14:30 PST Thứ bảy, 14/12/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 132

Máy chủ tìm kiếm : 7

Khách viếng thăm : 125


Hôm nayHôm nay : 18474

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 277993

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 21190339

Trang nhất » Tin Tức » Chân Dung Nghệ Sĩ

NSƯT Vũ Luân lên tiếng về tin đồn tẩy chay gameshow truyền hình

NSƯT Vũ Luân lên tiếng về tin đồn tẩy chay gameshow truyền hình

Xuất hiện trong chương trình Tinh hoa hội tụ, nghệ sĩ Vũ Luân đã có những trải lòng về sân khấu cải lương. Anh cũng lên tiếng về thông tin tẩy chay gameshow mà nhiều người đồn đoán.

Xem tiếp...

NGHỆ SĨ MINH ĐIỂN, ĐỆ NHẤT LÃO MÙI THẬP NIÊN 60

Đăng lúc: Thứ hai - 04/04/2016 22:55 - Đã xem: 1644
NS Minh Điển

NS Minh Điển

Thập niên 60 là thời vàng son của nghệ thuật và nghệ sĩ cải lương Saigon. Trong thời điểm đó nghệ sĩ cải lương được khán giả và báo chí tặng nhiều mỹ hiệu, danh hiệu mà đến nay những khán giả ái mộ cải lương và trong giới nghệ sĩ còn nhớ.

Ký giả Nguyễn Ang Ca không hề tổ chức cho khán giả bình bầu nhưng khi ông ta tặng mỹ danh cho nghệ sĩ thì người nghệ sĩ đó được các ký giả kịch trường các báo khác và khán giả công nhận như trường hợp Nguyễn Ang Ca đã gọi Kim Cương là Kỳ Nữ, nghệ sĩ Ba Vân là Quái Kiệt, nghệ sĩ Minh Ðiển là đệ nhất lão mùi.

Khán giả ái mộ cải lương trong hai thập niên 60, 70, nhất là những khán giả thích đoàn hát Thanh Minh Thanh Nga đều có dịp thưởng thức tài nghệ của đệ nhất lão mùi Minh Ðiển.

Nghệ sĩ Minh Điển tên thật Nguyễn Minh Ðiển, sanh năm 1924, tại xã An Trường, huyện Càn Long, tỉnh Trà Vinh. Cha mẹ làm nghề nông. Anh học hết lớp ba tiểu học, thích theo nhóm đờn ca tài tử trong thôn xóm. Năm 1934, Minh Ðiển được 10 tuổi, nhân dịp gánh hát Văn Hí Ban về hát ở quận Càn Long, anh bỏ nhà trốn theo để học hát.

Theo lời Minh Ðiển thuật lại, anh vô gánh hát làm đệ tử của nghệ sĩ Hai Tiền, một nghệ sĩ tài danh trong hàng nghệ sĩ tiền phong. Anh giúp việc cho ông Hai Tiền như một người ở đợ, dọn dẹp tủ làm tuồng, giặt quần áo và đấm bóp cho ông Hai Tiền để đổi lại, ông dạy cho Minh Điển ca các bài bản cải lương. Thỉnh thoảng Minh Điển được cho ra sân khấu làm quân báo, bẩm báo vài câu trong tuồng hát.

Đối với các em là vệ sĩ hay vũ nữ, được ra sân khấu bẩm báo vài câu, hát một điệu ca ngắn là một sự vinh hạnh vì có nhiều em học xong một câu báo, khi ra sân khấu, nhìn thấy khán giả quá đông là mất tinh thần, quên hết những gì mà thầy tuồng đã tập cho mà em đã thuộc lào lào.

Minh Điển tỏ ra có năng khiếu, học ca biết bài bản mau lẹ, ca đúng nhịp nhàng, đúng điệu thức nhưng gánh hát Văn Hí Ban đều là những nghệ sĩ tài danh, Minh Điển không thể có một vai tuồng hát thật sự vì lúc đó anh còn quá nhỏ, trong tuồng hát không có vai tuồng cho kép con.














































































MinhDienDom150.jpg
Nghệ sĩ Minh Điển vai Bảy Dom trong vở "Ngả rẽ tâm tình" của Nguyễn Phương. Hình của soạn giả Nguyễn Phương.

Nhạc sư Năm Hưng thấy anh siêng năng dễ dạy nên ông đờn kềm dạy cho Minh Điển ca các bài bản lớn và vọng cổ, đồng thời ông khuyên Minh Điển hằng đêm ngồi bên cánh gà coi hát, học hỏi các nghệ sĩ đàn anh đang diễn trên sân khấu. Một năm học nghệ chuyên cần, Minh Điển tiến bộ rất nhiều nhưng anh vẫn không có vai tuồng để hát, Minh Điển bèn gia nhập gánh hát Tỷ Phượng.

