17:02 PDT Thứ bảy, 11/07/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 41

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 40


Hôm nayHôm nay : 14705

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 241104

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 25645845

Trang nhất » Tin Tức » Những Vở Diễn Hay

Nguyễn Tri Khương với vở cải lương Giọt lệ chung tình

Đăng lúc: Chủ nhật - 18/05/2014 12:59 - Đã xem: 3590
NS Minh Cảnh vang danh với bài tân cổ Võ Đông Sơ

NS Minh Cảnh vang danh với bài tân cổ Võ Đông Sơ




Năm 1927, vở cải lương Giọt lệ chung tình của nhạc sĩ và thầy tuồng Nguyễn Tri Khương ra đời. Ông viết tuồng cho gánh hát Đồng Nữ Ban do bà Trần Ngọc Viện thành lập (tức bà Trần Ngọc Viện, giảng viên Khoa Gia chánh Trường Nữ Học Đường - nay là Trường Nguyễn Thị Minh Khai).

Gánh hát không có kép nam, toàn là nữ diễn viên. Nữ không phải toàn là “đàn bà” mà toàn là “con gái” của các gia đình nông dân, điền chủ trong làng Vĩnh Kim và các làng lân cận: Đông Hòa, Rạch Gầm, Kim Sơn, Long Hưng… (Châu Thành, Tiền Giang), được cô Ba Viện tuyển lựa vào gánh hát. Khi gánh Đồng Nữ Ban được thành lập, thầy tuồng Nguyễn Tri Khương cho bà Năm Viện cất trên đất của ông một căn nhà lá rộng rãi để làm nơi tập tuồng.

Nguyễn Tri Khương (1890 - 1962) nổi danh là ông Cả Năm thổi sáo, em ông Bái Lạc ở làng Vĩnh Kim và là con ông Hội đồng Nguyễn Tri Túc, cháu nội ông Nguyễn Tri Phương (vị đại thần triều Nguyễn), là anh của bà Nguyễn Thị Dành, Bí thư Chi bộ xã Vĩnh Kim, huyện Châu Thành năm 1930. Đến ấp Thới, xã Đông Hòa, huyện Châu Thành (gần chợ Vĩnh Kim), hỏi thăm dân trong vùng, ai cũng biết nhà thờ họ
Nguyễn Tri.

Có dịp tôi ghé thăm, được ông Nguyễn Tri Triết, là cháu đời thứ 5 của Nguyễn Tri Phương, đã cho tôi xem gia phả dòng họ Nguyễn Tri và quyển tập giấy kẻ ngang viết vở cải lương Giọt lệ chung tình. Trang đầu tiên là bài Madelon, bài hát mở đầu đào kép đứng hết trên sân khấu đồng ca, góc phải cuối trang là mấy dòng ngắn gọn của Giáo sư - Tiến sĩ Trần Văn Khê xác nhận bản thảo đó là bút tích của cậu Năm tôi, tức ông Nguyễn Tri Khương.

Vở cải lương Giọt lệ chung tình phỏng theo tiểu thuyết dã sử “Giọt máu chung tình” của nhà văn Nguyễn Hữu Ngởi, tức Tân Dân Tử. Trong lời tựa tác phẩm “Giọt máu chung tình” của mình xuất bản năm 1926, Tân Dân Tử viết:

“Những nhà đại gia văn chương trong xứ ta khi trước hay dùng sự tích sử truyện Tàu mà diễn ra Quốc văn của ta và cũng chưa thấy tiểu thuyết nào làm ra một sự tích của bậc anh hùng hào kiệt và trang liệt nữ thuyền quyên trong xứ ta đặng mà bia truyền cho dân rõ biết.

Như vậy thì trong xứ ta chỉ biết khen ngợi, sùng bái người anh hùng liệt nữ xứ khác mà chôn lấp cái danh giá của người anh hùng liệt nữ xứ mình, chỉ biết xưng tụng cái oai phong của người ngoại ban, mà vùi lấp cho lu mờ cái tinh thần của người bản quốc”.

