10:43 PST Thứ ba, 21/01/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 104

Máy chủ tìm kiếm : 7

Khách viếng thăm : 97


Hôm nayHôm nay : 10261

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 394531

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 22009444

Trang nhất » Tin Tức » Hậu Trường Sân Khấu

Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - quán quân Bông lúa vàng 2019

Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - quán quân Bông lúa vàng 2019

Chiều 11-1, Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM tổ chức gala chung kết và trao giải cuộc thi Bông lúa vàng 2019 tại Nhà hát VOH. Sau 25 năm tổ chức, đây là lần đầu cuộc thi tổ chức nhiều điểm thi trên cả nước để xét tuyển thí sinh.

Xem tiếp...

Chuyện về vở hát Tây Thi gái nước Việt

Đăng lúc: Thứ hai - 30/12/2013 11:17 - Đã xem: 4013
Chuyện về vở hát Tây Thi gái nước Việt

Chuyện về vở hát Tây Thi gái nước Việt



Câu chuyện Việt Vương Câu Tiễn “nằm gai nếm mật” được soạn giả Năm Châu viết thành tuồng cải lương với tên tựa “Tây Thi gái nước Việt” đưa lên sân khấu từ đầu thập niên 1950, gồm các nhân vật chính như: Ngô Phù Sai, Tây Thi, Việt Vương Câu Tiễn, Phạm Lãi, Ngũ Tử Tư


Khán giả chật rạp

Đây là vở tuồng màu sắc khá ăn khách, hát liên tục cả tháng tại rạp Aristo mà đêm nào cũng chật rạp, thậm chí vé bán trước cả tuần. Vở hát lúc mới khai trương, vai Ngô Phù Sai do nghệ sĩ Năm Châu đóng; Má Bảy Phùng Há đảm nhận vai Phạm Lãi; nghệ sĩ Bảy Nhiêu vai Ngũ Tử Tư; ba nghệ sĩ hề là Ba Vân, Văn Lâu, Tám Vân vai Bá Hỉ. Hai cô đào Kim Cúc – Kim Lan trước sau thay nhau đóng vai Tây Thi. Nghe nói với vai nữ chánh này, hai cô đào phải đi học 72 đường kiếm thuật với ông thầy Tàu ở Chợ Lớn.

Vậy tuồng Tây Thi gái nước Việt hay đến cỡ nào mà khán giả cải lương lại đông đảo như thế? Tình tiết câu chuyện khá dài, tôi sẽ trở lại ở các kỳ sau. Giờ đây tôi trình bày diễn tiến trong việc viết vở tuồng này, cũng như ai là người đã sáng tác lên câu chuyện đã làm say mê khán giả khi nó được chuyển thể thành tuồng cải lương.

Số là kể từ lúc tuồng được ra mắt cho đến mấy thập niên sau, rất hiếm người biết rằng, soạn giả Năm Châu đã dựa vào vở kịch thơ “Tây Thi gái nước Việt” của Hoàng Mai, được nhà xuất bản Sống Chung phát hành giữa năm 1949. Hoàng Mai, tức Mai Văn Bộ, cán bộ kháng chiến Hội Liên Việt của Thành Sài Gòn – Chợ Lớn. Về sau ông Mai Văn Bộ được điều động đến khu kháng chiến Nam Bộ và soạn giả Trần Hữu Trang, tức Tư Trang tìm đến đây, để rồi sau đó vở hát “Tây Thi gái nước Việt” được ra đời, đóng góp một cành bông tươi đẹp vào vườn hoa nghệ thuật cải lương. (Lúc có Hòa Đàm Ba Lê ông Mai Văn Bộ làm Đại Sứ Bắc Việt tại Ba Lê).

Đầu năm 1950 Đoàn Việt Kịch Năm Châu trên đà mất khán giả vì thiếu tuồng mới, tuồng cũ diễn đi diễn lại nhiều lần không còn ăn khách nửa, nên soạn giả Tư Trang (em bà con với Năm Châu) đã lặn lội vào tận khu kháng chiến Nam Bộ (Khu 9) để gặp tác giả vở kịch thơ Hoàng Mai, xin được chuyển thể vở kịch thơ thành tuồng cải lương. Ông Bộ chấp thuận (không đòi hỏi tiền bản quyền).