Tính ra từ ngày trốn nhà theo đoàn hát, Minh Điển đã hát qua 5 đoàn hát trong vòng 24 năm, anh thủ diễn được các loại vai tuồng, được khán giả Hậu Giang và miền Trung tán thưởng. Tuy nhiên vì đi hát ở một đoàn trung ban, lại thường đi lưu diễn xa thành phố nên tên tuổi của nghệ sĩ Minh Điển ít được báo chí kịch trường nhắc nhở đến.

Năm 1956, nghệ sĩ Minh Ðiển theo sư phụ nhạc sĩ Năm Hưng về đầu quân gánh hát Tân Hương Hoa của Bầu Vân Sinh.

Năm 1958, Ðoàn Tân Hương Hoa hát tại rạp Nguyễn Văn Hảo, đoàn Thanh Minh hát tại rạp Thành Xương. Nhạc sĩ Năm Hưng bất đồng ý kiến với Bầu Sinh vì ông Bầu hay phát lương ngắt véo, chỉ phát từ lương đờ mi tới tiền cà phê thay vì phát lương đủ cho nghệ sĩ theo như giao kèo đã ký kết nên sau bến Nguyễn Văn Hảo, nhạc sĩ Năm Hưng nghĩ không cộng tác với Tân Hương Hoa của Bầu Sinh nữa.

Ông về nhà ở Bến Vân Ðồn, mở lò cổ nhạc. Nghệ sĩ Minh Ðiển cũng theo thầy, nghĩ hát đoàn Tân Hương Hoa. Nhạc sĩ Năm Hưng giới thiệu nghệ sĩ Minh Ðiển với ông bầu Năm Nghĩa đoàn Thanh Minh. Minh Ðiển được thu nhận ngay và được cho thủ vai Sử Gia Lê Văn Hưu trong tuồng Hồi Trống Vân Lâu của Thiếu Linh.

Lúc đó Minh Điển mới có 34 tuổi, tuy còn trẻ nhưng giọng ca thật mùi, thật truyền cảm, Minh Điển hóa trang rất cẩn thận, diễn xuất tinh tế nên anh thành công xuất sắc trong vở tuồng của anh hát đầu tiên trên sân khấu Thanh Minh.

Tôi còn nhớ khi sử gia Lê Văn Hưu bị Phan Quí Hữu, bộ tướng của Trương Phụ đâm một giáo và cướp đi pho sử, trước khi chết, Minh Điển trong vai sử gia và Thanh Nga lúc đó 16 tuổi trong vai Phương Hà con nuôi của sử gia, cùng ca chung bài Xàng Xê lớp xề khiến cho nhiều khán giả phải rơi lệ vì xúc động.

Vai lão mùi đầu tiên thành công trở thành loại vai hát sở trường của nghệ sĩ Minh Điển trên sân khấu Thanh Minh và Thanh Minh Thanh Nga. Với vai Bảy Dom trong tuồng Ngã Rẽ Tâm Tình, vai lão gát dan trong Đôi Mắt Người xưa, vai ông Phán trong tuồng Tình Xuân muôn Tuổi, và tuồng Bọt Biển Một, vai ông Tư Khoan trong Bọt Biển 2, vai ông Sáu Cá trong Bóng Chim Tăm Cá, những vở tuồng đó của Nguyễn Phương đã đưa cao tên tuổi nghệ sĩ lão mùi Minh Điển mà sau này khó có nghệ sĩ nào thế được các vai hát đó của Minh Điển. Anh lại thành công trong vai ông Sáu, tuồng Nữa Đời Hương Phấn, ông Ba trong tuồng Đời Hai Mặt.

Nhân dịp đoàn Thanh Minh Thanh Nga kỷ niệm 17 năm thành lập từ 1950 đến 1967, nghệ sĩ Minh Điển lúc đó đã hát 9 năm liên tục trên sân khấu Thanh Minh Thanh Nga, trả lời sự phỏng vấn của các ký giả kịch trường, nghệ sĩ Minh Điển nói :

“ Sân khấu Thanh Minh Thanh Nga với người lèo lái đầy kinh nghiệm, với những soạn giả tài danh với nhiều tác phẩm có giá trị, với những diễn viên xuất sắc hiện nay, chính là nơi tôi có điều kiện phát huy khả năng ca diễn của mình, nương theo đà tiến chung của đoàn mà phát triển nghệ thuật và tên tuổi của tôi. Người làm ruộng tha thiết với mảnh ruộng của mình bao nhiêu thì tôi gắn bó với sân khấu Thanh Minh Thanh Nga bấy nhiêu vậy.”

