05:50 PST Thứ bảy, 04/12/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 132

Máy chủ tìm kiếm : 4

Khách viếng thăm : 128


Hôm nayHôm nay : 6959

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 109401

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 41987001

Trang nhất » Tin Tức » Những Giọng Ca Vàng

Sân khấu thành phố sẵn sàng trở lại

Sân khấu thành phố sẵn sàng trở lại

Sau nhiều tháng tạm ngừng, các sân khấu kịch, hát bội, cải lương, xiếc, múa rối… đang từng bước trở lại, thích nghi với nhịp sinh hoạt mới. Thông qua việc lên sàn tập, tổ chức ghi hình, biểu diễn phục vụ khán giả trực tiếp, phát trên các fanpage, kênh YouTube các đơn vị nghệ thuật công lập và xã hội hóa, đã có những tác phẩm hấp dẫn và ý nghĩa đến với người...

Xem tiếp...

NSUT Út Bạch Lan - Một Giọng Ca Nhiều Mỹ Danh

Đăng lúc: Thứ bảy - 15/09/2012 10:09 - Đã xem: 7476
NSUT Út Bạch Lan - Một Giọng Ca Nhiều Mỹ Danh

NSUT Út Bạch Lan - Một Giọng Ca Nhiều Mỹ Danh


TRONG CÁC NGHỆ SĨ CẢI LƯƠNG, NSUT ÚT BẠCH LAN LÀ NGƯỜI ĐƯỢC TRONG GIỚI VÀ BÁO CHÍ KỊCH TRƯỜNG TRƯỚC NĂM 1975 TÔN TẶNG CHO BÀ NHIỀU MỸ DANH NHẤT: NỮ HOÀNG VỌNG CỔ, ĐỆ NHÂT ĐÀO THƯƠNG, NỮ HOÀNG SẦU MUỘN, SẦU NỮ ÚT BẠCH LAN, SẦU NỮ LIÊU TRAI, VƯƠNG NỮ SƯƠNG CHIỀU…BỞI BÀ CÓ GIỌNG CA VƯỢT THỜI GIAN, DÙ HƠN NỮA THẾ KỶ TRÔI QUA, NHƯNG GIỌNG CA CỦA BÀ VẪN ĐỌNG LẠI SỨC TRUYỀN CẢM: NGỌT NGÀO, SÂU LẮNG, THẤM ĐẪM LÒNG NGƯỜI…
 MỘT CHÚT RIÊNG TƯ VỀ CÔ ÚT

     NSUT Út Bạch Lan tên thật là Đặng Thi Hai, sinh ra trong một gia đình nghèo khó, tại xã Lộc Giang – huyện Đức Hòa, tỉnh Long An (1935). Mẹ bà gọi bà là bé Út. Lúc bé Út 10 tuổi thì gia đình lại neo đơn hơn. Mẹ bà lại gặp một người đồng cảnh ngộ nên kết thành chị em, và người ấy cũng có một bé trai tên là Đinh Văn Dậm (tức Đệ nhất danh cầm Văn Vĩ sau này). Hai bà mẹ lo tảo tần mua bán nhỏ kiếm sống để nuôi bé Út và Dậm. Đến năm bé Út 11 tuổi, Dậm 15 tuổi thì Dậm đã học đờn Guitar cổ nhạc khá rành và đờn rất hay. Dậm dạy cho Út ca rồi hai anh em dắt nhau đi hát rong từ chợ Lớn đến chợ Bến Thành để kiếm tiền phụ cho hai bà mẹ.

