06:55 PDT Thứ sáu, 26/04/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 88

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 84


Hôm nayHôm nay : 6461

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 509130

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 16794658

Trang nhất » Tin Tức » Hậu Trường Sân Khấu

Lê Bình - Nụ cười cho người, nước mắt cho mình

Lê Bình - Nụ cười cho người, nước mắt cho mình

Kỳ lạ, nét mặt của nghệ sĩ Lê Bình khi khỏe cũng như khi bệnh, vừa khổ sở vừa lạc quan, đan xen nhau như một sức mạnh ngầm đủ cho ông chống chọi với cuộc đời và cũng đủ cho ông thành công trong sự nghiệp

Xem tiếp...

SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

Một thời gạo chợ nước sông. Tình cảm lứa đôi qua câu hát huê tình. Câu hát huê tình miền sông nước Hậu Giang.

Đăng lúc: Chủ nhật - 03/08/2014 17:56 - Đã xem: 3242
Tác giả & NS Kim Nguyên tại San Jose - 2014

Tác giả & NS Kim Nguyên tại San Jose - 2014



CLVNCOM - Tôi theo nghề hát cải lương từ năm 1948, lúc đó gánh hát Tiếng Chuông của Bầu Cang di chuyển bằng ghe chài nhỏ, do một chiếc tàu chạy bằng máy dầu kéo nên phải mất cả ngày lẩn đêm mới di chuyển được từ tỉnh này qua tỉnh khác.

Đó là một thời kỳ mà các nghệ sĩ cải lương sống đời “ gạo chợ nước sông “ “ăn quán ngủ đình”. Chúng tôi có nhiều dịp tiếp xúc với người địa phương, nơi gánh hát biểu diễn. Chúng tôi được biết một số phong tục tập quán của địa phương, thưởng thức những câu hò giọng hát, các điệu hát trên sông nước, các câu hò cấy lúa, giả gạo, các câu ca dao của người Việt, người Miên, người Tiều…

Gánh hát Tiếng Chuông hát nhiều tháng ở các tỉnh Hậu giang, Cần Thơ, Sóc Trăng, Bạc Liêu, Cà Mau, Trà Vinh nên tôi  ghi chép được nhiều dân ca của người Khmer, người Tiều và như câu hò đối đáp của người Việt trên sông hồ.

Riêng về dân ca của người Miên, tôi thấy: lời văn mộc mạc nhưng rất trữ tình, có lẽ vì người Miên cũng sống bằng nghề nông, cày cấy, chăn nuôi và sống gần sông nước như người Việt nên những bài ca tỏ tình giữa trai và gái cũng man mác hình ảnh và âm hưởng như dân ca Việt Nam.

Vì vợ tôi quê ở xã Phú An, huyện Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng, khi có chiến tranh thì về ở xã Vũng Thơm, nơi này có rất nhiều dân người Miên và người Tiều chung sống với dân Việt Nam.. Khi tôi nghe các cô bác người Miên hát một bài hát, người giúp việc cho cha vợ tôi là Miên lai, ông ta dịch lại cho tôi ghi chép và ông viết luôn chữ Miên để cho tôi nếu có dịp thì nhờ người biết chữ Miên xem lại coi ông ta dịch có đúng hay không.

Khi đi định cư ở Canada, tôi mang hết những quyển bút ký, những quyển sổ ghi chép trong thời gian tôi hành nghề soạn giả, vì vậy bây giờ tôi mới có các bài dân ca Miên và có chữ Miên kèm theo.

Một bữa trưa nắng đổ lửa, ông tư Khừng ngồi bên hông lẩm lúa sau nhà tía vợ tôi, ông kéo đờn cò, hát một bài dân ca Miên, ông dịch ra tiếng Việt:

Anh cùng em bơi thuyền

Vô đồng bưng hái sen,

Bùn lầy mà vẫn thơm,

Em và hoa đẹp lắm!

Bài dân ca Miên này cũng có nội dung giống như bài ca dao Việt Nam:

Trong đồng gì đẹp bằng sen,

Lá xanh bông trắng lại chen nhụy vàng,

Nhụy vàng bông trắng lá xanh,

Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn.

