00:30 PST Thứ ba, 19/11/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 80

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 77


Hôm nayHôm nay : 373

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 430906

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 20708685

Trang nhất » Tin Tức » Hậu Trường Sân Khấu

Giai thoại 'Dạ cổ hoài lang'

Đăng lúc: Thứ năm - 03/04/2014 11:05 - Đã xem: 2240
Giai thoại 'Dạ cổ hoài lang'

Giai thoại 'Dạ cổ hoài lang'




Ra đời gần thế kỷ nhưng đến nay bài Dạ cổ hoài lang vẫn còn nhiều giai thoại.

Người truyền bá Dạ cổ hoài lang

 

Image
Nghệ sĩ Bảy Nhiêu đã có công truyền bá bản Dạ cổ hoài lang - Ảnh: Tư liệu



Vẫn còn các tranh luận chưa ngã ngũ về thời điểm ông Sáu Lầu tức nhạc sĩ Cao Văn Lầu (Bạc Liêu) sáng tác cũng như hoàn cảnh ra đời bản Dạ cổ hoài lang (DCHL)... Nhưng rất ít tài liệu đề cập ai là người truyền bá và thời điểm nào nó được đưa lên sân khấu phổ biến rộng rãi thành bài vọng cổ vua.

Trên Bách khoa toàn thư (mở) có ghi: “Bài này được đưa lên sân khấu lần đầu bởi gánh hát của thầy Năm Tú ở Mỹ Tho, rồi sau đó được sử dụng rộng rãi, nhất là trong các tuồng cải lương. Và cũng vì thế, bản DCHL được chuyển thể thành nhiều nhịp...”.

Soạn giả Nhâm Hùng, nguyên Phó giám đốc Nhà hát Tây Đô (TP.Cần Thơ) vốn tâm huyết với sân khấu cải lương, đờn ca tài tử, nhận xét: “Ghi vậy là trật lất, thầy Năm Tú không hề đưa bản này lên sân khấu. Người có công là nghệ sĩ tài danh Bảy Nhiêu và soạn giả Mộc Quán - Nguyễn Trọng Quyền của gánh Tập Ích Ban rất nổi tiếng ở Cần Thơ”.

Theo hồi ký Những vui buồn trong đời đi hát của nghệ sĩ Bảy Nhiêu - tên thật là Huỳnh Năng Nhiêu (1903 - 1976, tại Cần Thơ) thì ông chính là người đi truyền dạy từng lời ca, ngón đờn cho các gánh bạn vì lúc này bài DCHL mới phổ biến ở Bạc Liêu. Thấy gánh Tập Ích Ban hốt bạc với DCHL nên nhiều gánh lớn đã lôi kéo Bảy Nhiêu.

Năm 1922, ghe hát của gánh Tập Ích Ban cập bến chợ Bạc Liêu, Bảy Nhiêu là kép chính của gánh đi dạo thơ thẩn ở mé sông chợt nghe giọng ngân nga buồn buồn nhưng lời bài ý tứ sắc bén: Từ là từ phu tướng/Bảo kiếm sắc phong lên đàng... Giai điệu bài lạ và hay quá nên Bảy Nhiêu nghe mê mẩn. Đến khi dứt bài, ông Nhiêu nhìn rõ hóa ra người ca là cô gái trẻ. Ông hỏi thì cô cho biết tên bài là DCHL. Theo lời cô gái chỉ, ông Bảy Nhiêu đi tìm gặp thầy đờn Ba Chột, rồi gặp Nhạc Khị - là thầy của Cao Văn Lầu, lúc này bản đờn DCHL mới hé lộ. Rồi sau đó cô ba Trương hay còn gọi cô Ba Vàm Lẽo, một nữ danh ca ở Bạc Liêu, đã dạy cho Bảy Nhiêu ca trọn bài DCHL theo nhịp đôi.

Bảy Nhiêu đưa bản đờn cho soạn giả Nguyễn Trọng Quyền và ông Quyền mê bài này đã soạn bổ sung vào tuồng Châu Trần phải nghĩa. Năm 1922, DCHL đã đưa lên sân khấu Tập Ích Ban, kép chính Bảy Nhiêu thủ vai Châu Bá Hòa ca mùi mẫn: Từ ngày đi ứng thí/Tình đã có trót mấy trăng... Ông Nhâm Hùng còn cho biết thêm vào ngày 31.3 và 1.4.1923 cũng lần đầu tiên bài DCHL lên sân khấu tại Nhà nhạc hội bờ hồ (Hà Nội).