      Sau đó gia đình Dậm và Út gặp một người tốt bụng cho che lều ở bên hiên nhà ông (chợ Bầu Sen), và ông gợi ý cho Dậm mở lớp dạy đờn ca Tài tử - Cải lương, lấy nghệ danh là ”Văn Vĩ” (do một ông thầy thuốc đặt cho). Lúc này gia đình Văn Vĩ cuộc sống tương đối hơn; thỉnh thoảng Văn Vĩ và cô Út được tiệc tùng mời phục vụ. Một dịp tình cờ gặp ở đám tiệc, danh ca đương thời, cô Năm Cần Thơ gặp Út ca, và cô Năm đã có cảm tình, nên sau đó cô Năm Cần Thơ dẫn cô Út đi ca chung ở quán cổ nhạc Họa Mi của cô trong khu Đại Thế Giới (Trung tâm văn hóa quận 5 bây giờ), còn Văn Vĩ cũng đờn cho quán cô Năm. Sau đó cô Năm Cần Thơ giới thiệu cô Út ca cho Đài phát thánh Pháp Á, Văn Vĩ thì được danh ca Thành Công giới thiệu đờn cho Đài phát thanh Pháp Á, và hai người được tham gia vào Ban ca kịch của Đài trong thời gian này. Chính danh ca Thành Công đặt nghệ danh cho cô Út là ”Út Bạch Lan”.

     Kế đó NSUT Út Bạch Lan đầu quân vào gánh Kim Khánh của bầu Cang (1952), một thời gian nhưng cô không được phân vai vì lúc đó gánh có nhiều nghệ sĩ như: Kim Nên, Thu Ba, Hồng Vân, Ngọc An,…Thế rồi cô qua gánh Tơ Huệ cũng không có gì sáng sủa hơn, dù một vai phụ cô cũng không được đóng. Cô Út trở về Sài Gòn theo nghệ sĩ Thành Công , Sáu Thòang, Chín Sớm ca vọng cổ cho Đài Pháp Á và Đài phát thanh Sài Gòn. Mấy năm sau cô trở lại gánh Kim Thanh (của Út Trà Ôn, Thanh Tao, Kim Chưởng và Thúy Nga), cô được soạn giả Viễn Châu viết cho cô hai câu Vọng cổ trong hai vở ”Tình vương hoa thắm” và ”Đời cô Nga” theo kiểu ”đo ni đóng giày”, và nhờ hai câu Vọng cổ này mà cô Út nổi tiếng (1955).  Sau đó cô được một số hãng đĩa ký hợp đồng thu dĩa hát. Cuối năm đó, cô Út rời gánh Kim Thanh qua gánh Thanh Minh, cô được hát đào thương từ vai nhì đến vai chánh ở các vở như: Biên Thùy nổi sóng, Cánh bườm lửa, Tình tráng sĩ, Đồ Bàn di hận, Nhớ rừng, Tình người nữ cứu thương, Cung đàn trên sông lạnh, Người đẹp Bạch Hoa Thôn, Hoa Mộc Lan, Sơn nữ Phà Ca,…Đến năm 1958, NSUT Út Bạch Lan về gánh Kim Chưởng hát chánh đào thương trong các vở ”Chưa tắt lửa lòng, Bên đồi trăng cũ, Thuyền ra cửa biển, Áo trắng nàng Mộng Trinh, Nửa bản tình ca, Người đẹp thành Bát-Đa…

     Đây là giai đoạn mà báo chí kịch trường tôn tặng cho NSUT Út Bạch Lan nhiều danh hiệu nhất cùng với nhiều bài báo có tựa đề điểm xuyên nổi bật, đại loại như: ”Một ngôi sao lạ vụt sáng trên vòm trời sân khấu Cải lương” (ký giả Nguyễn Ang Ca); ”Sầu nữ Út Bạch Lan chất giọng đồng pha thổ nghe thương cảm chơi vơi, đêm đêm khơi nguồn lệ của hàng ngàn khán giả mộ điệu Cải lương…” (Ký giả Kiên Giang – Hà Huy Hà); ” Út Bạch Lan một giọng ca vọng cổ thảm sầu, bứt ruột bứt gan người nghe” (ký giả Trần Tấn Quốc)… Năm 1961, NSUT Út Bạch Lan lập gánh ”Út Bạch Lan – Thành Được”, bà hát chánh trong các vở ” Trảm mã trà, Đêm huyền diệu, Chân trời hạnh phúc, Khi rừng mới sang thu, Bốn mùa hoa nở, Bao giờ vườn xứ mưa hoa,Tìm suối tiên, Cuối đường hoa mộng, Thuyền về bến Ngự, Em đi trên phím nhạc, Khi hoa anh đào nở, Trăng sương cầu chúc, Sầu qua mấy nhịp cầu duyên… sau đó gánh này rã, bà về hát chánh cho gánh Kim Chung. Đặc biệt giai đoạn này, NSUT Út Bạch Lan tạo một dấu ấn sâu đậm trong lòng khán giả - thính giả mộ điệu qua bài Vọng cổ nói về cuộc đời của bà ”Hoa Lan trắng” (của Viễn Châu).  