Và đây bài ca Nàng Rot, một cách tỏ tình của chàng trai:

Nàng Rot giống như nguyệt thực

Đi tìm ai giữa ban ngày

Nếu anh có cánh anh bay

Tít trên trần mây xanh thẳm

Giá như anh được bồng ẵm

Vầng trăng giữa đám mây kia

Nhưng nguyệt thực chỉ mờ mờ,

Còn anh thì không có cánh.

Và cô gái rất yêu chàng trai nên hát đáp lại:

Bòn ơi! Em vẫn rất thương anh,

Em lấy tóc buộc

Một vầng mây trắng

Để mây đưa em trôi ngược

Về nơi anh đứng

Về nơi anh đang chờ!

Với người Việt thì đôi trai gái yêu nhau thì:                                                                                  

Thương nhau mấy núi cũng trèo,

Mấy sông cũng lội, mấy đèo cũng qua.

Trai gái Khmer thương nhau, cô gái không phải lội sông lội suối mà cô dùng một phương cách táo bạo hơn, trữ tình hơn: đó là lấy tóc buộc mây lại để nhờ mây bay đưa cô gái đến với người yêu!

Mái tóc cũng là  một biểu tượng của tình yêu giữa hai bạn tình Khmer, xin hãy lắng nghe bài Cắt Tóc, thay lời tỏ tình của chàng gởi đến nàng:

Bởi vì em yêu anh

Nên anh yêu em mãi

Muốn tình yêu chung thủy

Em cắt tóc tặng anh.

Hỡi em yêu hiền lành

Mái tóc mềm đen nhánh

Anh mong điều may mắn

Trong chiếc kéo trên khay.

Em hãy ngồi xuống đây

Dưới làn cây so đũa,

Mái tóc em buông xỏa

Thay lời em yêu anh.

Người Khmer dùng hình tượng Con Ong Bầu (  Konloong xat ),  hoặc đóa hoa Kroong ( phka kroong ), hoặc Tiếng gà gáy( Mon Rua Ngiêu ) , Tiếng sấm đầu mùa ( Phkua đơm ehhnam )… để diễn đạt tình yêu giữă gái và trai, Bài dân ca Hoa Kroong :

Hoa Kroong nở trong bờ dậu

Nên anh chẳng ngửi mùi thơm

Anh đưa tay đụng tìm hương

Nhưng lại sợ hoa kia nhột!

Làm sao cho anh thơm được

Hỡi em đứng trong bờ rào

Làm sao để được gần nhau

Hỡi hoa Kroong trong bờ dậu?

Bài dân ca : Tiếng Gà Gáy.

Tiếng gà gáy giữa rừng sâu

Hay là chàng gọi từ đâu, hỡi chàng ?

Tiếng gà vượt qua đại ngàn,

Gây cho em nỗi bàng hoàng nhớ ai.

Hay là giọng chàng thanh bai

Và lời ngọt dịu bên tai thuở nào.

Tiếng gà gáy từ núi cao

Theo cơn gió mát ngọt ngào gọi em.

Nửa lừng có một cánh chim

Đừng sà xuống trộm mối tình của tôi.

Hỡi tiếng gà bên kia đồi

Đuổi con chim lượn trên trời bay xa.

Và đây Sấm đầu mùa, ( phkua đơm chhnam ) một hiện tượng thiên nhiên cũng là cái cớ để trai gái Khmer tỏ tình cùng nhau:

- Đàn ong rủ nhau nhả mật

Dẫu nghe tiếng sấm đầu mùa

Còn em dẫu phải dầm mưa

Em cũng băng qua đầm vắng

Em kêu anh ngoài đồng trống

Không có tiếng vọng lại trả lời

Em thuộc về người khác rồi

Và anh cũng không hề đáp!

- Người tình tôi không ôm ấp

Tôi không bồng bế trên tay

Chiếc váy em thuộc về ai

Mà trái tim tôi tan nát.

Vì yêu tôi em khóc

Chịu cho cha mẹ đánh đòn

Ngoài rừng tràn đầy mật ong

Bầu trời rền vang tiếng sấm.

