13:05 PST Thứ ba, 19/02/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 65

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 61


Hôm nayHôm nay : 11592

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 395741

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 15527291

Trang nhất » Tin Tức » Đó Đây Gần Xa

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn

Trưa 18-2, NSƯT Ngọc Huyền đã khóc khi hát lại những ca khúc bất hủ của nhạc sĩ Bắc Sơn trong chương trình kỷ niệm 14 năm ngày mất của người nhạc sĩ tài hoa được tổ chức tại trường THCS Lê Tấn Bê, quận Bình Tân, TP HCM.

Xem tiếp...

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83

Đăng lúc: Thứ bảy - 21/07/2018 14:44 - Đã xem: 649
BT

BT

Theo anh Trương Văn Tý, con trai thứ của danh cầm Ba Tu, ông đã trút hơi thở cuối cùng lúc 12 giờ ngày 21-7 tại nhà riêng, hưởng thọ 83 tuổi.

Anh Tý xúc động kể cha của anh bệnh viêm phổi 5 năm, thời gian gần đây chuyển sang bệnh gan. Cách đây vài ngày, thấy ông khó thở, gia đình đã đưa vào BV An Bình để điều trị. "Khi thấy bệnh trạng của ba tôi ngày một yếu, do tuổi già không đủ sức đề kháng, gia đình đã xin bệnh viện cho ông được về nhà điều dưỡng và ba tôi đã qua đời tại nhà riêng" - anh Tý chia sẻ.

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83 - Ảnh 1.

Danh cầm Ba Tu

Gia đình danh cầm Ba Tu cho biết tang lễ sẽ được tổ chức tại nhà riêng: 791/26 Trần Xuân Soạn, phường Tân Hưng, quận 7, TP HCM. Lễ truy điệu sẽ được tổ chức 7 giờ ngày 23-7 và sẽ đưa đi an táng tại quê nhà: huyện Cần Đước, Long An.

Nhạc sĩ, danh cầm Ba Tu tên thật là Trương Văn Tự, sinh năm 1936. Ông được xem là báu vật của nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) và sân khấu cải lương.

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83 - Ảnh 2.

Danh cầm Ba Tu, nghệ sĩ hài Thúy Nga và các nghệ nhân thực hiện bức tượng sáp của ông vào ngày 25-8-2016

Những năm gần đây, dù đã hơn 80 tuổi, ông vẫn lên sàn diễn cùng thế hệ nghệ nhân đờn, nghệ nhân ca hòa tấu, độc tấu nhiều loại nhạc cụ. Đặc biệt, ông vẫn dạy học trò theo ý nguyện, truyền thụ ngón đờn kìm độc nhất vô nhị để nâng bước thế hệ nhạc công trẻ phát triển nghề.

Với ngón đờn tinh hoa bậc nhất, ông đã hoàn thành công trình nghiên cứu về ĐCTT Nam Bộ: độc tấu đờn kìm với bộ đĩa 20 bản tổ nhạc tài tử cho tỉnh Long An - quê hương ông - để bảo tồn nguồn gốc, sự sáng tạo của loại nhạc cụ này trong đời sống ĐCTT hôm nay.

GS-TS Trần Văn Khê, khi còn sống, mỗi lần hội ngộ với danh cầm Ba Tu, ông đã nhận xét ngón đờn Ba Tu nhấn chữ xang nức nở đến đổ hột như người có tâm sự kể về những trạng thái của mình bằng hơi thở, con tim. Ba Tu đờn bản vọng cổ có nhiều chữ nhạc rất mới, tạo nét duyên dáng. Các thể điệu Bắc hùng tráng, Nam - Oán của ngón đờn đó rất mùi mẫn. Kỹ thuật nhấn nhá, chạy chữ, chẻ, xốc nhịp vô cùng kịch tính.

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83 - Ảnh 3.

Danh cầm Ba Tu và đạo diễn Triệu Trung Kiên

Những năm kháng chiến chống Pháp, danh cầm Ba Tu lên Sài Gòn gia nhập Đoàn cải lương Tiếng Vang Thủ Đô đi lưu diễn khắp nơi. Những năm 1960, ông là nhạc trưởng của ban cổ nhạc trên sân khấu các đoàn Phước Thành, Minh Tơ. Sau năm 1975, ông vẫn giữ vị trí độc tôn với ngón đờn kìm trứ danh của Đoàn Cải lương Sài Gòn 3 và Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cho đến lúc nghỉ hưu.