      Sau năm 1975, một thời gian NSUT Út Bạch Lan hát cho Đoàn Cải lương Sài Gòn I, rồi về tỉnh làm Phó Đoàn chỉ đạo nghệ thuật Đoàn Cải lương Long Anh II. Sau năm 1990, bà về cộng tác CLB Cải lương của Hội SKTP. HCM được một thời gian rồi hoạt động tự do, với hình thức hát tăng cường cho một số địa phương có yêu cầu, nhất là bà tích cực tham gia các chương trình biểu diễn phục vụ  cho công tác từ thiện xã hội.

 MỘT GIỌNG CA BI CẢM

     Có thể nói, NSUT Út Bạch Lan có một giọng ca rất độc đáo và hiếm lạ từ khi nổi danh vào những năm đầu của thập niên 50 – thế kỷ 20 mãi đến sau này. Hơi giọng ngọt ngào, mùi mẫn với âm điệu du dương như ru người nghe vào cõi mộng. Còn âm thanh nghe rất bi cảm,  mà nhiều người trong nghề cho rằng ”màu âm” giọng ca của Út Bạch Lan rất sầu thảm, có lẽ vì thế mà ngày trước báo chí kịch trường tặng mỹ danh cho bà là ”Sầu nữ”…Nếu nói về kỹ thuật xử lý hơi – giọng trong ca ngâm thì NSUT Út Bạch Lan  rất hạn chế luyến láy, tô điểm, nhấn nhá, ngân rung thanh điệu bất cứ ca từ nào (dấu chữ). Bà ca chân phương với làn hơi chất giọng thật của mình, không ém hơi hay nuốt chữ, mà chỉ sử dụng kỹ thuật nhấn trọng âm,  thỉnh thoảng chẻ nhịp,  đặc biệt là biểu đạt giọng ca bằng tâm trạng là chính.

     Bất cứ Bài vọng cổ nào hay câu nào trong vở diễn, bà luôn tâm trạng của mình vào đó, ca như tâm sự với chính mình; hoặc là ca với nổi niềm của một nhân vật nào đó mà bà là người thay lời cho họ để bộc lộ tình cảm của mình. Trạng thái ấy được người ca nói thay lời tác giả, có thể cảm nhận giọng ca đầy trăn trở trong từng chữ từng câu mà bà đồng cảm với tác giả để cùng sẻ chia gởi đến người nghe. Vì thế dù bà sử dụng kỹ thuật buông hơi, nhả chữ như thế nào, âm giọng cũng nghe buồn rười rượi. Nếu nội dung bài ca tự sự, bi thương thì giọng ca của bà trở nên sầu thảm hơn, ca mà như than vãn với tâm trạng đầy trắc ẩn; nếu nội dung trữ tình, tươi vui thì giọng ca của bà được biểu đạt màu âm buồn man mác…

     Hầu như trong xử lý kỹ thuật luyến láy thanh điệu, bà chỉ nhấn những ca từ mang dấu sắc, nhưng chỉ khi chữ đó là điểm tựa để bà cất giọng.  Còn thông thường bà buông hơi cùng phong cách ca ngâm lối tự sự, tức là nghiêng về ca như nói, tiết chế làn hơi thích ứng âm giọng buồn buồn. Bà ít luyến láy dấu sắc,  nhưn khi cần luyến thì những chữ ”có, nhớ, nơi đó, xao xuyến…” khiến âm giọng nghe lảnh lót, làm cho người nghe không khỏi động lòng. Bởi lẽ thiên phú cho giọng bà ”Đồng pha Thổ”:  Đồng có độ âm vang, Thổ trầm buồn; khi nhấn giọng thì cần lực ngân, chất Đồng sẽ vang lên nghe lảnh lót, khi xuống giọng tự sự thì chất Thổ xuất hiện tạo âm giọng trầm buồn; khi tâm trạng buồn nó càng sâu lắng hơn…, bi cảm là ở chỗ đó.

