14:56 PST Thứ ba, 02/03/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 72

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 71


Hôm nayHôm nay : 22441

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 54155

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 32378699

Trang nhất » Tin Tức » Những Vở Diễn Hay

Nghệ sĩ Tú Trinh: Tôi sợ lặp lại chính mình

Nghệ sĩ Tú Trinh: Tôi sợ lặp lại chính mình

Nghệ sĩ Tú Trinh cho biết chị là mẫu diễn viên không hề chê vai phụ. Chị luôn ý thức phải làm mới mình để được lòng khán giả mộ điệu

Xem tiếp...

Tân cổ giao duyên ra đời, vọng cổ sáu câu ngưng sáng tác

Đăng lúc: Chủ nhật - 27/11/2016 23:40 - Đã xem: 2262
DBTD

DBTD

Suốt thập niên 1950 cứ vài tháng người ta lại thấy xuất hiện một bài ca vọng cổ sáu câu, và trong các buổi sinh hoạt đờn ca tài tử là có người hát lên bài ca mới.
 
Ông Ngô Trọng Hiếu, bộ trưởng Công Dân Vụ thời Đệ Nhất Cộng Hòa. (Hình: Ngành Mai sưu tập)

Sang qua những năm đầu thập niên 1960 thì bài vọng cổ sáu câu xuất hiện nhiều hơn, cuốn bài ca nhỏ ào ạt tung ra thị trường, thời gian này người tham gia đờn ca tài tử tha hồ mà học thuộc lòng bài ca mới.

Do được chính quyền thời Đệ Nhất Cộng Hòa khuyến khích, ông Ngô Trọng Hiếu, bộ trưởng Công Dân Vụ, lệnh cho các Ty Thông Tin trên toàn quốc lập sân khấu lộ thiên, tổ chức đờn ca tài tử hằng tuần vào mỗi tối Thứ Bảy cho công chúng xem, gây nên phong trào cổ nhạc rần rộ.

Các nhà sản xuất đờn cổ nhạc ở đường Hồ Văn Ngà, Sài Gòn, làm ngày làm đêm cũng không kịp cung cấp cho nhu cầu lúc bấy giờ. Đây là thời kỳ được coi như vàng son của đờn ca tài tử, giai nhân tài tử nhập cuộc đông đảo ở thời kỳ này.

Thế nhưng, từ năm 1965 trở đi người ta không còn thấy bài vọng cổ sáu câu mới được ra đời, do đó các tài tử giai nhân chỉ ca đi ca lại những bài đã có từ những năm trước đó. Một số tài tử kỳ cựu thì họ ca những bài cũ của thời thập niên 1950, thành phần này họ ca các bài đờn vô trước và đi luôn một mạch hết sáu câu, không có nói lối đầu, cũng như không dứt câu ba rồi nói lối vô vọng cổ câu tư.

Vậy do đâu mà từ năm 1965 trở đi giới đờn ca tài tử đã không có bài vọng cổ sáu câu mới? Số là vào thời ấy bài tân cổ giao duyên xuất hiện chiếm lĩnh thị trường dĩa hát, khiến cho bài vọng cổ sáu câu không ra đời được.

Vào thời này những người làm thương mại nhảy vào thị trường dĩa hát, có khoảng hai mươi hãng dĩa tranh nhau tìm mua bản quyền các bản tân nhạc đang được nhiều người ưa thích. Các nhạc sĩ tân nhạc tự nhiên có tiền “từ trên trời rơi xuống” nên hăng hái sáng tác và nhiều bản nhạc hay đã xuất hiện vào thời này.

Khi đã có một hoặc vài bản nhạc hay trong tay rồi thì họ xin phép ra hãng dĩa. Nói là hãng dĩa cho nó oai, chớ thật ra họ chỉ là những người “mượn đầu heo nấu cháo.” Họ chỉ có tờ giấy phép và tấm nhãn tròn dán vô dĩa hát, còn tất cả đều thuê mướn cả, từ phòng thu thanh cho đến máy móc kỹ thuật sản xuất, và ngay cả cơ sở đặt thương hiệu cũng không có luôn.

