07:24 PDT Thứ hai, 25/10/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 243

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 240


Hôm nayHôm nay : 17323

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 905375

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 40607290

Trang nhất » Tin Tức » Gìn Vàng Giữ Ngọc

Lộ diện ứng viên tạm dẫn đầu các hạng đề cử Mai Vàng 2020

Lộ diện ứng viên tạm dẫn đầu các hạng đề cử Mai Vàng 2020

Kết quả ban đầu cũng khiến Ban Tổ chức có phần lo lắng. Vòng đề cử Giải Mai Vàng lần thứ 26-2020 vẫn diễn ra đến hết ngày 30-11. Tổng giải thưởng cho bạn đọc đề cử trúng giải là 40 triệu đồng

Xem tiếp...

Hiếm nghệ nhân vẽ mặt tuồng

Đăng lúc: Chủ nhật - 13/09/2020 12:53 - Đã xem: 2540
MN

MN

Các nghệ nhân vẽ mặt tuồng có cùng suy nghĩ, họ bám nghề không chỉ mưu sinh mà muốn góp phần lưu giữ lại giá trị tinh hoa của nghệ thuật vẽ mặt tuồng

Điều hấp dẫn nhất của nghệ thuật hát bội (còn gọi là tuồng) chính là mặt nạ biểu hiện tính cách các nhân vật. Với nghệ nhân lành nghề, mỗi gương mặt nhân vật là một tác phẩm mà họ dồn hết tâm huyết để sáng tạo qua mỗi suất hát. Ngày nay, hát bội hiếm dần suất diễn, càng đi sâu vào thế giới hậu trường của nghệ nhân vẽ mặt tuồng càng thấy chạnh lòng.

Bám nghề trong gian khó

Tìm đến nhà của nghệ nhân Trường Quang ở đình Cầu Quan (quận 1, TP HCM), nơi xưa kia là sân khấu biểu diễn của Đoàn Cải lương tuồng cổ Minh Tơ - Khánh Hồng. Ông là nghệ nhân hiếm hoi chuyên vẽ mặt tuồng cho các nghệ sĩ hát bội, cải lương tuồng cổ tại TP HCM; xông pha khắp nơi, từ sàn diễn cho đến phim trường điện ảnh, cải lương video, cải lương truyền hình, phim truyền hình… Nơi nào cần hóa trang nhân vật hát bội đều phải nhờ đến bàn tay khéo léo của ông.

Hiếm nghệ nhân vẽ mặt tuồng - Ảnh 1.

Nghệ nhân Trường Quang vẽ mặt tuồng cho diễn viên trẻ CLB Sân khấu Lạc Long Quân

Từ hai năm qua, căn bệnh thấp khớp khiến ông không thể đi xa, đồng thời sô diễn cũng ít dần. Đời sống khó khăn nhưng ông vẫn bám trụ.

"Tôi học nghề từ thầy, nghệ sĩ Minh Tơ. Ông ấy là người sản sinh ra đồng ấu Minh Tơ, làm nên tên tuổi cho những con em nghệ sĩ và con cháu trong gia tộc như: Thanh Tòng, Bo Bo Hoàng, Xuân Yến, Trường Sơn, Thanh Long, Bửu Truyện, Ngọc Đáng, Thanh Thế, Thanh Sơn… Nghề này càng học càng say mê, cho đến bây giờ tôi vẫn còn học để tồn tại với nghề" - nghệ nhân Trường Quang nói.

Sự ham học của ông được thể hiện bằng ý chí của một chàng thiếu niên, lúc đó mới 13 tuổi, sống trong con hẻm dẫn vào đình Cầu Quan, trong khi những đứa trẻ là con em nghệ sĩ đều mong muốn lớn lên làm nghề diễn viên thì ông lại thích học vẽ. "Học vẽ mặt tuồng ở thầy Minh Tơ là mình không được phép ngồi xem trực tiếp mà chờ thầy vẽ xong nửa mặt, mình vẽ nửa mặt còn lại cho đến khi hoàn thành. Cứ thế tôi vào nghề" - nghệ sĩ Trường Quang kể.

Nghệ nhân Tuấn Tú gắn bó với Đoàn Cải lương tuồng cổ Huỳnh Long khá lâu, ngoài vẽ mặt tuồng, ông còn chế tác mũ mão, gắn râu cho các nhân vật đúng tính cách gương mặt tuồng mà ông vẽ.

Còn nghệ nhân Trường Lộc là học trò của nghệ nhân Trường Quang đang từng bước nối nghiệp thầy.

