13:14 PDT Thứ hai, 30/03/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 58

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 57


Hôm nayHôm nay : 13568

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 582620

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 23376674

Trang nhất » Tin Tức » Hậu Trường Sân Khấu

Lễ tang danh ca Thái Thanh sẽ được livestream

Lễ tang danh ca Thái Thanh sẽ được livestream

Gia đình danh ca Thái Thanh quyết định tổ chức livestream lễ tang của bà để người hâm mộ chia buồn với gia quyến và cùng nhau đưa tiễn bà đến nơi an nghỉ cuối cùng

Xem tiếp...

Chuyện ly kỳ về tổ nghề sân khấu

Đăng lúc: Thứ năm - 29/08/2013 10:24 - Đã xem: 3503
Chuyện ly kỳ về tổ nghề sân khấu

Chuyện ly kỳ về tổ nghề sân khấu


Hàng năm, cứ vào ngày 11-12/8 Âm lịch thì những người làm nghề sân khấu (đặc biệt phía Nam) tổ chức giỗ tổ nghề rất trang trọng, thành kính. Từ năm 2010, Việt Nam đã chính thức lấy ngày 12/8 Âm lịch làm Ngày Sân khấu VN, nâng hoạt động này lên một tầm cao mới. Trong ngày này, một số sân khấu nhà nước ở miền Trung và miền Bắc cũng đã khôi phục nét văn hóa giỗ tổ nghề truyền thống.
Giới làm sân khấu ở phía Nam hiện nay phần đông tin rằng nếu không kính tổ nghiệp thì sẽ làm ăn không ra, hoặc sẽ gặp lận đận. Điều này ngẫu nhiên đúng với những nghệ sĩ hoặc sân khấu lơ là, coi thường điều này, họ hay thất bại; vì thiếu căn cứ để kết luận nên xin miễn nêu tên ở đây. Những cụm từ cửa miệng cũng chỉ rõ điều này: “tổ độ” - dùng chỉ những nghệ sĩ thành tâm và thành công với nghề; “tổ trác” - thiếu nghiêm túc, thất bại, vô duyên; “tổ phạt” - vì hỗn láo, xấc xược với đồng nghiệp, khán giả mà bị vạ thân; “tổ lấy nghề” - phải bỏ nghề làm việc khác, dù trong lòng vẫn thích; “tổ hành” - phải đi ăn xin, điên loạn, phạm tội…

Nhiều tương truyền khác nhau

Có nhiều truyền thuyết về nguồn gốc giỗ tổ sân khấu mà được nhắc đến nhiều nhất là truyền thuyết về “Hai ông hoàng mê hát”. Trên bàn thờ tổ hát bội có thờ tượng hai em bé mà theo truyền thuyết là hai hoàng tử. Vì hiếm muộn nên để tạ ơn trời đất đã ban cho mình hai đứa con, nhà vua bèn lập đoàn hát biểu diễn trong cung ca ngợi công ơn trời đất để tỏ lòng thành của mình. Không ngờ hai hoàng tử lại quá ham coi hát, thường xuyên trốn trong buồng coi hát và chết luôn trong buồng hát vào ngày 12/8 Âm lịch. Người nghệ sĩ mượn hai vị hoàng tử này làm hai vị thần phù hộ cho nghề hát và ngày mất của hai vị trở thành ngày giỗ Tổ.

Bên cạnh đó, ngày nay nhiều làng quê vẫn còn thờ ông tổ sân khấu, ví dụ như ở xã Điện Minh (Điện Bàn, Quảng Nam). Nơi đây có một làng tên Xướng An, mà theo chiết tự có nghĩa là “nơi yên ổn của giới xướng ca vô loài”, gồm cả ca kỹ, ăn xin… Chuyện kể rằng, dân làng này vào Nam cùng thời với Đào Duy Từ (1572-1634), người đã “vượt biên” vào Đàng trong năm Ất Dậu (1627), là một ông tổ của sân khấu. Hàng năm, vào dịp cúng thành hoàng, dân làng Xướng An đi qua các làng kế cận để xin đồ ăn thức uống về làm lễ vật, ấy là cách nhắc nhớ truyền thống ca kỹ, ăn xin của mình, dù làng bây giờ đã khá giả.

Riêng dịp Rằm tháng 8 này, người ta kể rằng vẫn có nghệ sĩ hát tuồng đến đây cúng tổ; vào đêm khuya, thi thoảng vẫn có người cúng len lén, họ phải che giấu thân phận vì chẳng muốn người khác biết đến công việc của mình. Theo nhiều cao niên trong làng, nghệ sĩ, ăn xin… cùng tổ nghề với nhau, cùng phận bên lề xã hội, nghèo hèn như nhau… nên phải bình đẳng với nhau, không phân biệt cao thấp, coi nhau như một nhà.