Trước tiên họ thuê soạn giả viết vọng cổ xen vào bản tân nhạc, và soạn giả làm theo sự “đặt hàng” với giá khá cao. Thông thường soạn giả nhận trước phân nửa tiền, viết xong được trả đủ, có viết là có tiền, coi như chắc ăn. Vừa biến bản nhạc thành tân cổ giao duyên xong, thì có ngay mối đặt hàng khác.

Soạn giả Viễn Châu trước đó chuyên môn viết vọng cổ sáu câu, nhưng từ khi sa vào “mê hồn trận” tân cổ giao duyên thì dính luôn, không thèm viết loại sáu câu nữa. Nhiều hãng dĩa đặt hàng, Viễn Châu viết liên tục, bài tân cổ giao duyên cũng dễ viết bởi tình tiết câu chuyện đã có sẵn trong bản nhạc rồi, chỉ thêm thắt chút đỉnh hoa lá cành là ăn tiền.

Có đôi khi bản nhạc nhận khi sáng, thì chiều đã có bài tân cổ giao duyên rồi, dễ ăn quá! Còn như viết vọng cổ sáu câu thì phải đi chào hàng, mà chưa chắc gì hãng dĩa chịu mua, bị trả giá, bị chê khen đủ mọi thứ.

Tân cổ giao duyên ra đời hàng loạt, nhưng dân đờn ca tài tử chạy dài, không thể ca được mà nhạc sĩ cũng không đờn được, thành thử ra họ tìm học những bài ca cũ sáu câu để được nhạc sĩ đờn cho họ tập hát. Cũng có một số cô cậu học ca bài tân cổ giao duyên, nhưng khi tham gia vào sinh hoạt đã không được khán giả mộ điệu hoan nghênh, mà người đờn cũng không nhiệt tình, thành ra họ cũng bỏ luôn không ca. Tóm lại dân đờn ca tài tử thời đó đã tẩy chay bài tân cổ giao duyên, do vậy mà ảnh hưởng luôn cả cuốn bài ca nhỏ.

Một người chuyên môn bán bài ca kể lại rằng, lúc còn bán bài vọng cổ sáu câu, ngày đầu tiên cuốn bài ca phát hành, đựng một bị đầy rao bán, đi từ đầu chợ đến cuối chợ là bán không còn một cuốn. Thế mà vê sau bài tân cổ giao duyên ra đời, ngày phát hành đựng bài ca trong cái xách tay nylon bán mấy ngày mới hết.

Có một nhạc sĩ nói rằng, bản tân nhạc cũng có cái hay của nó, nhưng cái nào ra cái nấy, chớ hát lộn xộn như vậy chẳng giống ai hết. Ông còn nói thêm tân cổ giao duyên chẳng khác gì một người mặc âu phục thắt cà vạt mà chân thì đi guốc, đầu đội khăn đóng vậy!

Sang qua đầu thập niên 1970 thì bài tân cổ giao duyên cũng chết, hãng dĩa trước sau dẹp tiệm, do bởi băng cassette ra đời, mấy tay thu băng lậu dĩa hát bán ra thị trường với giá rẻ mạt. Hãng dĩa vừa phát hành chỉ hai ba ngày là băng cassette bán đầy dãy, coi như làm cho bọn người này ăn. Trước tình trạng hãng dĩa chết đứng, ngưng hoạt động, không ai đặt hàng, soạn giả Viễn Châu đương nhiên thất nghiệp vậy.

