06:56 PDT Thứ năm, 17/10/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 76

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 73


Hôm nayHôm nay : 4300

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 344078

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 19985061

Trang nhất » Tin Tức » Những Vở Diễn Hay

BÀI VỌNG CỔ “MEN RƯỢU SA KÊ” - HAY “TRÚC LAN PHƯƠNG TỬ?”

Đăng lúc: Thứ hai - 31/10/2016 19:06 - Đã xem: 3211
NS Hữu Phước

NS Hữu Phước

CLVNCOM - Vào những năm cuối của thập niên 50 và đầu thập niên 60 Có thể nói, là thời điểm thịnh hành của các vở tuồng cải lương Nhựt Bổn - Hồi xưa, người miền Nam thường nói là nước Nhựt Bổn, còn học địa lý thì gọi là đất nước Nhật Bản. Từ Hán - Việt, Bổn hay Bản về mặt ý nghĩa giống như nhau, đó chẳng qua là do “đồng âm tại vị”. Vào thời bấy giờ, không có ai gọi là nước Nhật cả! Vẫn biết rằng, những cách gọi trên đều đúng
Vào thời điểm này, vở tuồng cải lương “Khi hoa Anh Đào nở” của hai cố soạn giả tài hoa Hà Triều - Hoa Phượng đã đem đến sân khấu cải lương chẳng khác gìnhư một luồng “gió lạ!”, đã gặt hái thành công vang dội trên sân khấu Thúy Nga. Và, vai kiếm sĩ Tô Điền Sơn đã làm nên tên tuổi cho nam nghệ sĩ Thành Được. Sau đó, hàng loạt các vở tuồng cải lương Nhựt Bổn được tiếp tục ra đời, cũng tạo được thành công không kém.

Trên sân khấu Ngọc Kiều khai trương vở “Tuyết phủ chiếu Đông”, qua vai kiếmsĩ Nhựt Bổn - Kha Phong, cố nghệ sĩ Hùng Cường cũng đã làm “tốn hao giấy mực” trang báo chí kịch trường thời bấy giờ!

Và ít lâu sau đó, tuồng “Tiếng Hạc trong trăng” cũng đã làm cho khán giả mộ điệu cải lương đón nhận một cách nồng nhiệt. Nam nghệ sĩ Thành Được một lầnnữa, qua vai tướng cướp cụt tay Thi Đằng, đã làm nức lòng người mộ điệu! Một điều không thể không nói đến, các đoàn cải lương thời bấy giờ hát tuồng Nhựt Bổn, đều ghi vào tấm bảng quảng cáo được dựng ở mặt tiền của rạp với hàng chữ: “Hân hạnh trình diễn vở cải lương dã sử kiếm hiệp dân tộc Phù Tang” và phía dưới là tên của vở tuồng. Trong tờ PROGRAMME (bây giờ gọi là tờ bướm, tờ giới thiệu chương trình. NV) cũng vậy, không hề thấy đoàn hát nào ghi là “vở tuồng Nhật” hay “tuồng cải lương Nhựt Bổn”. Thế nhưng, khi nhìn qua cụm từ “dân tộc Phù Tang”, khán giả sẽ biết ngay đó là tuồng cải lương Nhựt Bổn - cho dù là một khán giả bình dân nhất! Như vậy cũng đủ để thấy, khán giả mộ điệu cải lương ngày xưa về trình độ nhận thức về thể loại tuồng tích, cũng không hề kém cỏi một chút nào!

Vào thời điểm này, cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu không hề biên soạn một vở tuồng cải lương Nhựt Bổn nào, nhưng ông cũng “nhạy bén” nắm bắt sự kiện, ông viết bài vọng cổ “Men rượu Sa Kê “ do nam nghệ sĩ Hữu Phước ca độc chiếc (ngày xưa không dùng từ đơn ca như bây giờ.NV) được hãng dĩa thu thanh. Ngày xưa, do kỹ thuật thu thanh qua dĩa đá, sau đó là dĩa nhựa 45 tour thời gian rất là hạn hẹp, có lẽ vì vậy mà cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu viết liền câu vô xuống Hò nhịp 16 liền câu 1 mà, không “gối đầu” bằng Nói Lối hay Ngâm Thơ, hoặc “gối đầu” bằng một bài bản nhỏ.

