22:39 PDT Chủ nhật, 17/10/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 81


Hôm nayHôm nay : 29239

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 612017

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 40313932

Trang nhất » Tin Tức » Những Vở Diễn Hay

BÀI VỌNG CỔ “MEN RƯỢU SA KÊ” - HAY “TRÚC LAN PHƯƠNG TỬ?”

Đăng lúc: Thứ hai - 31/10/2016 19:06 - Đã xem: 7416
NS Hữu Phước

NS Hữu Phước

CLVNCOM - Vào những năm cuối của thập niên 50 và đầu thập niên 60 Có thể nói, là thời điểm thịnh hành của các vở tuồng cải lương Nhựt Bổn - Hồi xưa, người miền Nam thường nói là nước Nhựt Bổn, còn học địa lý thì gọi là đất nước Nhật Bản. Từ Hán - Việt, Bổn hay Bản về mặt ý nghĩa giống như nhau, đó chẳng qua là do “đồng âm tại vị”. Vào thời bấy giờ, không có ai gọi là nước Nhật cả! Vẫn biết rằng, những cách gọi trên đều đúng
Vào thời điểm này, vở tuồng cải lương “Khi hoa Anh Đào nở” của hai cố soạn giả tài hoa Hà Triều - Hoa Phượng đã đem đến sân khấu cải lương chẳng khác gìnhư một luồng “gió lạ!”, đã gặt hái thành công vang dội trên sân khấu Thúy Nga. Và, vai kiếm sĩ Tô Điền Sơn đã làm nên tên tuổi cho nam nghệ sĩ Thành Được. Sau đó, hàng loạt các vở tuồng cải lương Nhựt Bổn được tiếp tục ra đời, cũng tạo được thành công không kém.

Trên sân khấu Ngọc Kiều khai trương vở “Tuyết phủ chiếu Đông”, qua vai kiếmsĩ Nhựt Bổn - Kha Phong, cố nghệ sĩ Hùng Cường cũng đã làm “tốn hao giấy mực” trang báo chí kịch trường thời bấy giờ!

Và ít lâu sau đó, tuồng “Tiếng Hạc trong trăng” cũng đã làm cho khán giả mộ điệu cải lương đón nhận một cách nồng nhiệt. Nam nghệ sĩ Thành Được một lầnnữa, qua vai tướng cướp cụt tay Thi Đằng, đã làm nức lòng người mộ điệu! Một điều không thể không nói đến, các đoàn cải lương thời bấy giờ hát tuồng Nhựt Bổn, đều ghi vào tấm bảng quảng cáo được dựng ở mặt tiền của rạp với hàng chữ: “Hân hạnh trình diễn vở cải lương dã sử kiếm hiệp dân tộc Phù Tang” và phía dưới là tên của vở tuồng. Trong tờ PROGRAMME (bây giờ gọi là tờ bướm, tờ giới thiệu chương trình. NV) cũng vậy, không hề thấy đoàn hát nào ghi là “vở tuồng Nhật” hay “tuồng cải lương Nhựt Bổn”. Thế nhưng, khi nhìn qua cụm từ “dân tộc Phù Tang”, khán giả sẽ biết ngay đó là tuồng cải lương Nhựt Bổn - cho dù là một khán giả bình dân nhất! Như vậy cũng đủ để thấy, khán giả mộ điệu cải lương ngày xưa về trình độ nhận thức về thể loại tuồng tích, cũng không hề kém cỏi một chút nào!

Vào thời điểm này, cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu không hề biên soạn một vở tuồng cải lương Nhựt Bổn nào, nhưng ông cũng “nhạy bén” nắm bắt sự kiện, ông viết bài vọng cổ “Men rượu Sa Kê “ do nam nghệ sĩ Hữu Phước ca độc chiếc (ngày xưa không dùng từ đơn ca như bây giờ.NV) được hãng dĩa thu thanh. Ngày xưa, do kỹ thuật thu thanh qua dĩa đá, sau đó là dĩa nhựa 45 tour thời gian rất là hạn hẹp, có lẽ vì vậy mà cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu viết liền câu vô xuống Hò nhịp 16 liền câu 1 mà, không “gối đầu” bằng Nói Lối hay Ngâm Thơ, hoặc “gối đầu” bằng một bài bản nhỏ.

