08:54 PDT Thứ hai, 21/09/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 138

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 137


Hôm nayHôm nay : 15923

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 588152

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 27605356

Trang nhất » Tin Tức » Đó Đây Gần Xa

Nghệ thuật xiếc trong vòng xoáy thị trường

Đăng lúc: Thứ tư - 02/12/2015 07:31 - Đã xem: 1866
Nghệ thuật xiếc trong vòng xoáy thị trường

Nghệ thuật xiếc trong vòng xoáy thị trường

Xiếc là nghệ thuật của lòng dũng cảm, thu hút người xem bởi sự mạo hiểm, khéo léo về kỹ năng, kỹ xảo trình diễn và vẻ đẹp tạo hình sân khấu. Tuy nhiên, loại hình nghệ thuật này ở nước ta đang gặp nhiều khó khăn từ sự cạnh tranh của thị trường nghệ thuật giải trí và từ cả những bất cập trong cơ chế, chính sách.
Tồn tại hay không tồn tại

Vụ việc 12 nghệ sĩ chủ chốt biểu diễn chương trình xiếc Làng tôi của Liên đoàn Xiếc Việt Nam xin nghỉ việc đầu tháng 11 vừa qua chỉ là “giọt nước tràn ly”, cho thấy phần nào khó khăn của những người theo đuổi nghề xiếc và sự cạnh tranh khốc liệt hiện nay của thị trường nghệ thuật, giải trí. Một lý do chung mà nhiều người trong nhóm nghệ sĩ đưa ra về sự ra đi của mình và cũng là nguyên nhân sự chia tay của không ít nghệ sĩ, diễn viên xiếc trong những năm gần đây là “kinh tế khó khăn, lương không đủ sống”.

Khi ánh đèn sân khấu vừa tắt là các nghệ sĩ, diễn viên xiếc lại đối mặt với nỗi lo mưu sinh của cuộc sống đời thường, với những bấp bênh của thu nhập và cả sự ám ảnh về một tương lai không mấy sáng sủa của nghề. Đây là một trong mười nghề được thế giới đánh giá là nguy hiểm nhất, nguy cơ tai nạn, chấn thương luôn rình rập trong khi tập luyện thì gian khổ. Một diễn viên xiếc bắt đầu được đào tạo trong các trường chính quy từ khoảng 10 tuổi và phải học tập liên tục trong năm năm. Sau đó ra trường cũng phải tập luyện với thời gian tương ứng mới được đứng riêng một tiết mục và thường giữ tiết mục đó cho đến khi kết thúc sự nghiệp biểu diễn. NSƯT Phạm Văn Xuyên, nguyên Phó Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam cho biết: “Vất vả học hành, tập luyện với thời gian dài như vậy, nhưng mỗi diễn viên có tiết mục cũng chỉ được biểu diễn chưa đầy mười phút trong chương trình chung, không thể hơn được”. Trong khi đó, tuổi nghề cống hiến của nghệ sĩ xiếc lại khá ngắn ngủi, thông thường ở nữ không quá 35 tuổi và nam tối đa khoảng 40 tuổi.

