11:01 PDT Thứ năm, 02/07/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 184

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 182


Hôm nayHôm nay : 9949

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 30778

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 25435519

Trang nhất » Tin Tức » Những Vở Diễn Hay

Tân cổ giao duyên ra đời, vọng cổ sáu câu ngưng sáng tác

Đăng lúc: Chủ nhật - 27/11/2016 23:40 - Đã xem: 1951
DBTD

DBTD

Suốt thập niên 1950 cứ vài tháng người ta lại thấy xuất hiện một bài ca vọng cổ sáu câu, và trong các buổi sinh hoạt đờn ca tài tử là có người hát lên bài ca mới.
 
Ông Ngô Trọng Hiếu, bộ trưởng Công Dân Vụ thời Đệ Nhất Cộng Hòa. (Hình: Ngành Mai sưu tập)

Sang qua những năm đầu thập niên 1960 thì bài vọng cổ sáu câu xuất hiện nhiều hơn, cuốn bài ca nhỏ ào ạt tung ra thị trường, thời gian này người tham gia đờn ca tài tử tha hồ mà học thuộc lòng bài ca mới.

Do được chính quyền thời Đệ Nhất Cộng Hòa khuyến khích, ông Ngô Trọng Hiếu, bộ trưởng Công Dân Vụ, lệnh cho các Ty Thông Tin trên toàn quốc lập sân khấu lộ thiên, tổ chức đờn ca tài tử hằng tuần vào mỗi tối Thứ Bảy cho công chúng xem, gây nên phong trào cổ nhạc rần rộ.

Các nhà sản xuất đờn cổ nhạc ở đường Hồ Văn Ngà, Sài Gòn, làm ngày làm đêm cũng không kịp cung cấp cho nhu cầu lúc bấy giờ. Đây là thời kỳ được coi như vàng son của đờn ca tài tử, giai nhân tài tử nhập cuộc đông đảo ở thời kỳ này.

Thế nhưng, từ năm 1965 trở đi người ta không còn thấy bài vọng cổ sáu câu mới được ra đời, do đó các tài tử giai nhân chỉ ca đi ca lại những bài đã có từ những năm trước đó. Một số tài tử kỳ cựu thì họ ca những bài cũ của thời thập niên 1950, thành phần này họ ca các bài đờn vô trước và đi luôn một mạch hết sáu câu, không có nói lối đầu, cũng như không dứt câu ba rồi nói lối vô vọng cổ câu tư.

Vậy do đâu mà từ năm 1965 trở đi giới đờn ca tài tử đã không có bài vọng cổ sáu câu mới? Số là vào thời ấy bài tân cổ giao duyên xuất hiện chiếm lĩnh thị trường dĩa hát, khiến cho bài vọng cổ sáu câu không ra đời được.

Vào thời này những người làm thương mại nhảy vào thị trường dĩa hát, có khoảng hai mươi hãng dĩa tranh nhau tìm mua bản quyền các bản tân nhạc đang được nhiều người ưa thích. Các nhạc sĩ tân nhạc tự nhiên có tiền “từ trên trời rơi xuống” nên hăng hái sáng tác và nhiều bản nhạc hay đã xuất hiện vào thời này.

Khi đã có một hoặc vài bản nhạc hay trong tay rồi thì họ xin phép ra hãng dĩa. Nói là hãng dĩa cho nó oai, chớ thật ra họ chỉ là những người “mượn đầu heo nấu cháo.” Họ chỉ có tờ giấy phép và tấm nhãn tròn dán vô dĩa hát, còn tất cả đều thuê mướn cả, từ phòng thu thanh cho đến máy móc kỹ thuật sản xuất, và ngay cả cơ sở đặt thương hiệu cũng không có luôn.

Trước tiên họ thuê soạn giả viết vọng cổ xen vào bản tân nhạc, và soạn giả làm theo sự “đặt hàng” với giá khá cao. Thông thường soạn giả nhận trước phân nửa tiền, viết xong được trả đủ, có viết là có tiền, coi như chắc ăn. Vừa biến bản nhạc thành tân cổ giao duyên xong, thì có ngay mối đặt hàng khác.

