03:11 PST Thứ năm, 27/02/2020
trang music

Menu

Tin ngẫu nhiên

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 107

Máy chủ tìm kiếm : 24

Khách viếng thăm : 83


Hôm nayHôm nay : 3557

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 518035

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 22732923

Trang nhất » Tin Tức » Gìn Vàng Giữ Ngọc

Người “ru lại câu hò” Đồng Tháp

Đăng lúc: Thứ tư - 17/01/2018 13:11 - Đã xem: 1474
ho

ho

Hò Đồng Tháp là một trong những điệu hò nổi tiếng ở Nam bộ từ trăm năm trước. Trải qua năm tháng, hò Đồng Tháp lùi dần vào ký ức, đến nỗi nhiều người dân đất Sen Hồng còn không tin có điệu hò ấy trên xứ sở mình. Vậy mà nhạc sĩ Cao Văn Lý, nguyên giảng viên Nhạc viện TP Hồ Chí Minh, ở tuổi xế chiều vẫn miệt mài sưu tầm, ký âm và truyền dạy hò Đồng Tháp. Điệu hò được “ru lại” và một di sản của Đồng Tháp đã hồi sinh.

Từ giọng hò của người xa xứ

Nhạc sĩ Cao Văn Lý
Nhạc sĩ Cao Văn Lý

Nhạc sĩ Cao Văn Lý đã bước qua tuổi 82 nhưng vẫn rất minh mẫn và vẫn rất hay hò, hát dân ca. Đó là mạch nguồn xúc cảm bất tận trong tâm hồn người con gốc Hồng Ngự- Đồng Tháp này. Ông kể, cha ông là nghệ nhân nhạc lễ, mẹ là nghệ nhân ca tài tử. Có lẽ vì vậy mà từ nhỏ ông đã được nuôi nấng bằng những cung điệu bổng trầm. 12 tuổi, nhạc sĩ Cao Văn Lý tham gia đội văn nghệ phục vụ kháng chiến “Đàn chim Việt”, tỉnh Long Châu Sa. 6 năm sau, ông tập kết ra Bắc, theo học tại Học viện Âm nhạc Hà Nội và sau đó được cử sang học tiếp tại Viện Âm nhạc quốc gia Tchaikovsky (Liên Xô).

Có một kỷ niệm hơn 60 năm qua nhưng nhạc sĩ Cao Văn Lý chẳng thể nào quên và xem đó là mối lương duyên đưa ông đến với điệu hò Đồng Tháp. Đó là năm 1957, nước nhà không tổng tuyển cử được, không thống nhất được, Đoàn Văn công của tỉnh Long Châu Sa đang ở trên đất Bắc không thể trở về quê hương. Bữa nọ, nghệ sĩ Kim Nhụy hò Đồng Tháp cho mọi người nghe. Câu hò như vầy:

“Giọt lệ chia ly trĩu nặng lòng người chiến sĩ
Buổi trùng phùng ta giữ kỹ trong tim
Dù cho đá nổi mây chìm
Đố ai ngăn được cánh chim về đàn”

Bộ đội nghe xong không vỗ tay mà khóc! Khóc vì nhớ quê hương, nhớ Đồng Tháp Mười và có một hoài bão lớn nhất là ôm súng về giải phóng quê hương. “Sinh ra ở Đồng Tháp, đã từng nghe giọng hò quê hương nhưng chưa bao giờ tôi thấy điệu hò Đồng Tháp hay như thế. Bởi đó là người xa xứ nghe điệu hò quê hương, thấy như hết thảy bà con, xứ sở đang trước mặt mình vậy”- nhạc sĩ Cao Văn Lý kể. Và giọng hò của nghệ sĩ Kim Nhụy khiến ông nuôi một tâm nguyện lớn, đó là khôi phục và làm thăng hoa điệu hò quê nhà.

Cũng cần nói thêm, nghệ sĩ Kim Nhụy được mệnh danh là “người hò Đồng Tháp hay nhất thế kỷ XX”. Đĩa than ghi âm giọng hò của bà vào năm 1957 được cố Giáo sư Trần Văn Khê giới thiệu ở 67 quốc gia, vùng lãnh thổ trong sự ngưỡng vọng của bạn bè thế giới.

Vẽ chân dung hò Đồng Tháp

Sau ngày đất nước thống nhất, nhạc sĩ Cao Văn Lý về miền Nam, giảng dạy âm nhạc. Dù học nhạc Tây phương nhưng những điệu hò sông nước ngọt ngào, những bài dân ca đậm tình xứ sở vẫn ngân vang trong lòng người con Đồng Tháp.

