST Thứ năm, 20/02/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 117

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 116


Hôm nayHôm nay : 6906

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 378155

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 22593043

Trang nhất » Tin Tức » Chân Dung Nghệ Sĩ

NGHỆ SĨ HỮU HUỆ, MỘT TÀI NĂNG LỚN CHÌM TRONG TRONG QUÊN LÃNG

Đăng lúc: Chủ nhật - 22/05/2016 13:12 - Đã xem: 2860
trong vai Tôn Quyền tại San Jose

trong vai Tôn Quyền tại San Jose

Nguyễn Phương cộng tác nhiều năm với các gánh hát cải lương chuyên hát tuồng xã hội, tuồng dã sử, tuồng hồ quảng, Nguyễn Phương cũng viết tiểu sử nhiều nghệ sĩ tài danh của các loại hình nghệ thuật sân khấu kể trên nhưng còn một thiếu sót rất lớn : là chưa viết về các nghệ sĩ mà trong sân khấu người ta thường gọi là “Dàn Bao”. Tưởng cũng nên giới thiệu qua như thế nào gọi là nghệ dĩ “dàn bao”.

Trong một tuồng hát, bao giờ cũng có một cặp đào kép chính, nhân vật trung tâm của cốt truyên tuồng, tuồng kể lại chuyện tình yêu, chuyện cuộc đời ân oán của một cặp nhân vật trung tâm đó, do đào chánh và kép chánh thủ diễn. Tuy nhiên câu chuyện tuồng sẽ không hấp dẫn không gay cấn nếu như mâu thuẫn chỉ xuất phát từ sự va chạm của hai tính cách không đồng thuận của hai nhân vật chính mà không có sự can thiệp của kẻ thứ ba, của một lực lượng khác xen vào.

Nhân vật thứ ba, kẻ tranh tình hay phá hoại cuộc tình của đôi nhân vật chính thường được gọi là kép độc, một nhân vật đối kháng với kép chánh trong cuộc tranh tình, soán ngôi hoặc tranh đoạt tiền tài, danh vọng.

Và người kép độc đó không đơn độc trong cuộc tranh tình hay phá hoại nầy. Kép độc đó kéo bè kéo cánh; phía bên kép chánh, phiá bên trung cũng có người bệnh vực và như vậy thì có bên trung, bên nịnh, bên chánh, bên tà. Trung, Nịnh, Chánh, Tà, gồm có nam, nữ, gìà, trẻ, vậy nên muốn thể hiện các vai đó trong một tuồng hát, người ta sẽ có những diễn viên trong các vai kép độc, kép độc lẵng, kép lẵng, lão mùi, lão độc, đào mùi, đảo nhì, đào độc, đào lẵng, hề, kép cạnh, kép con, tỳ nữ, vệ sĩ, vũ nữ. Những vai diễn đó bao quanh hai diễn viên chánh, hai nhân vật chánh để tăng thêm phần gay cấn, tình cảm hay cốt truyện tuồng thêm hấp dẫn được gọi chung là Dàn Bao.

Lấy thí dụ về đoàn hát Thanh Minh Thanh Nga, các đào kép chánh có thể kể như Thanh Nga, Út Bạch Lan( đào mùi), Út Trà Ôn, Thành Được, Hữu Phước( kép mùi), các anh Hoàng Giang, Việt Hùng( kép độc, lẵng), Văn Ngà( kép độc), Ngọc Nuôi đào mùi, có khi đóng vai mụ mùi; Thúy Lan, Bé Hoàng Vân( Mụ, lẵng hay độc tùy theo tuồng), Minh Điển( lão mùi), Kim Quang, Châu Hí, Hề Núi, Bảo Quốc( hề)…Còn các vai kép đào nhì, kép, đào ba, kép cạnh như Chí HIếu…Các diễn viên như anh Hoàng Giang, Kim Giác, Việt Hùng, Ngọc Nuôi, Minh Điển, Văn Ngà, Thúy Lan, Bé Hoàng Vân, hề Kim Quang đều được xem là Dàn Bao của những đào kép mùi Thanh Nga, Út Bạch Lan, Út Trà Ôn, Thành Được, Hữu Phước…