Soạn giả Viễn Châu trước đó chuyên môn viết vọng cổ sáu câu, nhưng từ khi sa vào “mê hồn trận” tân cổ giao duyên thì dính luôn, không thèm viết loại sáu câu nữa. Nhiều hãng dĩa đặt hàng, Viễn Châu viết liên tục, bài tân cổ giao duyên cũng dễ viết bởi tình tiết câu chuyện đã có sẵn trong bản nhạc rồi, chỉ thêm thắt chút đỉnh hoa lá cành là ăn tiền.

Có đôi khi bản nhạc nhận khi sáng, thì chiều đã có bài tân cổ giao duyên rồi, dễ ăn quá! Còn như viết vọng cổ sáu câu thì phải đi chào hàng, mà chưa chắc gì hãng dĩa chịu mua, bị trả giá, bị chê khen đủ mọi thứ.

Tân cổ giao duyên ra đời hàng loạt, nhưng dân đờn ca tài tử chạy dài, không thể ca được mà nhạc sĩ cũng không đờn được, thành thử ra họ tìm học những bài ca cũ sáu câu để được nhạc sĩ đờn cho họ tập hát. Cũng có một số cô cậu học ca bài tân cổ giao duyên, nhưng khi tham gia vào sinh hoạt đã không được khán giả mộ điệu hoan nghênh, mà người đờn cũng không nhiệt tình, thành ra họ cũng bỏ luôn không ca. Tóm lại dân đờn ca tài tử thời đó đã tẩy chay bài tân cổ giao duyên, do vậy mà ảnh hưởng luôn cả cuốn bài ca nhỏ.

Một người chuyên môn bán bài ca kể lại rằng, lúc còn bán bài vọng cổ sáu câu, ngày đầu tiên cuốn bài ca phát hành, đựng một bị đầy rao bán, đi từ đầu chợ đến cuối chợ là bán không còn một cuốn. Thế mà vê sau bài tân cổ giao duyên ra đời, ngày phát hành đựng bài ca trong cái xách tay nylon bán mấy ngày mới hết.

Có một nhạc sĩ nói rằng, bản tân nhạc cũng có cái hay của nó, nhưng cái nào ra cái nấy, chớ hát lộn xộn như vậy chẳng giống ai hết. Ông còn nói thêm tân cổ giao duyên chẳng khác gì một người mặc âu phục thắt cà vạt mà chân thì đi guốc, đầu đội khăn đóng vậy!

Sang qua đầu thập niên 1970 thì bài tân cổ giao duyên cũng chết, hãng dĩa trước sau dẹp tiệm, do bởi băng cassette ra đời, mấy tay thu băng lậu dĩa hát bán ra thị trường với giá rẻ mạt. Hãng dĩa vừa phát hành chỉ hai ba ngày là băng cassette bán đầy dãy, coi như làm cho bọn người này ăn. Trước tình trạng hãng dĩa chết đứng, ngưng hoạt động, không ai đặt hàng, soạn giả Viễn Châu đương nhiên thất nghiệp vậy.

Ngành Mai

Bài vọng cổ ‘Dưới Bóng Thùy Dương’


Hình bìa cuốn bài ca nhỏ “Dưới Bóng Thùy Dương.” (Hình: Ngành Mai sưu tập)
Ðầu thập niên 1960 hãng dĩa hát Việt Hải thu thanh tiếng ca Minh Cảnh, phát hành dĩa vọng cổ sáu câu “Dưới Bóng Thùy Dương” của soạn giả Viễn Châu. Ðồng thời cuốn bài ca nhỏ cũng được in ấn phát hành phổ biến cùng khắp. Nhờ đó mà dân đờn ca tài tử có thêm một bài vọng cổ sáu câu đưa vào sinh hoạt.

