12:34 PDT Thứ bảy, 30/05/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 69

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 67


Hôm nayHôm nay : 9053

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 612036

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 24715825

Trang nhất » Tin Tức » Gìn Vàng Giữ Ngọc

45 năm sân khấu cải lương

45 năm sân khấu cải lương

Đối với các nghệ sĩ thế hệ vàng của cải lương, 45 năm qua thật sự là những mùa nắng ấm, niềm tự hào lớn để họ đồng hành đầy trách nhiệm với thế hệ trẻ

Xem tiếp...

Về miền Tây, nghe chuyện đờn ca Trăm năm "Dạ cổ hoài lang"

Đăng lúc: Chủ nhật - 09/02/2020 14:02 - Đã xem: 415
HL

HL

Trong câu chuyện nhận diện miền Tây, có rất nhiều dấu chỉ được đưa ra: sự bộc trực, khí khái mà dễ thương của cư dân miền sông nước; những mảnh vườn cây trái oằn sai; con kinh, con rạch mát lành… Và hẳn là rất thiếu sót, nếu không nhắc đến đờn ca tài tử.
Trải trăm năm, đờn ca tài tử là tiếng lòng, là niềm vui nỗi buồn của người miền Tây. Mỗi bài bản, nhịp phách chất chứa một câu chuyện, nhân văn và thấm đượm nghĩa tình. Về miền Tây nghe “Dạ cổ hoài lang” để cảm khái “duyên sắt cầm” đằm sâu. Về miền Tây để nghe tiếng đờn của lão nhạc sư tuổi đời hơn một thế kỷ mà ngẫm hoài câu “muối mặn gừng cay”. Và cả những em thơ sáng trong ca vang câu hát quê mình bằng niềm khát vọng, tự hào.

Đờn ca tài tử nuôi nấng tâm hồn người miền Tây.

Trăm năm "Dạ cổ hoài lang"

Đêm Rằm tháng Chạp, mấy lão nông ở “cánh đồng chó ngáp” xứ Bạc Liêu cầm cây đờn kìm so dây nắn phím rồi cất giọng “Dạ cổ hoài lang”. Mùi mẫn, bổng trầm, tiếng đờn như rót xuống sông quê cùng ánh trăng vàng sóng nước. Với người Bạc Liêu, “Dạ cổ hoài lang” là báu vật xứ sở, là khúc nhạc tình thương hoài không dứt. Trăm năm vẫn vậy!

 

Nghệ nhân Ngọc Cần, “nữ cầm” có tiếng xứ Bạc Liêu, từ thuở vào nghề vẫn chọn cây đờn kìm làm bạn. Với chị, đờn bản “Dạ cổ hoài lang” thì tiếng đờn kìm mới “tải” nổi: sắc bén từng cung bổng, lắng đọng mỗi cung trầm. Người Bạc Liêu vẫn nói, tiếng đờn kìm và bản “Dạ cổ hoài lang” là cặp đôi “duyên sắt cầm đừng lợt phai”, như lời ca của bác Sáu Lầu.
5 năm trước ở xứ Bạc Liêu, Giáo sư Trần Văn Khê ngồi xe lăn đến bên mộ phần bác Sáu Lầu chấp tay chào tiền bối rồi ân cần nói với các bạn trẻ về vẻ đẹp của “Dạ cổ hoài lang”. Ông nói, mấy ngày lưu lại Bạc Liêu, đi đâu cũng nghe “Từ là từ phu tướng”, không khí và không gian Dạ cổ đằm sâu trong mỗi con đường, con người xứ sở này. Điều đó làm nên tự hào quê hương, cao hơn nữa là tự hào đất nước, truyền thống tổ tiên. Với “Dạ cổ hoài lang”, Giáo sư Trần Văn Khê cho rằng có mấy chỗ giống nét nhạc của bản “Hành vân”, nhưng không đơn giản như “Hành vân” mà cũng không dài như “Tứ đại” và những bản Oán trong đờn ca tài tử, lại mang hơi của giọng ru em miền Nam nên dễ đi vào lòng người.