Sân khấu tuồng cổ hay Hồ Quảng cũng có nghệ sĩ dàn bao như sân khấu cải lương, đặc biệt trên sân khấu tuồng cổ và Hồ Quảng, phần lớn các nghệ sĩ khi còn trẻ đẹp, giọng ca còn trong trẽo đậm đà thì họ diễn những vai đào kép chánh, khi về già, nhờ có trình độ diễn xuất cao, tuy giọng ca đã khàn, nhan sắc đã kém nhưng các nghệ sĩ nầy thủ diễn những vai kép độc, kép lão, làm dàn bao đắc lực giúp cho sân khấu sôi động, giúp cho các diễn viên trẻ dễ thành công trong vai trò của mình. Có thể kể các diễn viên dàn bao nổi tiếng bên sân khấu tuồng cổ như Hữu Huệ, Minh Long, Ngọc Đáng, Bữu Truyện, Thanh Thế, Ngọc Thạch, Minh Ngà….

Nghệ sĩ Hữu Huệ và các nghệ sĩ Bạch Mai, Thanh Bạch là anh em bạn dì ruột, họ sống gần nhau từ nhỏ cho đến lớn trong đoàn hát, lấy rạp hát làm nhà. Nghệ sĩ tuồng cổ tài danh Minh Ngà là người cậu thứ tư của Hữu Huệ.

 

 

Nghệ sĩ Hữu Huệ

 

Nghệ sĩ Hữu Huệ tên thật là Nguyễn Công Đến sanh năm 1956, con của ông Nguyễn Công Đoan, tài xế, mẹ là bà Lê Thị Lan. Bà Lê Thị Lan thứ sáu, em ruột của bà Ngọc Hương( thứ ba), vợ của ông Bầu Huỳnh, cha mẹ ruột của các nghệ sĩ Bạch Mai, Thanh Bạch. Nghệ sĩ Hữu Huệ và các nghệ sĩ Bạch Mai, Thanh Bạch là anh em bạn dì ruột, họ sống gần nhau từ nhỏ cho đến lớn trong đoàn hát, lấy rạp hát làm nhà. Nghệ sĩ tuồng cổ tài danh Minh Ngà là người cậu thứ tư của Hữu Huệ.

Từ lúc 8 tuổi, Hữu Huệ đã theo đoàn hát Chánh Thành – Kim Mai của bà Bầu Tám Chánh, vừa học văn hóa, vừa học hát. Khi gánh hát của Bà Tám Chánh trao lại cho ông Bảy Huỳnh phụ thân của Bạch Mai Thanh Bạch điều khiển, ông đổi bảng hiệu thành Thanh Bình Kim Mai( Kim Mai là tên cũ của nghệ sĩ Bạch Mai), Hữu Huệ được ông Bảy Huỳnh, ông Bữu Ngọc( cha của Bữu Truyện) và nghệ sĩ Minh Ngà truyền nghề, ngoài ra hàng đêm Hữu Huệ ngồi bên cánh gà, theo dõi cách ca diễn của các nghệ sĩ đàn chú bác trình diễn để học theo.

Hữu Huệ cũng bắt đầu nghề hát bắt việc đóng các vai quân hầu, quân báo, kép con, kép phụ, kép mặt vằn, kép mặt trắng, luyện cách nói lối, luyện giọng ca và nhứt là phải học rành các loại vũ đạo trên sân khấu tuồng cổ. Nghệ sĩ Hữu Huệ đã đóng nhiều vai võ tướng trong các tuồng của Ban Huỳnh Long thu trên đài truyền hình.