Nghệ nhân Hồ Hữu Có tại Quảng Nam cũng vậy, ông say mê nghề, chịu khó nghiên cứu, dù cực nhọc vẫn chung thủy, đến nay đã gần 70 tuổi vẫn bám nghề.

Hiếm nghệ nhân vẽ mặt tuồng - Ảnh 2.

Nghệ nhân Hồ Hữu Có vẽ mặt tuồng cho diễn viên

Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Linh, con trai cố NSƯT Nguyễn Vĩnh Huế (Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh), sống ở "phố nghệ sĩ" (đường Tô Hiến Thành, quận Sơn Trà, Đà Nẵng), cho rằng dù đời cơ cực nhưng có cái nghề đáng tự hào nên ông cứ đeo bám.

Hiếm nghệ nhân vẽ mặt tuồng - Ảnh 3.

Nghệ nhân Nguyễn Ngọc Linh với bộ mặt nạ tuồng được vẽ trên khuôn thạch cao


 

"Nghề này cực nhọc lắm, từ khi sàn diễn yên ắng, tôi chuyển sang vẽ mặt nạ trên thạch cao để bán, qua đó có thu nhập, đồng thời còn dạy thêm cho giới trẻ hiểu về nghề tuồng. Cực lắm nhưng vẫn bám nghề" - nghệ nhân Nguyễn Ngọc Linh bày tỏ.

Tư chất nghệ sĩ

Hát bội có một số hình mẫu hóa trang thành các loại mặt: mặt đen (tính cách ngay thẳng, trung thực như Bao Công), mặt đỏ (nhân vật trí dũng, chững chạc như Quan Công), mặt tròng xéo xanh (tính cách trung trực, vũ dũng, nóng tính như Khương Linh Tá), mặt tròng xéo đỏ (nhân vật trung thần như Hoàng Phi Hổ), mặt tròng xéo xám (nhân vật nịnh như Võ Tam Tư), mặt lưỡi cày (người đoản hậu, hèn nhát như Mao Ất)… Thế nhưng, qua cách suy nghĩ của nghệ nhân Hồ Hữu Có, ông sáng tạo mới để nhân vật lịch sử Việt Nam qua nét cọ trên từng gương mặt nghệ sĩ tuồng đi vào đời sống sàn diễn, nêu cao tinh thần ái quốc.

Ông phân tích: "Học từ căn bản các thầy, tôi chế biến cách vẽ theo suy nghĩ của mình. Hát bội và cải lương tuồng cổ Việt không quá lòe loẹt trong cách phối màu. Các nhân vật đều phải vẽ đôi mắt đủ độ thần sắc".

Theo nghệ nhân Tuấn Tú, mỗi mặt nạ tuồng khi được vẽ đều phải thể hiện rõ tính cách điển hình, tính cách ấy theo nhân vật đồng hành xuyên suốt từ đầu đến cuối vở diễn.

Với nghệ nhân Trường Quang, các nhân vật mặt trắng pha hồng "phe trung" như: Địch Thanh, Tiết Nhơn Quý, Hứa Hớn Văn, thì cũng có mặt trắng "phe nịnh" như Lữ Bố, Lý Thông; có vai mặt "rằn trung" như Lưu Khánh, Trương Phi, thì cũng có mặt "rằn nịnh" như Tạ Ôn Đình, Xích Bảo... "Thầy tôi dạy rất kỹ, phân tích thấu đáo để thấy riêng trong hóa trang mặt tuồng, phạm trù cái đẹp trong mỹ học dân tộc rất phong phú" - nghệ nhân Trường Quang phân tích.

Riêng nghệ nhân Nguyễn Ngọc Linh chuyên tâm nghiên cứu về mặt nạ tuồng. Ông đã có công trình tương đối đầy đủ về lý luận và thống kê 82 mẫu mặt các nhân vật tuồng, các quy ước cơ bản của mặt nạ: Mặt chữ điền là người chính trực, mặt lưỡi cày là kẻ đoản hậu…

Các nghệ nhân vẽ mặt tuồng có cùng suy nghĩ, họ bám nghề không chỉ mưu sinh mà muốn góp phần lưu giữ lại giá trị tinh hoa của nghệ thuật vẽ mặt tuồng.

"Có một số em ban đầu thích thú nhưng rồi thấy tiền đồ nghề này không mấy sáng sủa nên đã ngưng ngang, tôi buồn tiếc lắm" - nghệ sĩ Trường Quang bày tỏ.

Còn nghệ nhân Trường Lộc cho biết ông đang dạy nghề cho con cháu trong nhà. "Trước hết, chỉ mong có người nối nghiệp, còn với số đông để phổ biến nghề này, cần chính sách, lộ trình hỗ trợ của nhà nước thì mới mong giữ gìn, tôn tạo" - nghệ nhân Trường Lộc trăn trở.

