05:30 PDT Chủ nhật, 31/05/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 45

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 44


Hôm nayHôm nay : 3950

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 624224

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 24728013

Trang nhất » Tin Tức » Đời Thường Nghệ Sĩ

45 năm sân khấu cải lương

45 năm sân khấu cải lương

Đối với các nghệ sĩ thế hệ vàng của cải lương, 45 năm qua thật sự là những mùa nắng ấm, niềm tự hào lớn để họ đồng hành đầy trách nhiệm với thế hệ trẻ

Xem tiếp...

Nổi nênh phận nghệ sĩ hát bội

Đăng lúc: Thứ ba - 28/08/2012 09:58 - Đã xem: 4825
Kim Chung

Kim Chung

Hát bội đã gắn bó với đời sống văn hóa người dân Nam Bộ khoảng gần 500 năm qua. Tuy nhiên, nay tất cả chỉ còn trong… sử sách bởi những nghệ sĩ hát bội thực thụ hầu như không thể sống bằng chính tài năng và sức sáng tạo của mình. Sau ánh đèn sân khấu, những mảng đời sáng tối hiện ra, vật vã cùng cuộc cơm áo mưu sinh trần trụi, đầy gian khó.

“Ăn mày dĩ vãng”

Nếu phải chọn ra một loại hình nghệ thuật đặc sắc gắn liền với văn hóa, tín ngưỡng của người dân Nam Bộ có lịch sử tồn tại và phát triển lâu đời nhất thì đó là hát bội. Từ các bậc vua chúa, quân hầu cho tới những nông dân, kẻ chợ, từ thành thị phồn hoa tới vùng núi, nông thôn dân dã, đâu đâu người ta cũng đam mê, thích thú những vở diễn kèm theo hát, nói và tiếng trống chầu thân thuộc.

Nghệ sĩ Ba Hưng và  nghệ sĩ Thanh Thủy.

Được khai sáng và phát triển bởi danh nhân Đào Duy Từ, một nhân sĩ tài danh có nhiệm vụ phò tá các đời chúa Nguyễn lần đầu đi khai phá mảnh đất đàng Trong tới nay, hát bội từng sản sinh ra những nghệ sĩ nổi tiếng như Đào Tấn, Trần Hữu Trang… Nghệ thuật hát bội với những vở diễn đã trở thành huyền thoại như Nguyệt Cô hóa cáo, Phụng Nghi Đình, Kỷ Lan Anh, Ôn Đình chém tá, Quan Công Tử Bình… đã làm mê đắm bao thế hệ người dân Việt Nam khắp chiều dài lịch sử.
Cũng như Nhã nhạc cung đình Huế được cả thế giới biết đến qua việc UNESCO công nhận là Di sản văn hóa thế giới, hát bội cũng là một nhánh của nghệ thuật tuồng nhưng ở mức độ bình dân hơn. Theo đó, hát bội thường được các gánh hát, ghe hát hay các đoàn hát với tập hợp các nghệ sĩ nay đây mai đó biểu diễn trong các khu dân cư, làng xóm. Có một thời, những đoàn hát này từng là niềm ao ước, mong mỏi của người dân. Với họ, việc có gánh hát bội về quê là cả một sự kiện, một lễ hội văn hóa thực sự và có nhiều vở diễn đã ăn sâu vào tiềm thức mọi người.
Ở vùng Sài Gòn - Gia Định (xưa) và nay là TP. Hồ Chí Minh, rất nhiều nghệ sĩ hát bội tài danh, nổi tiếng được nhiều khán giả mến mộ, được Nhà nước trao tặng nhiều giải thưởng danh giá như: NSND Thành Tôn, Ba Út, Năm Đồ, Đinh Bằng Phi… rồi đến các thế hệ sau này: NSƯT Ngọc Dung, Kim Thanh, Ngọc Khanh, Ngọc Nga, Xuân Quang…Tuy đã đạt tới đỉnh cao nhưng nghịch lý là các nghệ sĩ này - những người trực tiếp biểu diễn nghệ thuật hát bội lại không còn đất sống bởi hát bội không còn chỗ đứng trong dòng chảy văn hóa nữa.
Thế nên điều đáng báo động là sau những nghệ sĩ tên tuổi, nghệ thuật hát bội hiện nay hầu như không sản sinh thêm được nghệ sĩ nào đáng kể nữa. Nguyên nhân thì nhiều nhưng chung quy cũng tại lớp trẻ hầu như không hứng thú với loại hình nghệ thuật này. Thêm nữa, khán giả, yếu tố quyết định cũng ít nhiều quay lưng với hát bội. Trong suy nghĩ của nhiều người, hát bội chỉ dành cho những… người già, người của thời xưa cũ mà không hiểu bản chất nghệ thuật này vẫn luôn đi liền, song song với trào lưu nghệ thuật của đất nước nếu biết cách gìn giữ, trân trọng nó.
Sự thực, vẫn còn có nhiều nghệ sĩ trẻ đam mê biểu diễn hát bội đích thực nhưng khổ nỗi nay không biết biểu diễn ở đâu và cũng chẳng có khán giả. Việc người dân đến xem hát bội thực chất là do… hiếu kỳ và thấy lạ lạ vì… khác đời chứ không phải vì đam mê, vì hiểu về hát bội. Vả lại, nhiều nghệ sĩ phải lo chuyện cơm áo đời thường nên cũng không có thời gian luyện tập, rèn luyện để các kỹ năng múa, hát, nói… mai một theo năm tháng. Vì thế, khi có dịp lại không đáp ứng được mong mỏi của khán giả.