Dưới đây là câu số 1 của bài “Men rượu Sa Kê” do cố nghệ sĩ Hữu Phước ca. (Xin trích dẫn)

Câu 1- Phương Tử ơi, rượu Sa kê nửa bầu vừa uồng cạn, thì thấp thoáng trước thềm rêu đã rơi rụng đóa Anh Đào… Mấy chén ly bôi đã khơi dậy chí anh hào…Xin giả từ Trúc Lan Phương Tử, ta ra đi giữa bầu trời giá lạnh điểm đầy sao (-) Kìa, cớ sao nàng vội vả bước ra đi, ta chưa nói tiếng biệt ly mà đôi mắt nàng nàng đã rưng rưng đôi dòng nước mắt

Câu 2- Có lẽ nàng chẳng nỡ cười ta một kiếm sĩ mang nhiều mơ mộng, tìm yêu qua ánh lửa giữa đêm buồn… Nàng khuyên ta xây dựng tình thương trên nhân đạo công bằng… Ta mỉm cười khi giả biệt, nhấp cạn chén cuối cùng rồi sảy ngựa dưới trăng (-) Phương Tử ơi, nàng hãy dứt mấy đường tơ, chung rượu tiễn vì ai ta uống cạn. Xin hẹn Đông năm sau giữa mùa tuyết trắng, dưới cội Anh Đào nàng hãy đợi chờ ta. (ngưng trích)

Bài vọng cổ “Men rượu Sa Kê” của cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu gồm các câu: 1,2,4,5,6. Nội dung của bài nói lên tâm trạng tiếc thương của một kiếm sĩ Nhựt Bổn dành cho nàng ca kỹ là Trúc Lan Phương Tử đã hy sinh giết giặc. Trong câu 4 của bài vọng cổ đã nói lên hình ảnh cao đẹp này. Cố soạn giả -nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu gối đầu câu 4 bằng bốn câu thơ Tứ Tuyệt. Điều này,cũng là sở trường của ông. (Xin trích dẫn)

NGÂM THƠ
Tuyết trắng bay mờ Phú Sĩ Sơn
Gió Đông rét mướt lạnh can trường
Gập ghềnh vó ngựa miền quan tái
Trên quảng đường về nặng bước chân


VỌNG CỔ 4 Một đêm không trăng ta trở lại tìm nàng nơi quán lạnh, Cớ sao chỉ thấy hoa đào rơi từng cánh ở bên đường… Hỏi ra mới biết người năm xưa nát ngọc tan vàng… Nàng muốn mượn chút thân bồ liễu, để giết quân thù cho rõ mặt gái Phù Tang (-) Để cho ngàn thu sau, thanh sử còn ghi mãi danh người trinh liệt. Nhưngmấy đường tơ của nàng ca kỹ, đâu ngăn nổi bước xâm lăng của vó ngựa quân thù. (ngưng trích)

Nội dung bài vọng cổ nói lên nỗi niềm của một kiếm sĩ Nhật dành cho nàng ca kỹ đã hy sinh thân mình giết quân xâm lược. Cũng có thể, vị kiếm khách này là người yêu của nàng ca kỹ, hoặc chỉ yêu nàng với một mối tình đơn phương.Phần cuối của bài vọng cổ, cố soạn giả Viễn Châu kết bằng hai câu thơ lục bát: 

- Đêm nay dưới cội Anh Đào
Ta nhớ thương nàng qua men rượu Sa Kê.


Có những nghệ sĩ bây giờ (vì tế nhị xin được dấu tên. NV) ca lại bài “Men RươuSa Kê”, nhưng lại vô tư giới thiệu là Trúc Lan Phương Tử. Họ lấy bài thơ gối đầu vô câu số 4 gối đầu cho câu số 1. (Vì nguyên tác bài ca, câu số 1 không có bài thơ gối đầu, mà lại vô thẳng vọng cổ) Có những “nghệ sĩ” ca bài này họ không giữ nguyên bản gốc, lại còn thêm thắt đủ điều. 

