04:53 PST Thứ sáu, 28/02/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 68

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 67


Hôm nayHôm nay : 4936

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 540379

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 22755267

Trang nhất » Tin Tức » Những Vở Diễn Hay

Đại thụ của đờn ca tài tử đột ngột qua đời

Đại thụ của đờn ca tài tử đột ngột qua đời

Tác giả Thanh Hiền – người được giới chuyên môn gọi là "vua viết vọng cổ của Đài Phát Thanh Giải Phóng", cha đẻ của bài ca cổ "Chuyến xe Tây Ninh" - vừa qua đời lúc 7 giờ ngày 26-2.

Xem tiếp...

BÀI VỌNG CỔ “MEN RƯỢU SA KÊ” - HAY “TRÚC LAN PHƯƠNG TỬ?”

Đăng lúc: Thứ hai - 31/10/2016 19:06 - Đã xem: 5931
NS Hữu Phước

NS Hữu Phước

CLVNCOM - Vào những năm cuối của thập niên 50 và đầu thập niên 60 Có thể nói, là thời điểm thịnh hành của các vở tuồng cải lương Nhựt Bổn - Hồi xưa, người miền Nam thường nói là nước Nhựt Bổn, còn học địa lý thì gọi là đất nước Nhật Bản. Từ Hán - Việt, Bổn hay Bản về mặt ý nghĩa giống như nhau, đó chẳng qua là do “đồng âm tại vị”. Vào thời bấy giờ, không có ai gọi là nước Nhật cả! Vẫn biết rằng, những cách gọi trên đều đúng
Vào thời điểm này, vở tuồng cải lương “Khi hoa Anh Đào nở” của hai cố soạn giả tài hoa Hà Triều - Hoa Phượng đã đem đến sân khấu cải lương chẳng khác gìnhư một luồng “gió lạ!”, đã gặt hái thành công vang dội trên sân khấu Thúy Nga. Và, vai kiếm sĩ Tô Điền Sơn đã làm nên tên tuổi cho nam nghệ sĩ Thành Được. Sau đó, hàng loạt các vở tuồng cải lương Nhựt Bổn được tiếp tục ra đời, cũng tạo được thành công không kém.

Trên sân khấu Ngọc Kiều khai trương vở “Tuyết phủ chiếu Đông”, qua vai kiếmsĩ Nhựt Bổn - Kha Phong, cố nghệ sĩ Hùng Cường cũng đã làm “tốn hao giấy mực” trang báo chí kịch trường thời bấy giờ!

Và ít lâu sau đó, tuồng “Tiếng Hạc trong trăng” cũng đã làm cho khán giả mộ điệu cải lương đón nhận một cách nồng nhiệt. Nam nghệ sĩ Thành Được một lầnnữa, qua vai tướng cướp cụt tay Thi Đằng, đã làm nức lòng người mộ điệu! Một điều không thể không nói đến, các đoàn cải lương thời bấy giờ hát tuồng Nhựt Bổn, đều ghi vào tấm bảng quảng cáo được dựng ở mặt tiền của rạp với hàng chữ: “Hân hạnh trình diễn vở cải lương dã sử kiếm hiệp dân tộc Phù Tang” và phía dưới là tên của vở tuồng. Trong tờ PROGRAMME (bây giờ gọi là tờ bướm, tờ giới thiệu chương trình. NV) cũng vậy, không hề thấy đoàn hát nào ghi là “vở tuồng Nhật” hay “tuồng cải lương Nhựt Bổn”. Thế nhưng, khi nhìn qua cụm từ “dân tộc Phù Tang”, khán giả sẽ biết ngay đó là tuồng cải lương Nhựt Bổn - cho dù là một khán giả bình dân nhất! Như vậy cũng đủ để thấy, khán giả mộ điệu cải lương ngày xưa về trình độ nhận thức về thể loại tuồng tích, cũng không hề kém cỏi một chút nào!

Vào thời điểm này, cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu không hề biên soạn một vở tuồng cải lương Nhựt Bổn nào, nhưng ông cũng “nhạy bén” nắm bắt sự kiện, ông viết bài vọng cổ “Men rượu Sa Kê “ do nam nghệ sĩ Hữu Phước ca độc chiếc (ngày xưa không dùng từ đơn ca như bây giờ.NV) được hãng dĩa thu thanh. Ngày xưa, do kỹ thuật thu thanh qua dĩa đá, sau đó là dĩa nhựa 45 tour thời gian rất là hạn hẹp, có lẽ vì vậy mà cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu viết liền câu vô xuống Hò nhịp 16 liền câu 1 mà, không “gối đầu” bằng Nói Lối hay Ngâm Thơ, hoặc “gối đầu” bằng một bài bản nhỏ.

