08:13 PDT Thứ sáu, 17/08/2018
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 127

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 123


Hôm nayHôm nay : 6588

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 322976

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 11839442

Trang nhất » Tin Tức » Đó Đây Gần Xa

Nghệ sĩ Thanh Thanh Tâm nói về "cải lương Việt" trên đất Mỹ

Nghệ sĩ Thanh Thanh Tâm nói về "cải lương Việt" trên đất Mỹ

Những ngày qua, các chương trình cổ nhạc giới thiệu đến khán giả kiều bào ở Houston (Mỹ) lúc nào cũng có sự tham gia của NSƯT Thanh Thanh Tâm. Chị và danh ca Minh Cảnh chuẩn bị thực hiện chuyến lưu diễn sang tiểu bang Washington

Xem tiếp...

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83

Đăng lúc: Thứ bảy - 21/07/2018 14:44 - Đã xem: 316
BT

BT

Theo anh Trương Văn Tý, con trai thứ của danh cầm Ba Tu, ông đã trút hơi thở cuối cùng lúc 12 giờ ngày 21-7 tại nhà riêng, hưởng thọ 83 tuổi.

Anh Tý xúc động kể cha của anh bệnh viêm phổi 5 năm, thời gian gần đây chuyển sang bệnh gan. Cách đây vài ngày, thấy ông khó thở, gia đình đã đưa vào BV An Bình để điều trị. "Khi thấy bệnh trạng của ba tôi ngày một yếu, do tuổi già không đủ sức đề kháng, gia đình đã xin bệnh viện cho ông được về nhà điều dưỡng và ba tôi đã qua đời tại nhà riêng" - anh Tý chia sẻ.

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83 - Ảnh 1.

Danh cầm Ba Tu

Gia đình danh cầm Ba Tu cho biết tang lễ sẽ được tổ chức tại nhà riêng: 791/26 Trần Xuân Soạn, phường Tân Hưng, quận 7, TP HCM. Lễ truy điệu sẽ được tổ chức 7 giờ ngày 23-7 và sẽ đưa đi an táng tại quê nhà: huyện Cần Đước, Long An.

Nhạc sĩ, danh cầm Ba Tu tên thật là Trương Văn Tự, sinh năm 1936. Ông được xem là báu vật của nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) và sân khấu cải lương.

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83 - Ảnh 2.

Danh cầm Ba Tu, nghệ sĩ hài Thúy Nga và các nghệ nhân thực hiện bức tượng sáp của ông vào ngày 25-8-2016

Những năm gần đây, dù đã hơn 80 tuổi, ông vẫn lên sàn diễn cùng thế hệ nghệ nhân đờn, nghệ nhân ca hòa tấu, độc tấu nhiều loại nhạc cụ. Đặc biệt, ông vẫn dạy học trò theo ý nguyện, truyền thụ ngón đờn kìm độc nhất vô nhị để nâng bước thế hệ nhạc công trẻ phát triển nghề.

Với ngón đờn tinh hoa bậc nhất, ông đã hoàn thành công trình nghiên cứu về ĐCTT Nam Bộ: độc tấu đờn kìm với bộ đĩa 20 bản tổ nhạc tài tử cho tỉnh Long An - quê hương ông - để bảo tồn nguồn gốc, sự sáng tạo của loại nhạc cụ này trong đời sống ĐCTT hôm nay.

GS-TS Trần Văn Khê, khi còn sống, mỗi lần hội ngộ với danh cầm Ba Tu, ông đã nhận xét ngón đờn Ba Tu nhấn chữ xang nức nở đến đổ hột như người có tâm sự kể về những trạng thái của mình bằng hơi thở, con tim. Ba Tu đờn bản vọng cổ có nhiều chữ nhạc rất mới, tạo nét duyên dáng. Các thể điệu Bắc hùng tráng, Nam - Oán của ngón đờn đó rất mùi mẫn. Kỹ thuật nhấn nhá, chạy chữ, chẻ, xốc nhịp vô cùng kịch tính.

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83 - Ảnh 3.

Danh cầm Ba Tu và đạo diễn Triệu Trung Kiên

Những năm kháng chiến chống Pháp, danh cầm Ba Tu lên Sài Gòn gia nhập Đoàn cải lương Tiếng Vang Thủ Đô đi lưu diễn khắp nơi. Những năm 1960, ông là nhạc trưởng của ban cổ nhạc trên sân khấu các đoàn Phước Thành, Minh Tơ. Sau năm 1975, ông vẫn giữ vị trí độc tôn với ngón đờn kìm trứ danh của Đoàn Cải lương Sài Gòn 3 và Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cho đến lúc nghỉ hưu.

