05:47 PDT Thứ năm, 16/07/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 59

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 56


Hôm nayHôm nay : 4172

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 333725

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 25738466

Trang nhất » Tin Tức » Chân Dung Nghệ Sĩ

Soạn giả Trần Hữu Trang: Sân khấu - Dĩa hát

Đăng lúc: Thứ tư - 25/07/2012 17:01 - Đã xem: 3717
Soạn giả Trần Hữu Trang: Sân khấu - Dĩa hát

Soạn giả Trần Hữu Trang: Sân khấu - Dĩa hát

Hơn nửa thế kỷ trước, cải lương (CL) và các chủng loại nghệ thuật khác đến với công chúng trực tiếp qua sàn diễn, hay gián tiếp qua Đài phát thanh, dĩa hát. Còn thông tin về hoạt động, nghiên cứu, phê bình thì được đăng trên các trang báo kịch trường; chỉ thế thôi, chớ chưa đa dạng, tân tiến, nhạy bén như phương tiện truyền thông thời @.

Soạn giả Trần Hữu Trang, ai đó lúc đề cập về ông đều liên tưởng đến hai người con phi vật thể Tô Ánh Nguyệt, Đời cô Lựu mà tuổi tác đang vào hàng thượng thọ (trên 70) vẫn còn hoành tráng vinh danh người cha sanh cao vời phẩm hạnh. Bác Tư Trang hiền hòa, đức độ; rất đắc nhân tâm với đồng nghiệp từ đồng trang với hậu bối, và cả với công chúng yêu nghệ thuật bản sắc. Biệt danh “ông Tam Tạng” được công luận ban cho đủ ấn chứng sự toàn vẹn một nhân cách khó tìm.

            Bác Tư sáng tác không nhiều. Tài hoa như bác mà sự cống hiến ít oi những tác phẩm nghệ thuật thì quả là thiệt thòi cho cải lương và công chúng. Thế nhưng biết làm sao hơn khi cuộc chiến vệ quốc bắt đầu khốc liệt – giữa thập kỷ 50, thế kỷ XX – đáp lời non song kêu gọi, bác Tư “xếp bút nghiên lên đường tranh đấu” tận chiến khu D, gác lại bao nhiêu là đề cương, ý tưởng đang nhen nhóm trong tâm thức. Cha đi chiến đấu, đâu thể sinh con, công chúng có thiệt thòi, nhưng Tổ quốc được việc. Hai người con gái (ĐCL, T.A.N) giao cho nghệ sĩ và công chúng nuôi dưỡng trường kỳ, thử hỏi còn gì quý hơn?

            Thời điểm 60 năm trước chưa có công nghệ bảo lưu hình ảnh (nghe – nhìn) thì trông cậy vào dĩa hát. Chiếc dĩa hát khi xưa có đường kính khoảng 3 tấc,  màu đen tuyền nên gọi là dĩa nhựa, hai mặt trước, sau đều được thu thanh. Thông thường một vở CL sân khấu được thu dĩa thì thành phẩm là 5 dĩa trở lên (tùy theo sự cắt xén của bộ phận biên tập và điều kiện kỹ thuật). Riêng vở ngắn thì dưới 5 dĩa. Đặc biệt, một tác phẩm nguyên bài 20 câu vọng cổ đơn ca hay song ca (1 đào 1 kép) thu trong 2 dĩa (4 mặt); mặt 1, rao đàn và ca 4 câu; mặt 2, ca 6 câu (từ câu 5 đến hết câu 10); mặt 3, ca 5 câu (từ câu 11 đến hết câu 15); mặt 4, ca 5 câu (từ 15 đến hết 20).