Sau năm 1975, khi bà Ngọc Hương thân mẫu của nghệ sĩ Thanh Bạch, thành lập đoàn hát cải lương tuồng Cổ Huỳnh Long thì nghệ sĩ Hữu Huệ là diễn viên dàn bao chánh của gánh hát. Vai trò của Hữu Huệ trên sân khấu Huỳnh Long quan trọng như vai trò của anh Việt Hùng và Hoàng Giang trên sân khấu Thanh Minh Thanh Nga ngày trước.

Hữu Huệ hát xuất sắc các vai Bằng Phong trong tuồng Lá Chắn Biên Thùy( sau đổi tựa tuồng là Nữ Tướng Hồ Đề), vai Tạ Ôn Đình trong tuồng cải lương San Hậu, vai Ngô Tôn Quyền trong tuồng Lưu Bị Cầu hôn Giang Tả( sau đổi tựa là Về đất Kinh Châu). Anh cũng có nhiều vai hát thành công trong các tuồng Hùm Thiêng Yên Thế, Tấm Cám, Đường Về Núi Lam…

Cuối thập niên 90, nghệ sĩ Hữu Huệ được giới nghệ sĩ đánh giá là có tay nghề cao trong lãnh vực biểu diễn vũ đạo tuồng cổ, anh chỉ dạy vũ đạo tuồng cổ cho nhiều nghệ sĩ cải lương tài danh như Thanh Thanh Tâm, Thoại Mỹ, Chí Linh, Vân Hà, Ngân Tuấn, Tiểu Linh….

 

Nghệ thuật hát cải lương tuồng cổ

 

Tưởng cũng nên giới thiệu qua đặc trưng của nghệ thuật hát cải lương tuồng cổ mô phỏng theo lối hát Hý Khúc Trung Quốc của các đoàn hát Quảng ngày xưa ở Việt Nam như đoàn hát Tiến Hóa, đoàn Phụng Hảo, đoàn Vĩnh Xuân – Khánh Hồng, đoàn Minh Tơ…

Trong nghệ thuật biểu diễn tuồng Tàu, yếu tố âm nhạc chiếm một địa vị trọng yếu. Vì vậy những lời đối thoại giữa các nhân vật không hát tự nhiên như ngôn ngữ ngoài đời thường mà phải ngâm nga, nhấn nhá theo tiết tấu và âm điệu nhạc. Người ta gọi đó là ngôn ngữ đã được âm nhạc hóa.

 

Trong nghệ thuật biểu diễn tuồng Tàu, yếu tố âm nhạc chiếm một địa vị trọng yếu. Vì vậy những lời đối thoại giữa các nhân vật không hát tự nhiên như ngôn ngữ ngoài đời thường mà phải ngâm nga, nhấn nhá theo tiết tấu và âm điệu nhạc. Người ta gọi đó là ngôn ngữ đã được âm nhạc hóa.

Về động tác hình thể thì cũng không phải diễn như ở cuộc sống bình thường mà phải được nâng lên thành múa, thành vũ đạo. Người trong nghề gọi là các động tác được cường điệu hóa, vũ đạo hóa. Ví vụ từ việc dâng trà, cách phất tay áo, tay vuốt râu, mỗi bước đi…nói chung để biểu lộ cảm xúc của nhân vật thì động tác hình thể phải được cách điệu hóa, được nâng lên thành vũ đạo kết hợp nhuần nhuyễn với cách ca ngâm và hát thay cho những lời đối thoại bình thường.

Trong nghệ thuật hát tuồng Tàu, khi động tác hình thể được vũ điệu hóa, lời thoại được âm nhạc hóa thì tiết tấu của ca và diễn phải được cường điệu hóa. Tiếng trống, tiếng mõ, tiếng thanh la đệm theo diễn xuất của diễn viên làm tăng thêm biểu cảm tâm lý của nhân vật, tăng thêm kịch tính của lớp diễn đó, đến độ diễn viên chớp mắt, đão tròng con ngươi, ngón tay run rẩy đều theo nhịp trống.