Soạn giả Nguyễn Trọng Quyền đã bổ sung bài DCHL thành bài chính cho các vở tuồng lưu diễn từ Hậu Giang đến Sài Gòn. Từ đó, dần dà bài hát trở thành bài ca chủ lực trên sân khấu cải lương, được công chúng yêu chuộng từ nam tới bắc. Thời đó, tại Cần Thơ, hễ gánh Tập Ích Ban diễn ở rạp Thầy Lý thì vé không đủ bán. Mấy hương chức ở làng Nhơn Ái thích quá mời gánh về hát cúng đình, diễn 3 đêm liền và tiền giao kèo là 1.200 đồng, quá lớn trong thời đó.

Và chuyện tình hư ảo

Ông Trần Phước Thuận, Hội Khoa học lịch sử Bạc Liêu, cho biết đúng là nghệ sĩ Bảy Nhiêu và gánh Tập Ích Ban đã truyền bá DCHL để từ trong tỉnh lẻ nó phổ biến rộng khắp nơi. Nhưng theo ông Thuận, gánh đầu tiên đưa bài DCHL lên sân khấu là gánh Tân Minh Kế ở Bạc Liêu. Nhưng lúc ấy nó chỉ là bài hát giúp vui khi mở màn sân khấu, chưa được dùng trong các tuồng tích hay.

Ông Thuận nói thêm, trong các câu chuyện về hoàn cảnh ra đời của DCHL có nhiều giai thoại mà đời sau ngộ nhận như mối tình của cô Ba Vàm Lẽo được mệnh danh là “Nữ hoàng nam ai” với ông Sáu Lầu. Rằng cô Ba Vàm Lẽo hay còn gọi là Ba Phấn, sắc nước hương trời với giọng ca mùi mẫn. Còn ông Sáu Lầu là tay đờn cự phách nên cùng trong ban nhạc lâu ngày hai người đã nảy sinh tình cảm. Trong số người theo ve vãn cô Ba có cả công tử Bạc Liêu. Rồi không chiếm được trái tim người đẹp nên kẻ ác đã hãm hại, quăng xác cô xuống sông. Quá đau đớn trước hung tin, ông Sáu Lầu với nỗi bi ai tột đỉnh hai lần mất người yêu đã bật nên kiệt tác DCHL.

Ông Thuận nhận định: “Cô Ba Phấn và cô Ba Vàm Lẽo là 2 người khác nhau, bản thân cô Ba Vàm Lẽo có chồng sống êm ấm đến bạc đầu. Mối quan hệ giữa ông Sáu và cô Ba Vàm Lẽo bình thường thôi, tôi là nhà nghiên cứu nên cái nào có thì nói có, ghi chép sai đời sau lầm lẫn có thể gây ra tai hại”. Vậy có ai phản đối? Ông Thuận giải thích vì là giai thoại nên con cháu đời sau của ông Sáu Lầu không mấy chú tâm.

Liên hệ với bà Cao Thị Gấm, cháu nội của ông Sáu Lầu, bà Gấm cho biết ông Sáu Lầu có 7 người con, 6 người đã qua đời, còn lại chú Tư Cao Văn Hoai đã già yếu, trí nhớ giảm sút. Bà Gấm cho biết vì có nhiều giai thoại về cuộc tình quá nên lớp con cháu không rõ cũng như không nghe các cô chú nhắc đến chuyện tình cô Ba Vàm Lẽo. Bà Gấm kể: “Mới đây có người xưng tên là Cao Văn S. đứng trước mộ ông nội tôi xưng là cháu nội và hát bài DCHL, nhưng chúng tôi tra lại trong lớp cháu không có ai tên S. cả”.

 

Thanh Dũng
Tác giả bài viết: meoxu
Nguồn tin: TNO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Biết làm, cải lương vẫn ăn khách

Vở diễn "Áo cưới trước cổng chùa" phiên bản mới vừa ra mắt cho thấy cải lương được chăm chút vẫn thu hút khán giả

 

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Thân chào Quý Bạn, Hồi còn nhỏ ở Tân Trụ, Long An, có lần tôi theo Ba tôi (lúc ấy đang làm Trưởng Chi Y Tế) tới thăm một cựu bệnh nhân ( một vị bô lão xưa từng làm quan dưới triều Nguyễn) và được nghe vị bô lão này dùng đàn cò đờn bản Ngũ Đối Hạ . Lúc ấy, chỉ có Ba tôi biết thưởng thức, còn tôi thì mù tịt. Tuy nhiên, tôi còn nhớ những lời vị bô lão này nói rằng bản Ngũ Đối Hạ là một bài luận văn hoàn chỉnh gồm nhập đề (lớp 1), thân bài ( 3 lớp kế tiếp), và kết luận (lớp 5). Thân bài có lúc hùng lẫn bi ai, nhưng lớp 5 phải có hậu, tức là kết quả tốt đẹp. Bản Ngũ Đối Hạ sau này được lưu truyền trong dân gian, và được dùng để rước lễ hoặc khai mạc những buổi cúng Đình. Hôm nay, tôi dùng thể điệu Ngũ Đối Hạ để viết và ca (dù giọng già không hay) bài Niềm Vui Trở Lại thuật lại tâm tình của một Cụ Bà là bạn của Mẹ tôi. Cụ bà nói rằng niềm sung sướng nhứt trong đời của Cụ là được ở gần Ngoại và Má của Cụ bà. Bài này được tôi ca theo tiếng đàn hoà tấu của dàn cổ nhạc Vĩnh Long và dàn cổ nhạc Tây Ninh. Phạm văn Phú TB: Tôi đã dùng lối diễn tả chân phương tuyệt vời của Cố Nữ Nghệ Nhân Bạch Huệ trong bài Hồn Thiêng Sông Núi của tác giả Trần ngọc Thạch để viết bài Niềm Vui Trở Lại.