 

Giới nghệ nhân đờn ca tài tử Nam Bộ và các nghệ sĩ nhiều thế hệ đã bàng hoàng xúc động khi biết tin danh cầm Ba Tu qua đời. Ông là tấm gương sáng đối với các thế hệ hậu bối đang tiếp tục giữ gìn nghệ thuật đờn ca tài tử Nam bộ - di sản phi vật thể đại diện của nhân loại đã được thế giới vinh danh.

Danh cầm, NSƯT Ba Tu qua đời ở tuổi 83 - Ảnh 4.

Danh cầm Ba Tu và NSƯT Quế Trân

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

“Đệ nhất nguyệt cầm” Ba Tu


Ông là bậc thầy đáng kính trong làng cổ nhạc có cái tâm hiền lành và luôn giữ nhân cách, đạo đức sáng ngời của người thầy đờn

Nhạc sĩ, danh cầm Ba Tu được xem là báu vật của nghệ thuật đờn ca tài tử (ĐCTT) và sân khấu cải lương. Gần tuổi 80, ông vẫn lên sàn diễn cùng con cháu hòa đờn, đặc biệt là vẫn dạy học trò theo ý nguyện, truyền thụ ngón đờn kìm độc nhất vô nhị để nâng bước thế hệ nhạc công trẻ phát triển nghề. Với ngón đờn tinh hoa bậc nhất, ông đã hoàn thành công trình nghiên cứu về ĐCTT Nam Bộ: độc tấu đờn kìm với bộ đĩa 20 bản tổ nhạc tài tử cho tỉnh Long An - quê hương ông - để bảo tồn nguồn gốc, sự sáng tạo của loại nhạc cụ này trong đời sống ĐCTT hôm nay.

Ngón đàn mê hoặc nghệ sĩ

GS-TS Trần Văn Khê, khi còn sống, mỗi lần hội ngộ với danh cầm Ba Tu, ông đã nhận xét ngón đờn Ba Tu nhấn chữ xang nức nở đến đổ hột như người có tâm sự kể về những trạng thái của mình bằng hơi thở, con tim. Ba Tu đờn bản vọng cổ có nhiều chữ nhạc rất mới, tạo nét duyên dáng. Các thể điệu Bắc hùng tráng, Nam - Oán của ngón đờn đó rất mùi mẫn. Kỹ thuật nhấn nhá, chạy chữ, chẻ, xốc nhịp vô cùng kịch tính.

Ông lớn lên trong nghèo khó, từ nhỏ đã bộc lộ niềm đam mê cổ nhạc, nhất định chọn cây đờn kìm để học. Ông cho biết khi đã nằm lòng 20 bài bản tổ của nghệ thuật đờn ca tài tử, mình bắt đầu học qua nhiều loại nhạc cụ khác như: cò, tranh, sến, guitar phím lõm.

Danh cầm Ba Tu kể cha của ông cũng là người biết ĐCTT, thấy con trai quá mê đờn nên cha ông có phần la rầy, bắt phải học chữ, học văn hóa trước để có kiến thức rồi mới học chuyên môn và chọn nó làm cái nghề. Từ đó, mỗi buổi sáng, ông phải học văn hóa; buổi tối mới học đờn. Ông kể tiếp: “Ba tôi quyết tìm thầy giỏi cho con theo học. Tôi đã làm quen với cây đờn kìm dưới sự hướng dẫn của thầy Chín Phàn, sau đó là các thầy Hai Võ, Bảy Quế. Họ đều là những người thầy xuất thân từ ĐCTT ở làng thôn. Nếu ông Hai Võ có ngón đờn cò độc đáo thì thầy Bảy Quế đờn tranh rất ngọt. Hơn 11 năm, tôi thọ giáo 3 người thầy, đem đam mê đổi lấy kinh nghiệm, rồi trên những nẻo đường theo các gánh hát cải lương, tôi lại tích cóp thêm cho ngón đờn của mình những cảm xúc”.