Tuy lối diễn của các đoàn hát Phụng Hảo, Khánh Hồng, Minh Tơ, Huỳnh Long sau nầy có giản lược bớt những bài bản và âm điệu nhạc Tàu nhưng cách diễn xuất, điệu bộ, nhạc nền vẫn giữ lối cách điệu hóa như xưa.

Một số nghệ sĩ còn biết theo lối diễn xuất nầy như Thanh Tòng, Công Minh, Trường Sơn, Minh Long Hữu Huệ hiện còn sống và còn xuất hiện trên sân khấu thì Hữu HUệ là người trẻ nhất, có đầy đủ sức khoẻ và xông xáo nhất trong việc tập luyện đào tạo các diễn viên trẻ.

Nghệ sĩ Hữu Huệ có được nhiều suất hát trong nước và ở hải ngoại vì anh vừa có thể đóng nhiều vai tuồng và hướng dẫn vũ đạo tuồng cổ cho nhiều nghệ sĩ chuyên hát xã hội hay các nghệ sĩ trẻ mới thành danh sau nầy.

Nguyện vọng của nghệ sĩ Hữu HUệ là được mở một lớp dạy hát thro nghệ thuật tuồng cổ như lối truyền nghề xưa kia của ông Minh Tơ qua lớp Đồng Ấu Minh Tơ hay lớp đồng ấu Bạch Long. Xin mời qúy thính giả nghe giọng hát của nghệ sĩ Hữu HUệ trong tuồng Về đất Kinh Châu, hát trên sân khấu San José ở Hoa Kỳ.

Về gia đình thì Hữu Huệ thành hôn năm 1980, vợ của anh tên Ngọc Bích, công nhân viên, anh chị có 4 cháu tên Đông, Đăng, Ngân và Hà. Cháu Đăng là diễn viên nghệ danh Đăng Lưng, cháu học được khả năng ca diễn theo nghệ thuật hát tuồng cổ của cha và có giọng ca ngọt, cháu cũng là một ngôi sao sân khấu tuồng cải lương xã hội. Các cháu còn lại sau khi tốt nghiệp đều là công nhân viên của nhà nước.


Nguồn tin: tcgd theo RFA
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Hát chầu, cúng đình bết bát vì dịch Covid-19

Tại cuộc họp của Ban Chấp hành Hội Sân khấu TP HCM ngày 15-2, NSƯT Kim Tử Long cho hay dịch Covid-19 khiến mùa hát chầu, cúng đình mất hàng tỉ đồng.

 

NSƯT Tú Sương, đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn qua "Miền ký ức"

Chương trình "Miền ký ức" do HTV tổ chức sẽ phát sóng 9 giờ sáng chủ nhật 16-2 trên HTV 9. NSƯT Tú Sương và đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn đậm nét qua dòng lịch sử được tái hiện trên sân khấu

 

NSƯT Cẩm Tiên: "Ca vọng cổ hơi dài phá nát kịch bản"

Tối 12-2, trong chương trình giao lưu với khán giả do Đài truyền hình TP HCM tổ chức, NSƯT Cẩm Tiên đã trải lòng về những trăn trở đối với nghề

 

Về miền Tây, nghe chuyện đờn ca Trăm năm "Dạ cổ hoài lang"

Trong câu chuyện nhận diện miền Tây, có rất nhiều dấu chỉ được đưa ra: sự bộc trực, khí khái mà dễ thương của cư dân miền sông nước; những mảnh vườn cây trái oằn sai; con kinh, con rạch mát lành… Và hẳn là rất thiếu sót, nếu không nhắc đến đờn ca tài tử.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga xúc động hội ngộ NSND Diệp Lang

Kịp có mặt tại Mỹ để phục vụ khán giả kiều bào đón Tết Canh Tý, nghệ sĩ (NS) Hồng Nga cho biết bà xúc động khi gặp lại NSND Diệp Lang tại thành phố San Diego, tiểu bang California – Mỹ.