Vở tuồng “Tây Thi gái nước Việt” với nguyên tác là vở kịch thơ đã sẵn mang tính văn chương và nghệ thuật, nhiều kịch tính với nội dung truyền cảm. Việc chuyển thể từ kịch thơ qua tuồng cải lương đòi hỏi soạn giả một trình độ cao về kỹ thuật và kinh nghiệm sân khấu, nếu không phải là Năm Châu, thì khó có ai dám mạo muội làm chuyện này. Người ta cho rằng, chính công sức, thông minh và thiện chí, với kinh nghiệm nghề nghiệp đã khiến cho ông Năm Châu vượt qua được cái khó khăn nhất là đặt bài ca cổ nhạc đúng chỗ, hợp lý để không làm gián đoạn đường dây xuyên suốt của kịch bản. Vở tuồng còn có sự đóng góp của nhạc sĩ Lê Thương viết nhạc, và ba ca khúc hát bè, điều đó cho thấy sân khấu cải lương từ thời xa xưa đã có áp dụng ca tân nhạc vào tuồng cải lương.

Đường lối “mua tuồng cũ”

Image
Bìa đĩa hát cải lương Kim Vân Kiều trước đây.


Khoảng giữa thập niên 1950 thỉnh thoảng khán giả cũng có đi coi vở Tây Thi gái nước Việt diễn trên sân khấu Phụng Hảo. Thập niên 1960 cải lương lên cao điểm, nhưng hai đoàn Năm Châu và Phụng Hảo lại bị rã gánh nên khán giả đã không còn thấy nàng Tây Thi xuất hiện ở đâu hết.

Rồi đến năm 1974 thì đoàn Kim Chung cũng cho diễn tuồng “Tây Thi” của soạn giả Yên Lang, mà không phải tuồng của Năm Châu trước đó, khiến cho nhiều người thắc mắc rằng không biết Tây Thi này có phải là Tây Thi gái nước Việt mà nhiều năm trước đó khán giả cải lương đã đi coi? Và câu giải đáp như sau:

Lúc cao điểm khai thác nghệ thuật cải lương của những năm giữa thập niên 1960, bảng hiệu Kim Chung có đến 6 đoàn hát, hoạt động luân chuyển đều đặn từ Thủ Đô Sài Gòn đến các tỉnh miền Tây, miền Đông, miền Trung. Chỉ trừ những lúc đoàn đang đi chuyển thì không có hát chớ đêm nào các gánh cũng mở màn, do đó ông Bầu Long rất cần nhiều soạn giả cộng tác để cung cấp tuồng mới cho các đoàn.

Ngoài mấy soạn giả thường trực người miền Bắc, đa số là các soạn giả miền Nam đã tập trung dưới trướng của Bầu Long (báo chí gọi là Bầu Rồng). Lúc bấy giờ soạn giả Yên Lang giữ một vai trò quan trọng về tuồng tích cho đoàn Kim Chung, nhưng sau cơn bão lốc Mậu Thân cuốn đi hết mấy đoàn, chỉ còn lại 2 đoàn hoạt động cầm chừng.

Tình hình đen tối như vậy nên Kim Chung không thể nào “nuôi” hết một “tiểu đội” soạn giả để phải trả lương tháng nữa. Đường lối của Bầu Long lúc ấy là mua đứt một số tuồng cũ rồi đổi tựa mới để cho 2 đoàn còn lại “hát cho có hát” mà thôi. Như vậy đỡ tốn tiền tuồng, và cũng để nuôi sống những đào kép công nhân từng trung thành với bảng hiệu Kim Chung, nhứt là những người đã theo đoàn từ Bắc vô Nam. Do đường lối “mua tuồng cũ” ấy nên soạn giả Yên Lang đương nhiên không còn chỗ đứng ở Kim Chung nữa, đã phải chạy lung tung qua mấy đoàn Việt Nam, Du Sỹ Ca Quốc Trầm...

Mãi đến 1974 thì Yên Lang “phản hồi cố quận” được Bầu Long mời cộng tác trở lại cùng lúc với soạn giả Thiếu Linh. Trở về với Kim Chung thì soạn giả nào lại chẳng mừng, bởi viết xong tuồng là có tiền ngay, chớ không như các gánh khác, tuồng hát rồi chưa chắc có tiền. Do vậy mà soạn giả cần đến những câu chuyện ăn khách để cộng tác lâu dài với Bầu Long, và chiêu đầu tiên mà soạn giả Yên Lang tung ra tại rạp Olympic mang tựa đề là Tây Thi.