- Anh ơi! đừng nên yên phận

Đợi  cho tới rầm tháng ba

Đàn ong lìa tổ bay ra

Em sẽ thả hồn trong mật.

Anh yêu đi vào chỗ khuất

Và hãy hứng đầy mật thơm

Đừng lấy chén hứng tình thương

Hãy hứng ngay vào trong miệng!

 

Thật là tình tứ hết biết, Nàng thì chờ đàn ong lìa tổ bay ra để thả hồn trong mật. Và nhắc chàng hãy hứng đầy mật thơm, không phải lấy chén hứng tình thương mà là hãy hứng ngay vào trong miệng!

Mộc mạc, chân tình, hình ảnh đưa ra rất đơn sơ bình dị mà thấm đượm biết bao chân tình!

Hàng năm, trong các dịp lễ  Chol Chnâm Chmây ( hát mừng năm mới ), lễ Dolta ( cúng ông bà tổ tiên ),  lễ Ook Om Bok ( lễ hội chào mặt trăng ) đưa tiễn mùa mưa, chào mùa khô, đua ghe Ngo, đút cớm dẹp cho trẻ nhỏ, ngoài các đêm biểu diễn của đoàn hát Dù Kê, những đêm trăng sáng, thì trong sân chùa thường có những cuộc nhảy múa của thanh niên nam nữ, họ múa điệu Lâm Thôn, múa điệu Lbăm Trroắt và ca như sau:

Điệu múa Khmer thật tưng bừng

Mời thánh thần xuống, hãy vui chung

Kom phloong phloong, trroất trroất

Nào, em có bằng lòng anh không?

Anh từ xa đến, hỡi em yêu

Thấy em xinh đẹp lại diễm kiều

Anh không hề chán, không hề nản

Hãy ngã vào anh, hồn phiêu diêu.

Kom phloong phloong ơi, trroất trroất

Đôi ta vừa múa lại vừa hát

Điệu vũ Khmer thật tuyệt vời

Như niềm vui không bao giờ dứt.

Trai gái Khmer gặp nhau, tỏ tình qua điệu múa Lâm Thôn hoặc các chàng trai biểu dương sức mạnh và lòng dũng cảm để chinh phục trái tim các cô gái qua các cuộc đua Ghe Ngo, mà mỗi chiếc ghe Ngo biểu tượng cho yếu tố tâm linh của một ngôi chùa trong vùng. Ngoài các cuộc đua ghe Ngo, các chàng trai vẫn có dịp cùng người yêu du ngoạn trên sông, hồ qua cuộc Bơi Thuyền Chôôk Chook :

Anh cùng em bơi thuyền Chôôk Chook

Nhổ thật nhiều bông súng, em ơi

Nhưng , thôi thôi không kịp nữa rồi

Mây đen kéo tới chân trời gần lắm.

Anh coi mây mưa, anh nghe tiếng sấm

Anh phải đưa em mau mau trở về

Anh bơi thuyền lẹ hơn cơn mưa

Không cho mưa rơi trúng mình em một hột.

Phải chăng anh chàng thương người yêu quá lắm nên không muốn cho nàng không bị ướt dù chỉ một giọt mưa. Hay là anh chàng ghen, không muốn cho một giọt mưa được hân hạnh chạm tới mình nàng?
Nếu ghen với mưa thì anh chàng này có bà con họ hàng với anh chàng thi sĩ Nguyễn Bính của Việt Na,m.

Nguyễn BÍnh cũng làm một bài thơ Ghen:

Tôi muốn những đêm đông giá lạnh

Chiêm bao đừng lẩn khuất bên cô,

Bằng không tôi muốn cô đừng gặp

Một trẻ trai nào trong giấc mơ.

Tôi muốn làn hơi cô thở nhẹ

Đùng làm ẩm áo khách chưa quen

Chân cô in vết trên đường bụi

Chẳng bước chân ai được dẫm lên!