Ðã là bài ca của Viễn Châu sáng tác là luôn nói về một chuyện tình, mà tình tiết câu chuyện “Dưới Bóng Thùy Dương” là do chàng trai kể lại chuyện năm nào đó ở Xóm Lưới, Cồn Ông (có lẽ là địa danh gần biển của tỉnh Trà Vinh), chàng ta và cô gái yêu nhau, ngồi bên cội thùy dương cùng nhìn chiếc cầu treo lắt lẻo, ngắm ánh trăng lên thề nguyền…

Hai năm qua gót chân lãng tử rày đây mai đó, rồi giờ đây quay trở lại thì cảnh vật vẫn còn đó, mà cô gái đã đi lấy chồng tự bao giờ. Chàng ta hờn trách cô gái: “Trời đã ban cho em một nhan sắc yêu kiều lộng lẫy, sao không ban cho em tấm lòng son sắt thủy chung…”

Bài này không như những bài ca khác, có cô gái xuất hiện nói lời dễ thương chung tình, rồi sau đó thì lại thốt lên câu phũ phàng, bội phản. Ðây cũng là lối viết bố cục cho một câu chuyện của bài vọng cổ để thu hút người nghe.

Chung quy thì các bài đều giống nhau ở chỗ cô gái đóng vai tình phụ. Tuy vậy bài ca vẫn được hoan nghênh, vì bởi dân đờn ca tài tử chẳng quan tâm nhiều đến tình tiết câu chuyện, mà chỉ thích lời văn dễ ca, dễ xuống hò xuống xề cho đúng nhịp là chính yếu. Tâm lý chung của người tài tử là vậy.

Tôi còn nhớ một lần đi ca đờn ca tài tử ở vùng Bà Ðiểm, Hóc Môn, địa danh được thiên hạ gọi “18 thôn vườn trầu” ở Sài Gòn, nơi nổi tiếng có nhiều trầu cau và nhiều cô gái đẹp, nhờ cả ngày ở trong bóng mát chăm sóc vườn trầu, nên các cô có làn da trắng trẻo nõn nà…

Hôm bữa đó trong số khán giả ngôi nghe, có rất nhiều cô gái thôn vườn trầu. Thế rồi một anh tài tử ca lên bài “Dưới Bóng Thùy Dương,” giọng ca khá hay vừa dứt câu thứ sáu thì có một cô gái lên tiếng: “Ðáng đời! Ai biểu bỏ đi xa, đâu có cô nào chờ đợi lâu như vậy.” Cả nhóm cười rần lên, và có một cô khác yêu cầu chàng tài tử ca trở lại để thưởng thức thêm lần nữa, và chàng tài tử đã chiều ý.

Bài của Viễn Châu thường là thế, cô gái có chồng, chàng trai than thở. Rập khuôn! Cái mà người ta thắc mắc là tại sao chỉ có cô gái phụ tình, chớ không có chàng trai nào phụ bạc, đây có phải là tâm trạng của người viết bài ca?

Hiện nay tôi vẫn còn lưu giữ cuốn bài ca “Dưới Bóng Thùy Dương,” và xin đăng trọn bài giúp tài tử giai nhân học lại nếu như quên bài ca. Cũng như giúp giới trẻ có bài vọng cổ sáu câu học thuộc lòng.

Nói lối:

Dưới bóng thùy dương nghe gió lộng,
Sóng cồn ồ ạt réo ngoài khơi,
Khi đầu non hé mảnh trăng côi,
Thấp thoáng bóng một người trên bãi vắng.

1) Em ôi, anh trở lại Xóm Lưới Cồn Ông giữa mùa lá rụng, dãy thùy dương rũ bóng bên… gành, khi giọt sương khuya còn ướt động trên cành. Anh về đây lần cuối để cố tìm những kỷ niệm ngày xanh, lòng anh tê tái nghẹn ngào khi dừng bước trên bãi vắng cô liêu, sóng bạc đầu ngoài cửa biển nhấp nhô, khắp bốn bề ngàn lau điểm trắng.

2) Gió bâng khuâng đưa hơi hoa ngàn cỏ dại anh tưởng mùi hương phấn em còn vương lại bên mình, em sang ngang hát khúc đoạn ly tình. (Thơ) Thiếp tâm chính tợ trường giang thủy, nhứt dạ trùng lang đáo phúc châu… ngày anh ra đi em đã thốt lên mấy lời thơ rồi đôi mắt nhung đen như bao la mối sầu diệu vợi, mà nay thì những tiếng thệ nguyền em đã gởi về đâu.

3) (Thơ) Ngày em đi lấy chồng sang,
Là ngày anh xé khăn tang cho đời,
Em đi pháo nổ ngập trời,
Anh về suốt mấy đêm dài nhớ nhung.