Làm “vua” sàn diễn, xe ôm sàn đời

Ngồi cùng chúng tôi trong căn gác phía sau đình An Sơn (thị xã Thuận An, Bình Dương), ông Nguyễn Văn Hưng (nghệ sĩ Ba Hưng), một diễn viên hát bội của đoàn Long Phụng bùi ngùi cho biết: “Hiện nay, nghề hát bội coi như tới hồi kết cuộc rồi. Cả năm chẳng có diễn với hát gì. Chỉ trông mong vào mấy lễ Kỳ Yên ở các đình, miếu mới có sô diễn mà thôi.
Tuy nhiên, lễ thì mỗi năm chỉ một vài lần, làm sao cho đủ sống mà lương, trợ cấp lại không có”. Vì thế, các anh chị em nghệ sĩ, mạnh ai người nấy kiếm đường mưu sinh. Người thì chuyển qua đóng kịch, đóng phim. Kẻ thì buôn thúng, bán bưng, còn như ông thì ra đứng ở ngã ba cầu Phú Long trên quốc lộ 13 chạy xe ôm. Giờ tan tầm, có đông công nhân, người lao động tan ca nên mỗi ngày cũng kiếm được vài ba “cuốc”, được năm bảy chục ngàn cũng đủ sống qua ngày.
Nhìn ra dòng sông Sài Gòn đầy thơ mộng phía xa xa, nơi những cụm lục bình xanh ngát nở hoa tim tím đang trôi về phía hạ lưu, nơi những tòa cao ốc chọc trời nghiêng mình soi bóng xuống dòng sông, nhớ lại thời “làm vương, làm tướng” của mình, ông Hưng cười buồn: Do trời sinh được cái tướng khôi ngô, gương mặt chữ điền và dáng đi nghiêm ngắn, từ lúc hơn 20 tuổi, tôi đã được ông bầu Tư của đoàn cho đóng các vai vua, vai tướng. Những lần đứng trên sân khấu là tôi luôn thể hiện được cái uy, cái tầm của vua, của chúa.
Mang danh Thiên tử, đi đâu cũng có trống lọng, cờ buông, quân hầu hai bên hai hàng, giáo gươm tề chỉnh, thét một tiếng ai ai cũng run sợ, vung gươm một lần mở mang bờ cõi, tan tác quân thù. Vậy mà trút bỏ xiêm y, về với đời thường, mình chỉ là anh xe ôm đầu đường cuối chợ, ngay cả một căn nhà cũng không có. Mỗi lần đi diễn thường lưu trú nhờ tại các đình miếu mà thôi.
Cũng trong hoàn cảnh tương tự, nghệ sĩ Thanh Thủy (đoàn Long Phụng) ngậm ngùi cho biết: “Mấy lần thấy cực quá, định bỏ diễn mà dứt ra không đành. Mỗi lần đoàn có sô là anh em kêu lại đi. Còn bình thường, tôi ở nhà và mở một quán cà phê cóc nho nhỏ bên đường Thoại Ngọc Hầu (quận Tân Phú, TP.HCM) để mưu sinh. Mỗi ngày kiếm trăm ngàn, đủ tiền nuôi hai đứa con ăn học cũng gian nan lắm rồi”.
Nói về cái duyên với nghiệp hát bội, nghệ sĩ Thanh Thủy cười, mình sinh và lớn lên ở vùng Gò Công Tây (Tiền Giang). Hồi mười sáu tuổi, trong một lần xem gánh hát bội dưới Cần Thơ về lưu diễn liền mê ngay anh chàng đánh trống chầu nên tìm cách đi theo. Sau đó, hai người nên nghĩa vợ chồng và chuyển về Sài Gòn sinh sống, có với nhau hai người con trai. Chẳng may cách đây 8 năm, chồng mình qua đời để lại ba mẹ con.   