Ngành Mai

Bài vọng cổ ‘Dưới Bóng Thùy Dương’


Hình bìa cuốn bài ca nhỏ “Dưới Bóng Thùy Dương.” (Hình: Ngành Mai sưu tập)
Ðầu thập niên 1960 hãng dĩa hát Việt Hải thu thanh tiếng ca Minh Cảnh, phát hành dĩa vọng cổ sáu câu “Dưới Bóng Thùy Dương” của soạn giả Viễn Châu. Ðồng thời cuốn bài ca nhỏ cũng được in ấn phát hành phổ biến cùng khắp. Nhờ đó mà dân đờn ca tài tử có thêm một bài vọng cổ sáu câu đưa vào sinh hoạt.

Ðã là bài ca của Viễn Châu sáng tác là luôn nói về một chuyện tình, mà tình tiết câu chuyện “Dưới Bóng Thùy Dương” là do chàng trai kể lại chuyện năm nào đó ở Xóm Lưới, Cồn Ông (có lẽ là địa danh gần biển của tỉnh Trà Vinh), chàng ta và cô gái yêu nhau, ngồi bên cội thùy dương cùng nhìn chiếc cầu treo lắt lẻo, ngắm ánh trăng lên thề nguyền…

Hai năm qua gót chân lãng tử rày đây mai đó, rồi giờ đây quay trở lại thì cảnh vật vẫn còn đó, mà cô gái đã đi lấy chồng tự bao giờ. Chàng ta hờn trách cô gái: “Trời đã ban cho em một nhan sắc yêu kiều lộng lẫy, sao không ban cho em tấm lòng son sắt thủy chung…”

Bài này không như những bài ca khác, có cô gái xuất hiện nói lời dễ thương chung tình, rồi sau đó thì lại thốt lên câu phũ phàng, bội phản. Ðây cũng là lối viết bố cục cho một câu chuyện của bài vọng cổ để thu hút người nghe.

Chung quy thì các bài đều giống nhau ở chỗ cô gái đóng vai tình phụ. Tuy vậy bài ca vẫn được hoan nghênh, vì bởi dân đờn ca tài tử chẳng quan tâm nhiều đến tình tiết câu chuyện, mà chỉ thích lời văn dễ ca, dễ xuống hò xuống xề cho đúng nhịp là chính yếu. Tâm lý chung của người tài tử là vậy.

Tôi còn nhớ một lần đi ca đờn ca tài tử ở vùng Bà Ðiểm, Hóc Môn, địa danh được thiên hạ gọi “18 thôn vườn trầu” ở Sài Gòn, nơi nổi tiếng có nhiều trầu cau và nhiều cô gái đẹp, nhờ cả ngày ở trong bóng mát chăm sóc vườn trầu, nên các cô có làn da trắng trẻo nõn nà…

Hôm bữa đó trong số khán giả ngôi nghe, có rất nhiều cô gái thôn vườn trầu. Thế rồi một anh tài tử ca lên bài “Dưới Bóng Thùy Dương,” giọng ca khá hay vừa dứt câu thứ sáu thì có một cô gái lên tiếng: “Ðáng đời! Ai biểu bỏ đi xa, đâu có cô nào chờ đợi lâu như vậy.” Cả nhóm cười rần lên, và có một cô khác yêu cầu chàng tài tử ca trở lại để thưởng thức thêm lần nữa, và chàng tài tử đã chiều ý.

Bài của Viễn Châu thường là thế, cô gái có chồng, chàng trai than thở. Rập khuôn! Cái mà người ta thắc mắc là tại sao chỉ có cô gái phụ tình, chớ không có chàng trai nào phụ bạc, đây có phải là tâm trạng của người viết bài ca?

Hiện nay tôi vẫn còn lưu giữ cuốn bài ca “Dưới Bóng Thùy Dương,” và xin đăng trọn bài giúp tài tử giai nhân học lại nếu như quên bài ca. Cũng như giúp giới trẻ có bài vọng cổ sáu câu học thuộc lòng.