            - Bộ Hoa rơi cửa Phật (tức vở diễn sân khấu Lan và Điệp, tác giả Trần Hữu Trang chuyển thể cải lương từ tiểu thuyết Tắt lửa lòng của nhà văn Nguyễn Công Hoan) được thu thành 5 dĩa nhựa với thành phần nghệ sĩ: cô Tư Sạng (Lan), Năm Nghĩa (Điệp), Tám Thưa (Hòa thượng), Hồng Châu (nam, vai tiểu Huệ Thông). Giọng ca đầy tự sự của nữ danh ca Tư Sạng (mẹ của Đệ I nữ danh ca Thanh Hương) rất bi thảm, kết hợp làn hơi du dương sang cả, mùi mẫn của nghệ sĩ danh ca Năm Nghĩa; lại thêm giọng nam trầm khàn quý hiếm của danh ca tiền phong Tám Thưa đã là một hấp lực mãnh liệt đối với thính giả. Uy thế của vở diễn sân khấu Lan và Điệp vốn đã hút khách cực kỳ qua đôi Lan – Điệp: Năm Phỉ - Tư Út đã là từ trường nam châm lôi cuốn, hỗ trợ đắc lực cho bộ dĩa Hoa rơi cửa Phật với những giọng vàng vừa nêu. Nên hầu như nhà nào có “dàn hát dĩa” là có bộ HRCP này.

            - Bộ 8 dĩa Tơ vương lộn mối (soạn giả Trần Hữu Trang), thể loại tâm lý xã hội, phản ảnh mâu thuẫn cũ – mới ở xã hội Việt Nam đang phân hóa trầm trọng dưới cái ách nửa của phong kiến, nửa của thực dân. Bảng phân vai: cô Năm Cần Thơ (Phụng), Hồng Châu (Khoa), Tám Thưa (Hùng), Hai Tiền (người cha), Bảy Vĩnh Long (tức Bảy Ngọc, vai mẹ), Ba Ngươn (anh trai Phụng), Kim Cúc (chị dâu Phụng). Chuyện kể: Phụng và Khoa là đôi bạn thân thời tuổi học trò. Khi trưởng thành, họ yêu nhau tha thiết và hẹn ngày nên duyên. Khoa côi cút, lại nghèo khó, phải tha phương cầu thực tại Hà Nội (trước năm 1954, đất nước chia đôi). Cha mẹ Phụng chê Khoa bần hàn, ép gả cô cho bác sĩ Hùng vốn là bạn cũ của Khoa. Ngày Khoa trở về Nam, đến thăm người yêu cũ thì nàng đã sang ngang. Phụng bày giãi nỗi niềm. Khoa khuyên nhủ Phụng hãy chu toàn phận làm vợ, bởi Hùng cũng là bạn cũ. Khoa chưa kịp giã từ thì một tiếng nổ lớn từ phòng thí nghiệm, Hùng chết vì sơ ý trong thao tác chế tạo chất nổ sát hại Khoa – Phụng vì ghen.

Bộ dĩa này khá ăn khách nhờ nội dung, tình tiết sôi nổi. Phần ca diễn, từ Tám Thưa, Năm Cần Thơ đến Bảy Vĩnh Long, Kim Cúc, Hai Tiền ai nấy đều xuất sắc đến tròn vai.

            - Siêu phẩm Đời cô Lựu được thu dĩa gần trọn vở diễn ở sân khấu, chỉ cắt bớt một số chi tiết không quan trọng. Ba mẹ tôi không có vở này trong bộ sưu tập của gia đình, tôi phải “nghe lóm” hàng xóm câu được câu mất nên không thông suốt thành phần diễn viên; chỉ dám khẳng định: cô Bảy Phùng Há vai cô Lựu, ca sĩ cổ nhạc Ngọc Nữ vai Kim Anh. Và… hình như Tám Thưa vai Hai Thành, Paul Thuận vai Võ Minh Luân. Bộ này rất hợp với tình cảm, tâm lý đa số công chúng, bởi rất phù hợp với dòng tiểu thuyết đời thường của nhà văn Hồ Biểu Chánh đang ào ạt mạch chảy cảm thương về thân phận người phụ nữ, dân nghèo thấp cổ bé miệng bị cường quyền, ác bá miệt thị, hiếp đáp.