Nán lại đình An Sơn một buổi tối để sáng hôm sau xem các nghệ sĩ đoàn Long Phụng biểu diễn vở Trảm Trịnh Ân cho bà con nơi đây xem, nhìn hàng trăm người dân ngồi ngay ngắn nhìn lên sân khấu, nơi nghệ sĩ Ba Hưng cất tiếng lanh lảnh: “Ái khanh ơi, quả Điều Thị Tam Xuân hạ chỉ, tam quân vây cả hoàng cung, một hai cũng quyết bắt nàng, tấn thối ôi vô phương đào tẩu rồi…”, rồi chốc chốc lại nghe: “quân sĩ, quân sĩ đâu…” mà tôi không khỏi bồi hồi, nhìn ra phía cửa đình, nơi dòng sông Sài Gòn vẫn êm đềm như tự ngàn xưa mà lòng buồn man mác. Chỉ mong cái câu “sông có khúc đời có lúc” sẽ đúng với các nghệ sĩ hát bội để qua khỏi khúc sông hiu quạnh này, một tương lại rạng rỡ với ánh đèn rực rỡ sẽ chào đón họ như dưới hạ lưu kia.

Bài, ảnh: ĐOÀN XÁ

Tác giả bài viết: tanconhac
Nguồn tin: Đoàn Xá - SK&ĐS
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

45 năm sân khấu cải lương

Đối với các nghệ sĩ thế hệ vàng của cải lương, 45 năm qua thật sự là những mùa nắng ấm, niềm tự hào lớn để họ đồng hành đầy trách nhiệm với thế hệ trẻ

 

Nghệ sĩ xót xa khi nhìn thấy gương mặt ca sĩ Hồng Ngọc

Rạng sáng nay, 23-5, ca sĩ Hồng Ngọc bất ngờ chia sẻ hình ảnh gương mặt bị phỏng nặng của mình khiến nhiều người không khỏi xót xa

 

Sân khấu kịch giảm giá vé để hút khách - Sân khấu sáng đèn trở lại, nghệ sĩ rộn ràng trên sàn tập

Sau thời gian tạm ngưng hoạt động, từ ngày 21-5, Sân khấu Kịch IDECAF đã sáng đèn trở lại với vở "Mưu bà Tú". Ông bầu Huỳnh Anh Tuấn cho biết lực vé bán khả quan khi sân khấu này quyết định giảm 30% giá vé. Từ hiệu ứng này, một số sân khấu kịch đã giảm giá đồng loạt để hút khán giả.

 

Nghệ sĩ "khóc" nhà báo Tần Nguyên

Tối 20-5, NSND Lệ Thủy và nhiều nghệ sĩ đã đến thắp hương tiễn biệt nhà báo Tần Nguyên – ký giả kịch trường thân thuộc với giới sân khấu, thành viên của Ban liên lạc Tổ chức phong trào "Ký giả ăn mày", Phó Ban Ái hữu Hội Sân khấu TP HCM.