Qua những câu dân ca trên, ta thấy tâm hồn Khmer hiện lên phong phú, giàu tính trữ tình. Lời thơ chỉ sử dụng những hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống hằng ngày, những loài chim, thú như loại gia súc gần gủi của nông thôn, những hiện tượng thời tiết như mây, mưa, sấm chớp để chứa đựng sự nồng nàng thiết tha của tình yêu đôi lứa.

Và chót hết, mấy câu thơ mà tôi nghĩ là rất bình dị nhưng đúng là tuyệt tác để chuyển tải tình yêu trong trắng của những lứa đôi Khmer đang yêu và được yêu:

Những lời ca sau đây trong điệu: Chô – Chtum, điệu múa ném khăn của người Khmer:

Trong vòng vây khép chặt

Bởi cánh tay các cô gái

Là người thua cuộc

Nhưng anh vẫn tự do.

Trong vòng vây khép hở

Bởi tình yêu chỉ một cô gái,

Là người thắng cuộc

Anh lại mất tự do.

 ( còn tiếp )

 

Tác giả bài viết: SG Nguyễn Phương - CLVNCOM
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Lê Bình - Nụ cười cho người, nước mắt cho mình

Kỳ lạ, nét mặt của nghệ sĩ Lê Bình khi khỏe cũng như khi bệnh, vừa khổ sở vừa lạc quan, đan xen nhau như một sức mạnh ngầm đủ cho ông chống chọi với cuộc đời và cũng đủ cho ông thành công trong sự nghiệp

 

Game show: Chết vì ăn xổi!

Có thể nói, game show hiện đã rơi vào tình trạng thoái trào. Rất nhiều chương trình thu hẹp quy mô sản xuất, rất ít chương trình truyền hình trực tiếp, mà thay vào đó là ghi hình phát sóng.

 

Nghệ thuật hát bội - nguy cơ mai một

Mùa hát chầu tháng 2 âm lịch khép lại với không ít vui buồn của các nghệ sĩ hát bội. Dù còn biết bao khó khăn bủa vây, nhưng các nghệ sĩ vẫn đang nỗ lực vượt qua, để mỗi suất diễn họ lại thăng hoa dưới ánh đèn sân khấu truyền thống. Tuy nhiên, với hiện trạng hoạt động, công tác đầu tư, bảo tồn và phát triển, ước chừng 10 năm nữa nghệ thuật hát bội sẽ không tránh khỏi sự mai một.

 

Khai mạc liên hoan đờn ca tài tử Saigon

Liên hoan Đờn ca tài tử TP HCM 2019 - Giải "Hoa Sen Vàng" đang diễn ra từ nay đến ngày 18-4, mở cửa tự do cho khán giả vào xem.

 

Đường dài miệt mài web đi-15 năm

13-4-2004, 13-4-2019 một chặng đường 15 năm, một móc thời gian đáng nhớ,nhớ một trò chơi trong ký ức chúng ta 5,10,15,20. nhớ những dấu ấn, những dấu chân của web; những bài viết, những bản tin,video clip, những hình ảnh xưa, mới nhât,những tính năng mới của web... đều chung một mục đích bảo tồn và phát triền cải lương...Mọi thứ tưởng dễ chớ không dể, nhất là trong giai đoạn dài trầm lắng của cải lương,có những hy sinh,có những qui tắc thầm lặng, có những nụ cười cũng như có những giọt nước mắt...

 

Một Kỳ Tích

Thanh Sơn là người con trai út trong gia đình Bầu Thắng _ Minh Tơ vừa làm được một kỳ tích, ''đột phá'' vào một nhà hát truyền thống ở Paris _ Nhà hát Le Mandapa , để giới thiệu về bộ môn Nghệ Thuật Tuồng Cổ Việt Nam, đồng thời hướng dẫn, giảng dạy hàng chục thanh niên nam nữ trẻ người Pháp chính thống có, người Pháp di dân có...đã ghi danh học hỏi tìm hiểu về bộ môn này.

 

Nghệ sĩ Lê Bình ráng viết cho xong quyển hồi ký cuộc đời

Sáng 6-4, CLB Phóng viên sân khấu - Hội Sân khấu TP HCM đã đến thăm nghệ sĩ Lê Bình đang điều trị ung thư phổi và bị liệt nửa người tại Bệnh viện Quân đội 175.