Và rồi, như một mối “duyên trời định”, trong một buổi họp mặt đồng hương ở Hồng Ngự Tết Nguyên đán 2007, ông được một vị lãnh đạo của tỉnh Đồng Tháp mời về khôi phục điệu hò Đồng Tháp. Ông bằng lòng ngay với cả sự trân trọng và hoài bão lớn. Công trình nghiên cứu khoa học “Sưu tầm, nghiên cứu và phục hồi điệu hò Đồng Tháp” được ông bắt tay thực hiện, gồm 3 phần: sưu tầm, nghiên cứu và phục hồi. Trong đó, cái khó nhất là những đợt điền dã, sưu tầm bởi trong thời “gạo châu củi quê”, mấy ai còn hò. Người rành về hò Đồng Tháp thì hoặc đã già yếu, hoặc đã qua đời.

Kỷ niệm mà nhạc sĩ Cao Văn Lý nhớ hoài là trong lần ghi âm giọng hò của cụ Bùi Thị Hiệp (Sáu Hiệp, ở Tháp Mười- Đồng Tháp), lúc ấy đã 91 tuổi. Do sức khỏe cụ Sáu đã yếu không thể hò nên ông phải hò cho bà nghe, khi nào đúng thì ông ký âm lại. Hò cả một buổi mà cụ vẫn lắc đầu ngoay ngoáy vì chưa đúng lòng mình. Hò lần cuối khi trời đã tối mịt, tổng hợp những góp ý của cụ, ông cất giọng ngân vang. Cụ Sáu gật đầu mừng rỡ: “Vậy là phải rồi!”.

 

Nghệ nhân trình diễn hò Đồng Tháp.

Nghệ nhân trình diễn hò Đồng Tháp.

 

Hò Đồng Tháp có thời như “bóng không hình”, đến nỗi những người làm văn hóa cũng không tin có điệu hò này. Nhạc sĩ Cao Văn Lý thì quyết chứng minh quê mình có một làn điệu dân ca đẹp đẽ, tinh khôi như những đóa sen hồng. Thực hiện đề tài khi tuổi đã “cổ lai hy” nhưng ông vẫn rong ruổi khắp các địa phương của Đồng Tháp, vẫn lặn lội đến với bưng biền, với ruộng đồng để nghe bà con hò rồi ký âm, lưu giữ. Đêm về, ông lại miệt mài bên những tài liệu sưu tầm, cố công phân biệt hò Đồng Tháp với hò Cần Thơ, hò Bến Tre… hầu khẳng định nét riêng có của quê hương mình. Nhạc sĩ Cao Văn Lý vẫn hay lý giải: hò Đồng Tháp không bới móc, đả phá ai mà toàn nói chuyện nhân nghĩa ở đời, chuyện quê hương xứ sở. Điều đó làm nên sức sống của những câu hò.

Vậy là chân dung điệu hò Đồng Tháp đã thành hình với một diện mạo tuy xưa cũ mà vẫn thanh tân. Điều còn lại là làm sao để thổi hồn vào bức chân dung không hồn ấy. Đó là câu chuyện truyền nghề và truyền lửa…

Ru lại câu hò

Sau khi sưu tầm, nghiên cứu, nhạc sĩ Cao Văn Lý đã phối hợp cùng Sở Văn hóa- Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp mở nhiều lớp tập huấn về điệu hò Đồng Tháp. Lần đầu tiên trong lịch sử của điệu hò trăm năm này, có một lớp dạy hò mà người dạy là ông giáo đã ngoài 70. Những học viên, có người là công chức, giáo viên, có người là diễn viên quần chúng; người 40- 50 tuổi, người tuổi đôi mươi… đều bị quyến rũ bởi giọng hò nhặt khoan, trầm bổng và bởi tâm huyết người thầy.

Những “hạt giống” mà thầy Lý gieo đã “nảy mầm” xanh tốt. Anh Trần Trọng Hữu- Trưởng Ban Tuyên huấn Tỉnh Đoàn Đồng Tháp- là một ví dụ. Những ngày đầu tham gia lớp tập huấn, anh Hữu còn chẳng dám hò, vậy mà sau đó, anh đã tự tin cất giọng hò của quê mình. Giờ đây, hò Đồng Tháp như là một “đặc sản” để anh Hữu “đãi” bạn phương xa. “Được giới thiệu hò Đồng Tháp cho nhiều người, tôi vui lắm. Đó là vẻ đẹp của quê hương mình”- anh Hữu tâm sự.