     Tôi vinh hạnh được NSUT Út Bạch Lan ca của tôi hai bài Vọng cổ trên Đài TNVN và Đài TNND TP.HCM, sau đó được nhiều Đài PTTH ở một số tỉnh phát lại vào những năm 90 của thế kỷ trước. Chính nhờ giọng ca của bà ca bằng tâm trạng mà hai bài vọng cổ đó có một thời được bạn nghe Đài yêu thích, yêu cầu phát lại nhiều lần. đó là bài: ”Quê ngoại một góc trời thương nhớ” (NSUT Út Bạch Lan ca chung với NSUT Tuyết Ngân) và bài ” Về thăm Vĩnh Hựu” (NSUT Út Bạch Lan ca chung với Ngọc Phượng). Bà ca với tâm trạng như người trong cuộc, người xa quê lâu không có dịp về thăm nên lòng luôn nhớ thương nơi chôn nhao, cắt rốn da diếc, nhớ từng kỷ niệm của tuổi thơ, con đường làng nhỏ, bờ sông bến nước,…Bà buông hơi chậm rải, những câu ca buồn thì bà hạ giọng nói theo tự sự , ngân nhẹ một vài chỗ rất bi cảm, rồi chẻ nhịp, nhất là những song lang chánh bà lướt qua, chẻ nhịp sau song lang rất  tuyệt vời, mà người trong nghề gọi là ca quá điệu nghệ.

     ”Quê ngoại con nằm bên bờ sông Tiền có dừa xanh soi bóng, đêm ngày thì thầm với sông nước, luôn nhắc nhở người đi nhớ về nơi ấy, dạt dào thủy chung dù năm tháng có xa…mờ, là quê hương Chợ Gạo mẹ nhớ mãi muôn đời. Con biết không? Từ ngày về với cha con sống bên quê nội, nhưng lòng vẫn hướng về quê ngoại của con…”. (Quê ngoại một góc trời thương nhớ).

         Hay là:

     ”Em ơi! Ai xa quê mà lòng không gởi về nơi ấy, dạt dào thủy chung như con nước lớn ròng. Nhớ sáng tinh sương theo mẹ ra đồng. Nghe hò cấy lúa nhớ lời ru của mẹ, mừng cha đi ruộng về xach1 câu cá giỏ cua (-). Những trưa hè nhớ tiếng võng đong đưa, ngoại ngồi sàng  gạo vừa kể chuyện đời xưa đời xửa, bữa cơm chiều nồi canh cua  bông so đũa nấu với tép bò ngọt vị đồng quê…”. (Về thăm Vĩnh Hựu).

      NSUT Út Bạch Lan có một số học trò và con tinh thần  (con nuôi) vì mến mộ và ảnh hưởng kỹ thuật ca ngâm Vọng cổ của bà, nhưng vẫn chưa có người nào có thể kế thừa một cách tương đối, dù mỗi người có nét hay riêng. Đến bây giờ tuổi của bà đã cận kề bát tuần, nhưng phong cách ca ngâm của bà với xứng đáng với các mỹ danh trước đây, tuy hơi lực có yếu là do tuổi cao là điều tất yếu. Nhân dịp này chúng tôi cầu chúc cho bà thọ lâu thêm nữa.