Danh cầm Ba Tu hòa nhạc trong chương trình ĐCTT tại Nhà Văn hóa Thanh Niên sáng 19-9
Danh cầm Ba Tu hòa nhạc trong chương trình ĐCTT tại Nhà Văn hóa Thanh Niên sáng 19-9

Những năm kháng chiến chống Pháp, danh cầm Ba Tu lên Sài Gòn gia nhập Đoàn Cải lương Tiếng Vang Thủ Đô đi lưu diễn khắp nơi. Những năm 1960, ông là nhạc trưởng của ban cổ nhạc trên sân khấu các đoàn Phước Thành, Minh Tơ. Sau năm 1975, ông vẫn giữ vị trí độc tôn với ngón đờn kìm trứ danh của Đoàn Cải lương Sài Gòn 3 và Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang cho đến lúc nghỉ hưu.

Cho đến nay, ngón đờn của ông sở dĩ vẫn giữ được nét trẻ trung, tươi mượt chinh phục người mộ điệu là do trong tiếng đờn có tâm tính hiền lành của ông.

Khơi mạch ngầm cảm xúc

“Thông thường, mỗi danh cầm có một sở trường diễn tấu, người theo thể điệu Bắc, Nam hoặc Oán, đằng này danh cầm Ba Tu đều giỏi các thể điệu trong âm nhạc tài tử, cải lương. Ông không chỉ thuộc lòng bản mà còn thuộc cả cách thể hiện của người nghệ sĩ để nhấn nhá từng chữ nhạc một cách chuẩn xác. Tiếng đờn kìm của ông đã tạo được màu sắc rắn rỏi, nâng bài ca cổ và bài bản ĐCTT lên với cảm xúc chân thật nhất” - danh ca Phương Quang nói.

Những thanh âm trầm bổng, réo rắt nhặt khoan từ cây đờn kìm (2 dây, 9 phím) của ông đã làm mê hoặc nhiều nghệ sĩ. “Tiếng đờn của chú Ba Tu nâng giọng ca của mình lên như diều gặp gió” - nghệ sĩ Lệ Thủy nói.

Bà còn nhớ: “Thời đi theo các gánh hát, biết các diễn viên trẻ còn hạn chế về nhịp, chú Ba Tu sau mỗi buổi diễn đều kêu đến chỉ dạy, rồi đệm đờn để giúp họ khắc phục hạn chế. Ông là người thầy có tâm với nghề”.

Ngày xưa, dàn nhạc ngũ âm trong cung đình theo phong cách tứ tuyệt (kìm, cò, tranh, độc) hay ngũ tuyệt (kìm, cò, tranh, độc, sáo), đờn kìm vẫn giữ vai trò lĩnh xướng. Trong nhạc tài tử cải lương, bài bản dựa vào chữ nhạc chính từ cung bậc của đờn kìm; người học ca, các loại nhạc cụ khác cũng dựa vào nền tảng âm nhạc của đờn kìm. Cây đờn kìm (nguyệt cầm) được tôn vinh là “thầy” của các loại nhạc cụ khác là vì vậy.

“Bây giờ, cải lương dần mất khán giả, một nguyên nhân lớn chính là đoàn hát xem nhẹ dàn cổ nhạc. Có đoàn chỉ lèo tèo 3 cây nhạc cụ: guitar, tranh, đờn organ điện tử. Và từ khi đưa guitar điện vào thay thế vị trí số 1 của đờn kìm, đã làm giảm đi giá trị của dàn cổ nhạc” - danh cầm Ba Tu tâm sự.

Với nhạc sĩ Thanh Hải: “Danh cầm Ba Tu đúng nghĩa là một nhạc sĩ cổ nhạc tận tụy với nghề, hiền lành và sâu sắc trong cảm nhận, do vậy học trò của ông cũng học tâm tính như thầy, đặt đạo đức nghề nghiệp lên hàng đầu”. Với các thế hệ học trò, những nhạc công cổ nhạc trẻ, danh cầm Ba Tu thật sự là một vị “tổ” hiền tài.

Phải giữ lấy lề

 

“Khó khăn nhưng phải giữ lấy lề thì nghệ thuật cải lương sẽ không chết. Ngày giỗ Tổ năm nào cũng vậy, học trò quây quần bên tôi báo công, họ đi tứ tán khắp nơi để mưu sinh nhưng vẫn giữ cái lề của nghề, đó là cái tâm và cảm xúc chân thật. Hễ giả vờ yêu, giả vờ có cảm xúc để đờn lấy tiền thì xem như phản Tổ nghiệp” - danh cầm Ba Tu nói.

