11:56 PDT Thứ ba, 22/10/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 118

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 116


Hôm nayHôm nay : 11438

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 432768

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 20073751

Trang nhất » Tin Tức » Đời Thường Nghệ Sĩ

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

Xem tiếp...

Nổi nênh phận nghệ sĩ hát bội

Đăng lúc: Thứ ba - 28/08/2012 09:58 - Đã xem: 4554
Kim Chung

Kim Chung

Hát bội đã gắn bó với đời sống văn hóa người dân Nam Bộ khoảng gần 500 năm qua. Tuy nhiên, nay tất cả chỉ còn trong… sử sách bởi những nghệ sĩ hát bội thực thụ hầu như không thể sống bằng chính tài năng và sức sáng tạo của mình. Sau ánh đèn sân khấu, những mảng đời sáng tối hiện ra, vật vã cùng cuộc cơm áo mưu sinh trần trụi, đầy gian khó.

“Ăn mày dĩ vãng”

Nếu phải chọn ra một loại hình nghệ thuật đặc sắc gắn liền với văn hóa, tín ngưỡng của người dân Nam Bộ có lịch sử tồn tại và phát triển lâu đời nhất thì đó là hát bội. Từ các bậc vua chúa, quân hầu cho tới những nông dân, kẻ chợ, từ thành thị phồn hoa tới vùng núi, nông thôn dân dã, đâu đâu người ta cũng đam mê, thích thú những vở diễn kèm theo hát, nói và tiếng trống chầu thân thuộc.

Nghệ sĩ Ba Hưng và  nghệ sĩ Thanh Thủy.

Được khai sáng và phát triển bởi danh nhân Đào Duy Từ, một nhân sĩ tài danh có nhiệm vụ phò tá các đời chúa Nguyễn lần đầu đi khai phá mảnh đất đàng Trong tới nay, hát bội từng sản sinh ra những nghệ sĩ nổi tiếng như Đào Tấn, Trần Hữu Trang… Nghệ thuật hát bội với những vở diễn đã trở thành huyền thoại như Nguyệt Cô hóa cáo, Phụng Nghi Đình, Kỷ Lan Anh, Ôn Đình chém tá, Quan Công Tử Bình… đã làm mê đắm bao thế hệ người dân Việt Nam khắp chiều dài lịch sử.
Cũng như Nhã nhạc cung đình Huế được cả thế giới biết đến qua việc UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, hát bội cũng là một nhánh của nghệ thuật tuồng nhưng ở mức độ bình dân hơn. Theo đó, hát bội thường được các gánh hát, ghe hát hay các đoàn hát với tập hợp các nghệ sĩ nay đây mai đó biểu diễn trong các khu dân cư, làng xóm. Có một thời, những đoàn hát này từng là niềm ao ước, mong mỏi của người dân. Với họ, việc có gánh hát bội về quê là cả một sự kiện, một lễ hội văn hóa thực sự và có nhiều vở diễn đã ăn sâu vào tiềm thức mọi người.
Ở vùng Sài Gòn - Gia Định (xưa) và nay là TP. Hồ Chí Minh, rất nhiều nghệ sĩ hát bội tài danh, nổi tiếng được nhiều khán giả mến mộ, được Nhà nước trao tặng nhiều giải thưởng danh giá như: NSND Thành Tôn, Ba Út, Năm Đồ, Đinh Bằng Phi… rồi đến các thế hệ sau này: NSƯT Ngọc Dung, Kim Thanh, Ngọc Khanh, Ngọc Nga, Xuân Quang…Tuy đã đạt tới đỉnh cao nhưng nghịch lý là các nghệ sĩ này - những người trực tiếp biểu diễn nghệ thuật hát bội lại không còn đất sống bởi hát bội không còn chỗ đứng trong dòng chảy văn hóa nữa.
Thế nên điều đáng báo động là sau những nghệ sĩ tên tuổi, nghệ thuật hát bội hiện nay hầu như không sản sinh thêm được nghệ sĩ nào đáng kể nữa. Nguyên nhân thì nhiều nhưng chung quy cũng tại lớp trẻ hầu như không hứng thú với loại hình nghệ thuật này. Thêm nữa, khán giả, yếu tố quyết định cũng ít nhiều quay lưng với hát bội. Trong suy nghĩ của nhiều người, hát bội chỉ dành cho những… người già, người của thời xưa cũ mà không hiểu bản chất nghệ thuật này vẫn luôn đi liền, song song với trào lưu nghệ thuật của đất nước nếu biết cách gìn giữ, trân trọng nó.
Sự thực, vẫn còn có nhiều nghệ sĩ trẻ đam mê biểu diễn hát bội đích thực nhưng khổ nỗi nay không biết biểu diễn ở đâu và cũng chẳng có khán giả. Việc người dân đến xem hát bội thực chất là do… hiếu kỳ và thấy lạ lạ vì… khác đời chứ không phải vì đam mê, vì hiểu về hát bội. Vả lại, nhiều nghệ sĩ phải lo chuyện cơm áo đời thường nên cũng không có thời gian luyện tập, rèn luyện để các kỹ năng múa, hát, nói… mai một theo năm tháng. Vì thế, khi có dịp lại không đáp ứng được mong mỏi của khán giả.