Có lẽ biết rõ câu chuyện “nằm gai nếm mật” của Việt Vương Câu Tiễn ăn khách, hát đi hát lại nhiều lần vẫn có đông đảo khán giả đi coi, nên soạn giả Yên Lang đã đưa nàng Tây Thi và các nhân vật trong câu chuyện lên sân khấu Kim Chung.

Thế nhưng, lấy tên tựa gì đây? “Tây Thi gái nước Việt” thì Năm Châu đã đặt tựa rồi, không lẽ giờ đây đề tựa Tây Thi... gái nước Tàu? Dù rằng câu chuyện này là của Trung Hoa, thời Xuân Thu Chiến Quốc, nước Ngô nước Việt là chư hầu của Nhà Chu (có nhiều người lầm lẫn nước Việt ở đây là Việt Nam).

Thật ra thì sử sách chính thống của Tàu ghi chép rất ít về nàng Tây Thi, mà phần lớn hình ảnh đẹp của Tây Thi là do nhân gian sáng tạo, gần như là chuyện xưa tích cũ vậy. Chẳng hạn như tuồng cải lương của Năm Châu đã dựng lên một nàng Tây Thi vừa đẹp tuyệt trần, vừa yêu nước mến dân, lại vẹn tình vẹn nghĩa...

Do cốt truyện gần như chuyện nhân gian của Tàu, thì soạn giả cải lương Việt Nam ai viết được thì viết, chứ đâu phải tác quyền của Năm Châu. Thành thử ra soạn giả Yên Lang viết thoải mái, tạo nên nàng Tây Thi thế nào tùy ý, chỉ có cái khó là đặt tựa làm sao cho khán giả hiểu được Tây Thi này cũng là Tây Thi của Năm Châu mới ăn khách. Cái tựa là cả một vấn đề, và soạn giả nhà ta đã đặt tựa là “Tây Thi”... khơi khơi vậy thôi, ai muốn hiểu sao thì hiểu.

Đến hôm đăng bảng trình diễn, các ký giả kịch trường phỏng vấn ông Bầu Long:

- Sao lại chỉ có hai chữ “Tây Thi” thôi, còn “gái nước Việt” bỏ đi đâu?

Bầu Long trả lời:

- Mấy anh cứ hỏi thẳng soạn giả Yên Lang.

- Ông là bầu gánh phải biết chớ!

Là người Bắc di cư, ông Bầu Long dùng từ ngữ Bắc rặt:

- Tớ chả cần biết làm gì, miễn tuồng ăn khách là tốt rồi.

- Vậy có phải Tây Thi gái nước Việt như tuồng của Năm Châu hay là... gái nước Tàu?

Bầu Long nói:

- Gái nước Tàu, nước Nhựt, Miên, Lèo, Ấn Độ, Chà Và hay gái nước nào cũng được, tớ chả cần quan tâm làm chi.

- Thế là huề! Đối với Bầu Long thì báo chí có khen cũng vậy, mà chê thì cũng thế thôi!

Như vậy tuồng “Tây Thi gái nước Việt” đã có 2 người viết: Năm Châu và Yên Lang.

Một điều cũng cần nói thêm, năm 1969 lúc Hòa Đàm Ba Lê đang diễn ra, cả hai miền Nam, Bắc đã đưa các đoàn văn nghệ sang nước Pháp làm công tác văn hóa, thu phục kiều bào. Riêng miền Nam thì trước tiên là đoàn Thanh Minh Thanh Nga như tôi đã từng trình bày với thính giả trên làn sóng phát thanh này. Kế đó thì các đoàn văn nghệ khác cũng được đưa sang, trong số có đoàn của Năm Châu, Phùng Há.

