05:30 PDT Thứ tư, 21/10/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 98

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 97


Hôm nayHôm nay : 5868

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 632085

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 28568702

Trang nhất » Tin Tức » Những Vở Diễn Hay

NSƯT Vũ Linh mừng nghệ sĩ Linh Tâm "song hỉ"

NSƯT Vũ Linh mừng nghệ sĩ Linh Tâm "song hỉ"

ối 16-10, NSƯT Vũ Linh đã đến chúc mừng ngày vui với hai ý nghĩa của gia đình nghệ sĩ Linh Tâm. Anh nói đây là buổi hợp mặt mừng "song hỉ" của anh kép độc mùi hiếm hoi của sân khấu cải lương.

Xem tiếp...

Tân cổ giao duyên ra đời, vọng cổ sáu câu ngưng sáng tác

Đăng lúc: Chủ nhật - 27/11/2016 23:40 - Đã xem: 2097
DBTD

DBTD

Suốt thập niên 1950 cứ vài tháng người ta lại thấy xuất hiện một bài ca vọng cổ sáu câu, và trong các buổi sinh hoạt đờn ca tài tử là có người hát lên bài ca mới.
 
Ông Ngô Trọng Hiếu, bộ trưởng Công Dân Vụ thời Đệ Nhất Cộng Hòa. (Hình: Ngành Mai sưu tập)

Sang qua những năm đầu thập niên 1960 thì bài vọng cổ sáu câu xuất hiện nhiều hơn, cuốn bài ca nhỏ ào ạt tung ra thị trường, thời gian này người tham gia đờn ca tài tử tha hồ mà học thuộc lòng bài ca mới.

Do được chính quyền thời Đệ Nhất Cộng Hòa khuyến khích, ông Ngô Trọng Hiếu, bộ trưởng Công Dân Vụ, lệnh cho các Ty Thông Tin trên toàn quốc lập sân khấu lộ thiên, tổ chức đờn ca tài tử hằng tuần vào mỗi tối Thứ Bảy cho công chúng xem, gây nên phong trào cổ nhạc rần rộ.

Các nhà sản xuất đờn cổ nhạc ở đường Hồ Văn Ngà, Sài Gòn, làm ngày làm đêm cũng không kịp cung cấp cho nhu cầu lúc bấy giờ. Đây là thời kỳ được coi như vàng son của đờn ca tài tử, giai nhân tài tử nhập cuộc đông đảo ở thời kỳ này.

Thế nhưng, từ năm 1965 trở đi người ta không còn thấy bài vọng cổ sáu câu mới được ra đời, do đó các tài tử giai nhân chỉ ca đi ca lại những bài đã có từ những năm trước đó. Một số tài tử kỳ cựu thì họ ca những bài cũ của thời thập niên 1950, thành phần này họ ca các bài đờn vô trước và đi luôn một mạch hết sáu câu, không có nói lối đầu, cũng như không dứt câu ba rồi nói lối vô vọng cổ câu tư.

Vậy do đâu mà từ năm 1965 trở đi giới đờn ca tài tử đã không có bài vọng cổ sáu câu mới? Số là vào thời ấy bài tân cổ giao duyên xuất hiện chiếm lĩnh thị trường dĩa hát, khiến cho bài vọng cổ sáu câu không ra đời được.

Vào thời này những người làm thương mại nhảy vào thị trường dĩa hát, có khoảng hai mươi hãng dĩa tranh nhau tìm mua bản quyền các bản tân nhạc đang được nhiều người ưa thích. Các nhạc sĩ tân nhạc tự nhiên có tiền “từ trên trời rơi xuống” nên hăng hái sáng tác và nhiều bản nhạc hay đã xuất hiện vào thời này.

Khi đã có một hoặc vài bản nhạc hay trong tay rồi thì họ xin phép ra hãng dĩa. Nói là hãng dĩa cho nó oai, chớ thật ra họ chỉ là những người “mượn đầu heo nấu cháo.” Họ chỉ có tờ giấy phép và tấm nhãn tròn dán vô dĩa hát, còn tất cả đều thuê mướn cả, từ phòng thu thanh cho đến máy móc kỹ thuật sản xuất, và ngay cả cơ sở đặt thương hiệu cũng không có luôn.

