00:18 PDT Chủ nhật, 13/06/2021
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 84

Máy chủ tìm kiếm : 8

Khách viếng thăm : 76


Hôm nayHôm nay : 329

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 341479

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 35732211

Trang nhất » Tin Tức » Tâm Tình Khán Giả

Một thế kỷ cải lương

Đăng lúc: Thứ sáu - 15/06/2018 05:28 - Đã xem: 1909
CL

CL

Năm 2018, giới mộ điệu và những người hoạt động trong lĩnh vực nghệ thuật cải lương kỷ niệm 100 năm ngày cải lương ra đời. Một thế kỷ trôi qua, loại hình nghệ thuật sân khấu này vẫn đang phát triển và là món ăn tinh thần của người Việt Nam nói chung, Nam bộ nói riêng. Nhìn lại chặng đường đã qua càng trân quý công lao của bao thế hệ nghệ sĩ và khán giả đã gìn vàng giữ ngọc.

.

 

 

Một thế kỷ trôi qua, cải lương vẫn luôn là món ăn tinh thần của người Nam bộ. Trong ảnh: Trích đoạn “Tiếng trống Mê Linh” được biểu diễn tại Cần Thơ. 

Cải lương thuở ban đầu

Nhiều tài liệu biên khảo về cải lương ghi nhận, rạp hát cải lương đầu tiên là rạp Thầy Năm Tú ở Tiền Giang. Rạp được xây vào năm 1905, do ông Châu Văn Tú (thường gọi thầy Năm Tú) đầu tư, dùng để chiếu bóng nên được đặt tên là Cinéma Palace.

Năm 1918, ông Năm Tú mua lại gánh xiếc và ca ra bộ của gánh Thầy Thận (tức André Thận) ở Sa Đéc rồi bỏ tiền mời thầy tuồng, đào kép về lập nên gánh Thầy Năm Tú. Ngày 15-3-1918, gánh Thầy Năm Tú khai trương, diễn tuồng "Kim Vân Kiều" của soạn giả Trương Duy Toản. Tác giả Lê Ái Siêm trong quyển "Tiền Giang với nghệ thuật sân khấu cải lương" xuất bản năm 2013  đã thuật lại: "Đêm 15-3-1918 là đêm lễ hội tưng bừng của Mỹ Tho… Ghe thuyền của dân lục tỉnh đặc kín sông Bảo Định. Thiên hạ đen nghẹt, xô đẩy giành nhau mua vé…" (trang 58).

Theo tác giả Nguyễn Tuấn Khanh trong cuốn "Bước đường của cải lương", ngày 29-8-1921, Trương Văn Thông là chủ gánh hát Tân Thinh mời ký giả Nguyễn Văn Chất của tờ Nông Cổ Mín Đàm tới xem tuồng. Sau màn chiếu bóng thì hai soạn giả của gánh là Lâm Hoài Nghĩa và Nguyễn Quốc Biểu lên sân khấu giải thích về ý nghĩa của hai chữ cải lương.

Ngay ngày khai trương này, gánh hát Tân Thinh đã cho treo hai câu đối của soạn giả Lâm Hoài Nghĩa hai bên bảng hiệu:

"CẢI cách hát ca theo tiến bộ
LƯƠNG truyền tuồng tích sánh văn minh"

Tác giả Nguyễn Tuấn Khanh nhận định, hai chữ cải lương dùng cho bộ môn kịch nghệ đã được dùng từ trước đó, nhưng năm 1921 đã được gánh Tân Thinh cổ động và phổ biến rộng rãi hơn nên được nhiều người biết đến truyền tai nhau.

Nếu như trước khi tên gọi cải lương ra đời, nhiều gánh hát thành lập nhưng đa phần hoạt động kiểu tạm bợ, di động thì gánh Tân Thinh có rạp hát cố định, hình thức nghệ thuật sân khấu cải lương hoàn chỉnh.