                                                                  ĐỖ DŨNG   

Tác giả bài viết: tanconhac
Nguồn tin: BSKTP
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

DUY TRÌ TRANG WEB

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Sân khấu thành phố sẵn sàng trở lại

Sau nhiều tháng tạm ngừng, các sân khấu kịch, hát bội, cải lương, xiếc, múa rối… đang từng bước trở lại, thích nghi với nhịp sinh hoạt mới. Thông qua việc lên sàn tập, tổ chức ghi hình, biểu diễn phục vụ khán giả trực tiếp, phát trên các fanpage, kênh YouTube các đơn vị nghệ thuật công lập và xã hội hóa, đã có những tác phẩm hấp dẫn và ý nghĩa đến với người xem.

 

Nghệ sĩ Mỹ Lợi - đào võ đoàn Huỳnh Long, qua đời vì bệnh tim

Nghệ sĩ Tuấn Anh thông tin vợ ông là nghệ sĩ Mỹ Lợi đã trút hơi thở cuối cùng lúc 24 giờ ngày 25-11, hưởng dương 57 tuổi.

 

NSND Bạch Tuyết, Minh Vương dù tuổi cao vẫn đồng hành cùng "Chuông vàng vọng cổ"

Tối 21-11, Vòng chung kết 1 cuộc thi "Chuông vàng vọng cổ" lần thứ 16 đã diễn ra tại Nhà hát Truyền hình HTV. NSND Bạch Tuyết và NSND Minh Vương, xuất hiện với vai trò giám khảo, đã truyền năng lượng tích cực cho 9 thí sinh.

 

Danh ca Bạch Yến: Những ân tình trong kiếp cầm ca

20:12 03/09/2019 Ca sĩ Túy Hồng, người vợ cũ của nhạc sĩ Lam Phương, sau này vẫn hay nói với Bạch Yến rằng: “Chị biết không, ổng viết nhiều bài nhạc tình về chị lắm”. Bạch Yến lắc đầu cười, coi đó như một lời đùa. Nhưng trong thâm tâm, bà mơ hồ nhận ra những câu hát của tác giả “Duyên kiếp” ám ảnh hình bóng bà – mối tình đầu đầy trong sáng nhưng xước xát cả đời người

 

Ca sĩ Kim Anh "Mùa thu lá bay" bị đột quỵ

Nghệ sĩ hài Mỹ Chi cho biết ca sĩ Kim Anh (sinh năm 1953), người nổi tiếng với ca khúc "Mùa thu lá bay" vừa nhập viện cấp cứu vào ngày 4-11 theo giờ địa phương tại miền Nam California (Mỹ).

 

Nghệ sĩ Kim Thủy qua đời sau khi mắc Covid-19

Những ai mê cải lương đều biết đến vở "Lan và Điệp" của Loan Thảo do Hãng dĩa Việt Nam sản xuất năm 1974, trong đó nhân vật mẹ của Điệp do nghệ sĩ Kim Thủy thể hiện được yêu mến bởi giọng ca ngọt ngào truyền cảm.

 

Hoàng Rapper: Mê cải lương sao gọi là biến chất?

Sự xuất hiện của Hoàng Rapper trong chương trình "Chuông vàng vọng cổ" đã đem lại một làn gió mới cho thương hiệu vốn đã tồn tại trong lòng công chúng mộ điệu

 

Cải lương trở lại trong âu lo

Sau hơn 2 năm yên ắng, sàn diễn cải lương chuẩn bị trở lại. Nghệ sĩ đều xúc động chia sẻ những gian nan mà họ sẽ đối mặt khi sàn diễn được sáng đèn

 

Lộ diện ứng viên tạm dẫn đầu các hạng đề cử Mai Vàng 2020

Kết quả ban đầu cũng khiến Ban Tổ chức có phần lo lắng. Vòng đề cử Giải Mai Vàng lần thứ 26-2020 vẫn diễn ra đến hết ngày 30-11. Tổng giải thưởng cho bạn đọc đề cử trúng giải là 40 triệu đồng

 

Trizzie Phương Trinh đón Phi Nhung về Mỹ: "31 năm trước chị ra rước em bằng xương bằng thịt, nay chỉ còn lại là một hũ tro cốt"

Sáng nay 10/10, Trizzie Phương Trinh cùng Wendy Phạm đã túc trực ở sân bay Los Angeles, Mỹ từ sớm để nhận tro cốt cố ca sĩ Phi Nhung.