Làm “vua” sàn diễn, xe ôm sàn đời

Ngồi cùng chúng tôi trong căn gác phía sau đình An Sơn (thị xã Thuận An, Bình Dương), ông Nguyễn Văn Hưng (nghệ sĩ Ba Hưng), một diễn viên hát bội của đoàn Long Phụng bùi ngùi cho biết: “Hiện nay, nghề hát bội coi như tới hồi kết cuộc rồi. Cả năm chẳng có diễn với hát gì. Chỉ trông mong vào mấy lễ Kỳ Yên ở các đình, miếu mới có sô diễn mà thôi.
Tuy nhiên, lễ thì mỗi năm chỉ một vài lần, làm sao cho đủ sống mà lương, trợ cấp lại không có”. Vì thế, các anh chị em nghệ sĩ, mạnh ai người nấy kiếm đường mưu sinh. Người thì chuyển qua đóng kịch, đóng phim. Kẻ thì buôn thúng, bán bưng, còn như ông thì ra đứng ở ngã ba cầu Phú Long trên quốc lộ 13 chạy xe ôm. Giờ tan tầm, có đông công nhân, người lao động tan ca nên mỗi ngày cũng kiếm được vài ba “cuốc”, được năm bảy chục ngàn cũng đủ sống qua ngày.
Nhìn ra dòng sông Sài Gòn đầy thơ mộng phía xa xa, nơi những cụm lục bình xanh ngát nở hoa tim tím đang trôi về phía hạ lưu, nơi những tòa cao ốc chọc trời nghiêng mình soi bóng xuống dòng sông, nhớ lại thời “làm vương, làm tướng” của mình, ông Hưng cười buồn: Do trời sinh được cái tướng khôi ngô, gương mặt chữ điền và dáng đi nghiêm ngắn, từ lúc hơn 20 tuổi, tôi đã được ông bầu Tư của đoàn cho đóng các vai vua, vai tướng. Những lần đứng trên sân khấu là tôi luôn thể hiện được cái uy, cái tầm của vua, của chúa.
Mang danh Thiên tử, đi đâu cũng có trống lọng, cờ buông, quân hầu hai bên hai hàng, giáo gươm tề chỉnh, thét một tiếng ai ai cũng run sợ, vung gươm một lần mở mang bờ cõi, tan tác quân thù. Vậy mà trút bỏ xiêm y, về với đời thường, mình chỉ là anh xe ôm đầu đường cuối chợ, ngay cả một căn nhà cũng không có. Mỗi lần đi diễn thường lưu trú nhờ tại các đình miếu mà thôi.
Cũng trong hoàn cảnh tương tự, nghệ sĩ Thanh Thủy (đoàn Long Phụng) ngậm ngùi cho biết: “Mấy lần thấy cực quá, định bỏ diễn mà dứt ra không đành. Mỗi lần đoàn có sô là anh em kêu lại đi. Còn bình thường, tôi ở nhà và mở một quán cà phê cóc nho nhỏ bên đường Thoại Ngọc Hầu (quận Tân Phú, TP.HCM) để mưu sinh. Mỗi ngày kiếm trăm ngàn, đủ tiền nuôi hai đứa con ăn học cũng gian nan lắm rồi”.
Nói về cái duyên với nghiệp hát bội, nghệ sĩ Thanh Thủy cười, mình sinh và lớn lên ở vùng Gò Công Tây (Tiền Giang). Hồi mười sáu tuổi, trong một lần xem gánh hát bội dưới Cần Thơ về lưu diễn liền mê ngay anh chàng đánh trống chầu nên tìm cách đi theo. Sau đó, hai người nên nghĩa vợ chồng và chuyển về Sài Gòn sinh sống, có với nhau hai người con trai. Chẳng may cách đây 8 năm, chồng mình qua đời để lại ba mẹ con.   

Nán lại đình An Sơn một buổi tối để sáng hôm sau xem các nghệ sĩ đoàn Long Phụng biểu diễn vở Trảm Trịnh Ân cho bà con nơi đây xem, nhìn hàng trăm người dân ngồi ngay ngắn nhìn lên sân khấu, nơi nghệ sĩ Ba Hưng cất tiếng lanh lảnh: “Ái khanh ơi, quả Điều Thị Tam Xuân hạ chỉ, tam quân vây cả hoàng cung, một hai cũng quyết bắt nàng, tấn thối ôi vô phương đào tẩu rồi…”, rồi chốc chốc lại nghe: “quân sĩ, quân sĩ đâu…” mà tôi không khỏi bồi hồi, nhìn ra phía cửa đình, nơi dòng sông Sài Gòn vẫn êm đềm như tự ngàn xưa mà lòng buồn man mác. Chỉ mong cái câu “sông có khúc đời có lúc” sẽ đúng với các nghệ sĩ hát bội để qua khỏi khúc sông hiu quạnh này, một tương lại rạng rỡ với ánh đèn rực rỡ sẽ chào đón họ như dưới hạ lưu kia.