Nghệ sĩ thời nay là như thế đó. Từ nghệ sĩ đến vô sỉ chỉ một khoảng cách rất gần. Họ tùy tiện sửa đổi khuôn mẫu bài ca theo ý của họ. Họ ca bài ca, nhưng họcũng không màng tìm hiểu người soạn giả viết ra bài ca đó là ai? Có thể nói tư cách của một nghệ sĩ hiện nay, họ đã đánh mất khá nhiều!

Biết đến bao giờ sân khấu cải lương trở lại thời hoàng kim? Và, biết đến bao giờtim lại được cái nhân cách của người nghệ sĩ ngày xưa?

Như vậy cũng đủ để khẳng định. Trúc Lan Phương Tử chỉ là tên của nhân vật trong bài ca, chớ không phải là nhan đề của bài ca như bao người lầm tưởng. Màcái tên đích thực của bài vọng cổ này là “Men Rượu Sa Kê”. Chắc chắn là như thế!

Điều này cũng tương tự như vở tuồng cải lương “Tuyệt Tình Ca” với nhân vật “Ông Cò Quận 9” do cố nghệ sĩ nhân dân Út Trà Ôn đóng, khán giả mến mộ vai diễn “ông Cò” nên gọi đó là tuồng... “Ông Cò Quận 9”, gọi riết rồi thành quen.

Tuy nhiên, giữa hai sự kiện hoàn toàn khác nhau. Với tuồng cài lương “Tuyệt Tình Ca”, khán giả gọi “Ông Cò Quận 9” nhưng vẫn biết tên gốc của vở là “Tuyệt Tình Ca”. Còn bài Vọng Cổ “Men Rượu Sa Kê”, nội dung kể về nhân vậtnàng ca kỹ Trúc Lan Phương Tử, người ta lấy tên của nhân vật mà đặt cho tên cho bài ca. Nguyên nhân là vì người ta không còn nhớ tên gốc của bài ca là gì?

Có thể nói ngày nay, do trình độ “yếu kém!” Nên ít người biết đến tên của bài cagốc là “Men rượu Sa - Kê”, nên họ mới lấy tên nhân vật “Trúc Lan Phương Tử” trong nội dung bài ca gọi đó là nhan đề của bài ca. Chớ thực sự thì… cái tên “cúng cơm” của bài là “Men Rượu Sa Kê”, chớ không phải là “Trúc Lan Phương Tử”

Sự nhập nhằng như đã vừa nêu, vô hình trung dẫn đến “hệ lụy” làm “tam sao thất bổn” sau này.

A LÝ PHƯỢNG TUYỀN

Nguồn tin: A LÝ PHUƯỢNG TUYỀN - CLVNCOM
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.

 

Nghệ sĩ Phan Quốc Hùng đột ngột qua đời

NSND Thoại Miêu vừa thông báo sự ra đi đột ngột của chồng bà, nghệ sĩ Phan Quốc Hùng - SN 1952, nguyên giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang - vào lúc 12 giờ ngày 14-10. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang xúc động bày tỏ niềm thương tiếc.

 

Đam mê và quyền lực làm mới cải lương lịch sử

Sân khấu Kim Ngân vừa ra mắt vở cải lương lịch sử Đam mê và quyền lực (tác giả và đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ) tại Nhà hát Bến Thành, quận 1.

 

‘Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,’ kéo khán giả đến với cải lương

Sau hơn 15 năm vắng bóng trong địa hạt cải lương, nghệ nhân Trần Đông Phương “tái xuất giang hồ” tại Little Saigon với tuồng cải lương “Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,” một nỗ lực của ông trong việc phục hồi vị trí xứng đáng cho bộ môn cải lương tại hải ngoại.

 

Cải lương miễn phí: Nên hay không?

Giới chuyên môn và nghệ sĩ sân khấu đang lo lắng về dự án cải lương miễn phí, bởi theo họ, đó không phải là cách để cứu sàn diễn của bộ môn nghệ thuật này

 

NSƯT Kim Tử Long dời live show vì Cung Văn hóa Hữu Nghị Việt Xô bị cháy

Chiều 2-10, NSƯT Kim Tử Long đã tổ chức buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu về chương trình live show "Thánh đường sân khấu" của anh được tổ chức tại Hà Nội và TP HCM.