Nói lối:

Dưới bóng thùy dương nghe gió lộng,
Sóng cồn ồ ạt réo ngoài khơi,
Khi đầu non hé mảnh trăng côi,
Thấp thoáng bóng một người trên bãi vắng.

1) Em ôi, anh trở lại Xóm Lưới Cồn Ông giữa mùa lá rụng, dãy thùy dương rũ bóng bên… gành, khi giọt sương khuya còn ướt động trên cành. Anh về đây lần cuối để cố tìm những kỷ niệm ngày xanh, lòng anh tê tái nghẹn ngào khi dừng bước trên bãi vắng cô liêu, sóng bạc đầu ngoài cửa biển nhấp nhô, khắp bốn bề ngàn lau điểm trắng.

2) Gió bâng khuâng đưa hơi hoa ngàn cỏ dại anh tưởng mùi hương phấn em còn vương lại bên mình, em sang ngang hát khúc đoạn ly tình. (Thơ) Thiếp tâm chính tợ trường giang thủy, nhứt dạ trùng lang đáo phúc châu… ngày anh ra đi em đã thốt lên mấy lời thơ rồi đôi mắt nhung đen như bao la mối sầu diệu vợi, mà nay thì những tiếng thệ nguyền em đã gởi về đâu.

3) (Thơ) Ngày em đi lấy chồng sang,
Là ngày anh xé khăn tang cho đời,
Em đi pháo nổ ngập trời,
Anh về suốt mấy đêm dài nhớ nhung.

Em ôi, sóng biển mênh mông, gió ngàn vi vút cũng chẳng rạt rào bằng sóng gió lòng anh, hỡi ôi cây da cũ còn đây mà người bạn tình chung năm nào gắn bó đã lìa quê cất bước theo chồng.

4) Ngập ngừng bước qua đường xưa lối cũ,
Một mình anh ủ rũ dưới trăng tà,
Mơ hồ như một bóng ma,
Về đây giữa tiếng canh gà gáy vang.

Em ôi, không phải anh tiếc rẻ một mối cựu tình dang dở, nhưng về đến đây là để nhìn cho tận mặt kẻ vong… thề, đáng lẽ anh phải đi không hẹn ngày về. Nhưng sau những lúc mỏi mê dấu chân lãng tử một buổi chiều bỗng xúc động hồn quê: Anh mới tìm đến nơi đôi ta hò hẹn năm xưa, nhìn cây cỏ tiêu sơ, nhìn chiếc cầu tre lắt lẻo mà ta thường ngồi ngắm ánh trăng xanh sau đỉnh núi nay đã phủ lên mấy lớp rêu mờ.

5) Ðóa hoa xưa đã về tay kẻ khác, bóng hình xưa đã gởi trọn cho người, anh biết tìm đâu cho thấy một nụ cười trên đôi môi của người em sầu mộng mà độ nào đã chiếm lấy hồn tôi. Em ôi trời đã ban cho em một nhan sắc yêu kiều lộng lẫy, sao không ban cho em một tấm lòng chung thủy để cho kẻ nam nhi khỏi lụy vì tình.

6) Gió nhẹ thổi qua đêm tàn giá lạnh, chiếc áo phong trần đã ướt đẫm sương khuya, anh tưởng chừng như những giọt lệ của em năm nào khi tựa bên vai anh đã thốt lên những tiếng yêu đương qua mấy lời nức nở, nhưng buồn thay người yêu còn đâu nữa, họa chăng chỉ còn mấy dòng dư lệ của một chàng trai đã lỡ giấc mộng đầu. Giấc mộng năm xưa anh với em đã đắp xây dưới bóng thùy dương trong một đêm trăng rụng, nay em đã phụ mối duyên tình, anh đứng một mình biết than thở với ai đây.