Em ôi, sóng biển mênh mông, gió ngàn vi vút cũng chẳng rạt rào bằng sóng gió lòng anh, hỡi ôi cây da cũ còn đây mà người bạn tình chung năm nào gắn bó đã lìa quê cất bước theo chồng.

4) Ngập ngừng bước qua đường xưa lối cũ,
Một mình anh ủ rũ dưới trăng tà,
Mơ hồ như một bóng ma,
Về đây giữa tiếng canh gà gáy vang.

Em ôi, không phải anh tiếc rẻ một mối cựu tình dang dở, nhưng về đến đây là để nhìn cho tận mặt kẻ vong… thề, đáng lẽ anh phải đi không hẹn ngày về. Nhưng sau những lúc mỏi mê dấu chân lãng tử một buổi chiều bỗng xúc động hồn quê: Anh mới tìm đến nơi đôi ta hò hẹn năm xưa, nhìn cây cỏ tiêu sơ, nhìn chiếc cầu tre lắt lẻo mà ta thường ngồi ngắm ánh trăng xanh sau đỉnh núi nay đã phủ lên mấy lớp rêu mờ.

5) Ðóa hoa xưa đã về tay kẻ khác, bóng hình xưa đã gởi trọn cho người, anh biết tìm đâu cho thấy một nụ cười trên đôi môi của người em sầu mộng mà độ nào đã chiếm lấy hồn tôi. Em ôi trời đã ban cho em một nhan sắc yêu kiều lộng lẫy, sao không ban cho em một tấm lòng chung thủy để cho kẻ nam nhi khỏi lụy vì tình.

6) Gió nhẹ thổi qua đêm tàn giá lạnh, chiếc áo phong trần đã ướt đẫm sương khuya, anh tưởng chừng như những giọt lệ của em năm nào khi tựa bên vai anh đã thốt lên những tiếng yêu đương qua mấy lời nức nở, nhưng buồn thay người yêu còn đâu nữa, họa chăng chỉ còn mấy dòng dư lệ của một chàng trai đã lỡ giấc mộng đầu. Giấc mộng năm xưa anh với em đã đắp xây dưới bóng thùy dương trong một đêm trăng rụng, nay em đã phụ mối duyên tình, anh đứng một mình biết than thở với ai đây.

Ngành Mai

NGHE BÀI CA DƯỚI BÓNG THÙY DƯƠNG TẠI ĐÂY




Nguồn tin: tcgd theo NVO
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Sự thật chuyện Hoài Lâm bỏ ca hát, bán cà phê mưu sinh sau ly hôn

Hình ảnh Hoài Lâm đang dọn bàn ở một quán cà phê tại Vĩnh Long được chia sẻ rộng rãi khiến nhiều người cho rằng anh giải nghệ, mở quán cà phê mưu sinh sau ly hôn.

 

Nghệ sĩ Bạch Long hóa thân "tướng giặc Corona" mang tiếng cười đến học đường

Sáng 29-6, vở "Bé Tí đại phá Corona" do nghệ sĩ Bạch Long dàn dựng diễn suất đầu tiên tại Trường THCS Tân Tạo A, quận Bình Tân, TP HCM. Khán giả học sinh hồ hởi đón nhận vở diễn rất thời sự này

 

NSND Thanh Tuấn: Mừng khi cải lương có đến 5 cuộc thi

Sáng 22-6, NSND Thanh Tuấn đã có cuộc giao lưu với diễn viên trẻ do HTV tổ chức nhằm vận động họ tích cực tham gia các cuộc thi tuyển chọn tài năng trẻ cho sân khấu cải lương.

 

NSƯT Quế Trân phấn khởi hòa cùng sân khấu miền Bắc

NSƯT Quế Trân cho biết cô rất phấn khởi trước lời mời của Nhà hát Cải lương Việt Nam khi cùng một số đồng nghiệp phía Nam ra thủ đô diễn lại "Chuyện tình Khau Vai" – vở đoạt Giải Mai Vàng năm 2019

 

Đoàn tuồng cổ Huỳnh Long "dọn nhà", ra mắt vở diễn mới

Đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long dời địa điểm biểu diễn về Sân khấu Kim Ngân (144 Đinh Tiên Hoàng, quận Bình Thạnh, TP HCM) sau gần hai năm trụ bến tại Nhà văn hóa Thanh Niên.