Dưới đây là câu số 1 của bài “Men rượu Sa Kê” do cố nghệ sĩ Hữu Phước ca. (Xin trích dẫn)

Câu 1- Phương Tử ơi, rượu Sa kê nửa bầu vừa uồng cạn, thì thấp thoáng trước thềm rêu đã rơi rụng đóa Anh Đào… Mấy chén ly bôi đã khơi dậy chí anh hào…Xin giả từ Trúc Lan Phương Tử, ta ra đi giữa bầu trời giá lạnh điểm đầy sao (-) Kìa, cớ sao nàng vội vả bước ra đi, ta chưa nói tiếng biệt ly mà đôi mắt nàng nàng đã rưng rưng đôi dòng nước mắt

Câu 2- Có lẽ nàng chẳng nỡ cười ta một kiếm sĩ mang nhiều mơ mộng, tìm yêu qua ánh lửa giữa đêm buồn… Nàng khuyên ta xây dựng tình thương trên nhân đạo công bằng… Ta mỉm cười khi giả biệt, nhấp cạn chén cuối cùng rồi sảy ngựa dưới trăng (-) Phương Tử ơi, nàng hãy dứt mấy đường tơ, chung rượu tiễn vì ai ta uống cạn. Xin hẹn Đông năm sau giữa mùa tuyết trắng, dưới cội Anh Đào nàng hãy đợi chờ ta. (ngưng trích)

Bài vọng cổ “Men rượu Sa Kê” của cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu gồm các câu: 1,2,4,5,6. Nội dung của bài nói lên tâm trạng tiếc thương của một kiếm sĩ Nhựt Bổn dành cho nàng ca kỹ là Trúc Lan Phương Tử đã hy sinh giết giặc. Trong câu 4 của bài vọng cổ đã nói lên hình ảnh cao đẹp này. Cố soạn giả -nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu gối đầu câu 4 bằng bốn câu thơ Tứ Tuyệt. Điều này,cũng là sở trường của ông. (Xin trích dẫn)

NGÂM THƠ
Tuyết trắng bay mờ Phú Sĩ Sơn
Gió Đông rét mướt lạnh can trường
Gập ghềnh vó ngựa miền quan tái
Trên quảng đường về nặng bước chân


VỌNG CỔ 4 Một đêm không trăng ta trở lại tìm nàng nơi quán lạnh, Cớ sao chỉ thấy hoa đào rơi từng cánh ở bên đường… Hỏi ra mới biết người năm xưa nát ngọc tan vàng… Nàng muốn mượn chút thân bồ liễu, để giết quân thù cho rõ mặt gái Phù Tang (-) Để cho ngàn thu sau, thanh sử còn ghi mãi danh người trinh liệt. Nhưngmấy đường tơ của nàng ca kỹ, đâu ngăn nổi bước xâm lăng của vó ngựa quân thù. (ngưng trích)

Nội dung bài vọng cổ nói lên nỗi niềm của một kiếm sĩ Nhật dành cho nàng ca kỹ đã hy sinh thân mình giết quân xâm lược. Cũng có thể, vị kiếm khách này là người yêu của nàng ca kỹ, hoặc chỉ yêu nàng với một mối tình đơn phương.Phần cuối của bài vọng cổ, cố soạn giả Viễn Châu kết bằng hai câu thơ lục bát: 

- Đêm nay dưới cội Anh Đào
Ta nhớ thương nàng qua men rượu Sa Kê.


Có những nghệ sĩ bây giờ (vì tế nhị xin được dấu tên. NV) ca lại bài “Men RươuSa Kê”, nhưng lại vô tư giới thiệu là Trúc Lan Phương Tử. Họ lấy bài thơ gối đầu vô câu số 4 gối đầu cho câu số 1. (Vì nguyên tác bài ca, câu số 1 không có bài thơ gối đầu, mà lại vô thẳng vọng cổ) Có những “nghệ sĩ” ca bài này họ không giữ nguyên bản gốc, lại còn thêm thắt đủ điều. 

Nghệ sĩ thời nay là như thế đó. Từ nghệ sĩ đến vô sỉ chỉ một khoảng cách rất gần. Họ tùy tiện sửa đổi khuôn mẫu bài ca theo ý của họ. Họ ca bài ca, nhưng họcũng không màng tìm hiểu người soạn giả viết ra bài ca đó là ai? Có thể nói tư cách của một nghệ sĩ hiện nay, họ đã đánh mất khá nhiều!

Biết đến bao giờ sân khấu cải lương trở lại thời hoàng kim? Và, biết đến bao giờtim lại được cái nhân cách của người nghệ sĩ ngày xưa?

Như vậy cũng đủ để khẳng định. Trúc Lan Phương Tử chỉ là tên của nhân vật trong bài ca, chớ không phải là nhan đề của bài ca như bao người lầm tưởng. Màcái tên đích thực của bài vọng cổ này là “Men Rượu Sa Kê”. Chắc chắn là như thế!