 

 

 Bạc Liêu tự hào về hành trình 100 năm “Dạ cổ hoài lang”.

Nói vậy để thấy rằng, trăm năm rồi “Dạ cổ hoài lang” vẫn giữ nguyên nét đẹp và được người đời sau xem là báu vật di sản đờn ca. Nỗi lòng của một người giờ là tiếng lòng của triệu người. Chuyện rằng, vào đêm Rằm tháng Tám năm 1919, đau lòng trước cảnh vợ chồng chia lìa vì định kiến “tam niên vô tử bất thành thê”, cố nhạc sĩ Cao Văn Lầu đã viết nên “Dạ cổ hoài lang”. Bài ca nhanh chóng lan truyền vì nét đẹp trong nhạc điệu và ca từ. Từ bản gốc nhịp đôi, các thế hệ nhạc sĩ tiếp theo đã phát triển bằng cách nhân đôi nhịp, lên 4, 8, 16 và trở thành bản vọng cổ nhịp 32 trứ danh bây giờ. Mở nhịp như mở rộng ân tình, bài Dạ cổ, câu vọng cổ cứ vậy mà da diết, miên man, trở thành một phần tâm hồn người Nam bộ. Soạn giả Lê Duy Hạnh từng chia sẻ rằng: “Nói đến vọng cổ, người ta nhớ ngay đến bản “Dạ cổ hoài lang”, không chỉ vì “Dạ cổ hoài lang” là cái gốc của quá khứ mà còn vì mang dấu ấn trong bản vọng cổ hiện nay”.

Sinh thời, Giáo sư Trần Văn Khê ca ngợi: “Trong cổ nhạc Việt Nam, chưa có bài bản nào được như bản “Dạ cổ hoài lang” biến thành bài vọng cổ, từ sáng tác cá nhân đã biến thành sáng tác tập thể…”. Tờ Dân Quyền số ra ngày 21-11-1963, xuất bản tại Sài Gòn, có đăng “Tâm thơ của ông Sáu Lầu tức Cao Văn Lầu” gởi cho ký giả, văn nhân, nhạc sư, nhạc sĩ và khán giả với tựa đề giống như lời nhận định của cố Giáo sư Trần Văn Khê: “Bản vọng cổ ngày nay là đứa con chung của quý vị”. Bác Sáu Lầu cho rằng, bài vọng cổ từ nhịp đôi đã đổi đến nhịp 32 mỗi câu là nhờ công sửa đổi của quý vị nhạc sư, nhạc sĩ, soạn giả để trở thành đứa con tinh thần chung. “Tôi xin giao đứa con ấy cho quý vị thương nó mà giữ giùm, đừng để nó biến thành đứa con hoang mất hết căn gốc về nhịp điệu và lối ca” - bác Sáu Lầu gởi gắm.

 

 

 Đờn ca tài tử trên quê hương “Dạ cổ hoài lang”.

Một tư liệu nữa mà chúng tôi tin rằng không nhiều người biết được. Nhà văn Vũ Trọng Phụng - “Vua phóng sự Bắc kỳ” nổi danh với những tác phẩm văn chương để đời “Số đỏ”, “Giông tố”, “Vỡ đê” - vào năm 1930, khi ấy mới 18 tuổi, đã mê đắm bản “Dạ cổ hoài lang” (thời điểm này ra đời mới 11 năm). Trên tờ Phụ Nữ Tân Văn số 62, ra ngày 21-7-1930, có cho in hai sáng tác của Vũ Trọng Phụng là bài “Người đi…” với chú thích rõ ràng “Bài ca điệu VỌNG - CỔ - HOÀI LANG” (thời điểm này bản “Dạ cổ hoài lang” đã phát triển lên nhịp Tư, được gọi là “Vọng cổ hoài lang”) và bài “Kẻ ở…” theo điệu Tây Thi. “Người đi” được nhà văn Vũ Trọng Phụng mở đầu: “Tiếng đàn canh khuya thánh thót. Khiến cho khách  phiêu lưu xúc cảm bao tình!”. Câu chuyện kỳ thú này cho thấy sức hút bản “Dạ cổ hoài lang” lớn đến nhường nào.