Những gánh hát cải lương tiên khởi

Sau gánh hát Tân Thinh, ở Chợ Lớn - Sài Gòn có gánh Văn Hí Ban khai trương vào ngày 9-9-1921. Gánh có quy mô không lớn, đào kép không nhiều nên đôi khi một người phải đóng hai, ba vai. Đào gồm các cô: Liễu Hoa, Thiên Hương, Bích Hà; kép có Vương Ngọc Tùy…

Tại Thốt Nốt (Long Xuyên, nay thuộc Cần Thơ), ông Vương Có là người gốc Triều Châu lập gánh Tập Ích Ban vào năm 1921, gồm các nghệ sĩ nổi tiếng như Bảy Nhiêu, Ba Ngưu, cô Năm Thốt Nốt… Thầy tuồng là ông Mộc Quán - Nguyễn Trọng Quyền. Ban ngày các nghệ sĩ tập tuồng ở sân rộng phía sau tiệm tạp hóa Vĩnh An Đường của ông Vương Có, ban đêm diễn ở sân đình Thạnh Hòa - Trung Nhứt.

Dù chỉ tồn tại khoảng 2 năm vào cuối thập niên 1920 nhưng gánh hát Đồng Nữ Ban của bà Ba Viện được giới làm nghề và người mộ điệu nhắc đến vì tính chất đặc biệt là chỉ có nghệ sĩ nữ. Bà Ba Viện là cô ruột của cố Giáo sư Trần Văn Khê. Theo lời kể của Giáo sư lúc sinh thời, những thiếu nữ được chọn vào Đồng Nữ Ban sẽ phải học rất nhiều thứ: học chữ, học ca, học diễn, học võ, học cả chuyện bếp núc, nữ công, may vá, thêu thùa… Những lần lưu diễn, tất cả nghệ sĩ cùng sống chung trong một chiếc ghe chứa được khoảng 50 - 60 người. Gánh hát của bà Ba Viện lưu diễn khắp nơi, từ Mỹ Tho đến Thủ Đức, Bến Tre, Thủ Dầu Một, Rạch Giá…

Cùng với thành công của gánh Đồng Nữ Ban, ông Hai Cu - một thợ kim hoàn ở Sài Gòn lập gánh Nam Đồng Ban nhưng không thành công lắm. Sau khi Nam Đồng Ban rã gánh, ông lập Tái Đồng Ban. Tại Mỹ Tho, cô Tư Sự lập gánh Đồng Bào Nam; Long Xuyên có gánh Sĩ Đồng Ban; Sóc Trăng có Tân Phước Nam… Cải lương ngày càng được người dân ưa chuộng, các gánh cải lương ra đời ngày càng nhiều. Cải lương lan rộng khắp lục tỉnh Nam kỳ, trở thành bộ môn nghệ thuật truyền thống không thể thiếu trong đời sống tinh thần người Nam bộ.

Bài, ảnh: Đăng Huỳnh


Nguồn tin: tcgd theo BCT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Khởi động cuộc thi Chuông vàng Vọng cổ 2021

Đài Truyền hình TPHCM tổ chức cuộc thi Chuông vàng Vọng cổ lần thứ 16 - năm 2021 với vòng sơ tuyển online diễn ra trong tháng 6-2021.

 

Hoài Thanh Sao Nối Ngôi: Thi giải nào cũng đều đoạt HCV cải lương toàn quốc

Nghệ sĩ Hoài Thanh bằng tài năng ca diễn cùng những tiết mục đầu tư đầy tâm huyết, mãn nhãn đang dần chinh phục khán giả tại Sao Nối Ngôi. Hành trình của Hoài Thanh còn có sự đồng hành, giúp sức của hai người thầy, chính là hai nghệ sĩ NSƯT Lê Nguyên Đạt, nghệ sĩ Trường Sơn.

 

Nhận lỗi do chủ quan, NSƯT Hoài Linh giải trình về việc giải ngân số tiền từ thiện hơn 13 tỉ đồng

Trưa 5-6, danh hài Hoài Linh đã thực hiện clip đưa lên kênh Youtube sau những phê phán của cộng đồng mạng về việc chậm trễ trao hỗ trợ đồng bào miền Trung.

 

NSƯT Hữu Châu hạnh phúc hội ngộ Phương Bình sau 30 năm

NSƯT Hữu Châu cảm thấy vui và hạnh phúc vì hội ngộ nghệ sĩ Phương Bình trên màn ảnh nhỏ sau 30 năm, trong phim ngắn “Món nợ thanh xuân” thuộc chương trình “Xin chào hạnh phúc”.

 

Sau tai nạn chó cắn, NSƯT Lê Thiện lại ngã nứt xương sống

Theo tin từ đạo diễn Phan Quốc Kiệt – Giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang, NSƯT Lê Thiện bị té ngã nứt xương sống, phải nằm điều trị lâu dài.