Trên tinh thần đó, ông đã viết nên tiểu thuyết “Giọt máu chung tình” để rồi 2 tư tưởng lớn gặp nhau. Phỏng theo tiểu thuyết dã sử đó, ông cả Năm thổi sáo đã soạn ra vở cải lương Giọt lệ chung tình, nhắc lại chuyện tình trắc trở của Võ Đông Sơ và Bạch Thu Hà.

Vở cải lương ra đời trong hoàn cảnh phong trào cách mạng ở xã Vĩnh Kim dâng cao, với sự hỗ trợ của em gái và sự hợp tác chặt chẽ với chị chồng của em gái, tức bà Trần Ngọc Viện, vở cải lương đã ra mắt khán giả. Đây là vở diễn chủ lực của gánh cải lương Đồng Nữ Ban, là vở tuồng dã sử.

Khác với “Ngoại sử, dã sử”, ngoài việc lấy sử Việt Nam làm bối cảnh chính, các nhân vật chính cũng phải là nhân vật có thực trong lịch sử Việt Nam thể hiện trong bài:

Kim tiền vắn có đoạn Võ Đông Sơ tự giới thiệu với Bạch Thu Hà rằng:

Khai Quốc công tước làm hậu quân
Tên Võ Tánh vốn thiệt chung đường
Tước công chúa hiệu là Ngọc Du
Ấy là mẫu thân
Trên song đường vui cảnh hạt đã xa dời
Tên tiểu tử ấy tên là Đông Sơ….
Theo thúc thân nương ngụ…

Trong tuồng, các câu nói lối Xuân, lối Ai đều viết theo lối văn biền ngẫu, nội dung nhiều đoạn rất mạnh, nói lên tâm tư của dân tộc Việt Nam lúc đó đang có tinh thần chống chính sách đô hộ thuộc địa, như đoạn Võ Đông Sơ đánh bại gian nhơn rồi thì khi đạp trên mình gian nhơn (kẻ cướp) đã chỉ mặt nó mà hỏi:

Ơ tên kia!…
Đem cường quyền hòng xâm lấn
Mượn áp chế dốc tung hoành
Phạm tự do, xã hội dám hy sanh
Đạp công lý quốc dân đành xả mạng…

Ngoài những nhân vật lịch sử, về nghệ thuật, vở cải lương có đầy đủ các bản nhạc theo các điệu, hơi Bắc, Quảng, Hạ, Xuân, Ai đảo, Hành vân, Văn Thiên Tường, Kim tiền vắn, Lưu thủy trường, Bình bán vắn, Tứ đại oán, Bài hạ, Lưu thủy đoản, Kim tiền ngự giả, Khổng Minh tạ lầu,...

Đặc biệt, bài Vọng cổ Hoài Lang nhịp 2 xuất hiện gắn liền với tuồng Giọt lệ chung tình vào năm 1927. Vọng cổ Hoài Lang nhịp 2 có đoạn (có nhiều bài, tôi xin trích 1 đoạn):

…Chàng ôi vốn đây nữ liệt
Dễ đâu làm trở gót hùng anh
Vì thương chàng bể dâu cam đành
Tuyết sương tên đạn vẫy vùng…

Đoạn này ca ngợi sự trung trinh, tiết liệt của Bạch Thu Hà dù bị gia đình ép gả nhưng nàng một mực chung tình.