Cuối năm về lại Bạc Liêu, được nghe bài Dạ cổ, được nghe người Bạc Liêu nói về bài Dạ cổ bằng tất cả tự hào và lời mời đầy ý vị của bà Lâm Thị Sang, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bạc Liêu: “Trong những ngày lưu lại Bạc Liêu, du khách dành chút thời gian để nghe lại “Dạ cổ hoài lang”, để cảm cái tình của “Dạ cổ hoài lang”, để chúng ta thấy sức sống của bài ca này suốt 100 năm qua”. Một thế kỷ ấy được người Bạc Liêu gọi là “hành trình thấm đẫm nhân văn” - hành trình của lòng mộ điệu, tài hoa và tình nghĩa. 100 năm làm nên “Dạ cổ hoài lang” muôn hình vạn trạng, trở thành bài ca vua trên sân khấu cải lương, vào nhạc, sân khấu, phim ảnh với những cảm thức thẩm mỹ, sáng tạo. 

 

 

Đờn ca tài tử - tiếng lòng người phương Nam.

Cũng vì vẻ đẹp ấy mà tôi lại về Gành Hào, đêm ngồi trên chiếc ghe chài neo trên bến sông để nghe tài tử ca “Dạ cổ hoài lang”. Trăng Gành Hào đẹp lắm! Thu Thắm, cô gái tài tử miền biển Gành Hào, nhỏ nhẹ: “Cho em ca bài “Đêm Gành Hào nghe điệu Hoài lang”, ba em đờn kìm”. Nói rồi, Thắm cất giọng mặn mòi: “Gành Hào ơi, nửa đêm ai hát lên câu Hoài lang. Vầng trăng nghiêng xuống trên vạt rừng tràm. Xề u xế u liu phạn, dây tơ đàn kìm buông thiết tha”.
“Dạ cổ hoài lang” là thế đó, trăm năm đã giữ, xin gởi lại ngàn năm!

Bài, ảnh: DUY KHÔ


Nguồn tin: tcgd theo NLĐ
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

45 năm sân khấu cải lương

Đối với các nghệ sĩ thế hệ vàng của cải lương, 45 năm qua thật sự là những mùa nắng ấm, niềm tự hào lớn để họ đồng hành đầy trách nhiệm với thế hệ trẻ

 

Nghệ sĩ xót xa khi nhìn thấy gương mặt ca sĩ Hồng Ngọc

Rạng sáng nay, 23-5, ca sĩ Hồng Ngọc bất ngờ chia sẻ hình ảnh gương mặt bị phỏng nặng của mình khiến nhiều người không khỏi xót xa

 

Sân khấu kịch giảm giá vé để hút khách - Sân khấu sáng đèn trở lại, nghệ sĩ rộn ràng trên sàn tập

Sau thời gian tạm ngưng hoạt động, từ ngày 21-5, Sân khấu Kịch IDECAF đã sáng đèn trở lại với vở "Mưu bà Tú". Ông bầu Huỳnh Anh Tuấn cho biết lực vé bán khả quan khi sân khấu này quyết định giảm 30% giá vé. Từ hiệu ứng này, một số sân khấu kịch đã giảm giá đồng loạt để hút khán giả.

 

Nghệ sĩ "khóc" nhà báo Tần Nguyên

Tối 20-5, NSND Lệ Thủy và nhiều nghệ sĩ đã đến thắp hương tiễn biệt nhà báo Tần Nguyên – ký giả kịch trường thân thuộc với giới sân khấu, thành viên của Ban liên lạc Tổ chức phong trào "Ký giả ăn mày", Phó Ban Ái hữu Hội Sân khấu TP HCM.