            - Đặc biệt, siêu phẩm Tô Ánh Nguyệt được hai hãng dĩa lớn tranh nhau và cùng mua được bản quyền; một hiện tượng độc nhất vô  nhị trên thị trường diã hát, thời điểm ấy! Bộ trước gồm 9 dĩa của hãng Béka (Bê-ka) hay Pathé (Pa-thê) (?) tôi không nhớ rõ; chỉ nhớ hai vai chính được giao cho cô Ba Bến Tre (Nguyệt) và Tám Thưa (Minh). Chín dĩa, thực ra quá giản lược, khó có thể gói ghém, chuyển tải hết nội dung vở bi ca kịch đồ sộ. Lớp công chúng đã từng xem Tô Ánh Nguyệt trên sân khấu có tâm trạng bức xúc vì bộ này chưa đáp ứng trọn vẹn khoái cảm thính giác, nghĩ là nghe chưa “đã”. Kịp lúc khi nghe cửa hàng dĩa hát chào mời bộ Tô Ánh Nguyệt thứ hai của hãng dĩa Aisa mới sản xuất với số lượng 17 dĩa, ba mẹ tôi mừng rỡ “rinh” về liền, bất chấp việc bị “viêm” túi tiền. Mười bảy dĩa vừa dài vừa nặng giá; vậy mà thiên hạ ùn ùn mua về, e trễ sẽ hết. Đây là bộ dĩa dài bậc nhì thời điểm ấy (bộ dài nhất là San Hậu 25 dĩa). Tô Ánh Nguyệt của hãng dĩa Asia là một cuộc tập họp đông đảo danh ca cự phách nhạc thính phòng và ngôi sao hàng đầu SKCL với Tám Thưa (Minh), Tư Sạng (Nguyệt), Ba Vân (ông Cả), Út Trà Ôn (Tâm), Năm Cần Thơ (vợ Tâm), Ba Bến Tre (Dung), Ba Giáo (Tân), Bảy Cao (Bích).

            Chất lương ca diễn bộ dĩa này có thể cho là hoàn hảo. Đó là cuộc đọ tài đỉnh cao của các hảo thủ, đưa vị thế công nghệ dĩa hát lên tầm cao mới, tô đậm dấu ấn một soạn giả tài hoa: Trần Hữu Trang; bởi từ trước đến thời điểm ấy, chưa có một cuộc tổng hợp tài danh nào đình đám hơn; một phần vì hãng dĩa sợ lỗ vì chi phí cao, phần vì danh ca ai cũng có cái tôi rất lớn, so kè vai lớn vai bé, chẳng ai chịu nhường ai.

            Thế mà, vì cái uy tín của ông Tam Tạng, vì nể trọng chủ hãng Asia, một Bảy Cao kiêm soạn giả, kiêm chủ nhân một đại ban mà nhận vai Bích với vài câu thoại và ca mấy câu Kim tiền bản mỉa mai cô Nguyệt rồi… hết. Một Út Trà Ôn đệ nhất danh ca, kép chính đại ban vẫn chấp nhận vai Tâm với mấy câu thoại mạt sát Nguyệt, ca chung với Năm Cần Thơ câu vọng cổ thứ sáu. Một Ba Bến Tre cao cường từng vào vai Nguyệt ở bộ 9 dĩa, thế mà vẫn vui lòng với vai Dung.

            NS Tư Sạng dĩ nhiên rất tuyệt diệu vai Nguyệt từ ca đến thoại. Trường hợp Tám Thưa, cả hai bộ T.A.N đều chiếm lĩnh vai Minh, có lạ chăng? Về kỹ thuật ca, ông phải nhân nhượng những Út Trà Ôn, Ba Giáo. Nhưng ngẫm ra, ông đặc biệt thích hợp vai Minh nhờ chất giọng bi trầm, ca lòn dây đào hiếm có đối thủ; lại độc đáo lớp hấp hối, vừa ca vọng cổ vừa ho (lao), vừa xuống nhịp song lan chính xác, đạt độ truyền và khoái cảm cao. Đúng là một vai bất khả, nếu người hóa thân (thể loại audio) không phải là Tám Thưa.