Còn với Cẩm Nhung- diễn viên Đoàn Văn công tỉnh Đồng Tháp thì mãi mãi không bao giờ quên công lao của nhạc sĩ Cao Văn Lý. Bởi khi ông đi tìm những nhân tố có thể hò Đồng Tháp thì cô chỉ là cán bộ xã hướng dẫn đoàn. Rồi được nhạc sĩ chăm bồi, cô đã trưởng thành rất nhanh, đoạt luôn 3 huy chương vàng về hò Đồng Tháp tại Liên hoan Dân ca Việt Nam vào các năm: 2011, 2013 và 2015. Đặc biệt, sau những cuộc thi này, Cẩm Nhung đã được nhận vào biên chế của Đoàn Văn công tỉnh Đồng Tháp. Nghệ sĩ Cẩm Nhung nói: “Thầy dạy hò, dạy tâm thế của một người hò và dạy luôn tình yêu quê hương xứ sở cho chúng tôi qua những điệu hò. Tôi nhớ ơn Thầy nhiều lắm!”.

Từ đề án của nhạc sĩ Cao Văn Lý, điệu hò Đồng Tháp đã vang xa hơn thế. Hò Đồng Tháp có mặt tại Liên hoan Dân ca Việt Nam năm 2011, sau hơn 50 năm “xuất ngoại” đến “xứ sở của những lãng quên”. Tiết mục hò Đồng Tháp đoạt luôn giải A với số điểm tuyệt đối. Rồi liên tục những kỳ liên hoan tiếp theo, hò Đồng Tháp luôn là “đối thủ đáng gờm” trên sàn diễn. Anh Trương Chí Dũng, một nghệ sĩ hò Đồng Tháp từng đoạt giải A tại Liên hoan Dân ca Việt Nam 2015 kể: “Khi tiết mục hò Đồng Tháp được công bố giải A, tôi gọi điện cho thầy. Thầy reo lên trong điện thoại và rưng rưng chúc mừng”.

Thạc sĩ Nguyễn Bích Hằng- giảng viên Trường Đại học Đồng Tháp, đến với điệu hò này trong một dịp tình cờ và rồi cô đã chọn đề tài “Hò ở Đồng Tháp và việc truyền dạy cho sinh viên ngành sư phạm âm nhạc” để tốt nghiệp bậc Cao học. Thạc sĩ Nguyễn Bích Hằng nói rằng, càng nghiên cứu về hò, cô càng bị cuốn hút.

Hò Đồng Tháp đã được UBND tỉnh đệ trình hồ sơ đề nghị Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào danh mục Di sản Văn hóa phi vật thể quốc gia. Ông Nguyễn Ngọc Thương, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đồng Tháp, khẳng định công lao của nhạc sĩ Cao Văn Lý trong việc làm sống dậy điệu hò xứ sở và cho biết: “Địa phương gắn hò Đồng Tháp qua nhiều liên hoan văn hóa, văn nghệ để tìm những nghệ nhân tiếp tục kế thừa sự nghiệp của thầy Lý. Đến nay, toàn tỉnh Đồng Tháp có hơn 300 người có thể hò và viết lời mới cho hò Đồng Tháp, mang lại sức sống cho điệu hò xưa”.

*   *   *

Điệu hò xưa đã được “ru lại” bằng tâm hồn và tâm huyết của một nhạc sĩ nặng lòng quê hương. Để hôm nay về lại đất Sen Hồng, lại nghe vẳng xa giọng hò dìu dặt, say lòng.


Huỳnh-Thông


Nguồn tin: tcgd theo BCT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Hát chầu, cúng đình bết bát vì dịch Covid-19

Tại cuộc họp của Ban Chấp hành Hội Sân khấu TP HCM ngày 15-2, NSƯT Kim Tử Long cho hay dịch Covid-19 khiến mùa hát chầu, cúng đình mất hàng tỉ đồng.

 

NSƯT Tú Sương, đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn qua "Miền ký ức"

Chương trình "Miền ký ức" do HTV tổ chức sẽ phát sóng 9 giờ sáng chủ nhật 16-2 trên HTV 9. NSƯT Tú Sương và đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn đậm nét qua dòng lịch sử được tái hiện trên sân khấu

 

NSƯT Cẩm Tiên: "Ca vọng cổ hơi dài phá nát kịch bản"

Tối 12-2, trong chương trình giao lưu với khán giả do Đài truyền hình TP HCM tổ chức, NSƯT Cẩm Tiên đã trải lòng về những trăn trở đối với nghề

 

Về miền Tây, nghe chuyện đờn ca Trăm năm "Dạ cổ hoài lang"

Trong câu chuyện nhận diện miền Tây, có rất nhiều dấu chỉ được đưa ra: sự bộc trực, khí khái mà dễ thương của cư dân miền sông nước; những mảnh vườn cây trái oằn sai; con kinh, con rạch mát lành… Và hẳn là rất thiếu sót, nếu không nhắc đến đờn ca tài tử.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga xúc động hội ngộ NSND Diệp Lang

Kịp có mặt tại Mỹ để phục vụ khán giả kiều bào đón Tết Canh Tý, nghệ sĩ (NS) Hồng Nga cho biết bà xúc động khi gặp lại NSND Diệp Lang tại thành phố San Diego, tiểu bang California – Mỹ.