 

Hé lộ 12 nam nghệ sĩ dẫn đầu danh sách đề cử giải Mai Vàng 2019

Danh sách nghệ sĩ và tác phẩm đang ở tốp đầu đề cử qua phiếu điện tử báo NLĐ trong đợt tổng kết mới nhất, 12 nam diễn viên sân khấu là những gương mặt tài năng, có nhiều vai diễn hay trong năm 2019.

 

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Sáng 8-11, Hội Sân khấu TP HCM tổ chức tọa đàm "Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Sài Gòn – 1955-1975". Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà báo hiến kế, đóng góp ý kiến cho việc bảo tồn, phát triển cải lương trong thời đại mới.

 

: Thanh Hằng, Thanh Ngân và 3 tượng Mai Vàng

Thanh Hằng, Thanh Ngân cùng Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc - những nghệ sĩ thế hệ thứ tư của gia tộc nổi tiếng 4 đời theo nghề hát - đã làm rạng danh thêm cho truyền thống của gia tộc

 

Xem hậu bối diễn, cô đào võ nhớ "Nhụy Kiều tướng quân"

Chương trình văn nghệ do đoàn "Tình ca Bắc Sơn" tổ chức tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM tối 3-11 đã làm ấm lòng các nghệ sĩ đang an dưỡng ở đây. Trong đó, NSƯT Diệu Hiền xúc động với trích đoạn "Nhụy Kiều tướng quân" do diễn viên trẻ thể hiện.

 

NSƯT Vũ Linh: "Phương Hồng Thủy là cô đào tình tứ nhất"

Tối 30-10, trong buổi họp mặt nghệ sĩ, Vũ Linh đã bộc bạch suy nghĩ về NSƯT Phương Hồng Thủy và những vấn đề về sân khấu cải lương.

 

Thêm một nữ đạo diễn trẻ dựng vở lịch sử

Đông khán giả đã đến xem và cổ vũ nồng nhiệt vở cải lương "Dậy sóng Bạch Đằng Giang" do nữ đạo diễn trẻ Dương Thị Kim Tiến dàn dựng tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM) tối 25-10.

 

Khán giả không muốn mua vé xem ca nhạc?

Khi khán giả có rất nhiều lựa chọn cho nhu cầu giải trí (hoàn toàn miễn phí) của mình như hiện nay, việc ai đó bỏ tiền mua vé để xem chương trình mà không phải quá đặc sắc đôi khi phải cân nhắc

 

Nghệ sĩ Thanh Hằng: “Thanh xuân của tôi chỉ toàn nỗi buồn”

Nghệ sĩ Thanh Hằng chia sẻ chị không biết thanh xuân là gì, vì từ năm 14 tuổi chị đã phải bươn chải ngoài đời, theo đoàn hát và cứ thế lao vào công việc: “Nhiều lúc tôi suy nghĩ, đời có gì mà vui?”

 

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

 

NSƯT Mỹ Hằng: Người đưa đò thầm lặng

Trong thời gian qua, NSƯT Mỹ Hằng cùng với NS Thanh Lựu đã giúp Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện 8 khóa đào tạo diễn viên cải lương với học viên chủ yếu là công nhân, giáo viên, tiểu thương...

 

Đồng nghiệp thương tiếc nghệ sĩ Phan Quốc Hùng

Trưa 18-10, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tiễn đưa nghệ sĩ Phan Quốc Hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Hôm nay cũng trùng với sinh nhật lần thứ 67 của ông.

 

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.

 

Nghệ sĩ Phan Quốc Hùng đột ngột qua đời

NSND Thoại Miêu vừa thông báo sự ra đi đột ngột của chồng bà, nghệ sĩ Phan Quốc Hùng - SN 1952, nguyên giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang - vào lúc 12 giờ ngày 14-10. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang xúc động bày tỏ niềm thương tiếc.

 

Đam mê và quyền lực làm mới cải lương lịch sử

Sân khấu Kim Ngân vừa ra mắt vở cải lương lịch sử Đam mê và quyền lực (tác giả và đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ) tại Nhà hát Bến Thành, quận 1.