            - Mộng Hoa Vương (vào đây để nghe): tức là Đêm trăng trong vườn ngự uyển rất nổi tiếng trên sàn diễn, tôn vinh tài năng trác tuyệt đôi Tiên Đồng – Ngọc Nữ Tư Út – Phùng Há và liệt vào danh bảng để đời của họ. Nhưng thành phần diễn ca của CD này lại là cô Tư Bé, NS Tám Thưa, Năm Phồi, Bảy Quới (dĩa hát này thu thanh sau khi NS Tư Út qua đời). CD này còn kèm thêm hai trích đoạn: 1) Tam ban Đổng Quý Phi (NS Năm Nghĩa và cô Năm Cần Thơ ca diễn vọng  cổ nhịp 16 rất hay); 2) Lá của rừng xanh (soạn giả Thu An, Út Hiền và Ngọc Hương ca diễn).

            - Khi người điên biết yêu (SG: Trần Hữu Trang – Nguyễn Thành Châu – Lê Hoài Nở); CD này thu trước 1975 với bốn giọng ca đỉnh cao Dũng Thanh Lâm, Tấn Tài, Phượng Liên, Phương Quang và hai danh hài đắt giá Thanh Việt, Văn Chung.

Đây là vở diễn kinh điển của CL xưa nay, rất độc đáo và sâu sắc. Cốt truyện éo le, văn chương thâm thuy được bốn danh ca thể hiện rất thẩm thấu.

Những Hoa rơi cửa Phật, Mộng Hoa Vương, Tô Ánh Nguyệt (Tư Sạng – Tám Thưa), Khi người điên biết yêu, có thể nói là di sản bảo lưu quý hiếm của anh tài Trần Hữu Trang đã tái bản (hãng dĩa Việt Nam) đường Hồ Tùng Mậu – Q.1 – TPHCM. Bạn đọc yêu cải lương và soạn giả họ Trần có thể sưu tập để lưu niệm.

Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: Hồ Quang - BSK
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Kiều Phượng Loan: "Nghề hát chở che đời tôi"

Nghệ sĩ Kiều Phượng Loan cho biết biến cố trong cuộc đời mình giúp bà càng thêm yêu nghề để tiếp tục đồng hành với diễn viên trẻ đến bây giờ

 

Nghệ sĩ cải lương Nam Bắc hội ngộ trong “Chuyện tình Khau Vai”

Khán giả Hà Nội sẽ có cơ hội thưởng thức vở cải lương “Chuyện tình Khau Vai” với sự tham gia của nghệ sĩ hai miền Nam Bắc vào 11 và 12/7 tại Nhà hát Lớn Hà Nội.

 

Đồng nghiệp thương xót “bà mối” Cát Tường bị thương trên trường quay

Nhiều đồng nghiệp, bạn bè của MC Cát Tường, người đã và đang dẫn nhiều chương trình mai mối: “Bạn muốn hẹn hò”, “Hẹn ăn trưa”…, lo lắng, động viên khi biết cô bị thương trên trường quay, phải khâu 3 mũi tại hiện trường.

 

NSƯT Nam Hùng cấp cứu, đạo diễn Ái Như ngã chấn thương cột sống

Giới nghệ sĩ sân khấu lo lắng khi biết tin NSƯT Nam Hùng cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy và đạo diễn Ái Như chấn thương cột sống sau suất diễn tại sân khấu Hoàng Thái Thanh.

 

Vô cùng thương tiếc một cây bút tâm nghệ sĩ tầm vĩ mô

CLVNCOM - Cảm giác xốn xang, rơi nướcc mắt khi hung tin loan truyền trên mạng xã hội , soan giả Nguyễn Phương qua đời. Nam mộ a đà Phật, nguyện Câu hương Linh ông được tiêu diêu miền cực lạc , còn cái tinh yêu to lớn cho nghệ Thuật cai luong của 0ng vẫn còn ở trong trái tim của những nguời còn yêu và gìn giữ cải lương...