Dưới đây là câu số 1 của bài “Men rượu Sa Kê” do cố nghệ sĩ Hữu Phước ca. (Xin trích dẫn)

Câu 1- Phương Tử ơi, rượu Sa kê nửa bầu vừa uồng cạn, thì thấp thoáng trước thềm rêu đã rơi rụng đóa Anh Đào… Mấy chén ly bôi đã khơi dậy chí anh hào…Xin giả từ Trúc Lan Phương Tử, ta ra đi giữa bầu trời giá lạnh điểm đầy sao (-) Kìa, cớ sao nàng vội vả bước ra đi, ta chưa nói tiếng biệt ly mà đôi mắt nàng nàng đã rưng rưng đôi dòng nước mắt

Câu 2- Có lẽ nàng chẳng nỡ cười ta một kiếm sĩ mang nhiều mơ mộng, tìm yêu qua ánh lửa giữa đêm buồn… Nàng khuyên ta xây dựng tình thương trên nhân đạo công bằng… Ta mỉm cười khi giả biệt, nhấp cạn chén cuối cùng rồi sảy ngựa dưới trăng (-) Phương Tử ơi, nàng hãy dứt mấy đường tơ, chung rượu tiễn vì ai ta uống cạn. Xin hẹn Đông năm sau giữa mùa tuyết trắng, dưới cội Anh Đào nàng hãy đợi chờ ta. (ngưng trích)

Bài vọng cổ “Men rượu Sa Kê” của cố soạn giả - nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu gồm các câu: 1,2,4,5,6. Nội dung của bài nói lên tâm trạng tiếc thương của một kiếm sĩ Nhựt Bổn dành cho nàng ca kỹ là Trúc Lan Phương Tử đã hy sinh giết giặc. Trong câu 4 của bài vọng cổ đã nói lên hình ảnh cao đẹp này. Cố soạn giả -nghệ sĩ nhân dân Viễn Châu gối đầu câu 4 bằng bốn câu thơ Tứ Tuyệt. Điều này,cũng là sở trường của ông. (Xin trích dẫn)

NGÂM THƠ
Tuyết trắng bay mờ Phú Sĩ Sơn
Gió Đông rét mướt lạnh can trường
Gập ghềnh vó ngựa miền quan tái
Trên quảng đường về nặng bước chân


VỌNG CỔ 4 Một đêm không trăng ta trở lại tìm nàng nơi quán lạnh, Cớ sao chỉ thấy hoa đào rơi từng cánh ở bên đường… Hỏi ra mới biết người năm xưa nát ngọc tan vàng… Nàng muốn mượn chút thân bồ liễu, để giết quân thù cho rõ mặt gái Phù Tang (-) Để cho ngàn thu sau, thanh sử còn ghi mãi danh người trinh liệt. Nhưngmấy đường tơ của nàng ca kỹ, đâu ngăn nổi bước xâm lăng của vó ngựa quân thù. (ngưng trích)

Nội dung bài vọng cổ nói lên nỗi niềm của một kiếm sĩ Nhật dành cho nàng ca kỹ đã hy sinh thân mình giết quân xâm lược. Cũng có thể, vị kiếm khách này là người yêu của nàng ca kỹ, hoặc chỉ yêu nàng với một mối tình đơn phương.Phần cuối của bài vọng cổ, cố soạn giả Viễn Châu kết bằng hai câu thơ lục bát: 

- Đêm nay dưới cội Anh Đào
Ta nhớ thương nàng qua men rượu Sa Kê.


Có những nghệ sĩ bây giờ (vì tế nhị xin được dấu tên. NV) ca lại bài “Men RươuSa Kê”, nhưng lại vô tư giới thiệu là Trúc Lan Phương Tử. Họ lấy bài thơ gối đầu vô câu số 4 gối đầu cho câu số 1. (Vì nguyên tác bài ca, câu số 1 không có bài thơ gối đầu, mà lại vô thẳng vọng cổ) Có những “nghệ sĩ” ca bài này họ không giữ nguyên bản gốc, lại còn thêm thắt đủ điều. 