 

Giới nghệ nhân đờn ca tài tử Nam Bộ và các nghệ sĩ nhiều thế hệ đã bàng hoàng xúc động khi biết tin danh cầm Ba Tu qua đời. Ông là tấm gương sáng đối với các thế hệ hậu bối đang tiếp tục giữ gìn nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ - di sản phi vật thể đại diện của nhân loại đã được thế giới vinh danh.

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83 - Ảnh 4.

Danh cầm Ba Tu và NSƯT Quế Trân

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

“Đệ nhất nguyệt cầm” Ba Tu


Ông là bậc thầy đáng kính trong làng cổ nhạc có cái tâm hiền lành và luôn giữ nhân cách, đạo đức sáng ngời của người thầy đờn

Nhạc sĩ, danh cầm Ba Tu được xem là báu vật của nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) và sân khấu cải lương. Gần tuổi 80, ông vẫn lên sàn diễn cùng con cháu hòa đờn, đặc biệt là vẫn dạy học trò theo ý nguyện, truyền thụ ngón đờn kìm độc nhất vô nhị để nâng bước thế hệ nhạc công trẻ phát triển nghề. Với ngón đờn tinh hoa bậc nhất, ông đã hoàn thành công trình nghiên cứu về ĐCTT Nam Bộ: độc tấu đờn kìm với bộ đĩa 20 bản tổ nhạc tài tử cho tỉnh Long An - quê hương ông - để bảo tồn nguồn gốc, sự sáng tạo của loại nhạc cụ này trong đời sống ĐCTT hôm nay.

Ngón đàn mê hoặc nghệ sĩ

GS-TS Trần Văn Khê, khi còn sống, mỗi lần hội ngộ với danh cầm Ba Tu, ông đã nhận xét ngón đờn Ba Tu nhấn chữ xang nức nở đến đổ hột như người có tâm sự kể về những trạng thái của mình bằng hơi thở, con tim. Ba Tu đờn bản vọng cổ có nhiều chữ nhạc rất mới, tạo nét duyên dáng. Các thể điệu Bắc hùng tráng, Nam - Oán của ngón đờn đó rất mùi mẫn. Kỹ thuật nhấn nhá, chạy chữ, chẻ, xốc nhịp vô cùng kịch tính.

Ông lớn lên trong nghèo khó, từ nhỏ đã bộc lộ niềm đam mê cổ nhạc, nhất định chọn cây đờn kìm để học. Ông cho biết khi đã nằm lòng 20 bài bản tổ của nghệ thuật đờn ca tài tử, mình bắt đầu học qua nhiều loại nhạc cụ khác như: cò, tranh, sến, guitar phím lõm.

Danh cầm Ba Tu kể cha của ông cũng là người biết ĐCTT, thấy con trai quá mê đờn nên cha ông có phần la rầy, bắt phải học chữ, học văn hóa trước để có kiến thức rồi mới học chuyên môn và chọn nó làm cái nghề. Từ đó, mỗi buổi sáng, ông phải học văn hóa; buổi tối mới học đờn. Ông kể tiếp: “Ba tôi quyết tìm thầy giỏi cho con theo học. Tôi đã làm quen với cây đờn kìm dưới sự hướng dẫn của thầy Chín Phàn, sau đó là các thầy Hai Võ, Bảy Quế. Họ đều là những người thầy xuất thân từ ĐCTT ở làng thôn. Nếu ông Hai Võ có ngón đờn cò độc đáo thì thầy Bảy Quế đờn tranh rất ngọt. Hơn 11 năm, tôi thọ giáo 3 người thầy, đem đam mê đổi lấy kinh nghiệm, rồi trên những nẻo đường theo các gánh hát cải lương, tôi lại tích cóp thêm cho ngón đờn của mình những cảm xúc”.