 

NSND Bạch Tuyết: Sợ cũ với mình và khán giả

"Tôi luôn sống và làm việc như chỉ còn một ngày cuối cùng trong đời" - NSND Bạch Tuyết bày tỏ và cho biết bà luôn xác định mục tiêu phải làm mới mình liên tục

 

Diễn viên hài Hiếu Hiền, cứ nghe vọng cổ là tôi nhớ mẹ

Tối 15-5, HTV tổ chức chương trình giao lưu với diễn viên hài Hiếu Hiền trong chương trình sân khấu với khán giả trẻ. Anh đã tâm sự trong nước mắt khi nói về mẹ - cố nghệ sĩ Kim Ngọc.

 

Con gái soạn giả Hoa Phượng sáng tác cải lương về Covid-19 tại Đức

Nữ soạn giả Lương Nhứt Nương, con gái cố soạn giả tài danh Hoa Phượng, đang sinh sống tại thành phố Munich – Đức đã gửi tặng bạn đọc Báo Người Lao Động MV cải lương "Chuyện khu cách ly" do chị sáng tác.

 

Cải lương tuồng cổ gian nan truyền nghề

Mô hình đào tạo xã hội hóa nghệ thuật truyền thống rất cần sự tiếp sức của nhà nước

 

Nghệ sĩ trải lòng về "Ngày của mẹ"

Ngày của mẹ (10-5) năm nay, rất nhiều nghệ sĩ đã tri ân đấng sinh thành. Câu "Với mẹ, ngày nào cũng là "ngày của con" đã nói lên những cảm xúc khó tả về sự hy sinh thầm lặng và tình yêu của mẹ dành cho họ.

 

Vĩnh biệt nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển

Nhạc sĩ Vũ Đức Sao Biển đã trút hơi thở cuối cùng vào 23 giờ 25 phút ngày 6-5 tại tư gia ở TP HCM do căn bệnh ung thư vòm họng.

 

NSƯT Kim Tiểu Long lên tiếng khi "fan ảo" soi giới tính

NSƯT Kim Tiểu Long đã phản ứng trước nhiều tin đồn nghi ngờ về giới tính, điều mà anh cho là làm tổn thương đến gia đình mình.

 

Soạn giả Huỳnh Vũ qua đời, hưởng thọ 68 tuổi

Lúc 11 giờ ngày 1-5, các nghệ sĩ và người mộ điệu tiễn biệt tác giả Huỳnh Vũ về nơi an nghỉ cuối cùng tại An Giang. Ông qua đời lúc 15 giờ 50 ngày 29-4 do bệnh chấn thương sọ não để lại di chứng gây ứ nước trong não và bẹnh tiểu đường, hưởng thọ 68 tuổi.

 

"Bao Công" Linh Trung dốc sức cho cải lương 60 phút

Nghệ sĩ Linh Trung sau thành công với nhân vật Bao Công trong vở cải lương tuồng cổ "Bao Công sát thủ hoa hồng" đã bắt tay vào sáng tác kịch bản cho chương trình cải lương 60 phút của HTV.

 

"Bà chúa Tuồng" NSND Đàm Liên qua đời, thọ 77 tuổi

Theo tin từ NSND Lê Tiến Thọ, sân khấu tuồng Việt Nam vừa mất đi một nữ nghệ sĩ tài hoa, đó là NSND Đàm Liên. Bà trút hơi thở cuối cùng lúc 9 giờ 40 ngày 25-4, hưởng thọ 77 tuổi.

 

Mai Thế Hiệp: Thức tỉnh đam mê nghệ thuật sau phút "sinh tử"

"Nếu được chọn lại, tôi vẫn quyết theo nghệ thuật" là thông điệp mà diễn viên - đạo diễn - nhà sản xuất phim Mai Thế Hiệp đã mang đến trong chương trình "Khoảnh khắc cuộc đời".

 

Nghệ sĩ Bạch Long dồn sức cho "Đồng ấu" sau đại dịch

Khi nhận được thông tin TP HCM nới lỏng cách ly xã hội, dù chưa biết sân khấu sẽ được mở cửa trở lại lúc nào nhưng nghệ sĩ Bạch Long đã chuẩn bị cho sự trở lại của "Đồng ấu" mang tên anh.