 

Vĩnh biệt 10 nghệ sĩ ra đi giữa đại dịch Covid-19: Chỉ 2 tháng mà mất mát quá lớn!

Dịch bệnh Covid-19 xuất hiện và làm đảo lộn cuộc sống của hầu hết người dân trên thế giới. Dẫu rằng, chúng ta luôn động viên nhau phải lạc quan, chấp nhận sống chung với dịch nhưng không thể phủ nhận, Covid-19 đã cuốn trôi quá nhiều điều. Trong đó, thứ đáng quý nhất có lẽ chính là mạng sống. Rất nhiều người đã hồi phục sau khi nhiễm Covid-19, nhưng cũng có rất nhiều người không may mắn như thế. Ở showbiz Việt, chỉ trong 2 tháng đã có tận 10 nghệ sĩ ra đi mãi mãi vì Covid-19.

 

Đêm Trung Thu - Vân Tâm

CLVNCOM - Những ngày mùa hạ cuối cùng cũng theo mây bay về núi khi từng cơn gió mát rượi làm rụng rơi những chiếc lá chưa kịp úa vàng. Trăng mười bốn tuy chưa tròn vành nhưng đã sáng soi một khoảng sân và lóng lánh thêm những hạt sương đêm vương trên đám cỏ ướt. Ngày mai là rằm tháng tám, là ngày Tết Trung Thu. Cũng như bao mùa lễ tết, Tết Trung Thu năm nào cũng âm thầm đến và lặng lẽ đi chứ không để lại chút hương sắc gì ngoại trừ mấy cái bánh Trung Thu mang về từ siêu thị bán thực phẩm Á châu. Mấy chục năm xa xứ là những nỗi u hoài của một kiếp đời tạm bợ.

 

30 nghệ sĩ nổi tiếng tham gia MV ca cổ "Sài Gòn, ngày vui trở lại" của NSƯT Hữu Quốc

Chỉ công bố trên mạng xã hội một ngày, MV ca cổ "Sài Gòn, ngày vui trở lại" do NSƯT Hữu Quốc khởi xướng với sự tham gia của 30 nghệ sĩ nổi tiếng đã thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồng mạng.

 

TẢN MẠN VỀ CHUYỆN TỔ NGHIỆP NGHỀ CA HÁT NHÂN NGÀY GIỖ TỔ 11, 12, 13 THÁNG 8 ÂM LỊCH HẰNG NĂM.

Từ thuở nhỏ, đại gia đình nghệ sĩ chúng tôi đã từng được ông bà, cha mẹ, cô cậu, chú dì... theo nghiệp dĩ nghề hát từ cuối thế kỷ Thứ XIX (19)... mãi cho đến ngày hôm nay kể về những tập tục truyền thống cổ xưa trong nghề, trong đó quan trọng nhất nhì... đó là Ngày Giỗ Tổ .

 

NSƯT Thoại Mỹ hội ngộ 4 cô đào tại Mỹ

Sang Mỹ trị bệnh, NSƯT Thoại Mỹ đã giao lưu trực tuyến với khán giả tại Atlanta sáng 23-8 (giờ địa phương) để nói về chương trình "Giỗ Tổ sân khấu". Lần đầu tiên cô hội ngộ với các cô đào: Ngọc Huyền, Phương Hồng Thủy, Thanh Thanh Tâm, Ngọc Đáng…

 

Thực hư chuyện "người nhà thuê chuyên cơ gấp đưa Phi Nhung về Mỹ điều trị Covid-19"

Phía ca sĩ Phi Nhung khẳng định chị vẫn đang được điều trị tích cực tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đã có nhiều tín hiệu khả quan. Thông tin người nhà nữ ca sĩ thuê chuyên cơ gấp đưa chị về Mỹ điều trị Covid-19 chỉ là "tin vịt".