Ngành Mai

NGHE BÀI CA DƯỚI BÓNG THÙY DƯƠNG TẠI ĐÂY




Nguồn tin: tcgd theo NVO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ Tú Trinh: Tôi sợ lặp lại chính mình

Nghệ sĩ Tú Trinh cho biết chị là mẫu diễn viên không hề chê vai phụ. Chị luôn ý thức phải làm mới mình để được lòng khán giả mộ điệu

 

Diễn viên Thương Tín bị đột quỵ

Diễn viên Thương Tín bị đột quỵ, được người bạn đưa vào bệnh viện vào 18 giờ ngày 25-2 để được chăm sóc, điều trị tích cực.

 

Những Chuyện Dị Kỳ

CLVNCOM - Thấm thoắt mà cái năm dịch vật, ý hỏng phải năm Canh Tý sắp hết, thiên hạ lại lo lắng chạy vạy, sắm sửa cho mấy ngày xuân mới, tống cựu nghinh tân. Ở bên nhà đang rôm rả đón chào năm mới hay mừng ngày Tết đến chứ mấy xứ Tây Âu này đang ở đỉnh cao của mùa đông, tuyết phủ trắng trời, có thấy gì là giao mùa hay Tết nhứt. Bước ra đường ai nấy cũng quấn theo một cái mền, nay lại có thêm cái khẩu trang che kín mặt mày vì bệnh dịch hoành hành, ta nói ngó giống hệt như “Ninja” ! Lệnh “shutdown” kéo dài nhiều tháng khiến cho mấy hiệu buôn lớn nhỏ bị đóng cửa hàng loạt, chủ nhân bị lỗ lã, thất thu đến nỗi phải dẹp tiệm và đóng cửa vĩnh viễn. Những con phố thương mại sầm uất, ồn ào giờ đây chỉ là những con phố chết. Phố xá điêu tàn, nền kinh tế tê liệt kiểu này thì ba năm nữa cũng khó mà ngoi lên như trong thời gian chưa có dịch xảy ra.

 

Hai tuyển tập ca cổ ấn tượng đầu năm

Giới mộ điệu sân khấu cải lương vừa có được món quà đầu năm là tuyển tập cổ nhạc "Trăng nước Cần Thơ" của tác giả Nhâm Hùng - Bình Trọng (NXB Ðại học Cần Thơ) và "101 bài vọng cổ, tài tử đoạt giải và phát sóng" của tác giả Nguyễn Trung Nguyên (NXB Hội Nhà văn).

 

Sang Mỹ thăm con gái, nghệ sĩ Hồng Nga bị cảnh sát giam ô tô vì chạy ngược chiều

Theo lời kể của nghệ sĩ Hồng Nga, bà bị cảnh sát giam ô tô khi đi lạc trên xa lộ tại tiểu bang California – Mỹ, tối 29 Tết.

 

Cải lương tìm lối đi riêng trong mùa Tết

Không chỉ nhằm thu hút đông đảo khán giả mà cơ hội để sàn diễn cải lương sáng đèn đang là thử thách lớn cho nhiều người làm nghề

 

Danh ca Lệ Thu qua đời, hưởng thọ 78 tuổi

Nữ danh ca Lệ Thu vừa qua đời vào lúc 7 giờ tối Thứ Sáu, 15 Tháng Giêng, sau một thời gian bị nhiễm COVID-19, ái nữ của bà xác nhận với nhật báo Người Việt. Vì lý do riêng tư, ái nữ của danh ca không muốn nêu tên.

 

Nguyễn Thị Hàn Ni đoạt giải nhất cuộc thi Bông lúa vàng 2020

Nguyễn Thị Hàn Ni nhận được cúp "Bông lúa vàng" mạ vàng SJC và tiền mặt 100 triệu đồng. Ngày 9-1, tại nhà hát VOH của Đài Tiếng nói nhân dân TP HCM, Nguyễn Thị Hàn Ni (Bình Dương) đã giành giải nhất cuộc thi Bông lúa vàng 2020 với số điểm 19,998.