 

SG tài danh Nguyễn Phương ra đi đúng ngày tròn 98 tuổi

Soạn giả Nguyễn Phương sáng ngày 1-7-2020 dùng điểm tâm với gia đình con gái út (không ở viện dưỡng lão từ lúc có đại dịch). Hôm đó bác rất vui và khoe với con cháu là có nhiều bạn bè gởi chúc mừng đại thọ 98

 

Sự thật chuyện Hoài Lâm bỏ ca hát, bán cà phê mưu sinh sau ly hôn

Hình ảnh Hoài Lâm đang dọn bàn ở một quán cà phê tại Vĩnh Long được chia sẻ rộng rãi khiến nhiều người cho rằng anh giải nghệ, mở quán cà phê mưu sinh sau ly hôn.

 

Nghệ sĩ Bạch Long hóa thân "tướng giặc Corona" mang tiếng cười đến học đường

Sáng 29-6, vở "Bé Tí đại phá Corona" do nghệ sĩ Bạch Long dàn dựng diễn suất đầu tiên tại Trường THCS Tân Tạo A, quận Bình Tân, TP HCM. Khán giả học sinh hồ hởi đón nhận vở diễn rất thời sự này

 

NSND Thanh Tuấn: Mừng khi cải lương có đến 5 cuộc thi

Sáng 22-6, NSND Thanh Tuấn đã có cuộc giao lưu với diễn viên trẻ do HTV tổ chức nhằm vận động họ tích cực tham gia các cuộc thi tuyển chọn tài năng trẻ cho sân khấu cải lương.

 

NSƯT Quế Trân phấn khởi hòa cùng sân khấu miền Bắc

NSƯT Quế Trân cho biết cô rất phấn khởi trước lời mời của Nhà hát Cải lương Việt Nam khi cùng một số đồng nghiệp phía Nam ra thủ đô diễn lại "Chuyện tình Khau Vai" – vở đoạt Giải Mai Vàng năm 2019

 

Đoàn tuồng cổ Huỳnh Long "dọn nhà", ra mắt vở diễn mới

Đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long dời địa điểm biểu diễn về Sân khấu Kim Ngân (144 Đinh Tiên Hoàng, quận Bình Thạnh, TP HCM) sau gần hai năm trụ bến tại Nhà văn hóa Thanh Niên.

 

Nghệ sĩ Võ Minh Lâm khóc thầy - nghệ nhân ưu tú Thanh Liêm

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thanh Liêm, nguyên trưởng Bộ môn Sân khấu Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Cần Thơ, đột ngột ra đi vì tai biến mạch máu não ngày 16-6, thọ 72 tuổi. Ông là thầy dạy nghề của nghệ sĩ Võ Minh Lâm

 

Nhớ TUẤN ANH.

Năm 1976 ,chúng tôi cùng học khóa 1 chính qui Hệ Cải Lương 4 năm sau cuộc xét tuyển gắt gao chọn được 20 người. Lúc đó Má Bảy PHÙNG HÁ là chánh chủ khảo. Trường có các Hệ: Kịch Nói , Cải Lương ,Nhạc Cụ , Hát Bội, Bổ Túc Diễn Viên, Bổ Túc Đạo Diễn. Thầy THANH HẠP làm Giáo viên chủ nhiệm, tôi làm Lớp Trưởng.

 

Phùng Ngọc Huy xin lỗi chị em Họa Mi - bảo mẫu của bé Lavie

Phùng Ngọc Huy ngày 17-6 chia sẻ trên trang cá nhân về việc đã chính thức ủy quyền cho 2 bảo mẫu (là chị em sinh đôi) chăm sóc bé Lavie trong thời điểm Mai Phương mới qua đời mà anh chưa thể về Việt Nam.

 

Thanh Ngân, Trọng Phúc ghi dấu ấn trong "Tướng cướp Bạch Hải Đường"

Tối 13-6, dù trời mưa to, khán giả vẫn đến Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang xem suất hát đầu tiên của vở cải lương "Tướng cướp Bạch Hải Đường" với phiên bản mới do đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu dàn dựng.

 

NSND Thoại Miêu: Nghệ sĩ chân chính là sống có trách nhiệm

Luôn sống có trách nhiệm không chỉ với từng vai diễn mà còn với đồng nghiệp, đàn em trong nghề, NSND Thoại Miêu tỏa sáng hơn vì lối sống đúng mực của bà