"Bây giờ muốn truyền dạy nghề cho giới trẻ nhưng hiếm hoi người theo học tới nơi, tới chốn" - nghệ nhân Nguyễn Ngọc Linh thở dài. 

Giải pháp bảo tồn mặt nạ tuồng

Theo các nghệ nhân, giải pháp đầu tiên cần làm chính là chuẩn hóa những phương pháp vẽ mặt tuồng hiện nay đang bị mai một. "Trước hết làm công tác bảo lưu, sau đó hệ thống một cách khoa học thành giáo trình giảng dạy. Các trường: Đại học Sân khấu Điện ảnh TP HCM, CĐ Văn hóa Nghệ thuật TP HCM; Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang, Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP HCM; các đoàn cải lương xã hội hóa… cần tổ chức các lớp học miễn phí vẽ mặt tuồng. Cứ để thời gian trôi đi, các nghệ nhân không còn đủ sức giảng dạy sẽ mai một bộ môn này" - NSND Đinh Bằng Phi từng nói.

Hội Sân khấu TP HCM cho biết sẽ chuẩn hóa các phương pháp vẽ mặt tuồng. Tôn trọng nền tảng mà các nghệ nhân đã dày công vun đắp, đưa nghệ thuật hát bội từ một hình thức sân khấu dân gian trở thành sân khấu truyền thống mang tính bác học, Hội Sân khấu TP HCM đã tiến hành việc khảo sát, mời các nghệ nhân hát bội có thành tích về vẽ mặt tuồng tham gia; tổ chức hóa số các bài giảng, các bài thực hành và trích đoạn biểu diễn, tiến tới tổ chức các tọa đàm, hội thảo về nghệ thuật hát bội trong thời đại mới cần bảo tồn và phát huy như thế nào cho phù hợp trước nhu cầu khán giả, người học nghề hôm nay.

Bài và ảnh: Thanh Hiệp

Nguồn tin: tcgd theo NLĐ
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Lộ diện ứng viên tạm dẫn đầu các hạng đề cử Mai Vàng 2020

Kết quả ban đầu cũng khiến Ban Tổ chức có phần lo lắng. Vòng đề cử Giải Mai Vàng lần thứ 26-2020 vẫn diễn ra đến hết ngày 30-11. Tổng giải thưởng cho bạn đọc đề cử trúng giải là 40 triệu đồng

 

Trizzie Phương Trinh đón Phi Nhung về Mỹ: "31 năm trước chị ra rước em bằng xương bằng thịt, nay chỉ còn lại là một hũ tro cốt"

Sáng nay 10/10, Trizzie Phương Trinh cùng Wendy Phạm đã túc trực ở sân bay Los Angeles, Mỹ từ sớm để nhận tro cốt cố ca sĩ Phi Nhung.

 

Vĩnh biệt 10 nghệ sĩ ra đi giữa đại dịch Covid-19: Chỉ 2 tháng mà mất mát quá lớn!

Dịch bệnh Covid-19 xuất hiện và làm đảo lộn cuộc sống của hầu hết người dân trên thế giới. Dẫu rằng, chúng ta luôn động viên nhau phải lạc quan, chấp nhận sống chung với dịch nhưng không thể phủ nhận, Covid-19 đã cuốn trôi quá nhiều điều. Trong đó, thứ đáng quý nhất có lẽ chính là mạng sống. Rất nhiều người đã hồi phục sau khi nhiễm Covid-19, nhưng cũng có rất nhiều người không may mắn như thế. Ở showbiz Việt, chỉ trong 2 tháng đã có tận 10 nghệ sĩ ra đi mãi mãi vì Covid-19.

 

Đêm Trung Thu - Vân Tâm

CLVNCOM - Những ngày mùa hạ cuối cùng cũng theo mây bay về núi khi từng cơn gió mát rượi làm rụng rơi những chiếc lá chưa kịp úa vàng. Trăng mười bốn tuy chưa tròn vành nhưng đã sáng soi một khoảng sân và lóng lánh thêm những hạt sương đêm vương trên đám cỏ ướt. Ngày mai là rằm tháng tám, là ngày Tết Trung Thu. Cũng như bao mùa lễ tết, Tết Trung Thu năm nào cũng âm thầm đến và lặng lẽ đi chứ không để lại chút hương sắc gì ngoại trừ mấy cái bánh Trung Thu mang về từ siêu thị bán thực phẩm Á châu. Mấy chục năm xa xứ là những nỗi u hoài của một kiếp đời tạm bợ.