Qua năm tháng, dù nếp cũ vẫn được giữ, nhưng quan niệm về tổ nghề sân khấu thì có những biến cải và bổ túc. Ngoài những vị thuộc về “cửu huyền thất tổ”, có tính tương truyền, mỗi ngành lại truy tôn thêm tổ nghề, thường là nghệ sĩ khai sinh hoặc vĩ đại. Ví dụ Phạm Thị Trân là tổ nghề hát chèo; ông Làng, Liêm Thu Tâm, Đào Duy Từ, Đào Tấn… tổ hát tuồng; Trần Quốc Đĩnh tổ hát xẩm; Tống Hữu Định, Cao Văn Lầu… tổ hát cải lương.

Lòng thành và giai thoại

Giới nghệ sĩ phía Nam vẫn rỉ tai nhau về nhiều trường hợp cụ thể (rất tiếc không thể nêu tên ra, vì chỉ là giai thoại), vì không kính trọng tổ nghề mà thân bại danh liệt. Gần như hậu trường sân khấu hát bội, cải lương, kịch nói nào cũng có một bàn thờ tổ, với vài tượng thờ nhỏ; có một vị quản lý đoàn quốc doanh không tin điều này, nhưng năm nào cũng làm giỗ lớn, vì sức ép của những nghệ sĩ trực thuộc. Đa phần nghệ sĩ xem lòng thành quan trọng hơn lễ nghi, nên dù bận rộn, thì đến ngày giỗ tổ cũng phải nghỉ để thắp nén nhang và khấn vái.

Trong quan niệm của nhiều sân khấu, tổ rất linh thiêng và cũng rất gần gũi, luôn phù trợ cho họ trong từng suất diễn. Bên sân khấu hát bội hay cải lương, khi diễn đến lớp sinh đẻ, nhiều cô đào vẫn giữ lệ xưa, đến bàn thờ tổ thỉnh một vị ra sân khấu diễn cùng mình, xem đó là hài nhi. Đây không phải là hành động vô lễ, bởi quan niệm rằng tổ luôn góp mặt trên sân khấu, để cùng diễn trò. Đây cũng là một cách biểu thị lòng thành kính.

Những nghệ sĩ xuất thân trong gia đình có truyền thống về sân khấu hoặc có tìm hiểu về tổ nghề đều biết giữ các mỹ tục xưa, nhất là trong việc ứng xử hòa nhã với “đồng môn” như ca kỹ, ăn xin… Nhiều nghệ sĩ khi muốn cho tiền ăn xin đều phải nhờ ai đó không làm nghề đưa giúp, bởi họ không muốn xúc phạm tổ và xúc phạm chính mình. Nhiều người còn tránh đến các khu đèn đỏ, dù đi du lịch ở các đất nước mại dâm được phép hành nghề, bởi theo họ, dính vào điều cấm kỵ này, về sau nghề nghiệp sẽ chẳng ra gì.
Tác giả bài viết: tuyetmai
Nguồn tin: Văn Bảy (TT & Văn Hóa)
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Lễ tang danh ca Thái Thanh sẽ được livestream

Gia đình danh ca Thái Thanh quyết định tổ chức livestream lễ tang của bà để người hâm mộ chia buồn với gia quyến và cùng nhau đưa tiễn bà đến nơi an nghỉ cuối cùng

 

‘Cội Nguồn,’ Lê Tín muốn cổ nhạc cải lương không bị mai một

Đây là sáng tác mới nhất của tôi và cũng là vở cải lương tuồng cổ hoàn toàn mới mẻ cho khán giả hải ngoại khắp nơi trên thế giới cũng như cho khán giả trong nước,” anh Lê Tín, tác giả kiêm diễn viên kiêm đạo diễn, không giấu được niềm tự hào.

 

Nghệ sĩ tưởng nhớ Anh Vũ trong ngày giỗ đầu

Tròn một năm ngày mất của danh hài Anh Vũ, NSND Hồng Vân và các diễn viên của sân khấu kịch Phú Nhuận đã có những chia sẻ xúc động gửi tới đồng nghiệp bạc mệnh này trong ngày 22-3.