Trước tiên họ thuê soạn giả viết vọng cổ xen vào bản tân nhạc, và soạn giả làm theo sự “đặt hàng” với giá khá cao. Thông thường soạn giả nhận trước phân nửa tiền, viết xong được trả đủ, có viết là có tiền, coi như chắc ăn. Vừa biến bản nhạc thành tân cổ giao duyên xong, thì có ngay mối đặt hàng khác.

Soạn giả Viễn Châu trước đó chuyên môn viết vọng cổ sáu câu, nhưng từ khi sa vào “mê hồn trận” tân cổ giao duyên thì dính luôn, không thèm viết loại sáu câu nữa. Nhiều hãng dĩa đặt hàng, Viễn Châu viết liên tục, bài tân cổ giao duyên cũng dễ viết bởi tình tiết câu chuyện đã có sẵn trong bản nhạc rồi, chỉ thêm thắt chút đỉnh hoa lá cành là ăn tiền.

Có đôi khi bản nhạc nhận khi sáng, thì chiều đã có bài tân cổ giao duyên rồi, dễ ăn quá! Còn như viết vọng cổ sáu câu thì phải đi chào hàng, mà chưa chắc gì hãng dĩa chịu mua, bị trả giá, bị chê khen đủ mọi thứ.

Tân cổ giao duyên ra đời hàng loạt, nhưng dân đờn ca tài tử chạy dài, không thể ca được mà nhạc sĩ cũng không đờn được, thành thử ra họ tìm học những bài ca cũ sáu câu để được nhạc sĩ đờn cho họ tập hát. Cũng có một số cô cậu học ca bài tân cổ giao duyên, nhưng khi tham gia vào sinh hoạt đã không được khán giả mộ điệu hoan nghênh, mà người đờn cũng không nhiệt tình, thành ra họ cũng bỏ luôn không ca. Tóm lại dân đờn ca tài tử thời đó đã tẩy chay bài tân cổ giao duyên, do vậy mà ảnh hưởng luôn cả cuốn bài ca nhỏ.

Một người chuyên môn bán bài ca kể lại rằng, lúc còn bán bài vọng cổ sáu câu, ngày đầu tiên cuốn bài ca phát hành, đựng một bị đầy rao bán, đi từ đầu chợ đến cuối chợ là bán không còn một cuốn. Thế mà vê sau bài tân cổ giao duyên ra đời, ngày phát hành đựng bài ca trong cái xách tay nylon bán mấy ngày mới hết.

Có một nhạc sĩ nói rằng, bản tân nhạc cũng có cái hay của nó, nhưng cái nào ra cái nấy, chớ hát lộn xộn như vậy chẳng giống ai hết. Ông còn nói thêm tân cổ giao duyên chẳng khác gì một người mặc âu phục thắt cà vạt mà chân thì đi guốc, đầu đội khăn đóng vậy!

Sang qua đầu thập niên 1970 thì bài tân cổ giao duyên cũng chết, hãng dĩa trước sau dẹp tiệm, do bởi băng cassette ra đời, mấy tay thu băng lậu dĩa hát bán ra thị trường với giá rẻ mạt. Hãng dĩa vừa phát hành chỉ hai ba ngày là băng cassette bán đầy dãy, coi như làm cho bọn người này ăn. Trước tình trạng hãng dĩa chết đứng, ngưng hoạt động, không ai đặt hàng, soạn giả Viễn Châu đương nhiên thất nghiệp vậy.

Ngành Mai

Bài vọng cổ ‘Dưới Bóng Thùy Dương’


Hình bìa cuốn bài ca nhỏ “Dưới Bóng Thùy Dương.” (Hình: Ngành Mai sưu tập)
Ðầu thập niên 1960 hãng dĩa hát Việt Hải thu thanh tiếng ca Minh Cảnh, phát hành dĩa vọng cổ sáu câu “Dưới Bóng Thùy Dương” của soạn giả Viễn Châu. Ðồng thời cuốn bài ca nhỏ cũng được in ấn phát hành phổ biến cùng khắp. Nhờ đó mà dân đờn ca tài tử có thêm một bài vọng cổ sáu câu đưa vào sinh hoạt.