 

Xúc động tang lễ của nghệ sĩ Anh Vũ tại Mỹ

Sáng 6-4, theo giờ địa phương, ca sĩ Leon Vũ và các nghệ sĩ đồng nghiệp tại Mỹ đã tổ chức tang lễ nghệ sĩ Anh Vũ tại nhà quàn An Lạc tại tiểu bang California – Mỹ. Nhiều nghệ sĩ đã đến thắp hương, tiễn đưa nghệ sĩ Anh Vũ trong niềm tiếc thương.

 

Nghệ sĩ Hoàng Lan xuất hiện trên truyền hình sau nhiều năm vắng bóng vì bệnh tật

Sự xuất hiện của Hoàng Lan tại Ký ức vui vẻ khiến người hâm mộ không khỏi bất ngờ. Nữ nghệ sĩ hạnh phúc khi được đứng trên sân khấu, gặp lại khán giả sau nhiều năm vắng bóng vì bệnh tật.

 

Sao nối ngôi' mùa 4: Mới lạ và đa dạng mang đậm tính giải trí

Chiều ngày 28/3, Jet Studio đã tổ chức thành công buổi họp báo công bố phát sóng chương trình Sao nối ngôi mùa thứ tư. Chương trình gồm 13 tập phát sóng trên kênh THVL1 vào lúc 21h00 thứ Tư hàng tuần, kể từ ngày 3/4/2019.

 

NGHỆ SĨ HÀI ANH VŨ

Mỗi lần mưa gió lớn là tôi lại nhớ về tuổi thơ. Nhớ mái nhà thân thương của gia đình bao năm qua vẫn tồn tại một niềm trăn trở:” Ai sẽ thay thế ba má làm trụ cột trong gia đình?”

 

Nghệ sĩ Anh Vũ đột ngột qua đời, trái tim tôi nhói đau!

Nghệ sĩ hài Anh Vũ được khán giả yêu thích qua nhiều vai diễn từ sân khấu kịch, tấu hài cho đến các chương trình truyền hình, phim điện ảnh. Anh đã ra đi ở tuổi 47 khi đang lưu diễn tại Mỹ.

 

Nghệ sĩ hài Anh Vũ mất đột ngột tại Mỹ

Diễn viên điện ảnh Trí Quang vừa thông tin cho PV báo NLĐ biết nghệ sĩ hài Anh Vũ đã đột ngột mất tại Mỹ tối 1-4 theo giờ địa phương tại quận Cam, tiểu bang California.

 

Hát bội không chết, nếu biết làm

Tìm cho nghệ thuật tuồng (hát bội) một lối đi mới, những thành tựu đạt được của Nhà hát Tuồng Nguyễn Hiển Dĩnh đáng để Nhà hát Nghệ thuật hát bội TP HCM suy nghĩ

 

Theo Bước Dấn Thân Của Soạn Giả Loan Thảo - 100 Năm Cải Lương

CLVNCOM - Soạn giả Loan Thảo đã làm cho tân cổ giao duyên thành lời ru, đưa khán giả vào những mộng đẹp, những giấc ngủ an lành, nghe đi nghe lại khán giả không chán, càng nghe càng thấm, nghe thành thuộc lòng...những bài tân cổ giao duyên dường như ai thích sáng tác,đam mê nghệ thuật.. đều có thể sáng tác được nhưng để đưa ra một sản phẩm chất lượng,một cuộc giao duyên đẹp,ý nghĩa là điều không dễ chút nào...

 

Những “tuyệt kỹ” của tài tử Tây Đô

Các nghệ nhân: Hai Lợi, Đào Xinh và Thanh Tùng là 3 trong 8 nghệ nhân Cần Thơ vừa được Chủ tịch nước ký Quyết định phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú (NNƯT). Đây là những nghệ nhân gạo cội của đờn ca tài tử Cần Thơ, sở hữu những “tuyệt kỹ” mà giới tài tử Nam bộ đều công nhận.