Với soạn giả Viễn Châu, đạo đức của người thầy đờn chính là ở “tâm tấu”. “Ba Tu cũng như thế hệ chúng tôi, được xem là thầy đờn chính vì làm sáng hơn tâm tấu. Từ khi tôi đau yếu rời xa sàn diễn, không còn nhận học trò, các danh cầm khác như: Năm Cơ, Văn Vĩ, Hai Thơm, Chín Trích... đều đã quy tiên, chỉ còn mỗi Ba Tu là miệt mài rèn giũa tâm tấu” - ông vua vọng cổ ghi nhận.

Chính thời gian theo các đoàn hát, danh cầm Ba Tu tích lũy biết bao kinh nghiệm để hình thành giáo trình giảng dạy nhạc cụ theo lối truyền ngón cho học trò. Dù tuổi cao sức yếu, NSƯT Ba Tu vẫn đang miệt mài với công việc đào tạo, truyền nghề tại nhà. Vừa xuất viện vài hôm là ông điện thoại giục học trò đến để dạy. Ông là bậc thầy đáng kính trong làng cổ nhạc có cái tâm hiền lành và luôn giữ nhân cách, đạo đức sáng ngời.

Băn khoăn chuyện bảo tồn

Trăn trở với việc làm sao bảo tồn nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ, danh cầm Ba Tu nói: “Nghệ thuật ĐCTT Nam Bộ đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Tôi hạnh phúc vì câu chuyện bảo tồn loại hình nghệ thuật này đến nay đã có hướng đi chính danh. Tuy nhiên, vẫn còn băn khoăn chưa tìm được lời giải căn cơ là tre đã già như tôi mà măng bắt đầu mới mọc nhưng có nguy cơ không lớn nổi khi thế hệ nghệ nhân đờn, ca chưa có chính sách tích cực hơn từ phía nhà nước để họ có thể nuôi sống bản thân và gia đình. Liệu họ có đổ hết tâm huyết mà bảo tồn, truyền thụ?”.

 

Bài và ảnh: Thanh Hiệp


Nguồn tin: tcgd theo NLĐ
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Ủng hộ quỹ cây mùa xuân NS 2019

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Ngọc Huyền xúc động trong chương trình vinh danh nhạc sĩ Bắc Sơn

Trưa 18-2, NSƯT Ngọc Huyền đã khóc khi hát lại những ca khúc bất hủ của nhạc sĩ Bắc Sơn trong chương trình kỷ niệm 14 năm ngày mất của người nhạc sĩ tài hoa được tổ chức tại trường THCS Lê Tấn Bê, quận Bình Tân, TP HCM.

 

Nghệ sĩ Phương Bình 79 tuổi mê mải với nghề

Ngày 16-2, nghệ sĩ (NS) Phương Bình đã tổ chức họp mặt nghệ sĩ đoàn cải lương Kim Chung nhằm triển khai kế hoạch đưa sân khấu cải lương đến với học sinh, sinh viên.

 

Trí Quang: Dốc sức cho cải lương kẻo không còn kịp nữa!

Diễn viên điện ảnh Trí Quang đã xuất hiện trên sàn diễn cải lương từ hơn 15 năm qua. Tối 13-2, trong chương trình "Nghệ sĩ hội ngộ 2019" tại rạp Công Nhân, Trí Quang tâm sự về những nỗ lực đối với viên ngọc cải lương mà anh yêu quý.

 

Nhớ về năm Tân Hợi, NSƯT Minh Vương, NSND Lệ Thủy tâm sự đầu xuân

Mùa xuân lại về với sân khấu mở ra khá nhiều tín hiệu mới. Đối với hai danh ca của sân khấu cải lương Minh Vương, Lệ Thủy, năm Tân Hợi 1971 đánh dấu nhiều kỳ tích sau khi cả hai nổi tiếng.

 

Sau vụ hủy live show, Ngọc Huyền về nước diễn "Long phụng kỳ duyên"

Từ sau vụ hủy live show năm ngoái do không tìm được điểm diễn, NSƯT Ngọc Huyền đã về nước ngày 10-2 để chuẩn bị biểu diễn trong chương trình "Long phụng kỳ duyên".