Ðã là bài ca của Viễn Châu sáng tác là luôn nói về một chuyện tình, mà tình tiết câu chuyện “Dưới Bóng Thùy Dương” là do chàng trai kể lại chuyện năm nào đó ở Xóm Lưới, Cồn Ông (có lẽ là địa danh gần biển của tỉnh Trà Vinh), chàng ta và cô gái yêu nhau, ngồi bên cội thùy dương cùng nhìn chiếc cầu treo lắt lẻo, ngắm ánh trăng lên thề nguyền…

Hai năm qua gót chân lãng tử rày đây mai đó, rồi giờ đây quay trở lại thì cảnh vật vẫn còn đó, mà cô gái đã đi lấy chồng tự bao giờ. Chàng ta hờn trách cô gái: “Trời đã ban cho em một nhan sắc yêu kiều lộng lẫy, sao không ban cho em tấm lòng son sắt thủy chung…”

Bài này không như những bài ca khác, có cô gái xuất hiện nói lời dễ thương chung tình, rồi sau đó thì lại thốt lên câu phũ phàng, bội phản. Ðây cũng là lối viết bố cục cho một câu chuyện của bài vọng cổ để thu hút người nghe.

Chung quy thì các bài đều giống nhau ở chỗ cô gái đóng vai tình phụ. Tuy vậy bài ca vẫn được hoan nghênh, vì bởi dân đờn ca tài tử chẳng quan tâm nhiều đến tình tiết câu chuyện, mà chỉ thích lời văn dễ ca, dễ xuống hò xuống xề cho đúng nhịp là chính yếu. Tâm lý chung của người tài tử là vậy.

Tôi còn nhớ một lần đi ca đờn ca tài tử ở vùng Bà Ðiểm, Hóc Môn, địa danh được thiên hạ gọi “18 thôn vườn trầu” ở Sài Gòn, nơi nổi tiếng có nhiều trầu cau và nhiều cô gái đẹp, nhờ cả ngày ở trong bóng mát chăm sóc vườn trầu, nên các cô có làn da trắng trẻo nõn nà…

Hôm bữa đó trong số khán giả ngôi nghe, có rất nhiều cô gái thôn vườn trầu. Thế rồi một anh tài tử ca lên bài “Dưới Bóng Thùy Dương,” giọng ca khá hay vừa dứt câu thứ sáu thì có một cô gái lên tiếng: “Ðáng đời! Ai biểu bỏ đi xa, đâu có cô nào chờ đợi lâu như vậy.” Cả nhóm cười rần lên, và có một cô khác yêu cầu chàng tài tử ca trở lại để thưởng thức thêm lần nữa, và chàng tài tử đã chiều ý.

Bài của Viễn Châu thường là thế, cô gái có chồng, chàng trai than thở. Rập khuôn! Cái mà người ta thắc mắc là tại sao chỉ có cô gái phụ tình, chớ không có chàng trai nào phụ bạc, đây có phải là tâm trạng của người viết bài ca?

Hiện nay tôi vẫn còn lưu giữ cuốn bài ca “Dưới Bóng Thùy Dương,” và xin đăng trọn bài giúp tài tử giai nhân học lại nếu như quên bài ca. Cũng như giúp giới trẻ có bài vọng cổ sáu câu học thuộc lòng.

Nói lối:

Dưới bóng thùy dương nghe gió lộng,
Sóng cồn ồ ạt réo ngoài khơi,
Khi đầu non hé mảnh trăng côi,
Thấp thoáng bóng một người trên bãi vắng.

1) Em ôi, anh trở lại Xóm Lưới Cồn Ông giữa mùa lá rụng, dãy thùy dương rũ bóng bên… gành, khi giọt sương khuya còn ướt động trên cành. Anh về đây lần cuối để cố tìm những kỷ niệm ngày xanh, lòng anh tê tái nghẹn ngào khi dừng bước trên bãi vắng cô liêu, sóng bạc đầu ngoài cửa biển nhấp nhô, khắp bốn bề ngàn lau điểm trắng.

2) Gió bâng khuâng đưa hơi hoa ngàn cỏ dại anh tưởng mùi hương phấn em còn vương lại bên mình, em sang ngang hát khúc đoạn ly tình. (Thơ) Thiếp tâm chính tợ trường giang thủy, nhứt dạ trùng lang đáo phúc châu… ngày anh ra đi em đã thốt lên mấy lời thơ rồi đôi mắt nhung đen như bao la mối sầu diệu vợi, mà nay thì những tiếng thệ nguyền em đã gởi về đâu.