Thời gian công tác cho đoàn văn nghệ miền Nam tại Ba Lê, hai nghê sĩ Năm Châu, Phùng Há đã bí mật gặp ông Đại Sứ Mai Văn Bộ của miền Bắc. Giáo sư Trần Văn Khê dùng xe riêng đưa 2 người đến gặp ông Bộ tại nhà của Bác Sĩ Nguyễn Ngọc Hà. Dù là tác giả câu chuyện, nhưng ông Mai Văn Bộ vì ở trong khu kháng chiến, đã không có dịp nào được coi vở hát nói trên. Cuộc gặp gỡ này ông Bộ yêu cầu nghệ sĩ Phùng Há diễn lại một lớp trong tuồng Tây Thi gái nước Việt (Má Bảy diễn lớp Phạm Lãi gặp Tây Thi ở Cô Tô Đài).

Vấn đề trên về sau ông Mai Văn Bộ kể lại với báo chí rằng: “Năm phút diễn xuất kỳ diệu của chị Bảy trong vai Phạm Lãi, đã giúp tôi hình dung được toàn bộ vở kịch hoành tráng và lộng lẫy Tây Thi gái nước Việt trên sân khấu của Đoàn Việt Kịch Năm Châu năm nào. Chuyện đời kể ra cũng lạ, trong khi hằng bao khán giả thì được coi nguyên vở tuồng. Còn tác giả câu chuyện thì chỉ được xem một đoạn với thời gian 5 phút ngắn ngủi. Sau 1975 vở Tây Thi được diễn trở lại, không biết ông Mai Văn Bộ có dịp đi coi không?

Ngành Mai
Tác giả bài viết: meoxu
Nguồn tin: RFA
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - quán quân Bông lúa vàng 2019

Chiều 11-1, Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM tổ chức gala chung kết và trao giải cuộc thi Bông lúa vàng 2019 tại Nhà hát VOH. Sau 25 năm tổ chức, đây là lần đầu cuộc thi tổ chức nhiều điểm thi trên cả nước để xét tuyển thí sinh.

 

Tìm "Hồn thơ ngọc", NSƯT Thanh Thanh Tâm về nước hội ngộ tác giả Lê Duy Hạnh

Sáng 18-1, NSƯT Thanh Thanh Tâm đã đến thăm tác giả Lê Duy Hạnh sau gần 10 năm chị rời xa quê nhà. Ngôi sao sân khấu từng đoạt Giải Mai Vàng này đã trải lòng về dự án dàn dựng cải lương tại Mỹ.

 

TIẾNG CA THỔN THỨC MỸ CHÂU

CLVNCOM - Thật không khó nhận ra chất tự sự qua các bài ca , các tuồng của nghệ sĩ Mỹ Châu, vì thế không biết bao nhiều bài báo,bình luận về tính tự sự này.

 

Cao Minh Đạt - Sự nghiệp không dễ như tên gọi

Pô So với đồng nghiệp cùng trang lứa, sự nghiệp diễn xuất của Cao Minh Đạt không sớm gặt hái thành quả nhưng anh nói cảm thấy rất hạnh phúc với những gì đang có

 

Mùa đông sắp đến

CLVNCOM - Mùa đông sắp đến trong thành phố, buổi chiều trời lạnh, heo may từng cơn gió, những đêm dài nghe tiếng sầu ..Bài hát với âm điệu chậm rãi và buồn bã như ru êm của nhạc sĩ Đức Huy mà tôi đã có dịp nghe từ những ngày đầu tiên định cư trên vùng đất mới giữa một mùa đông băng giá, khi sương tuyết trắng xóa phủ giăng trên đầu cây ngọn cỏ. Bao nhiêu mùa đông đã lặng lẽ trôi qua trên xứ này và tôi cũng hiếm khi tìm nghe lại những cung bậc não nề như vậy. Nhưng lạ thay, nó vẫn âm thầm được nuôi dưỡng trong tiềm thức và chợt thấy lòng bâng khuâng, xao xuyến mỗi khi những ngày cuối năm cận kề, mỗi khi lá vàng đã thôi không còn bay bay trong gió, mỗi khi tiết trời chuyển sang đông giá.

 

Họa sĩ Hoài Nam – người vẽ tranh cảnh sân khấu cải lương tài hoa đã qua đời

Soạn giả Đức Hiền cho biết họa sĩ Hoài Nam đã trút hơi thở cuối cùng lúc 6 giờ 30 ngày 7-1. Do tuổi cao sức yếu, ông qua đời tai Khu dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM. Hưởng thọ 90 tuổi.

