00:29 PDT Thứ sáu, 30/10/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 83

Máy chủ tìm kiếm : 3

Khách viếng thăm : 80


Hôm nayHôm nay : 487

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 887464

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 28824081

Trang nhất » Tin Tức » Tâm Tình Khán Giả

Nghệ sĩ Thanh Hằng nhớ cuộc thi Trần Hữu Trang năm 1991

Nghệ sĩ Thanh Hằng nhớ cuộc thi Trần Hữu Trang năm 1991

Tối nay (26-10), vòng chung kết cuộc thi "Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020" sẽ khai mạc tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM). Nghệ sĩ Thanh Hằng tâm sự về mùa giải đầu tiên mà chị được vinh danh cùng các đồng nghiệp năm 1991.

Xem tiếp...

TIẾNG TRỐNG CHẦU NGÀY XUÂN

Đăng lúc: Thứ ba - 07/02/2017 07:56 - Đã xem: 1395
cầm chầu

cầm chầu

Mùa xuân là mùa cỏ cây đơm hoa nảy lộc, mùa của tuổi trẻ tình yêu hạnh phúc, của sáng tạo văn học nghệ thuật và văn hoá dân gian. Cùng với hàng ngàn lễ hội góp phần làm nên vẻ đẹp truyền thống của các vùng quê, các làn điệu dân ca của cả ba miền đất nước… thì nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam đã tồn tại và phát triển cùng với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.

ừ Chèo, Tuồng, Múa rối nước, Dân ca kịch cho đến Xiếc, Cải lương, Kịch nói – đã góp phần làm cho không gian nghệ thuật ngày xuân càng lộng lẫy, rực rỡ, phong phú… như nét đẹp tâm hồn người Việt Nam, trải qua những biến động lịch sử, vẫn luôn giữu cho mình nền văn hoá độc đáo và bản sắc.

“Tháng Ba ngày Tám nằm suông

Nghe giục trống Tuồng cố lết đi xem”

rao ruc tieng trong chau hat tuong mua xuan hinh 0
Người ngồi cầm chầu cho vở hát. Ảnh: KT

Không biết câu ca xưa có từ bao giờ để nói lên tình yêu say đắm đến mãnh liệt của người dân Việt với tiếng trống Tuồng (còn gọi là hát Bội) bừng bừng tiết tấu, bừng bừng chất “hùng” mạnh mẽ và chất “bi” sâu lắng; mà thiếu nó chắc chắn cuộc sống của con người sẽ đơn điệu và nhàm chán biết bao nhiêu. Ngót một ngàn năm qua, từ khi xuất hiện đến nay, Tuồng là một loại hình độc đáo đã khẳng định vị trí của mình trong ngôi nhà chung của nghệ thuật sân khấu dân tộc Việt Nam. Với chủ trương gìn giữ, bảo tồn, kế thừa và phát huy nghệ thuật truyền thống của Đảng, Nhà nước; với hàng trăm tiết mục từ truyền thống, dân gian, huyền thoại, dã sử, lịch sử, đến cận đại và cả hiện đại; Tuồng đã đến với hàng triệu, hàng triệu lượt khán giả, không chỉ ở trong nước mà đã vượt qua biên giới của nhiều quốc gia trên thế giới, làm say lòng bao nhiêu con người cả phương Đông và phương Tây…

Với nghệ thuật gợi tả, cách điệu, ước lệ, tượng trưng; với thủ pháp xử lý thời gian, không gian mênh mông, kỳ ảo, biến hoá của cha ông, mà chỉ từ một manh chiếu sân đình, một trời khát vọng - với tài nghệ của người diễn viên đã làm cho cái không gian, thời gian ấy; lúc là con đường, rừng núi, dòng sông, thành trì cao vời vợi, lúc là thiên binh vạn mã, lúc là đêm tối mênh mông hay rực rỡ bình minh.

Những thủ pháp xử lý không gian sân khấu tuyệt vời đó, chính là biến cái không thành có; cái hư thành cái thực; biến cái hữu hạn thành vô hạn; cái cụ thể thành trừu tượng… mà chắc chắn, khi đến với nghệ thuật Tuồng truyền thống, chúng ta không thể nào quên được tiếng kêu xé ruột của nữ tướng Đào Tam Xuân, khi nghe tin chồng, con mình bị giết; và hình ảnh rực rỡ, anh hùng của Khương Linh Tá dù bị chặt đầu, vẫn hoá thành ngọn đèn dẫn đường cho Đổng Kim Lân qua đèo, thoát khỏi hiểm nguy trong Tuồng Sơn Hậu…