 

NSND Bạch Tuyết: Sợ cũ với mình và khán giả

"Tôi luôn sống và làm việc như chỉ còn một ngày cuối cùng trong đời" - NSND Bạch Tuyết bày tỏ và cho biết bà luôn xác định mục tiêu phải làm mới mình liên tục

 

Diễn viên hài Hiếu Hiền, cứ nghe vọng cổ là tôi nhớ mẹ

Tối 15-5, HTV tổ chức chương trình giao lưu với diễn viên hài Hiếu Hiền trong chương trình sân khấu với khán giả trẻ. Anh đã tâm sự trong nước mắt khi nói về mẹ - cố nghệ sĩ Kim Ngọc.

 

Con gái soạn giả Hoa Phượng sáng tác cải lương về Covid-19 tại Đức

Nữ soạn giả Lương Nhứt Nương, con gái cố soạn giả tài danh Hoa Phượng, đang sinh sống tại thành phố Munich – Đức đã gửi tặng bạn đọc Báo Người Lao Động MV cải lương "Chuyện khu cách ly" do chị sáng tác.

 

Cải lương tuồng cổ gian nan truyền nghề

Mô hình đào tạo xã hội hóa nghệ thuật truyền thống rất cần sự tiếp sức của nhà nước

 

Nghệ sĩ trải lòng về "Ngày của mẹ"

Ngày của mẹ (10-5) năm nay, rất nhiều nghệ sĩ đã tri ân đấng sinh thành. Câu "Với mẹ, ngày nào cũng là "ngày của con" đã nói lên những cảm xúc khó tả về sự hy sinh thầm lặng và tình yêu của mẹ dành cho họ.

 

Vĩnh biệt nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển

Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển đã trút hơi thở cuối cùng vào 23 giờ 25 phút ngày 6-5 tại tư gia ở TP HCM do căn bệnh ung thư vòm họng.

 

NSƯT Kim Tiểu Long lên tiếng khi "fan ảo" soi giới tính

NSƯT Kim Tiểu Long đã phản ứng trước nhiều tin đồn nghi ngờ về giới tính, điều mà anh cho là làm tổn thương đến gia đình mình.

 

Soạn giả Huỳnh Vũ qua đời, hưởng thọ 68 tuổi

Lúc 11 giờ ngày 1-5, các nghệ sĩ và người mộ điệu tiễn biệt tác giả Huỳnh Vũ về nơi an nghỉ cuối cùng tại An Giang. Ông qua đời lúc 15 giờ 50 ngày 29-4 do bệnh chấn thương sọ não để lại di chứng gây ứ nước trong não và bẹnh tiểu đường, hưởng thọ 68 tuổi.

 

"Bao Công" Linh Trung dốc sức cho cải lương 60 phút

Nghệ sĩ Linh Trung sau thành công với nhân vật Bao Công trong vở cải lương tuồng cổ "Bao Công sát thủ hoa hồng" đã bắt tay vào sáng tác kịch bản cho chương trình cải lương 60 phút của HTV.

 

"Bà chúa Tuồng" NSND Đàm Liên qua đời, thọ 77 tuổi

Theo tin từ NSND Lê Tiến Thọ, sân khấu tuồng Việt Nam vừa mất đi một nữ nghệ sĩ tài hoa, đó là NSND Đàm Liên. Bà trút hơi thở cuối cùng lúc 9 giờ 40 ngày 25-4, hưởng thọ 77 tuổi.

 

Mai Thế Hiệp: Thức tỉnh đam mê nghệ thuật sau phút "sinh tử"

"Nếu được chọn lại, tôi vẫn quyết theo nghệ thuật" là thông điệp mà diễn viên - đạo diễn - nhà sản xuất phim Mai Thế Hiệp đã mang đến trong chương trình "Khoảnh khắc cuộc đời".

 

Nghệ sĩ Bạch Long dồn sức cho "Đồng ấu" sau đại dịch

Khi nhận được thông tin TP HCM nới lỏng cách ly xã hội, dù chưa biết sân khấu sẽ được mở cửa trở lại lúc nào nhưng nghệ sĩ Bạch Long đã chuẩn bị cho sự trở lại của "Đồng ấu" mang tên anh.