Nghệ sĩ thời nay là như thế đó. Từ nghệ sĩ đến vô sỉ chỉ một khoảng cách rất gần. Họ tùy tiện sửa đổi khuôn mẫu bài ca theo ý của họ. Họ ca bài ca, nhưng họcũng không màng tìm hiểu người soạn giả viết ra bài ca đó là ai? Có thể nói tư cách của một nghệ sĩ hiện nay, họ đã đánh mất khá nhiều!

Biết đến bao giờ sân khấu cải lương trở lại thời hoàng kim? Và, biết đến bao giờtim lại được cái nhân cách của người nghệ sĩ ngày xưa?

Như vậy cũng đủ để khẳng định. Trúc Lan Phương Tử chỉ là tên của nhân vật trong bài ca, chớ không phải là nhan đề của bài ca như bao người lầm tưởng. Màcái tên đích thực của bài vọng cổ này là “Men Rượu Sa Kê”. Chắc chắn là như thế!

Điều này cũng tương tự như vở tuồng cải lương “Tuyệt Tình Ca” với nhân vật “Ông Cò Quận 9” do cố nghệ sĩ nhân dân Út Trà Ôn đóng, khán giả mến mộ vai diễn “ông Cò” nên gọi đó là tuồng... “Ông Cò Quận 9”, gọi riết rồi thành quen.

Tuy nhiên, giữa hai sự kiện hoàn toàn khác nhau. Với tuồng cài lương “Tuyệt Tình Ca”, khán giả gọi “Ông Cò Quận 9” nhưng vẫn biết tên gốc của vở là “Tuyệt Tình Ca”. Còn bài Vọng Cổ “Men Rượu Sa Kê”, nội dung kể về nhân vậtnàng ca kỹ Trúc Lan Phương Tử, người ta lấy tên của nhân vật mà đặt cho tên cho bài ca. Nguyên nhân là vì người ta không còn nhớ tên gốc của bài ca là gì?

Có thể nói ngày nay, do trình độ “yếu kém!” Nên ít người biết đến tên của bài cagốc là “Men rượu Sa - Kê”, nên họ mới lấy tên nhân vật “Trúc Lan Phương Tử” trong nội dung bài ca gọi đó là nhan đề của bài ca. Chớ thực sự thì… cái tên “cúng cơm” của bài là “Men Rượu Sa Kê”, chớ không phải là “Trúc Lan Phương Tử”

Sự nhập nhằng như đã vừa nêu, vô hình trung dẫn đến “hệ lụy” làm “tam sao thất bổn” sau này.

A LÝ PHƯỢNG TUYỀN

Nguồn tin: A LÝ PHUƯỢNG TUYỀN - CLVNCOM
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Đại thụ của đờn ca tài tử đột ngột qua đời

Tác giả Thanh Hiền – người được giới chuyên môn gọi là "vua viết vọng cổ của Đài Phát Thanh Giải Phóng", cha đẻ của bài ca cổ "Chuyến xe Tây Ninh" - vừa qua đời lúc 7 giờ ngày 26-2.

 

Hát chầu, cúng đình bết bát vì dịch Covid-19

Tại cuộc họp của Ban Chấp hành Hội Sân khấu TP HCM ngày 15-2, NSƯT Kim Tử Long cho hay dịch Covid-19 khiến mùa hát chầu, cúng đình mất hàng tỉ đồng.

 

NSƯT Tú Sương, đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn qua "Miền ký ức"

Chương trình "Miền ký ức" do HTV tổ chức sẽ phát sóng 9 giờ sáng chủ nhật 16-2 trên HTV 9. NSƯT Tú Sương và đạo diễn Hoa Hạ tạo dấu ấn đậm nét qua dòng lịch sử được tái hiện trên sân khấu

 

NSƯT Cẩm Tiên: "Ca vọng cổ hơi dài phá nát kịch bản"

Tối 12-2, trong chương trình giao lưu với khán giả do Đài truyền hình TP HCM tổ chức, NSƯT Cẩm Tiên đã trải lòng về những trăn trở đối với nghề

 

Về miền Tây, nghe chuyện đờn ca Trăm năm "Dạ cổ hoài lang"

Trong câu chuyện nhận diện miền Tây, có rất nhiều dấu chỉ được đưa ra: sự bộc trực, khí khái mà dễ thương của cư dân miền sông nước; những mảnh vườn cây trái oằn sai; con kinh, con rạch mát lành… Và hẳn là rất thiếu sót, nếu không nhắc đến đờn ca tài tử.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga xúc động hội ngộ NSND Diệp Lang

Kịp có mặt tại Mỹ để phục vụ khán giả kiều bào đón Tết Canh Tý, nghệ sĩ (NS) Hồng Nga cho biết bà xúc động khi gặp lại NSND Diệp Lang tại thành phố San Diego, tiểu bang California – Mỹ.