Trong thị trường nghệ thuật biểu diễn ở nước ta hiện nay, không gian dành cho xiếc đang dần thu hẹp trước sự cạnh tranh gay gắt của các loại hình nghệ thuật, giải trí khác cùng với sự bùng nổ của các phương tiện truyền thông, nghe nhìn. Cuộc sống khó khăn, nhiều nghệ sĩ, diễn viên xiếc đã phải chia tay với nghề chỉ vì đồng lương không đủ trang trải cho cuộc sống và gia đình. Theo Phó Cục trưởng Nghệ thuật biểu diễn Ngô Hoàng Quân: “Có một thực tế đáng buồn là một số nhà hát, trong đó có các đơn vị nghệ thuật xiếc chưa đáp ứng được nhu cầu cuộc sống cho các nghệ sĩ để họ có thể yên tâm với nghề”. Mức độ bồi dưỡng cao cho một đêm diễn của nghệ sĩ xiếc theo quy định của Nhà nước chưa đầy 100 nghìn đồng, tập luyện mỗi buổi được từ 20 đến 30 nghìn đồng! Mặc dù đã rất cố gắng tìm kiếm các nguồn bổ sung, tăng thưởng, nhưng lương tháng của các nghệ sĩ dạng cứng như ở Liên đoàn Xiếc Việt Nam hiện cũng chỉ khoảng bốn triệu đồng, còn với diễn viên trẻ thì thu nhập còn ít hơn nữa, trên dưới hai triệu đồng/tháng, bao gồm cả tiền phụ cấp, bồi dưỡng luyện tập, biểu diễn, rất bất xứng với công sức của họ trên sân khấu. Một nghệ sĩ lâu năm trong nghề cho biết: “Nghề này khắc nghiệt lắm, cứ mải mê theo đuổi nó cả thời tuổi trẻ đẹp nhất, đến khi phải nghỉ chế độ sớm mới thấy mình gần như trắng tay, kinh tế eo hẹp, không có nghề khác để làm”.
Ngoài nguyên nhân khách quan đến từ cơ chế thị trường thì vẫn còn những nguyên nhân chủ quan đến từ chính nghệ thuật xiếc ở nước ta. Tuy đã có những cố gắng đầu tư, nhưng với khả năng hạn chế, nhìn chung các chương trình xiếc hiện khá đơn điệu, lặp lại, không có nhiều sự đổi mới thường xuyên và chưa đáp ứng được nhu cầu thưởng thức của người xem. Có tiết mục diễn đi, diễn lại nhiều năm trời, thậm chí nếu tinh ý sẽ thấy có chương trình tuy tên gọi khác đi, song trong đó vẫn là những tiết mục cũ. Một số chương trình xiếc đương đại được dàn dựng thời gian qua như Làng tôi, À Ố Show tuy được đánh giá cao ở nước ngoài nhưng với khán giả trong nước lại “lạ lẫm” vì họ chỉ quen những chương trình tập hợp của các tiết mục đơn lẻ. Có vẻ như xiếc đang ngày càng mất đi sức hấp dẫn và thưa vắng người xem so với trước. Nhiều buổi biểu diễn vào giờ vàng cuối tuần, cả Rạp xiếc Trung ương rộng lớn của Liên đoàn Xiếc Việt Nam giữa Hà Nội mà chỉ có lèo tèo vài chục khán giả, tiền bán vé chưa chắc đã đủ cho tiền điện và công phục vụ, nói gì đến tăng bồi dưỡng cho diễn viên.

Bên cạnh đó xiếc còn gặp khó khăn do sự cạnh tranh từ những nhà tổ chức biểu diễn tư nhân. Độ chênh lệch giữa mức thù lao và cát-xê mà các đơn vị tư nhân trả cho nghệ sĩ ở một buổi biểu diễn nhiều khi bằng cả tháng lương của họ ở các đơn vị nhà nước. NSƯT Tạ Duy Ánh, Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam bức xúc: “Có thể nói đó là tình trạng “chảy máu chất xám” trong nghệ thuật. Nhà nước đầu tư rất nhiều tiền của đào tạo diễn viên ở trường xiếc trong một thời gian dài, rồi khi về Liên đoàn, chúng tôi lại tạo điều kiện tốt nhất để các nghệ sĩ, diễn viên được làm nghề và trưởng thành. Thế nhưng khi họ đạt tới độ chín và thời gian cống hiến chưa được bao nhiêu thì các đơn vị tổ chức nghệ thuật tư nhân lại nẫng tay trên, lôi kéo họ về, không phải đầu tư gì mà nghiễm nhiên hưởng thụ thành quả đầu tư của Nhà nước và của chúng tôi”.
Chia sẻ với những khó khăn của ngành xiếc, nhà phê bình sân khấu Nguyễn Văn Thành cho rằng, đó là thực tế của cơ chế thị trường, khi ở đâu thu nhập cao hơn và nghệ sĩ có đất diễn thì họ sẽ đầu quân. Tuy nhiên, ông cũng cảnh báo các nghệ sĩ, diễn viên rời bỏ biên chế của Nhà nước sẽ phải chấp nhận một thực tế bấp bênh “vắt chanh bỏ vỏ” của các nhà tổ chức biểu diễn tư nhân khi họ nhận thấy sự “bão hòa” của tiết mục và phong độ không còn bảo đảm của người biểu diễn.

Nghề đặc thù cần “cơ chế đặc biệt”?