 

NSND Thanh Ngân tái ngộ NSƯT Trọng Phúc

Sau vở "Tướng cướp Bạch Hải Đường" tái diễn thu hút đông khán giả, nghệ sĩ Thanh Ngân và Trọng Phúc sẽ tái ngộ công chúng tại Nhà hát Thành phố tối 26-4 trong chương trình "Hội tụ tinh hoa nghệ thuật Việt".

 

NSƯT Vũ Linh trở lại sân khấu sau cơn bạo bệnh

Thông tin NSƯT Vũ Linh trở lại sàn diễn sau thời gian điều trị bệnh đã khiến khán giả hâm mộ phấn khởi.

 

Vợ chồng nghệ sĩ Chí Linh - Vân Hà: Phải chắp cánh cho tài năng bay cao

Đang lèo lái đoàn xã hội hóa cải lương đạt doanh thu cao, hai nghệ sĩ Chí Linh và Vân Hà luôn cho rằng lợi nhuận lớn nhất chính là sự trưởng thành của đào kép trẻ

 

Võ Minh Lâm mong tái diễn "Nàng Xê Đa"

Khép lại đợt tái diễn cuối tuần qua, nghệ sĩ Võ Minh Lâm xúc động trước tình cảm của công chúng dành cho vở "Nàng Xê Đa". Anh mong muốn vở diễn này sẽ tiếp tục được diễn lại.

 

Con trai cố nghệ sĩ Chinh Nhân viết lời yêu thương trong dịp sinh nhật cha

Ngày 1-4 là ngày sinh cố nghệ sĩ Chinh Nhân. Trên trang cá nhân, diễn viên múa Jacky, con trai của nghệ sĩ Chinh Nhân, đã viết những dòng tâm sự khiến cư dân mạng xúc động

 

NSƯT Hùng Minh: Một đời sân khấu

NSƯT Hùng Minh chia sẻ: “Tính đến nay cũng đã 65 năm đi hát. Tôi vẫn nhớ mãi một thời tuổi trẻ bôn ba, vất vả vì miếng cơm, manh áo. Ngẫm nghĩ thấy cuộc đời mình cũng có nhiều may mắn, được ông Tổ nghề thương, nên từ một cậu bé nghèo chẳng biết hát xướng là gì, trong dòng đời xuôi ngược nhận được những cơ may để từng bước thành danh với nghiệp ca diễn”.

 

Nàng Xê Đa" Thanh Vy hội ngộ các "chiến binh" năm xưa

Tối 28-3, Nhà hát Trần Hữu Trang đã tổ chức buổi giao lưu "Ký ức với Đoàn Cải lương Nam Bộ". NSND Thanh Vy xúc động nghẹn ngào gặp lại các nghệ sĩ từng gắn bó với chiếc nôi nghệ thuật cải lương trên đất Bắc.

 

Chương trình sân khấu: Thương hoài hai tiếng cải lương

Công ty TNHH Giải trí Gia Bảo tổ chức họp báo thông tin về dự án cải lương mới Tài danh đất Việt 5, tôn vinh những nghệ sĩ (NS) có nhiều đóng góp cho sân khấu cải lương.

 

Ca sĩ Như Quỳnh nói gì về việc nghiện thuốc dẫn đến quên lời, mất giọng?

Trong buổi họp báo giới thiệu liveshow "Chuyện ba người" tổ chức vào đêm 16-3 tại phòng trà Đồng Dao, ca sĩ Như Quỳnh thừa nhận đang chịu những tác dụng phụ của chứng nghiện thuốc.

 

Cải lương nỗ lực vượt khó

P Nhiều nghệ sĩ cải lương tài năng đoạt HCV Giải thưởng Trần Hữu Trang trong những năm qua nhưng lại thiếu sàn diễn cho họ phát triển sau khi được vinh danh

 

Phi Nhung nói gì khi fan đề nghị cưới Mạnh Quỳnh

Ca sĩ Phi Nhung nhắn nhủ ca sĩ Mạnh Quỳnh "Mãi bên nhau bạn nhé" khi cặp đôi tung ra bộ ảnh chụp chung mà theo cư dân mạng là không khác gì ảnh cưới.