Điều này cũng tương tự như vở tuồng cải lương “Tuyệt Tình Ca” với nhân vật “Ông Cò Quận 9” do cố nghệ sĩ nhân dân Út Trà Ôn đóng, khán giả mến mộ vai diễn “ông Cò” nên gọi đó là tuồng... “Ông Cò Quận 9”, gọi riết rồi thành quen.

Tuy nhiên, giữa hai sự kiện hoàn toàn khác nhau. Với tuồng cài lương “Tuyệt Tình Ca”, khán giả gọi “Ông Cò Quận 9” nhưng vẫn biết tên gốc của vở là “Tuyệt Tình Ca”. Còn bài Vọng Cổ “Men Rượu Sa Kê”, nội dung kể về nhân vậtnàng ca kỹ Trúc Lan Phương Tử, người ta lấy tên của nhân vật mà đặt cho tên cho bài ca. Nguyên nhân là vì người ta không còn nhớ tên gốc của bài ca là gì?

Có thể nói ngày nay, do trình độ “yếu kém!” Nên ít người biết đến tên của bài cagốc là “Men rượu Sa - Kê”, nên họ mới lấy tên nhân vật “Trúc Lan Phương Tử” trong nội dung bài ca gọi đó là nhan đề của bài ca. Chớ thực sự thì… cái tên “cúng cơm” của bài là “Men Rượu Sa Kê”, chớ không phải là “Trúc Lan Phương Tử”

Sự nhập nhằng như đã vừa nêu, vô hình trung dẫn đến “hệ lụy” làm “tam sao thất bổn” sau này.

A LÝ PHƯỢNG TUYỀN

Nguồn tin: A LÝ PHUƯỢNG TUYỀN - CLVNCOM
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Trizzie Phương Trinh đón Phi Nhung về Mỹ: "31 năm trước chị ra rước em bằng xương bằng thịt, nay chỉ còn lại là một hũ tro cốt"

Sáng nay 10/10, Trizzie Phương Trinh cùng Wendy Phạm đã túc trực ở sân bay Los Angeles, Mỹ từ sớm để nhận tro cốt cố ca sĩ Phi Nhung.

 

Vĩnh biệt 10 nghệ sĩ ra đi giữa đại dịch Covid-19: Chỉ 2 tháng mà mất mát quá lớn!

Dịch bệnh Covid-19 xuất hiện và làm đảo lộn cuộc sống của hầu hết người dân trên thế giới. Dẫu rằng, chúng ta luôn động viên nhau phải lạc quan, chấp nhận sống chung với dịch nhưng không thể phủ nhận, Covid-19 đã cuốn trôi quá nhiều điều. Trong đó, thứ đáng quý nhất có lẽ chính là mạng sống. Rất nhiều người đã hồi phục sau khi nhiễm Covid-19, nhưng cũng có rất nhiều người không may mắn như thế. Ở showbiz Việt, chỉ trong 2 tháng đã có tận 10 nghệ sĩ ra đi mãi mãi vì Covid-19.

 

Đêm Trung Thu - Vân Tâm

CLVNCOM - Những ngày mùa hạ cuối cùng cũng theo mây bay về núi khi từng cơn gió mát rượi làm rụng rơi những chiếc lá chưa kịp úa vàng. Trăng mười bốn tuy chưa tròn vành nhưng đã sáng soi một khoảng sân và lóng lánh thêm những hạt sương đêm vương trên đám cỏ ướt. Ngày mai là rằm tháng tám, là ngày Tết Trung Thu. Cũng như bao mùa lễ tết, Tết Trung Thu năm nào cũng âm thầm đến và lặng lẽ đi chứ không để lại chút hương sắc gì ngoại trừ mấy cái bánh Trung Thu mang về từ siêu thị bán thực phẩm Á châu. Mấy chục năm xa xứ là những nỗi u hoài của một kiếp đời tạm bợ.

 

30 nghệ sĩ nổi tiếng tham gia MV ca cổ "Sài Gòn, ngày vui trở lại" của NSƯT Hữu Quốc

Chỉ công bố trên mạng xã hội một ngày, MV ca cổ "Sài Gòn, ngày vui trở lại" do NSƯT Hữu Quốc khởi xướng với sự tham gia của 30 nghệ sĩ nổi tiếng đã thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồng mạng.