 

Cánh hoa thơm trong vườn nghệ thuật

NSND Thoại Miêu ngồi đó, nơi hàng ghế của người cầm cân nảy mực, chăm chú xem những nghệ sĩ thuộc thế hệ đàn em, đàn cháu của mình say sưa so tài ca diễn trong cuộc thi Tài năng diễn viên trẻ sân khấu cải lương toàn quốc.

 

Vĩnh biệt nhạc sư Vĩnh Bảo - bậc đại thụ của Đờn ca tài tử Nam Bộ!

Nhạc sư Nguyễn Vĩnh Bảo - bậc đại thụ sau cùng của nghệ thuật Đờn ca tài tử Nam Bộ đã vĩnh biệt chúng ta vào tối 7-1-2021, tại nhà riêng ở TP Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp. Trong hành trình cuộc đời 104 năm, nhạc sư có gần một thế kỷ gắn bó với tiếng đờn quê hương, cống hiến to lớn và vô giá cho Đờn ca tài tử, góp phần để Đờn ca tài tử được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

 

Giáng Sinh Mùa “Covid” Bang Bang, You Shot Me Down !

CLVNCOM - Hằng năm, không phải đợi đến cuối mùa thu mà chỉ mới đầu thu, mây tháng chín đã bàng bạc êm trôi và lá ngoài đường đã bắt đầu rụng nhiều. Đầu tháng mười hai, trời đất đã dần vào cuối thu, ngày ngắn hơn đêm và trên những cành cao chỉ còn sót lại một vài chiếc lá cuối mùa tàn úa. Có lẽ còn vương vấn cành xanh nên chúng chưa muốn về với nguồn, với cội. Giữa khi cảnh vật u ám, buồn tẻ như vậy thì mùa lễ giáng sinh cũng ngấp nghé đâu đó ở ngoài đầu ngõ hay trước thềm nhà. Ở các nước Tây Âu và rất nhiều xứ sở trên quả đất này, lễ giáng sinh mang ý nghĩa hết sức trọng đại và cũng là mùa sum họp gia đình sau một năm miệt mài, bận rộn.

 

Nghệ sĩ Hề Sa qua đời, thọ 80 tuổi

Gia đình nghệ sĩ Hề Sa cho biết ông đã trút hơi thở cuối cùng lúc 0 giờ 30 phút ngày 25-12 tại nhà riêng, hưởng thọ 80 tuổi.

 

Thông tin lễ cầu siêu cho nhạc sĩ Lam Phương

Lễ cầu siêu cho nhạc sĩ Lam Phương (20.3.1937 – 22.12.2020), thế danh Lâm Đình Phùng, pháp danh: Ngộ Trí Nhân), diễn ra lúc 9 giờ ngày 27-12, tại chùa Giác Ngộ.

 

NSƯT Hoài Linh suy sụp khi nghệ sĩ Chí Tài đột ngột qua đời

Nghệ sĩ Chí Thiện - anh trai nghệ sĩ Chí Tài, đang ở Mỹ - cho biết gia đình đặt trọn niềm tin vào Việt Hương và Hoài Linh, để cả hai cùng lo thủ tục đưa thi hài em trai ông về Mỹ sớm nhất có thể.

 

Nghệ sĩ Hoài Linh, Việt Hương, Trường Giang lo chuyện hậu sự cho danh hài Chí Tài

Nghệ sĩ Việt Hương cho biết gia đình danh hài Chí Tài có nguyện vọng đưa ông về Mỹ chôn cất. Chiều 9-12, chị đã cùng danh hài Hoài Linh, Trường Giang vào bệnh viện quay hình trực tuyến để vợ nghệ sĩ Chí Tài từ Mỹ có thể nhìn thấy mặt chồng

 

Lê Thanh Thảo – vàng mười Tài năng DV SKCL Trần Hữu Trang 20

Cô đào nhỏ xinh với gương mặt sáng trong Lê Thanh Thảo vừa mới toanh đoạt huy chương vàng Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020