Những khó khăn nêu trên cho thấy, ngành xiếc Việt Nam mà ở đây là Liên đoàn Xiếc Việt Nam phải năng động tìm hướng đi phù hợp cho mình từ lợi thế đầu tư của Nhà nước về cơ sở vật chất tập luyện, biểu diễn cho đến đội ngũ nghệ sĩ, diễn viên hàng đầu. Theo NSND Nguyễn Thị Tâm Chính, Chủ tịch Liên Chi hội Xiếc Việt Nam, ngay từ nhiều năm trước, khi còn là Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam và đến bây giờ tham gia dàn dựng những chương trình xiếc cho các đơn vị, bà luôn luôn quan tâm triển khai song song đổi mới hình thức và nội dung, nâng cao chất lượng biểu diễn các chương trình, tiết mục hướng đến công chúng nhỏ tuổi. Bên cạnh đó là quảng bá, tiếp thị để đưa xiếc đến với các em thông qua việc liên kết với các đơn vị, trường học cùng với việc tìm kiếm đầu tư, hỗ trợ từ các tổ chức, doanh nghiệp và “mạnh thường quân”. Nhờ những nguồn lực này, các vở kịch xiếc đã ra đời cùng không ít sự kiện về xiếc được tổ chức sôi nổi thời gian đó.
Có tiết mục và được tạo cơ hội biểu diễn thường xuyên trên sân khấu sẽ là động lực khuyến khích các nghệ sĩ, diễn viên theo đuổi và nâng cao trình độ nghề nghiệp, tăng thu nhập cho họ. Có thể vẫn chỉ là những kỹ thuật và tiết mục đó, nhưng hình thức thể hiện phải khác để tạo nên những cảm nhận mới lạ, không lặp lại, thu hút các em nhỏ, đối tượng phục vụ đông đảo mà xiếc hướng tới. Cũng vì thế, Liên đoàn Xiếc Việt Nam chủ trương khuyến khích các nhóm nghệ sĩ tìm kiếm những nguồn hỗ trợ xây dựng chương trình và chủ động tìm đầu ra cho tiết mục. Những nhóm xiếc gọn nhẹ, linh hoạt, dễ hoạt động với kinh phí ít là một trong những hướng đi, không nên ham các chương trình lớn khiến giá vé đội lên quá đắt, biết tiết chế về thời gian và sự đan xen giữa các tiết mục để khán giả không cảm thấy nhàm chán, đồng thời rút ngắn thời gian luân chuyển hằng tháng của mỗi chương trình, tiết mục biểu diễn.

Về chế độ lương bổng của nghệ sĩ, NSƯT Tạ Duy Ánh cho rằng: Là một nghề đặc thù, các cơ quan quản lý nhà nước nên nhanh chóng có một “cơ chế, chính sách đặc biệt”; nghiên cứu đánh giá lại ngạch, bậc nghệ sĩ, diễn viên xiếc kèm theo sự cải thiện lương bổng cho họ để thể hiện chính sách đãi ngộ thật sự. Trong đó có tăng chế độ lương, thưởng, phụ cấp bồi dưỡng và cả ưu đãi về việc làm cho những nghệ sĩ, diễn viên xiếc hết tuổi nghề để họ yên tâm theo nghề và cống hiến hết mình cho nghệ thuật. Đối với những tài năng, cần có chính sách ưu đãi đặc biệt, không nhất thiết cứng nhắc theo quy định về bậc lương khởi đầu ít ỏi và cách nâng bậc lương hai năm một lần như hiện tại bởi như vậy các nghệ sĩ, diễn viên xiếc sẽ không có động lực phấn đấu. Khắc phục được chính sách lương bất hợp lý và phi thực tế đối với các nghệ sĩ, diễn viên xiếc sẽ phần nào tránh được tình trạng “chảy máu chất xám” của các đơn vị xiếc nhà nước. Tất nhiên cùng với cơ chế, chính sách ưu đãi đặc biệt cũng cần có những quy định pháp lý ràng buộc chặt chẽ về thời gian cống hiến của nghệ sĩ, thể hiện trách nhiệm của họ với những đầu tư và ưu đãi của Nhà nước và các đơn vị.
Trong vòng xoáy thị trường, các đơn vị nghệ thuật và những nghệ sĩ, diễn viên xiếc đang cần lắm những hỗ trợ, giúp đỡ từ Nhà nước, nhưng trong khi chờ đợi, họ vẫn phải loay hoay đủ cách để duy trì và nuôi dưỡng ngọn lửa đam mê với nghề.

NGUYỄN TIẾN CƯỜNG



Nguồn tin: tcgd theo NDO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ cải lương học... cưỡi ngựa, đu dây

Hai diễn viên chính của vở Cây gậy thần vốn là diễn viên cải lương, đã phải học thêm một số động tác xiếc.

 

Diễn viên Ngân Quỳnh trải lòng về cuộc hôn nhân 33 năm mặn nồng với ông xã

Tham gia Chuyện của sao, nghệ sĩ Ngân Quỳnh tiết lộ về cuộc hôn nhân mặn nồng 33 năm với chồng, đồng thời trải lòng về những năm tháng khó quên làm nên tên tuổi.