 

Nghệ sĩ tuổi Tý tề tựu mừng Xuân

NSND Kim Cương đã có dịp hội ngộ với các nghệ sĩ nổi tiếng tuổi Tý của TP HCM trong chương trình mừng Xuân phát sóng dịp Tết Canh Tý của HTV.

 

Ngôi sao sân khấu ước nguyện gì trong ngày cuối năm?

Trong ngày cuối năm 2019, các ngôi sao sân khấu đã thố lộ ước nguyện đối với nghề nghiệp và cuộc sống. NSND Thanh Ngân, NSƯT Thoại Mỹ, Kim Tử Long, Vũ Luân, Kim Tiểu Long, Quế Trân, NS Thanh Hằng, Võ Minh Lâm đã nói gì?

 

Chàng chăn vịt Nguyễn Chí Tâm đoạt giải Quán quân "Tài tử miệt vườn" 2019

Tối 28-12, vòng chung kết xếp hạng cuộc thi "Tài tử miệt vườn" 2019 diễn ra tại Trường Cao đẳng Cộng đồng Đồng Tháp, ban tổ chức đã trao giải quán quân cho Nguyễn Chí Tâm - một thanh niên chăn vịt ở Long An.

 

Nhạc Sĩ Nguyên văn Tỷ

Thương tiếc ông – người nhạc sĩ đã dành trọn cuộc đời cho âm nhạc. Ông qua đời lúc 17 giờ 15 ngày 26-12. Lễ nhập quan lúc 8 giờ sáng 27-12. Lễ truy điệu và đưa đi an táng sẽ được tiến hành ngày 29-12. Hội Âm nhạc TP HCM sẽ thông báo về địa điểm tổ chức tang lễ của ông vào sáng ngày mai. Công chúng yêu mến nhạc sĩ Nguyễn Văn Tý qua những bài hát để đời: "Dư âm", "Dáng đứng Bến Tre", "Người đi xây hồ kẻ gỗ", "Cô nuôi dạy trẻ"…

 

Nghệ sĩ nào "giàu" nhất showbiz Việt 2019?

Không có danh sách thống kê cụ thể về thu nhập của sao như Forbes thế giới nhưng dựa vào các nguồn thu hiện hữu, không khó để nhận ra danh sách nghệ sĩ có doanh thu khủng nhất showbiz Việt 2019.

 

Nữ diễn viên trong "Quỳnh Búp bê" và "Về nhà đi con" phản ứng khi bị đồn có clip "nóng"

Thu Quỳnh - nữ diễn viên My "Sói" trong phim "Quỳnh Búp bê" và Huệ của phim "Về nhà đi con" - đã lên tiếng sau khi xuất hiện 1 clip "nóng" trên mạng xã hội của một cô gái trong giống nữ diễn này, khẳng định mình không phải là cô gái trong clip đang lan truyền này.

 

NSƯT Vũ Luân lên tiếng về tin đồn tẩy chay gameshow truyền hình

Xuất hiện trong chương trình Tinh hoa hội tụ, nghệ sĩ Vũ Luân đã có những trải lòng về sân khấu cải lương. Anh cũng lên tiếng về thông tin tẩy chay gameshow mà nhiều người đồn đoán.

 

Sao cho “Chuông Vàng” ngân mãi?

Chương trình “Chuông vàng vọng cổ” vừa tìm được “Chuông Vàng” thứ 14 sau vòng thi chung kết nhiều tai tiếng. Vốn là một cuộc thi danh giá, góp phần tìm kiếm nhiều tài năng cho sân khấu cải lương, nhưng nay “Chuông vàng vọng cổ” khiến nhiều người khó hiểu và thất vọng.

 

NS Trinh Trinh "cứu nguy" vở "Tiên Nga", hóa thân hai vai trong suất diễn

Tối 5-12, suất diễn đầu tiên trong đợt tái diễn vở "Tiên Nga" tại Nhà hát Bến Thành, nghệ sĩ Trinh Trinh đã cứu nguy khi thế vai Lê Khánh vào phút chót.

 

Lệ Thủy ra mắt hồi ký bằng hình ảnh

Trưa 30-11, NSND Lệ Thủy đã tổ chức họp báo giới thiệu về hồi ký "Một kiếp cầm ca, sinh ra để hát" của bà do con trai là ca sĩ Dương Đình Trí thực hiện.