 

Thăm "nàng Juliet" 92 tuổi ở Khu dưỡng lão nghệ sĩ

Ngày Tết ở Khu dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM, những nghệ sĩ lão thành đã ngồi lại bên nhau trong sáng 6-2 (mùng 2 Tết) để ôn lại kỷ niệm thời còn đi hát. Trong những câu chuyện được kể, nghệ sĩ lão thành cao niên nhất tại ngôi nhà chung này đã xúc động nhớ về thời còn là "nàng Juliet" tuyệt đẹp của sân khấu cải lương.

 

Ngày xuân nhớ đến bài học của Thầy

Tiết xuân trong lành, hương xuân bàng bạc khiến đất trời tươi thắm. Theo chân những nghệ sĩ đến thăm thầy cô đã dìu dắt họ trên con đường nghệ thuật để cảm nhận tinh thần tôn sư trọng đạo đã giúp cho người nghệ sĩ từ nhiều thế hệ giữ vững lửa nghề.

 

Tết này, xem đờn ca tài tử miễn phí tại Nhà hát Trần Hữu Trang

Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang sẽ mở cửa đón chào quý khán giả yêu mến bộ môn nghệ thuật đờn ca tài tử Nam Bộ đến xem miễn phí từ tối mùng 2 đến mùng 5 Tết Kỷ Hợi.

 

Táo Quân 2019: Ngọc Hoàng "đi bão" với dàn... hot girl

Táo Quân 2019 VTV vừa tung trailer cực hot, với những trích đoạn hấp dẫn nhất của chương trình năm nay.

 

Diễn viên đón tết: Đi 10 cái chùa, ăn chè đậu xanh

Với những diễn viên gạo cội như Kim Xuân, Công Ninh, Tuyết Thu hay diễn viên trẻ Dương Cẩm Lynh, Thanh Trúc,..., Tết là dịp người thân sum họp, quây quần bên nhau. Mỗi nhà có thể có phong tục, thói quen ăn Tết riêng nhưng vẫn dựa trên cái nền chung đậm chất truyền thống của dân tộc.

 

Té ngã vỡ mạch máu não, nghệ sĩ Thanh Thế nguy kịch

Tối 30-1, nhạc sĩ Thanh Dũng – con trai của nghệ sĩ Thanh Thế - đã báo tin mẹ của anh bị té chấn thương đầu, dẫn đến vỡ mạch máu não hiện cấp cứu tại Bệnh viện Nhân dân 115.

 

Nghệ sĩ họp mặt ôn lại kỷ niệm với "hoàng đế dĩa nhựa" Tấn Tài

Tối 30-1, danh hài Tấn Beo đã tổ chức buổi họp mặt nghệ sĩ tại tư gia, ôn lại những kỷ niệm đẹp đối với "hoàng đế đĩa nhựa" Tấn Tài trong ngày giỗ lần thứ 8 của ông.

 

Gia tộc Huỳnh Long tề tựu trong ngày giỗ nghệ sĩ Chinh Nhân

Trưa 24-1, nghệ sĩ thuộc gia tộc đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long đã tề tựu thắp hương tưởng nhớ nam nghệ sĩ Chinh Nhân, người từng đoạt HCV giải Trần Hữu Trang.

 

NSND Kim Cương rơi nước mắt trong Chương trình "Nghệ sĩ tri âm"

Đông đảo các nghệ sĩ tại TP HCM đã tề tựu trong Chương trình "Nghệ sĩ tri âm" tổ chức sáng nay, 27-1.

 

Chưa xứng tầm 100 năm

Lẽ ra, để có đêm tôn vinh này, những người có trách nhiệm phải đưa kế hoạch, ý tưởng từ cách đây ít nhất 1 năm, để có sự chuẩn bị, đầu tư chu đáo về nhân sự lẫn chuyên môn.

 

100 năm cải lương: Những rạp hát ngày xưa, nay còn lại gì?

Norodom, Nguyễn Văn Hảo, Aristo... từng là thánh đường của bộ môn nghệ thuật cải lương tại Sài Gòn. Nhưng qua thời gian, các rạp hát đã tồn tại dưới những hình hài khác.