Danh cầm Ba Tu hòa nhạc trong chương trình ĐCTT tại Nhà Văn hóa Thanh Niên sáng 19-9
Danh cầm Ba Tu hòa nhạc trong chương trình ĐCTT tại Nhà Văn hóa Thanh Niên sáng 19-9

Những năm kháng chiến chống Pháp, danh cầm Ba Tu lên Sài Gòn gia nhập Đoàn Cải lương Tiếng Vang Thủ Đô đi lưu diễn khắp nơi. Những năm 1960, ông là nhạc trưởng của ban cổ nhạc trên sân khấu các đoàn Phước Thành, Minh Tơ. Sau năm 1975, ông vẫn giữ vị trí độc tôn với ngón đờn kìm trứ danh của Đoàn Cải lương Sài Gòn 3 và Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cho đến lúc nghỉ hưu.

Cho đến nay, ngón đờn của ông sở dĩ vẫn giữ được nét trẻ trung, tươi mượt chinh phục người mộ điệu là do trong tiếng đờn có tâm tính hiền lành của ông.

Khơi mạch ngầm cảm xúc

“Thông thường, mỗi danh cầm có một sở trường diễn tấu, người theo thể điệu Bắc, Nam hoặc Oán, đằng này danh cầm Ba Tu đều giỏi các thể điệu trong âm nhạc tài tử, cải lương. Ông không chỉ thuộc lòng bản mà còn thuộc cả cách thể hiện của người nghệ sĩ để nhấn nhá từng chữ nhạc một cách chuẩn xác. Tiếng đờn kìm của ông đã tạo được màu sắc rắn rỏi, nâng bài ca cổ và bài bản ĐCTT lên với cảm xúc chân thật nhất” - danh ca Phương Quang nói.

Những thanh âm trầm bổng, réo rắt nhặt khoan từ cây đờn kìm (2 dây, 9 phím) của ông đã làm mê hoặc nhiều nghệ sĩ. “Tiếng đờn của chú Ba Tu nâng giọng ca của mình lên như diều gặp gió” - nghệ sĩ Lệ Thủy nói.

Bà còn nhớ: “Thời đi theo các gánh hát, biết các diễn viên trẻ còn hạn chế về nhịp, chú Ba Tu sau mỗi buổi diễn đều kêu đến chỉ dạy, rồi đệm đờn để giúp họ khắc phục hạn chế. Ông là người thầy có tâm với nghề”.

Ngày xưa, dàn nhạc ngũ âm trong cung đình theo phong cách tứ tuyệt (kìm, cò, tranh, độc) hay ngũ tuyệt (kìm, cò, tranh, độc, sáo), đờn kìm vẫn giữ vai trò lĩnh xướng. Trong nhạc tài tử cải lương, bài bản dựa vào chữ nhạc chính từ cung bậc của đờn kìm; người học ca, các loại nhạc cụ khác cũng dựa vào nền tảng âm nhạc của đờn kìm. Cây đờn kìm (nguyệt cầm) được tôn vinh là “thầy” của các loại nhạc cụ khác là vì vậy.

“Bây giờ, cải lương dần mất khán giả, một nguyên nhân lớn chính là đoàn hát xem nhẹ dàn cổ nhạc. Có đoàn chỉ lèo tèo 3 cây nhạc cụ: guitar, tranh, đờn organ điện tử. Và từ khi đưa guitar điện vào thay thế vị trí số 1 của đờn kìm, đã làm giảm đi giá trị của dàn cổ nhạc” - danh cầm Ba Tu tâm sự.

Với nhạc sĩ Thanh Hải: “Danh cầm Ba Tu đúng nghĩa là một nhạc sĩ cổ nhạc tận tụy với nghề, hiền lành và sâu sắc trong cảm nhận, do vậy học trò của ông cũng học tâm tính như thầy, đặt đạo đức nghề nghiệp lên hàng đầu”. Với các thế hệ học trò, những nhạc công cổ nhạc trẻ, danh cầm Ba Tu thật sự là một vị “tổ” hiền tài.

Phải giữ lấy lề

 

“Khó khăn nhưng phải giữ lấy lề thì nghệ thuật cải lương sẽ không chết. Ngày giỗ Tổ năm nào cũng vậy, học trò quây quần bên tôi báo công, họ đi tứ tán khắp nơi để mưu sinh nhưng vẫn giữ cái lề của nghề, đó là cái tâm và cảm xúc chân thật. Hễ giả vờ yêu, giả vờ có cảm xúc để đờn lấy tiền thì xem như phản Tổ nghiệp” - danh cầm Ba Tu nói.