 

Nghệ sĩ Võ Minh Lâm khóc thầy - nghệ nhân ưu tú Thanh Liêm

Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thanh Liêm, nguyên trưởng Bộ môn Sân khấu Trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Cần Thơ, đột ngột ra đi vì tai biến mạch máu não ngày 16-6, thọ 72 tuổi. Ông là thầy dạy nghề của nghệ sĩ Võ Minh Lâm

 

Nhớ TUẤN ANH.

Năm 1976 ,chúng tôi cùng học khóa 1 chính qui Hệ Cải Lương 4 năm sau cuộc xét tuyển gắt gao chọn được 20 người. Lúc đó Má Bảy PHÙNG HÁ là chánh chủ khảo. Trường có các Hệ: Kịch Nói , Cải Lương ,Nhạc Cụ , Hát Bội, Bổ Túc Diễn Viên, Bổ Túc Đạo Diễn. Thầy THANH HẠP làm Giáo viên chủ nhiệm, tôi làm Lớp Trưởng.

 

Phùng Ngọc Huy xin lỗi chị em Họa Mi - bảo mẫu của bé Lavie

Phùng Ngọc Huy ngày 17-6 chia sẻ trên trang cá nhân về việc đã chính thức ủy quyền cho 2 bảo mẫu (là chị em sinh đôi) chăm sóc bé Lavie trong thời điểm Mai Phương mới qua đời mà anh chưa thể về Việt Nam.

 

Thanh Ngân, Trọng Phúc ghi dấu ấn trong "Tướng cướp Bạch Hải Đường"

Tối 13-6, dù trời mưa to, khán giả vẫn đến Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang xem suất hát đầu tiên của vở cải lương "Tướng cướp Bạch Hải Đường" với phiên bản mới do đạo diễn NSND Trần Ngọc Giàu dàn dựng.

 

NSND Thoại Miêu: Nghệ sĩ chân chính là sống có trách nhiệm

Luôn sống có trách nhiệm không chỉ với từng vai diễn mà còn với đồng nghiệp, đàn em trong nghề, NSND Thoại Miêu tỏa sáng hơn vì lối sống đúng mực của bà

 

Vở cải lương hài "Cơm phở" lên sóng truyền hình

I Sáng 9-6, nghệ sĩ Linh Trung đã đưa hai vở cải lương hài do anh sáng tác và đạo diễn lên sóng Đài Truyền hình TP HCM (HTV)

 

Lúng túng đào tạo diễn viên cải lương

Cần chuẩn hóa giáo trình giảng dạy; không thể ngồi chờ học viên; chính sách đào tạo nhiều bất cập..., đó là những vấn đề của đào tạo nguồn nhân lực cho cải lương hiện nay

 

Nghệ sĩ Văn Hường: Ráng sống tốt mỗi ngày

Vua vọng cổ hài" Văn Hường nói kim chỉ nam giúp ông sống yên bình là chấp nhận thực tại, không viển vông, khiêm nhường, bao dung và luôn mỉm cười

 

Nghệ sĩ Bạch Long ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa"

ừ ngày 3-6, kênh YouTube của nghệ sĩ Bạch Long đã ra mắt chương trình "Thằng Bờm kể chuyện xưa" do chính anh sáng tác, đạo diễn, thu hút sự quan tâm của nhiều khán giả yêu mến Đồng ấu Bạch Long

 

NSƯT Trọng Phúc "Nhớ ơn tác giả "Tướng cướp Bạch Hải Đường"

Trên sàn tập vở cải lương kinh điển này, NSƯT Trọng Phúc cho biết anh rất mang ơn tác giả Nguyễn Huỳnh, đã sáng tác kịch bản "Tướng cướp Bạch Hải Đường" mà hôm nay anh được đóng vai chính.

 

Mộng Tuyền: Đích đến là sự an nhiên

Đúc kết cuộc đời mình, nghệ sĩ Mộng Tuyền nói bà làm được nhiều điều cho gia đình và sân khấu nhưng cho chính mình thì chưa