 

Đồng nghiệp, bạn bè thương tiếc NSND Thế Anh

Nhiều người trong giới văn nghệ sĩ bày tỏ sự thương tiếc khi hay tin NSND Thế Anh qua đời sáng 29-9 sau thời gian điều trị nhồi máu cơ tim.

 

Giới nghệ sĩ phản ứng khi cải lương được hát miễn phí tại rạp Hưng Đạo

Động thái này thể hiện rõ khát khao muốn chấn hưng cải lương trong tình cảnh đang èo uột. Người trong cuộc đã vận động và tìm kiếm mọi phương cách để tạo lại thói quen đến rạp xem cải lương của công chúng. Tuy nhiên, nhìn ở góc độ khác, có vẻ như quyết định này khiến nghệ sĩ trăn trở nhiều.

 

Nghệ sĩ Cẩm Thu: "Hát trên quê hương mình, cảm xúc nồng nàn lắm"

Tham gia dự án thiện nguyện mang lời ca tiếng hát phục vụ trẻ em mồ côi, nghệ sĩ Cẩm Thu từ Mỹ về Việt Nam đã tích cực đi tìm những hạt giống yêu thương.

 

Quách Thị Diễm Ngọc đoạt giải Chuông vàng vọng cổ 2019

Tối 29-9, tại Nhà hát Đài Truyền hình TP HCM, đêm chung kết xếp hạng và trao giải cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lần thứ 14 – năm 2019 đã diễn ra. Thí sinh Quách Thị Diễm Ngọc – Cà Mau đã đoạt giải Chuông vàng vọng cổ 2019.

 

Vở "Giấc mộng đêm xuân" diễn miễn phí phục vụ khán giả

Nằm trong kế hoạch sáng đèn từ nay đến cuối năm 2019 của Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, vở "Giấc mộng đêm xuân" sẽ khởi động dự án tạo thói quen để khán giả đến rạp.

 

Đề cử giải Mai Vàng lần thứ 25-2019: Nhiều vở diễn ấn tượng

Có nhiều vở diễn tạo được dấu ấn đậm nét trong lòng công chúng, xứng đáng được đề cử tranh Giải Mai Vàng năm nay

 

Điều gì làm nên “Ấn tượng” ở “Ký ức vui vẻ”?

“Ấn tượng” là một hạng mục của Giải thưởng Truyền hình VTV Awards 2019. Hạng mục này đã được trao cho chương trình “Ký ức vui vẻ” (phát sóng lúc 20 giờ Chủ nhật hằng tuần trên kênh VTV3). Vậy điều gì làm nên “Ấn tượng” để “Ký ức vui vẻ”, một chương trình còn rất mới, vượt qua những đối thủ khác để đoạt giải thưởng?

 

Bị nhồi máu cơ tim, NSND Kim Cương cấp cứu

Ngày 21-9, gia đình đã đưa NSND Kim Cương vào cấp cứu tại Bệnh viện Tâm Đức, TP HCM trong tình trạng khó thở. Các bác sĩ chuyên khoa tim mạch đã chẩn đoán bà bị nhồi máu cơ tim.

 

Quách Thị Diễm Ngọc chứng minh bản thân là “con nhà nòi” chính hiệu

Đến với cuộc thi Chuông vàng vọng cổ 2019, Quách Thị Diễm Ngọc khiến người hâm mộ yêu mến qua các trích đoạn ngọt ngào, trữ tình, nhẹ nhàng rót vào lòng người nghe nhiều cung bậc cảm xúc.

 

CHUÔNG VÀNG VỌNG CỔ 2019 "Trai tài gái sắc" miền Bắc: "Đi thi là chính, đi học là... mười"

Tuy không sở hữu ưu thế "thiên thời, địa lợi" như những thí sinh ở khu vực miền Nam, hai giọng ca đến từ miền Bắc là Vũ Thị Nguyệt và Lê Trung Tuấn vẫn xuất sắc vượt qua gần 30 thí sinh để góp mặt trong vòng Chung kết Chuông vàng vọng cổ 2019.