 

Nghệ sĩ Tú Trinh trở lại với phim truyền hình sau 10 năm

Sáng 6-2, nghệ sĩ Bích Thủy đã bấm máy bộ phim truyền hình dài 20 tập do Đài PT-TH Long An thực hiện với tên gọi "Về quê". Sau gần 10 năm vắng bóng, nghệ sĩ Tú Trinh đã quay lại phim truyền hình và hào hứng với vai diễn bà mẹ trong bộ phim nói về tình làng nghĩa xóm này

 

Tiếc thương Chiêu Hùng - nghệ sĩ tài hoa, lận đận

Nhiều nghệ sĩ kể rằng nghệ sĩ Chiêu Hùng có sắc vóc đẹp, ca diễn duyên dáng nhưng lận đận và kém may mắn. Cuộc đời ông từng gặp đại nạn khi con gái 11 tuổi qua đời.

 

NSƯT Thoại Mỹ kêu gọi giúp đỡ NSƯT Chiêu Hùng

Sáng mùng 8 Tết, NSƯT Thoại Mỹ đã kêu gọi trên trang cá nhân việc cứu giúp NSƯT Chiêu Hùng đang lâm tình trạng nguy kịch.

 

NSND Minh Vương, NSND Ngọc Giàu kể chuyện vui về chuột

Nói đến loài chuột, người ta thường nghĩ ngay đến những tội ác tày trời của chúng như phá hoại mùa màng, truyền dịch bệnh gây hại cho con người.

 

Nghệ sĩ Hồng Nga: Tết gặp nhau, gặp nhau là Tết

Mùa Tết là mùa chạy show của nghệ sĩ nhưng với nghệ sĩ Hồng Nga, bà thực hiện những chuyến du xuân đầy ý nghĩa trong những ngày ăn Tết sớm.

 

Thoại Mỹ, Võ Minh Lâm "vui xuân không quạo"

Cặp nghệ sĩ vừa đoạt giải Mai Vàng hạng mục nam nữ diễn viên sân khấu là Thoại Mỹ và Võ Minh Lâm đã cho ra mắt MV "Vui xuân không quạo".

 

Tết chuột, cải lương sung mãn!

Trong sinh hoạt nghệ thuật ở miền Nam, đã có giai đoạn cải lương có sức hút mạnh mẽ đối với công chúng. Theo các nhà chuyên môn, tính từ xuân Giáp Tý 1984, là năm sàn diễn cải lương sung mãn nhất khi các đoàn hát thường xuyên sáng đèn, dư âm nhiều vở diễn lan tỏa rất lâu trong lòng công chúng.

 

Cải lương rộn ràng nghinh Xuân

Sàn diễn cải lương có 6 vở diễn và 2 chương trình hứa hẹn mang lại cảm xúc cho khán giả trong những ngày vui Xuân Canh Tý tại TP HCM

 

Nguyễn Hồng Bảo Ngọc - quán quân Bông lúa vàng 2019

Chiều 11-1, Đài Tiếng nói nhân dân TPHCM tổ chức gala chung kết và trao giải cuộc thi Bông lúa vàng 2019 tại Nhà hát VOH. Sau 25 năm tổ chức, đây là lần đầu cuộc thi tổ chức nhiều điểm thi trên cả nước để xét tuyển thí sinh.

 

Tìm "Hồn thơ ngọc", NSƯT Thanh Thanh Tâm về nước hội ngộ tác giả Lê Duy Hạnh

Sáng 18-1, NSƯT Thanh Thanh Tâm đã đến thăm tác giả Lê Duy Hạnh sau gần 10 năm chị rời xa quê nhà. Ngôi sao sân khấu từng đoạt Giải Mai Vàng này đã trải lòng về dự án dàn dựng cải lương tại Mỹ.