Chính từ cội nguồn của sân khấu truyền thống Tuồng, các thế hệ họa sĩ đương đại đã tiếp thu, học hỏi được bao nhiêu kinh nghiệm thú vị, bổ ích của các thủ pháp xử lý không gian sân khấu, cũng như đã nắm bắt được ngôn ngữ của nghệ thuật tạo hình trong phương pháp hoá trang các loại chân dung, tính cách nhân vật thật ấn tượng, độc đáo, tinh tế, phong phú và đa dạng…từ các loại “đào” đến các loại “kép”, từ nhân vật dân gian thật tài tình của cha ông và đặc biệt là “tiếng trống chầu”…

rao ruc tieng trong chau hat tuong mua xuan hinh 1
Trống chầu tự thân nó có âm lượng vang động, trang nghiêm, âm sắc vui tươi, rạo rực, rất hợp với khí chất của trời xuân. Ảnh: KT

Thông thường ta ví nghệ sĩ sáng tạo tác phẩm nghệ thuật là con ngựa, nhà phê bình viết bài phê bình là cái roi ngựa. Quần chúng của sân khấu Tuồng Việt Nam tham gia phê bình sân khấu bằng cái roi trồng, nghĩa là họ dùng một loại phương tiện nghệ thuật để phê bình nghệ thuật, nói cách khác là dùng một biện pháp văn hoá để giải quyết một vấn đề văn hoá. Vừa đem lại hiệu quả tác động trực tiếp, vừa rất lịch sự.

Cố nhiên người cầm chầu của sân khấu Tuồng Việt Nam cũng am hiểu nghệ thuật không kém nghệ sĩ. Tiếng trống chầu trên sân khấu hát Tuồng là cái roi phê bình, rất trực tiếp, rất thiết thực, càng không phải là thứ phê bình suông. Vì là phương tiện phê bình có hiệu quả như vậy, thiết tưởng cũng nên bàn một ít về cái luật của tiếng trống chầu.

Để mở đầu buổi diễn, người cầm chầu đánh nhẹ trên mặt trống một tiếng dằn roi trống thành tiếng rung kèm theo, nghe ra thùng rụp – tín hiệu hỏi bên trong sân khấu chuẩn bị xong chưa?

Từ bên trong sân khấu, tiếng trống của dàn nhạc liền đáp lại bằng tín hiệu cờ rụp, có nghĩa là xong rồi. Hai lần hỏi đáp như thế rồi tiếng trống chầu nổi lên thúc giục diễn viên ra sân khấu, gọi là trống khai trường. Trống khai trường đánh theo mùa, buổi diễn thuộc về mùa xuân thì đánh ba tiếng, mùa hạ thì đánh chín tiếng, mùa thu thì đánh bảy tiếng, mùa đông thì đánh hai tiếng. (Theo nguyên văn tài liệu về phép đánh trống: “Xuân tam, hạ cử, thu thất, đông nhị”). Vừa dứt tiếng trống cuối cùng thì dàn nhạc sân khấu hát Tuồng nổi lên chuẩn bị không khí buổi diễn cho người xem và cho diễn viên. Và như các bạn từng nghe bản “nhạc rao” của nhạc Tuồng không cần nhiều nhạc cụ mà rạo rực, rộn rã, thúc giục lòng người ngang âm lượng của một giàn nhạc ...rao ruc tieng trong chau hat tuong mua xuan hinh 2

Đến khi vở diễn bắt đầu, roi trống chầu thay mặt người xem làm mấy chức năng quan trọng: Giám sát hiệu quả nghệ thuật để thưởng và phạt; Cứu vớt những nhược điểm khó tránh trong quá trình diễn xuất của tài năng và khích lệ tài năng; Giúp người xem chung quanh thưởng thức nghệ thuật.

Người cầm chầu hát Tuồng thực hiện ba chức năng đó bằng các loại roi trống: Roi trống mở miệng (Dùng trong trường hợp diễn viên vừa ra sân khấu chuẩn bị mở miệng hát); Roi trống chấm câu (Dùng trong trường hợp mượn roi trống thay cho bút son để chấm mạch văn trong câu thơ và từng câu thơ); Roi trống điểm khuyên (dùng trong trường hợp khen giọng hát hay, diễn xuất giỏi, động tác đẹp…giống như cây bút son của thầy đồ ngày xưa chấm bài vậy. Còn phạt thì không đánh trống mà chỉ gõ vào vành trống); Roi trống vớt hơi (Dùng trong trường hợp vì đuối sức mà diễn viên ấy bị hụt hơi hát chưa thật hay sẽ được động viên. Diễn viên nào gặp được roi trống này thì đang mệt bỗng hoá ra khoẻ).