Với soạn giả Viễn Châu, đạo đức của người thầy đờn chính là ở “tâm tấu”. “Ba Tu cũng như thế hệ chúng tôi, được xem là thầy đờn chính vì làm sáng hơn tâm tấu. Từ khi tôi đau yếu rời xa sàn diễn, không còn nhận học trò, các danh cầm khác như: Năm Cơ, Văn Vĩ, Hai Thơm, Chín Trích... đều đã quy tiên, chỉ còn mỗi Ba Tu là miệt mài rèn giũa tâm tấu” - ông vua vọng cổ ghi nhận.

Chính thời gian theo các đoàn hát, danh cầm Ba Tu tích lũy biết bao kinh nghiệm để hình thành giáo trình giảng dạy nhạc cụ theo lối truyền ngón cho học trò. Dù tuổi cao sức yếu, NSƯT Ba Tu vẫn đang miệt mài với công việc đào tạo, truyền nghề tại nhà. Vừa xuất viện vài hôm là ông điện thoại giục học trò đến để dạy. Ông là bậc thầy đáng kính trong làng cổ nhạc có cái tâm hiền lành và luôn giữ nhân cách, đạo đức sáng ngời.

Băn khoăn chuyện bảo tồn

Trăn trở với việc làm sao bảo tồn nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ, danh cầm Ba Tu nói: “Nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tôi hạnh phúc vì câu chuyện bảo tồn loại hình nghệ thuật này đến nay đã có hướng đi chính danh. Tuy nhiên, vẫn còn băn khoăn chưa tìm được lời giải căn cơ là tre đã già như tôi mà măng bắt đầu mới mọc nhưng có nguy cơ không lớn nổi khi thế hệ nghệ nhân đờn, ca chưa có chính sách tích cực hơn từ phía nhà nước để họ có thể nuôi sống bản thân và gia đình. Liệu họ có đổ hết tâm huyết mà bảo tồn, truyền thụ?”.

 

Bài và ảnh: Thanh Hiệp


Nguồn tin: tcgd theo NLĐ
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ Thanh Thanh Tâm nói về "cải lương Việt" trên đất Mỹ

Những ngày qua, các chương trình cổ nhạc giới thiệu đến khán giả kiều bào ở Houston (Mỹ) lúc nào cũng có sự tham gia của NSƯT Thanh Thanh Tâm. Chị và danh ca Minh Cảnh chuẩn bị thực hiện chuyến lưu diễn sang tiểu bang Washington

 

Ngôn Ngữ Cải Lương Trong “Tuyệt Tình Ca”

Có thể nói ít người Việt không nghe tới cải lương, ai cũng từng “coi” cả tuồng hay nghe lõm bõm vài câu trích đoạn. Cải lương ngoài những đặc điểm như người diễn tài tình, ca mùi, xuống vọng cổ ngọt còn có thêm một nét độc đáo nửa là ngôn ngữ xử dụng khá lạ so với đời sống thường ngày. Chính cái đặc thù ngôn ngữ này đã làm người ta ưa thích và không ưa thích cải lương.

 

Mời dự buổi ra mắt phim tài liệu Lê Văn Khoa – Một Đời Cho Nghệ Thuật

Vào lúc 2 giờ chiều thứ Bảy, ngày 11 tháng 8, 2018 sắp tới, tại Rose Center Theatre, 14140 All American Way, Westminster, CA 92683 sẽ có buổi ra mắt phim tài liệu “Lê Văn Khoa - Một Đời Cho Nghệ Thuật” do Vietnam Film Club thực hiện. Vào cửa miễn phí. Buổi ra mắt phim do Viện Bảo Tàng Di Sản Người Việt và Vietnam Film Club đồng tổ chức.

 

Nhớ Nguời Phóng Sao Lên Bầu Trời Nghệ Thuật.

CLVNCOM - Có một cái tài mà không có nguời huớng đi đúng đuờng thì coi như thiếu cái duyên nghề...Có thể nhiều nguời dấu đi cái thuở hàn vi cơ cực, lận đận vào nghề nhưng khi thành danh thành đạt , họ nhìn lại họ mới thấy vui,thấy tự hào , thấy đuơc giá trị của đời họ là ở những lúc khó khăn.