Bài, ảnh: ĐOÀN XÁ

Tác giả bài viết: tanconhac
Nguồn tin: Đoàn Xá - SK&ĐS
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

 

NSƯT Mỹ Hằng: Người đưa đò thầm lặng

Trong thời gian qua, NSƯT Mỹ Hằng cùng với NS Thanh Lựu đã giúp Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện 8 khóa đào tạo diễn viên cải lương với học viên chủ yếu là công nhân, giáo viên, tiểu thương...

 

Đồng nghiệp thương tiếc nghệ sĩ Phan Quốc Hùng

Trưa 18-10, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tiễn đưa nghệ sĩ Phan Quốc Hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Hôm nay cũng trùng với sinh nhật lần thứ 67 của ông.

 

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.

 

Nghệ sĩ Phan Quốc Hùng đột ngột qua đời

NSND Thoại Miêu vừa thông báo sự ra đi đột ngột của chồng bà, nghệ sĩ Phan Quốc Hùng - SN 1952, nguyên giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang - vào lúc 12 giờ ngày 14-10. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang xúc động bày tỏ niềm thương tiếc.

 

Đam mê và quyền lực làm mới cải lương lịch sử

Sân khấu Kim Ngân vừa ra mắt vở cải lương lịch sử Đam mê và quyền lực (tác giả và đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ) tại Nhà hát Bến Thành, quận 1.

 

‘Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,’ kéo khán giả đến với cải lương

Sau hơn 15 năm vắng bóng trong địa hạt cải lương, nghệ nhân Trần Đông Phương “tái xuất giang hồ” tại Little Saigon với tuồng cải lương “Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,” một nỗ lực của ông trong việc phục hồi vị trí xứng đáng cho bộ môn cải lương tại hải ngoại.

 

Cải lương miễn phí: Nên hay không?

Giới chuyên môn và nghệ sĩ sân khấu đang lo lắng về dự án cải lương miễn phí, bởi theo họ, đó không phải là cách để cứu sàn diễn của bộ môn nghệ thuật này

 

NSƯT Kim Tử Long dời live show vì Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Xô bị cháy

Chiều 2-10, NSƯT Kim Tử Long đã tổ chức buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu về chương trình live show "Thánh đường sân khấu" của anh được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM.

 

Đồng nghiệp, bạn bè thương tiếc NSND Thế Anh

Nhiều người trong giới văn nghệ sĩ bày tỏ sự thương tiếc khi hay tin NSND Thế Anh qua đời sáng 29-9 sau thời gian điều trị nhồi máu cơ tim.

 

Giới nghệ sĩ phản ứng khi cải lương được hát miễn phí tại rạp Hưng Đạo

Động thái này thể hiện rõ khát khao muốn chấn hưng cải lương trong tình cảnh đang èo uột. Người trong cuộc đã vận động và tìm kiếm mọi phương cách để tạo lại thói quen đến rạp xem cải lương của công chúng. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ khác, có vẻ như quyết định này khiến nghệ sĩ trăn trở nhiều.

 

Nghệ sĩ Cẩm Thu: "Hát trên quê hương mình, cảm xúc nồng nàn lắm"

Tham gia dự án thiện nguyện mang lời ca tiếng hát phục vụ trẻ em mồ côi, nghệ sĩ Cẩm Thu từ Mỹ về Việt Nam đã tích cực đi tìm những hạt giống yêu thương.

 

Quách Thị Diễm Ngọc đoạt giải Chuông vàng vọng cổ 2019

Tối 29-9, tại Nhà hát Đài Truyền hình TP HCM, đêm chung kết xếp hạng và trao giải cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lần thứ 14 – năm 2019 đã diễn ra. Thí sinh Quách Thị Diễm Ngọc – Cà Mau đã đoạt giải Chuông vàng vọng cổ 2019.

 

Vở "Giấc mộng đêm xuân" diễn miễn phí phục vụ khán giả

Nằm trong kế hoạch sáng đèn từ nay đến cuối năm 2019 của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, vở "Giấc mộng đêm xuân" sẽ khởi động dự án tạo thói quen để khán giả đến rạp.

 

Đề cử giải Mai Vàng lần thứ 25-2019: Nhiều vở diễn ấn tượng

Có nhiều vở diễn tạo được dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng, xứng đáng được đề cử tranh Giải Mai Vàng năm nay

 

Điều gì làm nên “Ấn tượng” ở “Ký ức vui vẻ”?

“Ấn tượng” là một hạng mục của Giải thưởng Truyền hình VTV Awards 2019. Hạng mục này đã được trao cho chương trình “Ký ức vui vẻ” (phát sóng lúc 20 giờ Chủ nhật hằng tuần trên kênh VTV3). Vậy điều gì làm nên “Ấn tượng” để “Ký ức vui vẻ”, một chương trình còn rất mới, vượt qua những đối thủ khác để đoạt giải thưởng?