 

Lý Hùng, Trịnh Kim Chi sửa chữa Khu dưỡng lão nghệ sĩ

Chạnh lòng trước những khó khăn của Khu Dưỡng lão nghệ sĩ nên Lý Hùng và Trịnh Kim Chi đã hợp lực thực hiện việc sửa chữa một số hạng mục đang xuống cấp.

 

Đưa nghệ thuật xiếc vào cải lương

Lần đầu tiên, hai loại hình nghệ thuật là xiếc và cải lương kết hợp với nhau nhằm tạo ra sự mới mẻ, hứa hẹn thu hút khán giả đến với sân khấu.

 

Xứng đáng tôn vinh!

Cuối tháng 8 vừa qua, Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh đã gửi kiến nghị đến Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương đề nghị đặc cách trao Giải thưởng Nhà nước cho soạn giả Viễn Châu. Đề nghị này cũng khiến nhiều người giật mình, bởi lâu nay, dường như việc tôn vinh các soạn giả cải lương đã bị lãng quên.

 

Thâm nhập hậu trường thu âm hồi ký Kỳ nữ Kim Cương cùng 3 nghệ sĩ

Sáng 15-9, ba nghệ sĩ tài danh của sân khấu kịch nói TP HCM: NSND Kim Xuân, NSƯT Thành Lộc và NSƯT Hữu Châu đã bắt đầu ngày làm việc đầu tiên tại phòng thu âm của đạo diễn Đạt Phi về hồi ký NSND Kim Cương.

 

Hiếm nghệ nhân vẽ mặt tuồng

Các nghệ nhân vẽ mặt tuồng có cùng suy nghĩ, họ bám nghề không chỉ mưu sinh mà muốn góp phần lưu giữ lại giá trị tinh hoa của nghệ thuật vẽ mặt tuồng

 

Nghệ sĩ Liễu Chương Đài qua đời vì bị xuất huyết não

Nghệ sĩ Liễu Chương Đài, người có giọng ca trầm ấm, được công chúng yêu thích, đã qua đời lúc 9 giờ 30 ngày 12-9, hưởng thọ 70 tuổi.

 

Thái hậu Dương Vân Nga: Từ lịch sử đến nghệ thuật

Bài viết này là góc nhìn văn hóa của một người viết văn từng đề cập nhiều về đề tài lịch sử, đặc biệt là thân phận của những người đàn bà bị bôi đen, vùi dập hoặc thổi phồng thái quá trên sân khấu Việt Nam...

 

"Chuông vàng vọng cổ" cải tiến, NSND Minh Vương phấn khởi

Tối 6-9, vòng chung kết 1 cuộc thi "Chuông vàng vọng cổ" lần thứ 15 -2020 do HTV tổ chức đã khởi động. NSND Minh Vương phấn khởi trước những cải tiến của cuộc thi này

 

Đạo diễn Lê Nguyên Đạt ấp ủ nhiều dự án đào tạo nhân lực cho cải lương

Tối 7-9, NSƯT - đạo diễn Lê Nguyên Đạt đã tổ chức họp mặt mừng công sau thành quả nghệ thuật mà anh đạt được trong 3 năm, từ 2018 đến 2020.

 

Còn mấy ai viết kịch bản cải lương?

Nếu không sớm mở lớp đào tạo tác giả kịch bản, sẽ không còn ai sáng tác kịch bản cho sân khấu cải lương trong tương lai

 

Kỳ nữ Kim Cương hội ngộ các nghệ sĩ thế hệ vàng cải lương

Sáng 3-9, NSND Kim Cương và một số thành viên của CLB Phóng viên sân khấu thuộc Hội Sân khấu TP HCM đã đến thăm các nghệ sĩ thế hệ vàng của sân khấu cải lương: NSƯT Nam Hùng, Tô Kim Hồng, Thanh Tú, Trang Bích Liễu, Diệu Hiền…

 

Làm phim truyền hình từ phóng tác cải lương

Cải lương càng được chuyển thể, phóng tác thành phim truyền hình càng chứng tỏ phim truyền hình thiếu hụt cốt truyện hay

 

NSƯT Nam Hùng: Nghề hát là một đặc ân

NSƯT Nam Hùng nhìn nhận cuộc đời ông không phải lúc nào cũng suông sẻ nhưng xét cho cùng được sống, được làm nghệ sĩ là hạnh phúc lớn

 

Hề Sa - Nghệ sĩ ca hài hiếm hoi

Cuộc đời ông ba chìm bảy nổi cũng giống như cách ca vọng cổ hài, thấy vui đó nhưng lại rất buồn và ngược lại