Nghệ sĩ Minh Điển cộng tác nhiều đoàn hát, lâu nhất là đoàn Thanh Minh Thanh Nga. Sau năm 1975, khi đoàn Thanh Nga thành lập lại, Minh Điển được mời hát lại cho đoàn hát của bà Bầu Thơ.

Đến khi Thanh Nga mất, đoàn hát của Bà Bầu Thơ bị tập thể hóa, nghệ sĩ Minh Điển giải nghệ. Năm 1980, Minh Điển trở về quê Trà Vinh, về xã An Trường, anh che một mái chòi lá đơn sơ bên vệ đường, hành nghề hớt tóc, vợ anh mở một quán cóc bán rượu đế với các món nhậu là mận, ổi, khô cá sặc. Đôi khi chị Minh Điển nấu bánh tét, bánh ú bán kèm thêm để có thu nhập giúp chồng.

Nhiều đoàn hát như đoàn Sàigòn 1, đoàn Saigon 3, đoàn Huỳnh Long mời anh cộng tác nhưng sau cái chết của Thanh Nga, anh chán nản tình đời, anh lui về vườn ở ẩn và quyết không đi hát nữa. Anh cũng không tham gia các chương trình văn nghệ ở phường xã. Khi nào nhớ các bạn sân khấu, anh lấy cây đờn kìm treo trong chòi hớt tóc của anh để tự đờn tự ca cho một mình mình nghe.

Năm 1984, tôi là phó đoàn Huỳnh Long, phụ trách nghệ thuật, khi đoàn Huỳnh Long về hát ở xã An Trường, Tôi rũ các bạn nghệ sĩ Bữu Truyện, Châu Thanh Hoàng, Điền Phong, Tào Thành, Hoàng Nở và Bạch Tùng Hương kéo tới chòi hót tóc của Minh Điển, Chúng tôi hỏi Minh Điển bảy người hớt tóc thì tốn bao nhiêu thời gian? Anh thợ hớt tóc Minh Điển cho biết hớt mỗi cái đầu 15 phút.

Bạch Tùng Hương trưởng đoàn Huỳnh Long, từng làm thợ nhiếp ảnh xưa của đoàn Thanh Minh Thanh Nga và cũng là bạn của Minh Điển, nói cần một tiếng rưởi đồng hồ để hớt tóc cho 7 người, vậy thì xin mời anh Minh Điển cùng nhậu với chúng tôi trong một tiếng rưởi đồng hồ, coi như anh đã hớt tóc cho 7 người chúng tôi. Như vậy thì tiệm hớt tóc cũng có hoạt động, có thu nhập mà chúng tôi được tiếp đãi một người bạn nghệ sĩ đã từ lâu quy ẩn giang hồ.

Minh Điển cười hề hà : Mấy cha tới cái xứ của tôi. Tôi là thổ địa, tôi đãi, khói trả tiền hớt tóc. Mấy ông không nghe lời tôi thì tôi giận đó. Nói xong ông ra lịnh cho bà xã đem đến hai lit đế, chẻ ổi, lột bưởi, nướng khô. Anh dẹp cái chòi hớt tóc của anh bằng cách kéo xụp cái bững dùng làm cửa mà ban sáng anh đã chống lên.

Chúng tôi ngồi quây quần trên cái bàn thấp nơi quán cóc của vợ anh. Châu Thanh Hoàng lấy cây đờn kìm rao một câu, Bữu Truyện cao hứng ca hai câu vọng cổ, rồi Điền Phong, Tào Thành cũng hát Hồ Quảng. Rượu vô, lời ca ra. Minh Điển nổi hứng, ca bài Văn Thiên Tường trong tuồng Đôi mắt Người xưa, anh ca thêm mấy câu vọng cổ của vai ông Bảy Dom, Minh Điển vừa ca vừa khóc. Chúng tôi cũng khóc theo, rồi lại cười rộ lên vì bạn hiền gặp nhau phải vui, chớ sao khóc?