3) (Thơ) Ngày em đi lấy chồng sang,
Là ngày anh xé khăn tang cho đời,
Em đi pháo nổ ngập trời,
Anh về suốt mấy đêm dài nhớ nhung.

Em ôi, sóng biển mênh mông, gió ngàn vi vút cũng chẳng rạt rào bằng sóng gió lòng anh, hỡi ôi cây da cũ còn đây mà người bạn tình chung năm nào gắn bó đã lìa quê cất bước theo chồng.

4) Ngập ngừng bước qua đường xưa lối cũ,
Một mình anh ủ rũ dưới trăng tà,
Mơ hồ như một bóng ma,
Về đây giữa tiếng canh gà gáy vang.

Em ôi, không phải anh tiếc rẻ một mối cựu tình dang dở, nhưng về đến đây là để nhìn cho tận mặt kẻ vong… thề, đáng lẽ anh phải đi không hẹn ngày về. Nhưng sau những lúc mỏi mê dấu chân lãng tử một buổi chiều bỗng xúc động hồn quê: Anh mới tìm đến nơi đôi ta hò hẹn năm xưa, nhìn cây cỏ tiêu sơ, nhìn chiếc cầu tre lắt lẻo mà ta thường ngồi ngắm ánh trăng xanh sau đỉnh núi nay đã phủ lên mấy lớp rêu mờ.

5) Ðóa hoa xưa đã về tay kẻ khác, bóng hình xưa đã gởi trọn cho người, anh biết tìm đâu cho thấy một nụ cười trên đôi môi của người em sầu mộng mà độ nào đã chiếm lấy hồn tôi. Em ôi trời đã ban cho em một nhan sắc yêu kiều lộng lẫy, sao không ban cho em một tấm lòng chung thủy để cho kẻ nam nhi khỏi lụy vì tình.

6) Gió nhẹ thổi qua đêm tàn giá lạnh, chiếc áo phong trần đã ướt đẫm sương khuya, anh tưởng chừng như những giọt lệ của em năm nào khi tựa bên vai anh đã thốt lên những tiếng yêu đương qua mấy lời nức nở, nhưng buồn thay người yêu còn đâu nữa, họa chăng chỉ còn mấy dòng dư lệ của một chàng trai đã lỡ giấc mộng đầu. Giấc mộng năm xưa anh với em đã đắp xây dưới bóng thùy dương trong một đêm trăng rụng, nay em đã phụ mối duyên tình, anh đứng một mình biết than thở với ai đây.

Ngành Mai

NGHE BÀI CA DƯỚI BÓNG THÙY DƯƠNG TẠI ĐÂY




Nguồn tin: tcgd theo NVO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

NSƯT Vũ Linh mừng nghệ sĩ Linh Tâm "song hỉ"

ối 16-10, NSƯT Vũ Linh đã đến chúc mừng ngày vui với hai ý nghĩa của gia đình nghệ sĩ Linh Tâm. Anh nói đây là buổi hợp mặt mừng "song hỉ" của anh kép độc mùi hiếm hoi của sân khấu cải lương.

 

Nghệ sĩ Hề Sa nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch

Tối 9-10, gia đình nghệ sĩ Hề Sa cho biết đã đưa ông vào Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP HCM) cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Sáng nay 10-10, NSND Minh Vương và nghệ sĩ đoàn cải lương Kim Chung kêu gọi sự giúp đỡ cho hoàn cảnh khốn khó của nghệ sĩ Hề Sa.

 

Nguyễn Quốc Nhựt - quán quân Chuông vàng vọng cổ 2020

Vượt qua 2 thí sinh trong đêm thi chung kết xếp hạng Chuông vàng vọng cổ 2020 lần XV diễn ra tại Nhà hát Truyền hình HTV vào tối 27-9, thí sinh Nguyễn Quốc Nhựt (tỉnh Long An) đã đoạt giải Chuông vàng.

 

Nghệ sĩ tề tựu ngày giỗ tổ sân khấu

Đông đảo nghệ sĩ đã tề tựu tại Nhà hát Lớn Hà Nội ôn lại những kỷ niệm đẹp nhân lễ giỗ tổ sân khấu được Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam tổ chức ngày 25-9.