 

TẢN MẠN VỀ CHUYỆN TỔ NGHIỆP NGHỀ CA HÁT NHÂN NGÀY GIỖ TỔ 11, 12, 13 THÁNG 8 ÂM LỊCH HẰNG NĂM.

Từ thuở nhỏ, đại gia đình nghệ sĩ chúng tôi đã từng được ông bà, cha mẹ, cô cậu, chú dì... theo nghiệp dĩ nghề hát từ cuối thế kỷ Thứ XIX (19)... mãi cho đến ngày hôm nay kể về những tập tục truyền thống cổ xưa trong nghề, trong đó quan trọng nhất nhì... đó là Ngày Giỗ Tổ .

 

NSƯT Thoại Mỹ hội ngộ 4 cô đào tại Mỹ

Sang Mỹ trị bệnh, NSƯT Thoại Mỹ đã giao lưu trực tuyến với khán giả tại Atlanta sáng 23-8 (giờ địa phương) để nói về chương trình "Giỗ Tổ sân khấu". Lần đầu tiên cô hội ngộ với các cô đào: Ngọc Huyền, Phương Hồng Thủy, Thanh Thanh Tâm, Ngọc Đáng…

 

Thực hư chuyện "người nhà thuê chuyên cơ gấp đưa Phi Nhung về Mỹ điều trị Covid-19"

Phía ca sĩ Phi Nhung khẳng định chị vẫn đang được điều trị tích cực tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đã có nhiều tín hiệu khả quan. Thông tin người nhà nữ ca sĩ thuê chuyên cơ gấp đưa chị về Mỹ điều trị Covid-19 chỉ là "tin vịt".

 

Hỗ trợ nghệ sĩ trẻ giữ lửa nghề

Khi dịch Covid-19 bùng phát, nhiều sân khấu đóng cửa, đời sống của nghệ sĩ trẻ tại các đơn vị nghệ thuật xã hội hóa gặp nhiều khó khăn, cần được hỗ trợ kịp thời

 

Nghệ sĩ Bạch Mai cả đời tận hiến

Thông tin nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai qua đời do đột quỵ đã khiến khán giả mộ điệu sân khấu cải lương tuồng cổ và nghệ sĩ đồng nghiệp bàng hoàng và thương xót

 

Nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai qua đời sau thời gian điều trị Covid-19

Gia đình đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long vừa báo tin nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai đã qua đời sau thời gian điều trị bệnh Covid-19, thọ 73 tuổi

 

NSND Thanh Nam: Lời khen, chê của khán giả quan trọng lắm!

Ông luôn nói đời nghệ sĩ có ăn cơm Tổ mới hiểu hết nỗi niềm và tiết lộ sau đại dịch Covid-19 sẽ góp sức thúc đẩy sàn diễn cải lương sáng đèn

 

NSƯT Ngọc Khanh: Có con nước nào chảy ngược dòng sông

Định mệnh có lẽ đã được chọn cho Khanh từ ngày cô bé bò đến tay cha. Có con nước nào chảy ngược dòng sông. Và nếu không phải Khanh, thì ai sẽ là người gầy dựng Đoàn nghệ thuật hát bội tuồng cổ Ngọc Khanh - đã hoạt động từ năm 1990 cho đến bây giờ.

 

Sân khấu phải mang hơi thở cuộc sống

Khi kịch bản về đề tài hôn nhân, gia đình không còn đi vào lối mòn do cách viết, cách bố cục và tư duy dễ dãi như trước, sẽ là tiền đề để các đạo diễn hào hứng tiếp tục chinh phục đề tài này trên sân khấu

 

Nghệ sĩ Giang Còi muốn được an táng cùng tràng pháo tay của những người yêu mến

Tang lễ nghệ sĩ Lê Hồng Giang (nghệ danh Giang Còi) được tổ chức trong sáng 5-8 với quy mô gia đình, chỉ có người thân

 

NSƯT - nhạc sĩ Khải Hoàn qua đời - Ca sĩ Phi Hải qua đời ở tuổi 50

Anh Nguyễn Bảo, con trai NSƯT - nhạc sĩ Khải Hoàn, cho biết cha anh đã qua đời lúc 1 giờ ngày 31-7 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, thọ 68 tuổi.

 

Nghệ sĩ Minh Cảnh, Lệ Thủy giúp đồng nghiệp nguy kịch trong mùa Covid

Sáng 22-7, hai nghệ sĩ tài danh thuộc thế hệ vàng của sân khấu cải lương đã đứng ra kêu gọi quyên góp giúp đỡ hai nghệ sĩ bệnh tật đang nguy kịch.