Và lần đầu tiên, ông đã sáng tạo ra nhiều bài bản mới (có nhiều bài bản mới, tôi xin trích mỗi loại 1 bài):

Yến tước tranh ngôn (Chim én và chim sẻ tranh lời)
Hôm nay ngày
Cậy người đem lời mai ước
Mà chẳng rõ
Chẳng rõ khúc nỗi duyên do…

Phong xi trịch liễu (cơn gió làm nghiêng cây liễu) theo hơi Xuân nữ, nhưng nhịp dồn dập như bài Nam tẩu trong Hát Bội:

Việc cô tôi liều mình
Việc cô tôi liều mình
Nhơn vì đau lòng nợ duyên…

Tới ngày nay, không thấy soạn giả nào sử dụng các bài này trong cải lương, trong đó có bài Phong xi trịch liễu mà GS-TS Trần Văn Khê có thu vào dĩa hát bên Pháp vào năm 1959.

Với vở chủ lực Giọt lệ chung tình, gánh hát Đồng Nữ Ban dùng sân khấu làm nơi tập hợp, giáo dục quần chúng, giáo dục tinh thần yêu nước và gây quỹ tài chính cho tổ chức Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên tỉnh Mỹ Tho.

Đến năm 1928, lấy lý do gánh Đồng Nữ Ban hoạt động quốc sự, nhà cầm quyền Pháp ở Nam kỳ ra lệnh giải tán. Tuy chỉ tồn tại trong một thời gian ngắn, nhưng gánh Đồng Nữ Ban là niềm tự hào của nữ giới Tiền Giang trong công cuộc vận động giải phóng dân tộc và góp thêm sự đa dạng của sân khấu cải lương trong những năm 20 của thế kỷ trước.


 

Tác giả bài viết: meoxu
Nguồn tin: Ấp Bắc
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ cải lương Nam Bắc hội ngộ trong “Chuyện tình Khau Vai”

Khán giả Hà Nội sẽ có cơ hội thưởng thức vở cải lương “Chuyện tình Khau Vai” với sự tham gia của nghệ sĩ hai miền Nam Bắc vào 11 và 12/7 tại Nhà hát Lớn Hà Nội.

 

Đồng nghiệp thương xót “bà mối” Cát Tường bị thương trên trường quay

Nhiều đồng nghiệp, bạn bè của MC Cát Tường, người đã và đang dẫn nhiều chương trình mai mối: “Bạn muốn hẹn hò”, “Hẹn ăn trưa”…, lo lắng, động viên khi biết cô bị thương trên trường quay, phải khâu 3 mũi tại hiện trường.

 

NSƯT Nam Hùng cấp cứu, đạo diễn Ái Như ngã chấn thương cột sống

Giới nghệ sĩ sân khấu lo lắng khi biết tin NSƯT Nam Hùng cấp cứu tại Bệnh viện Chợ Rẫy và đạo diễn Ái Như chấn thương cột sống sau suất diễn tại sân khấu Hoàng Thái Thanh.

 

Vô cùng thương tiếc một cây bút tâm nghệ sĩ tầm vĩ mô

CLVNCOM - Cảm giác xốn xang, rơi nướcc mắt khi hung tin loan truyền trên mạng xã hội , soan giả Nguyễn Phương qua đời. Nam mộ a đà Phật, nguyện Câu hương Linh ông được tiêu diêu miền cực lạc , còn cái tinh yêu to lớn cho nghệ Thuật cai luong của 0ng vẫn còn ở trong trái tim của những nguời còn yêu và gìn giữ cải lương...

 

SG tài danh Nguyễn Phương ra đi đúng ngày tròn 98 tuổi

Soạn giả Nguyễn Phương sáng ngày 1-7-2020 dùng điểm tâm với gia đình con gái út (không ở viện dưỡng lão từ lúc có đại dịch). Hôm đó bác rất vui và khoe với con cháu là có nhiều bạn bè gởi chúc mừng đại thọ 98

 

Sự thật chuyện Hoài Lâm bỏ ca hát, bán cà phê mưu sinh sau ly hôn

Hình ảnh Hoài Lâm đang dọn bàn ở một quán cà phê tại Vĩnh Long được chia sẻ rộng rãi khiến nhiều người cho rằng anh giải nghệ, mở quán cà phê mưu sinh sau ly hôn.