 

Nghệ sĩ Tú Trinh trở lại với phim truyền hình sau 10 năm

Sáng 6-2, nghệ sĩ Bích Thủy đã bấm máy bộ phim truyền hình dài 20 tập do Đài PT-TH Long An thực hiện với tên gọi "Về quê". Sau gần 10 năm vắng bóng, nghệ sĩ Tú Trinh đã quay lại phim truyền hình và hào hứng với vai diễn bà mẹ trong bộ phim nói về tình làng nghĩa xóm này

 

Tiếc thương Chiêu Hùng - nghệ sĩ tài hoa, lận đận

Nhiều nghệ sĩ kể rằng nghệ sĩ Chiêu Hùng có sắc vóc đẹp, ca diễn duyên dáng nhưng lận đận và kém may mắn. Cuộc đời ông từng gặp đại nạn khi con gái 11 tuổi qua đời.

 

NSƯT Thoại Mỹ kêu gọi giúp đỡ NSƯT Chiêu Hùng

Sáng mùng 8 Tết, NSƯT Thoại Mỹ đã kêu gọi trên trang cá nhân việc cứu giúp NSƯT Chiêu Hùng đang lâm tình trạng nguy kịch.

 

NSND Minh Vương, NSND Ngọc Giàu kể chuyện vui về chuột

Nói đến loài chuột, người ta thường nghĩ ngay đến những tội ác tày trời của chúng như phá hoại mùa màng, truyền dịch bệnh gây hại cho con người.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga: Tết gặp nhau, gặp nhau là Tết

Mùa Tết là mùa chạy show của nghệ sĩ nhưng với nghệ sĩ Hồng Nga, bà thực hiện những chuyến du xuân đầy ý nghĩa trong những ngày ăn Tết sớm.

 

Thoại Mỹ, Võ Minh Lâm "vui xuân không quạo"

Cặp nghệ sĩ vừa đoạt giải Mai Vàng hạng mục nam nữ diễn viên sân khấu là Thoại Mỹ và Võ Minh Lâm đã cho ra mắt MV "Vui xuân không quạo".

 

Tết chuột, cải lương sung mãn!

Trong sinh hoạt nghệ thuật ở miền Nam, đã có giai đoạn cải lương có sức hút mạnh mẽ đối với công chúng. Theo các nhà chuyên môn, tính từ xuân Giáp Tý 1984, là năm sàn diễn cải lương sung mãn nhất khi các đoàn hát thường xuyên sáng đèn, dư âm nhiều vở diễn lan tỏa rất lâu trong lòng công chúng.

 

Cải lương rộn ràng nghinh Xuân

Sàn diễn cải lương có 6 vở diễn và 2 chương trình hứa hẹn mang lại cảm xúc cho khán giả trong những ngày vui Xuân Canh Tý tại TP HCM

 

Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - quán quân Bông lúa vàng 2019

Chiều 11-1, Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM tổ chức gala chung kết và trao giải cuộc thi Bông lúa vàng 2019 tại Nhà hát VOH. Sau 25 năm tổ chức, đây là lần đầu cuộc thi tổ chức nhiều điểm thi trên cả nước để xét tuyển thí sinh.

 

Tìm "Hồn thơ ngọc", NSƯT Thanh Thanh Tâm về nước hội ngộ tác giả Lê Duy Hạnh

Sáng 18-1, NSƯT Thanh Thanh Tâm đã đến thăm tác giả Lê Duy Hạnh sau gần 10 năm chị rời xa quê nhà. Ngôi sao sân khấu từng đoạt Giải Mai Vàng này đã trải lòng về dự án dàn dựng cải lương tại Mỹ.

 

TIẾNG CA THỔN THỨC MỸ CHÂU

CLVNCOM - Thật không khó nhận ra chất tự sự qua các bài ca , các tuồng của nghệ sĩ Mỹ Châu, vì thế không biết bao nhiều bài báo,bình luận về tính tự sự này.