 

"Tứ đại mỹ nam" trong mắt NSND Ngọc Giàu

Sáng 5-3, trong chương trình giao lưu với khán giả trẻ do HTV tổ chức, NSND Ngọc Giàu đã nhận định về nguồn nhân lực của sàn diễn cải lương, mà theo bà có "tứ đại mỹ nam" rất nam tính trong ca diễn, tạo sự chuẩn mực cần thiết cho sàn diễn cải lương hôm nay

 

Đại thụ của đờn ca tài tử đột ngột qua đời

Tác giả Thanh Hiền – người được giới chuyên môn gọi là "vua viết vọng cổ của Đài Phát Thanh Giải Phóng", cha đẻ của bài ca cổ "Chuyến xe Tây Ninh" - vừa qua đời lúc 7 giờ ngày 26-2.

 

Hát chầu, cúng đình bết bát vì dịch Covid-19

Tại cuộc họp của Ban Chấp hành Hội Sân khấu TP HCM ngày 15-2, NSƯT Kim Tử Long cho hay dịch Covid-19 khiến mùa hát chầu, cúng đình mất hàng tỉ đồng.

 

NSƯT Tú Sương, đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn qua "Miền ký ức"

Chương trình "Miền ký ức" do HTV tổ chức sẽ phát sóng 9 giờ sáng chủ nhật 16-2 trên HTV 9. NSƯT Tú Sương và đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn đậm nét qua dòng lịch sử được tái hiện trên sân khấu

 

NSƯT Cẩm Tiên: "Ca vọng cổ hơi dài phá nát kịch bản"

Tối 12-2, trong chương trình giao lưu với khán giả do Đài truyền hình TP HCM tổ chức, NSƯT Cẩm Tiên đã trải lòng về những trăn trở đối với nghề

 

Về miền Tây, nghe chuyện đờn ca Trăm năm "Dạ cổ hoài lang"

Trong câu chuyện nhận diện miền Tây, có rất nhiều dấu chỉ được đưa ra: sự bộc trực, khí khái mà dễ thương của cư dân miền sông nước; những mảnh vườn cây trái oằn sai; con kinh, con rạch mát lành… Và hẳn là rất thiếu sót, nếu không nhắc đến đờn ca tài tử.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga xúc động hội ngộ NSND Diệp Lang

Kịp có mặt tại Mỹ để phục vụ khán giả kiều bào đón Tết Canh Tý, nghệ sĩ (NS) Hồng Nga cho biết bà xúc động khi gặp lại NSND Diệp Lang tại thành phố San Diego, tiểu bang California – Mỹ.

 

Nghệ sĩ Tú Trinh trở lại với phim truyền hình sau 10 năm

Sáng 6-2, nghệ sĩ Bích Thủy đã bấm máy bộ phim truyền hình dài 20 tập do Đài PT-TH Long An thực hiện với tên gọi "Về quê". Sau gần 10 năm vắng bóng, nghệ sĩ Tú Trinh đã quay lại phim truyền hình và hào hứng với vai diễn bà mẹ trong bộ phim nói về tình làng nghĩa xóm này

 

Tiếc thương Chiêu Hùng - nghệ sĩ tài hoa, lận đận

Nhiều nghệ sĩ kể rằng nghệ sĩ Chiêu Hùng có sắc vóc đẹp, ca diễn duyên dáng nhưng lận đận và kém may mắn. Cuộc đời ông từng gặp đại nạn khi con gái 11 tuổi qua đời.

 

NSƯT Thoại Mỹ kêu gọi giúp đỡ NSƯT Chiêu Hùng

Sáng mùng 8 Tết, NSƯT Thoại Mỹ đã kêu gọi trên trang cá nhân việc cứu giúp NSƯT Chiêu Hùng đang lâm tình trạng nguy kịch.

 

NSND Minh Vương, NSND Ngọc Giàu kể chuyện vui về chuột

Nói đến loài chuột, người ta thường nghĩ ngay đến những tội ác tày trời của chúng như phá hoại mùa màng, truyền dịch bệnh gây hại cho con người.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga: Tết gặp nhau, gặp nhau là Tết

Mùa Tết là mùa chạy show của nghệ sĩ nhưng với nghệ sĩ Hồng Nga, bà thực hiện những chuyến du xuân đầy ý nghĩa trong những ngày ăn Tết sớm.

 

Thoại Mỹ, Võ Minh Lâm "vui xuân không quạo"

Cặp nghệ sĩ vừa đoạt giải Mai Vàng hạng mục nam nữ diễn viên sân khấu là Thoại Mỹ và Võ Minh Lâm đã cho ra mắt MV "Vui xuân không quạo".