Tiệc rượu có nụ cười, có nước mắt, có hò hét hô dô dô, có tiếng ca tiếng đờn loạn xạ. Chị Minh Điển cũng khi khóc khi cười, cười cái miệng méo xệ mà nước mắt còn ràng rụa trên má. Bửa đó chúng tôi té mươn, lủi vô lùm vô bụi, Minh Điển say cứ nắm giử chúng tôi lại, không cho đi. Lối xóm kéo ra nhìn chúng tôi, họ cũng tham gia cuộc vui bằng cách reo hò hoan hô khi nghe ca, cười khi thấy chúng tôi té bò càng…

Vậy đó cuộc tiệc rượu thân mật của những tay “ lương sơn bạc ” ngày nay, nhậu rượu đế với ổi chấm muối ớt để gợi nhớ lại một thời vàng son của sân khấu cải lương.

Nghệ sĩ Minh Điển mất vào trưa ngày 27 tháng 12 năm 1996, nhằm ngày 18 tháng 11 âm lịch năm Bính Tý thọ được 72 tuổi, an táng vào sáng 30 tháng 12 năm 96 tức ngày 21 tháng 11 âm lịch tại quê nhà của anh, ở ấp 3, xã An Trường, Huyện Càn Long, tỉnh Trà Vinh. Không biết có bạn nghệ sĩ cũ nào đến viếng phúng điếu anh không?

Khi nghệ sĩ Minh Điển mất thì Nguyễn Phương đã định cư ở Canada được 7 năm, Các bạn nhậu buổi đó : Bạch Tùng Hương, Hoàng Nở, Bữu Truyện thì đã mất trước nghệ sĩ Minh Điển, các bạn Châu Thanh Hoàng và Điền Phong thì bị tai biến mạch máo nảo, tê liệt bán thân. Còn Tào Thành không biết lưu lạc ở phương nào. Nhớ lại những bạn cũ, các nghệ sĩ tài danh giờ đã khuất bóng, Nguyễn Phương chỉ còn biết tâm tâm niệm niệm nhớ nhớ thương thương các bạn hiền xưa thôi.
 


Nguồn tin: Soạn giả Nguyễn Phương, đài RFA
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 10 trong 2 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

NSƯT Vũ Luân lên tiếng về tin đồn tẩy chay gameshow truyền hình

Xuất hiện trong chương trình Tinh hoa hội tụ, nghệ sĩ Vũ Luân đã có những trải lòng về sân khấu cải lương. Anh cũng lên tiếng về thông tin tẩy chay gameshow mà nhiều người đồn đoán.

 

Sao cho “Chuông Vàng” ngân mãi?

Chương trình “Chuông vàng vọng cổ” vừa tìm được “Chuông Vàng” thứ 14 sau vòng thi chung kết nhiều tai tiếng. Vốn là một cuộc thi danh giá, góp phần tìm kiếm nhiều tài năng cho sân khấu cải lương, nhưng nay “Chuông vàng vọng cổ” khiến nhiều người khó hiểu và thất vọng.

 

NS Trinh Trinh "cứu nguy" vở "Tiên Nga", hóa thân hai vai trong suất diễn

Tối 5-12, suất diễn đầu tiên trong đợt tái diễn vở "Tiên Nga" tại Nhà hát Bến Thành, nghệ sĩ Trinh Trinh đã cứu nguy khi thế vai Lê Khánh vào phút chót.

 

Lệ Thủy ra mắt hồi ký bằng hình ảnh

Trưa 30-11, NSND Lệ Thủy đã tổ chức họp báo giới thiệu về hồi ký "Một kiếp cầm ca, sinh ra để hát" của bà do con trai là ca sĩ Dương Đình Trí thực hiện.

 

Tấn Beo: 'Tôi đã nhiều lần trả nợ cho Tấn Bo'

Nghệ sĩ hài tâm sự anh đã nhiều lần giúp em trai Tấn Bo trả nợ. Tấn Beo cho rằng khi giúp đỡ em trai hay người ngoài, anh đều không cần báo đáp.

 

100 năm bài "Dạ cổ hoài lang": NSND Ngọc Giàu thổ lộ về nhạc sĩ Cao Văn Lầu

Nhiều soạn giả, nhạc sĩ đã lấy cảm hứng từ bản nhạc "Dạ cổ hoài lang" của nhạc sĩ Cao Văn Lầu để sáng tác, như: NSND Viễn Châu (tân cổ giao duyên), Vũ Đức Sao Biển ("Đêm Gành Hào nghe điệu Hoài Lang")...

 

Nghệ sĩ Tấn Bo trần tình về nợ của vợ

Sáng 21-11, vợ chồng nghệ sĩ Tấn Bo – Xuân Nhi đã gặp phóng viên Báo Người Lao Động để trần tình về vụ việc bị tố quỵt nợ 220 triệu đồng.