 

Trăn Trở của một thành viên BGK Vọng Cổ Online 2018

Hi mọi người Tôi là một trong 2 giám khảo nhận trách nhiệm chấm các bài thi vòng loại của VConline. Qua ba tuần thi, có những comment của các bạn khiến tôi trăn trở

 

CVVC 2018: Mỹ Dung và Nam Thanh Phong vào Chung kết

Kết thúc đêm Tuyển chọn 1, hai thí sinh đầu tiên ghi tên mình trong vòng Chung kết Chuông vàng vọng cổ 2018 là Trần Thị Mỹ Dung và Nam Thanh Phong.

 

“Tiền hậu bất nhất”

Mới đây, thông tin việc các NSƯT: Minh Vương (ảnh), Giang Châu, Thanh Tuấn… được Hội đồng xét tuyển danh hiệu NSND cấp Bộ xem xét, bỏ phiếu lại và đạt trên 90% so với yêu cầu đã làm thỏa lòng dư luận. Dù qua không ít gian nan nhưng cuối cùng, các nghệ sĩ cải lương gạo cội đã “vượt ải”. Tuy nhiên, điều mà người ta nghi ngại chính là chất lượng Hội đồng xét chọn bởi cớ sao họ “tiền hậu bất nhất”?

 

"Lửa mùa hè" với Boney M tại Nha Trang

Tối 9-8, Ban nhạc disco huyền thoại của thế kỷ 20 Boney M đã cháy hết mình với khán giả Việt Nam tại khu du lịch Vinpearl Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa

 

NSND Lệ Thủy: Để âm nhạc truyền thống "chết", cải lương sẽ "đột tử"

Là người nặng lòng với âm nhạc truyền thống và sân khấu cải lương, NSND Lệ Thủy nói lên nỗi lòng về chiến lược đào tạo.

 

Nhòa lệ tiễn biệt "Chí Phèo" Bùi Cường về cõi thiên thu

Đông đảo người thân, đồng nghiệp, bạn bè đến tiễn đưa NSƯT Bùi Cường, diễn viên với vai diễn Chí Phèo "để đời" trong phim "Làng Vũ Đại ngày ấy", về nơi an nghỉ cuối cùng vào sáng nay 7-8.

 

Hai chiếc vé đầu tiên vào chung kết CVVC 2018

Tối 5//2018 là đêm tranh tài của những thí sinh đầu tiên trong vòng Tuyển chọn cuộc thi Chuông vàng vọng cổ 2018.

 

Nghệ sĩ Phương Bình bán 5 căn nhà, 5 xe hơi để …trả nợ

Trên sân khấu Sen Hồng, nghệ sĩ Phương Bình cùng với tập thể diễn viên trẻ của CLB sân khấu Lạc Long Quân tái hiện ca cảnh "Quê anh, quê em" (tác giả Trọng Nguyễn) vào tối 3-8. Lần này, anh vào vai chú sáu, bên cạnh NS Mỹ Chi, Kiều Phượng Loan…yểm trợ cho các diễn viên trẻ.

 

Nữ quái kiệt Bo Bo Hoàng: Quyết không rời sàn diễn nếu còn sức

Tái ngộ qua vai diễn Cám trong vở cải lương "Tấm Cám", nữ quái kiệt Bo Bo Hoàng đã mang lại tiếng cười đuyên dáng cho đông đảo khán giả yêu thích cải lương dù bà đã trên 60 tuổi.

 

Vợ chồng NS cải lương Phi Hùng đều đã qua đời

CLVNCOM - Thật bàng hoàng và xúc động khi hay tin cả hai vợ chồng nghệ sĩ cải lương Phi Hùng dã từ trần cách nhau không quá 4 tuần! Họ ra đi trong âm thầm lặng lẽ không một ai hay biết : khán giả & nghệ sĩ kể cả báo đài không một chút tin tức.... Thật ngậm ngùi cho đời một ghệ sĩ cải lương về chiều...

 

"Chí Phèo" Bùi Cường từ biệt cõi trần

NSƯT Bùi Cường, người nổi tiếng với vai diễn Chí Phèo, đã từ biệt cõi trần vào 3 giờ sáng nay 3-8, sau khi chống chọi với cơn "tai biến" trước đó vài ngày.

 

Vì sao diễn viên "hét giá" thù lao?

Nhà sản xuất phim kêu ca diễn viên điện ảnh "hét giá" thù lao trên trời, còn diễn viên cho rằng họ phải được hưởng xứng đáng với công sức bỏ ra