 

30 nghệ sĩ nổi tiếng tham gia MV ca cổ "Sài Gòn, ngày vui trở lại" của NSƯT Hữu Quốc

Chỉ công bố trên mạng xã hội một ngày, MV ca cổ "Sài Gòn, ngày vui trở lại" do NSƯT Hữu Quốc khởi xướng với sự tham gia của 30 nghệ sĩ nổi tiếng đã thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồng mạng.

 

TẢN MẠN VỀ CHUYỆN TỔ NGHIỆP NGHỀ CA HÁT NHÂN NGÀY GIỖ TỔ 11, 12, 13 THÁNG 8 ÂM LỊCH HẰNG NĂM.

Từ thuở nhỏ, đại gia đình nghệ sĩ chúng tôi đã từng được ông bà, cha mẹ, cô cậu, chú dì... theo nghiệp dĩ nghề hát từ cuối thế kỷ Thứ XIX (19)... mãi cho đến ngày hôm nay kể về những tập tục truyền thống cổ xưa trong nghề, trong đó quan trọng nhất nhì... đó là Ngày Giỗ Tổ .

 

NSƯT Thoại Mỹ hội ngộ 4 cô đào tại Mỹ

Sang Mỹ trị bệnh, NSƯT Thoại Mỹ đã giao lưu trực tuyến với khán giả tại Atlanta sáng 23-8 (giờ địa phương) để nói về chương trình "Giỗ Tổ sân khấu". Lần đầu tiên cô hội ngộ với các cô đào: Ngọc Huyền, Phương Hồng Thủy, Thanh Thanh Tâm, Ngọc Đáng…

 

Thực hư chuyện "người nhà thuê chuyên cơ gấp đưa Phi Nhung về Mỹ điều trị Covid-19"

Phía ca sĩ Phi Nhung khẳng định chị vẫn đang được điều trị tích cực tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đã có nhiều tín hiệu khả quan. Thông tin người nhà nữ ca sĩ thuê chuyên cơ gấp đưa chị về Mỹ điều trị Covid-19 chỉ là "tin vịt".

 

Hỗ trợ nghệ sĩ trẻ giữ lửa nghề

Khi dịch Covid-19 bùng phát, nhiều sân khấu đóng cửa, đời sống của nghệ sĩ trẻ tại các đơn vị nghệ thuật xã hội hóa gặp nhiều khó khăn, cần được hỗ trợ kịp thời

 

Nghệ sĩ Bạch Mai cả đời tận hiến

Thông tin nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai qua đời do đột quỵ đã khiến khán giả mộ điệu sân khấu cải lương tuồng cổ và nghệ sĩ đồng nghiệp bàng hoàng và thương xót

 

Nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai qua đời sau thời gian điều trị Covid-19

Gia đình đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long vừa báo tin nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai đã qua đời sau thời gian điều trị bệnh Covid-19, thọ 73 tuổi

 

NSND Thanh Nam: Lời khen, chê của khán giả quan trọng lắm!

Ông luôn nói đời nghệ sĩ có ăn cơm Tổ mới hiểu hết nỗi niềm và tiết lộ sau đại dịch Covid-19 sẽ góp sức thúc đẩy sàn diễn cải lương sáng đèn

 

NSƯT Ngọc Khanh: Có con nước nào chảy ngược dòng sông

Định mệnh có lẽ đã được chọn cho Khanh từ ngày cô bé bò đến tay cha. Có con nước nào chảy ngược dòng sông. Và nếu không phải Khanh, thì ai sẽ là người gầy dựng Đoàn nghệ thuật hát bội tuồng cổ Ngọc Khanh - đã hoạt động từ năm 1990 cho đến bây giờ.

 

Sân khấu phải mang hơi thở cuộc sống

Khi kịch bản về đề tài hôn nhân, gia đình không còn đi vào lối mòn do cách viết, cách bố cục và tư duy dễ dãi như trước, sẽ là tiền đề để các đạo diễn hào hứng tiếp tục chinh phục đề tài này trên sân khấu

 

Nghệ sĩ Giang Còi muốn được an táng cùng tràng pháo tay của những người yêu mến

Tang lễ nghệ sĩ Lê Hồng Giang (nghệ danh Giang Còi) được tổ chức trong sáng 5-8 với quy mô gia đình, chỉ có người thân

 

NSƯT - nhạc sĩ Khải Hoàn qua đời - Ca sĩ Phi Hải qua đời ở tuổi 50

Anh Nguyễn Bảo, con trai NSƯT - nhạc sĩ Khải Hoàn, cho biết cha anh đã qua đời lúc 1 giờ ngày 31-7 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, thọ 68 tuổi.