 

Xúc động những lời tri ân thầy cô của nghệ sĩ sân khấu

Nhân ngày Nhà giáo Việt Nam 20-11, các nghệ sĩ sân khấu đã dành những lời tốt đẹp nhất đến thầy cô, các bậc ân sư dìu dắt mình vào nghề.

 

Danh sách Đề cử Mai Vàng 2019 sẽ gọi tên nghệ sĩ trẻ Hoàng Hải?

CLVNCOM - Theo số liệu tổng hợp gần nhất (8/11) của ban tổ chức giải Mai vàng 2019, Nghệ sĩ trẻ Hoàng Hải lần đầu góp mặt trong Top dẫn đầu danh sách Đề cử Mai vàng 2019 với hạng mục Nam diễn viên sân khấu

 

Biết làm, cải lương vẫn ăn khách

Vở diễn "Áo cưới trước cổng chùa" phiên bản mới vừa ra mắt cho thấy cải lương được chăm chút vẫn thu hút khán giả

 

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Thân chào Quý Bạn, Hồi còn nhỏ ở Tân Trụ, Long An, có lần tôi theo Ba tôi (lúc ấy đang làm Trưởng Chi Y Tế) tới thăm một cựu bệnh nhân ( một vị bô lão xưa từng làm quan dưới triều Nguyễn) và được nghe vị bô lão này dùng đàn cò đờn bản Ngũ Đối Hạ . Lúc ấy, chỉ có Ba tôi biết thưởng thức, còn tôi thì mù tịt. Tuy nhiên, tôi còn nhớ những lời vị bô lão này nói rằng bản Ngũ Đối Hạ là một bài luận văn hoàn chỉnh gồm nhập đề (lớp 1), thân bài ( 3 lớp kế tiếp), và kết luận (lớp 5). Thân bài có lúc hùng lẫn bi ai, nhưng lớp 5 phải có hậu, tức là kết quả tốt đẹp. Bản Ngũ Đối Hạ sau này được lưu truyền trong dân gian, và được dùng để rước lễ hoặc khai mạc những buổi cúng Đình. Hôm nay, tôi dùng thể điệu Ngũ Đối Hạ để viết và ca (dù giọng già không hay) bài Niềm Vui Trở Lại thuật lại tâm tình của một Cụ Bà là bạn của Mẹ tôi. Cụ bà nói rằng niềm sung sướng nhứt trong đời của Cụ là được ở gần Ngoại và Má của Cụ bà. Bài này được tôi ca theo tiếng đàn hoà tấu của dàn cổ nhạc Vĩnh Long và dàn cổ nhạc Tây Ninh. Phạm văn Phú TB: Tôi đã dùng lối diễn tả chân phương tuyệt vời của Cố Nữ Nghệ Nhân Bạch Huệ trong bài Hồn Thiêng Sông Núi của tác giả Trần ngọc Thạch để viết bài Niềm Vui Trở Lại.

 

Hé lộ 12 nam nghệ sĩ dẫn đầu danh sách đề cử giải Mai Vàng 2019

Danh sách nghệ sĩ và tác phẩm đang ở tốp đầu đề cử qua phiếu điện tử báo NLĐ trong đợt tổng kết mới nhất, 12 nam diễn viên sân khấu là những gương mặt tài năng, có nhiều vai diễn hay trong năm 2019.

 

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Sáng 8-11, Hội Sân khấu TP HCM tổ chức tọa đàm "Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Sài Gòn – 1955-1975". Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà báo hiến kế, đóng góp ý kiến cho việc bảo tồn, phát triển cải lương trong thời đại mới.

 

: Thanh Hằng, Thanh Ngân và 3 tượng Mai Vàng

Thanh Hằng, Thanh Ngân cùng Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc - những nghệ sĩ thế hệ thứ tư của gia tộc nổi tiếng 4 đời theo nghề hát - đã làm rạng danh thêm cho truyền thống của gia tộc

 

Xem hậu bối diễn, cô đào võ nhớ "Nhụy Kiều tướng quân"

Chương trình văn nghệ do đoàn "Tình ca Bắc Sơn" tổ chức tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM tối 3-11 đã làm ấm lòng các nghệ sĩ đang an dưỡng ở đây. Trong đó, NSƯT Diệu Hiền xúc động với trích đoạn "Nhụy Kiều tướng quân" do diễn viên trẻ thể hiện.

 

NSƯT Vũ Linh: "Phương Hồng Thủy là cô đào tình tứ nhất"

Tối 30-10, trong buổi họp mặt nghệ sĩ, Vũ Linh đã bộc bạch suy nghĩ về NSƯT Phương Hồng Thủy và những vấn đề về sân khấu cải lương.