 

Nghệ sĩ Tú Trinh trở lại với phim truyền hình sau 10 năm

Sáng 6-2, nghệ sĩ Bích Thủy đã bấm máy bộ phim truyền hình dài 20 tập do Đài PT-TH Long An thực hiện với tên gọi "Về quê". Sau gần 10 năm vắng bóng, nghệ sĩ Tú Trinh đã quay lại phim truyền hình và hào hứng với vai diễn bà mẹ trong bộ phim nói về tình làng nghĩa xóm này

 

Tiếc thương Chiêu Hùng - nghệ sĩ tài hoa, lận đận

Nhiều nghệ sĩ kể rằng nghệ sĩ Chiêu Hùng có sắc vóc đẹp, ca diễn duyên dáng nhưng lận đận và kém may mắn. Cuộc đời ông từng gặp đại nạn khi con gái 11 tuổi qua đời.

 

NSƯT Thoại Mỹ kêu gọi giúp đỡ NSƯT Chiêu Hùng

Sáng mùng 8 Tết, NSƯT Thoại Mỹ đã kêu gọi trên trang cá nhân việc cứu giúp NSƯT Chiêu Hùng đang lâm tình trạng nguy kịch.

 

NSND Minh Vương, NSND Ngọc Giàu kể chuyện vui về chuột

Nói đến loài chuột, người ta thường nghĩ ngay đến những tội ác tày trời của chúng như phá hoại mùa màng, truyền dịch bệnh gây hại cho con người.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga: Tết gặp nhau, gặp nhau là Tết

Mùa Tết là mùa chạy show của nghệ sĩ nhưng với nghệ sĩ Hồng Nga, bà thực hiện những chuyến du xuân đầy ý nghĩa trong những ngày ăn Tết sớm.

 

Thoại Mỹ, Võ Minh Lâm "vui xuân không quạo"

Cặp nghệ sĩ vừa đoạt giải Mai Vàng hạng mục nam nữ diễn viên sân khấu là Thoại Mỹ và Võ Minh Lâm đã cho ra mắt MV "Vui xuân không quạo".

 

Tết chuột, cải lương sung mãn!

Trong sinh hoạt nghệ thuật ở miền Nam, đã có giai đoạn cải lương có sức hút mạnh mẽ đối với công chúng. Theo các nhà chuyên môn, tính từ xuân Giáp Tý 1984, là năm sàn diễn cải lương sung mãn nhất khi các đoàn hát thường xuyên sáng đèn, dư âm nhiều vở diễn lan tỏa rất lâu trong lòng công chúng.

 

Cải lương rộn ràng nghinh Xuân

Sàn diễn cải lương có 6 vở diễn và 2 chương trình hứa hẹn mang lại cảm xúc cho khán giả trong những ngày vui Xuân Canh Tý tại TP HCM

 

Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - quán quân Bông lúa vàng 2019

Chiều 11-1, Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM tổ chức gala chung kết và trao giải cuộc thi Bông lúa vàng 2019 tại Nhà hát VOH. Sau 25 năm tổ chức, đây là lần đầu cuộc thi tổ chức nhiều điểm thi trên cả nước để xét tuyển thí sinh.

 

Tìm "Hồn thơ ngọc", NSƯT Thanh Thanh Tâm về nước hội ngộ tác giả Lê Duy Hạnh

Sáng 18-1, NSƯT Thanh Thanh Tâm đã đến thăm tác giả Lê Duy Hạnh sau gần 10 năm chị rời xa quê nhà. Ngôi sao sân khấu từng đoạt Giải Mai Vàng này đã trải lòng về dự án dàn dựng cải lương tại Mỹ.

 

TIẾNG CA THỔN THỨC MỸ CHÂU

CLVNCOM - Thật không khó nhận ra chất tự sự qua các bài ca , các tuồng của nghệ sĩ Mỹ Châu, vì thế không biết bao nhiều bài báo,bình luận về tính tự sự này.