 

Nghệ sĩ Bạch Long hóa thân "tướng giặc Corona" mang tiếng cười đến học đường

Sáng 29-6, vở "Bé Tí đại phá Corona" do nghệ sĩ Bạch Long dàn dựng diễn suất đầu tiên tại Trường THCS Tân Tạo A, quận Bình Tân, TP HCM. Khán giả học sinh hồ hởi đón nhận vở diễn rất thời sự này

 

NSND Thanh Tuấn: Mừng khi cải lương có đến 5 cuộc thi

Sáng 22-6, NSND Thanh Tuấn đã có cuộc giao lưu với diễn viên trẻ do HTV tổ chức nhằm vận động họ tích cực tham gia các cuộc thi tuyển chọn tài năng trẻ cho sân khấu cải lương.

 

NSƯT Quế Trân phấn khởi hòa cùng sân khấu miền Bắc

NSƯT Quế Trân cho biết cô rất phấn khởi trước lời mời của Nhà hát Cải lương Việt Nam khi cùng một số đồng nghiệp phía Nam ra thủ đô diễn lại "Chuyện tình Khau Vai" – vở đoạt Giải Mai Vàng năm 2019

 

Đoàn tuồng cổ Huỳnh Long "dọn nhà", ra mắt vở diễn mới

Đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long dời địa điểm biểu diễn về Sân khấu Kim Ngân (144 Đinh Tiên Hoàng, quận Bình Thạnh, TP HCM) sau gần hai năm trụ bến tại Nhà văn hóa Thanh Niên.

 

Nghệ sĩ Võ Minh Lâm khóc thầy - nghệ nhân ưu tú Thanh Liêm

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thanh Liêm, nguyên trưởng Bộ môn Sân khấu Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Cần Thơ, đột ngột ra đi vì tai biến mạch máu não ngày 16-6, thọ 72 tuổi. Ông là thầy dạy nghề của nghệ sĩ Võ Minh Lâm

 

Nhớ TUẤN ANH.

Năm 1976 ,chúng tôi cùng học khóa 1 chính qui Hệ Cải Lương 4 năm sau cuộc xét tuyển gắt gao chọn được 20 người. Lúc đó Má Bảy PHÙNG HÁ là chánh chủ khảo. Trường có các Hệ: Kịch Nói , Cải Lương ,Nhạc Cụ , Hát Bội, Bổ Túc Diễn Viên, Bổ Túc Đạo Diễn. Thầy THANH HẠP làm Giáo viên chủ nhiệm, tôi làm Lớp Trưởng.

 

Phùng Ngọc Huy xin lỗi chị em Họa Mi - bảo mẫu của bé Lavie

Phùng Ngọc Huy ngày 17-6 chia sẻ trên trang cá nhân về việc đã chính thức ủy quyền cho 2 bảo mẫu (là chị em sinh đôi) chăm sóc bé Lavie trong thời điểm Mai Phương mới qua đời mà anh chưa thể về Việt Nam.

 

Thanh Ngân, Trọng Phúc ghi dấu ấn trong "Tướng cướp Bạch Hải Đường"

Tối 13-6, dù trời mưa to, khán giả vẫn đến Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang xem suất hát đầu tiên của vở cải lương "Tướng cướp Bạch Hải Đường" với phiên bản mới do đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu dàn dựng.

 

NSND Thoại Miêu: Nghệ sĩ chân chính là sống có trách nhiệm

Luôn sống có trách nhiệm không chỉ với từng vai diễn mà còn với đồng nghiệp, đàn em trong nghề, NSND Thoại Miêu tỏa sáng hơn vì lối sống đúng mực của bà

 

Vở cải lương hài "Cơm phở" lên sóng truyền hình

I Sáng 9-6, nghệ sĩ Linh Trung đã đưa hai vở cải lương hài do anh sáng tác và đạo diễn lên sóng Đài Truyền hình TP HCM (HTV)