 

Chuông vàng vọng cổ 2020: Ba chàng trai vào chung kết xếp hạng

Tối 20-9, vòng chung kết xếp hạng 3 đã diễn ra thật sinh động tại Nhà hát Truyền hình HTV. Năm nay, cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lại có thêm một đêm chung kết chỉ với 3 chàng trai tranh tài.

 

Nghệ sĩ cải lương học... cưỡi ngựa, đu dây

Hai diễn viên chính của vở Cây gậy thần vốn là diễn viên cải lương, đã phải học thêm một số động tác xiếc.

 

Diễn viên Ngân Quỳnh trải lòng về cuộc hôn nhân 33 năm mặn nồng với ông xã

Tham gia Chuyện của sao, nghệ sĩ Ngân Quỳnh tiết lộ về cuộc hôn nhân mặn nồng 33 năm với chồng, đồng thời trải lòng về những năm tháng khó quên làm nên tên tuổi.

 

Lý Hùng, Trịnh Kim Chi sửa chữa Khu dưỡng lão nghệ sĩ

Chạnh lòng trước những khó khăn của Khu Dưỡng lão nghệ sĩ nên Lý Hùng và Trịnh Kim Chi đã hợp lực thực hiện việc sửa chữa một số hạng mục đang xuống cấp.

 

Đưa nghệ thuật xiếc vào cải lương

Lần đầu tiên, hai loại hình nghệ thuật là xiếc và cải lương kết hợp với nhau nhằm tạo ra sự mới mẻ, hứa hẹn thu hút khán giả đến với sân khấu.

 

Xứng đáng tôn vinh!

Cuối tháng 8 vừa qua, Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh đã gửi kiến nghị đến Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương đề nghị đặc cách trao Giải thưởng Nhà nước cho soạn giả Viễn Châu. Đề nghị này cũng khiến nhiều người giật mình, bởi lâu nay, dường như việc tôn vinh các soạn giả cải lương đã bị lãng quên.

 

Thâm nhập hậu trường thu âm hồi ký Kỳ nữ Kim Cương cùng 3 nghệ sĩ

Sáng 15-9, ba nghệ sĩ tài danh của sân khấu kịch nói TP HCM: NSND Kim Xuân, NSƯT Thành Lộc và NSƯT Hữu Châu đã bắt đầu ngày làm việc đầu tiên tại phòng thu âm của đạo diễn Đạt Phi về hồi ký NSND Kim Cương.

 

Hiếm nghệ nhân vẽ mặt tuồng

Các nghệ nhân vẽ mặt tuồng có cùng suy nghĩ, họ bám nghề không chỉ mưu sinh mà muốn góp phần lưu giữ lại giá trị tinh hoa của nghệ thuật vẽ mặt tuồng

 

Nghệ sĩ Liễu Chương Đài qua đời vì bị xuất huyết não

Nghệ sĩ Liễu Chương Đài, người có giọng ca trầm ấm, được công chúng yêu thích, đã qua đời lúc 9 giờ 30 ngày 12-9, hưởng thọ 70 tuổi.

 

Thái hậu Dương Vân Nga: Từ lịch sử đến nghệ thuật

Bài viết này là góc nhìn văn hóa của một người viết văn từng đề cập nhiều về đề tài lịch sử, đặc biệt là thân phận của những người đàn bà bị bôi đen, vùi dập hoặc thổi phồng thái quá trên sân khấu Việt Nam...

 

"Chuông vàng vọng cổ" cải tiến, NSND Minh Vương phấn khởi

Tối 6-9, vòng chung kết 1 cuộc thi "Chuông vàng vọng cổ" lần thứ 15 -2020 do HTV tổ chức đã khởi động. NSND Minh Vương phấn khởi trước những cải tiến của cuộc thi này

 

Đạo diễn Lê Nguyên Đạt ấp ủ nhiều dự án đào tạo nhân lực cho cải lương

Tối 7-9, NSƯT - đạo diễn Lê Nguyên Đạt đã tổ chức họp mặt mừng công sau thành quả nghệ thuật mà anh đạt được trong 3 năm, từ 2018 đến 2020.