Dù sử dụng loại roi trống nào người cầm chầu cũng phải đảm bảo nguyên tắc duy nhất là không được đánh trống chồng lấp lên lời tuồng và luyến láy của giọng hát. Chính vì là phương tiện thưởng thức nghệ thuật cho nên ngay trong từng roi trống đều toát ra cái thần của hiệu quả thưởng thức, như cái thần trong nét bút của hoạ sĩ, chẳng những gây hứng thú đối với người xem mà giúp người nằm nhà nghe tiếng trống có thể phán đoán chính xác buổi diễn hay hoặc dở, vai nào xuất sắc vai nào còn kém.

Trống chầu tự thân nó có âm lượng vang động, trang nghiêm, âm sắc vui tươi, rạo rực, rất hợp với khí chất của trời xuân. Mùa Xuân mới, Tết Âm lịch cổ truyền đã hoà cùng tiếng trồng Tuồng, hoà cùng không gian nghệ thuật Tuồng độc đáo, viên ngọc quý trong kho tàng văn hoá dân tộc Việt Nam, và lại được dóng lên, hoà nhịp vào công cuộc đổi mới, hội nhập của đất nước. Với vẻ đẹp tuyệt vời trong xử lý không gian sân khấu, nghệ thuật Tuồng đã vượt qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, để tồn tại tươi xanh mãi mãi đến hôm nay./.

Nhạc sĩ Dân Huyền


Nguồn tin: tcgd theo BCDCNT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ Thanh Hằng nhớ cuộc thi Trần Hữu Trang năm 1991

Tối nay (26-10), vòng chung kết cuộc thi "Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020" sẽ khai mạc tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM). Nghệ sĩ Thanh Hằng tâm sự về mùa giải đầu tiên mà chị được vinh danh cùng các đồng nghiệp năm 1991.

 

Hàng trăm người tiếc thương tiễn biệt NSƯT Nam Hùng

Sáng 24-10, hàng trăm người, trong đó có nhiều nghệ sĩ đồng nghiệp và khán giả hâm mộ, đã có mặt tại nhà riêng của NSƯT Nam Hùng ở phường Bình Trị Đông B, quận Bình Tân, TP HCM để tiễn đưa nghệ sĩ tài hoa này về nơi an nghỉ cuối cùng.

 

Đông đảo nghệ sĩ và người hâm mộ tiễn biệt NSND Lý Huỳnh

Nhiều đồng nghiệp, bạn bè, người hâm mộ tề tựu tại Nhà Tang lễ Bộ Quốc Phòng (quận Gò Vấp, TP HCM) tiễn biệt NSND Lý Huỳnh về nơi an nghỉ cuối cùng vào sáng 24-10.

 

NSƯT Vũ Linh mừng nghệ sĩ Linh Tâm "song hỉ"

ối 16-10, NSƯT Vũ Linh đã đến chúc mừng ngày vui với hai ý nghĩa của gia đình nghệ sĩ Linh Tâm. Anh nói đây là buổi hợp mặt mừng "song hỉ" của anh kép độc mùi hiếm hoi của sân khấu cải lương.

 

Nghệ sĩ Hề Sa nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch

Tối 9-10, gia đình nghệ sĩ Hề Sa cho biết đã đưa ông vào Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP HCM) cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Sáng nay 10-10, NSND Minh Vương và nghệ sĩ đoàn cải lương Kim Chung kêu gọi sự giúp đỡ cho hoàn cảnh khốn khó của nghệ sĩ Hề Sa.

 

Nguyễn Quốc Nhựt - quán quân Chuông vàng vọng cổ 2020

Vượt qua 2 thí sinh trong đêm thi chung kết xếp hạng Chuông vàng vọng cổ 2020 lần XV diễn ra tại Nhà hát Truyền hình HTV vào tối 27-9, thí sinh Nguyễn Quốc Nhựt (tỉnh Long An) đã đoạt giải Chuông vàng.

 

Nghệ sĩ tề tựu ngày giỗ tổ sân khấu

Đông đảo nghệ sĩ đã tề tựu tại Nhà hát Lớn Hà Nội ôn lại những kỷ niệm đẹp nhân lễ giỗ tổ sân khấu được Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam tổ chức ngày 25-9.

 

Chuông vàng vọng cổ 2020: Ba chàng trai vào chung kết xếp hạng

Tối 20-9, vòng chung kết xếp hạng 3 đã diễn ra thật sinh động tại Nhà hát Truyền hình HTV. Năm nay, cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lại có thêm một đêm chung kết chỉ với 3 chàng trai tranh tài.

 

Nghệ sĩ cải lương học... cưỡi ngựa, đu dây

Hai diễn viên chính của vở Cây gậy thần vốn là diễn viên cải lương, đã phải học thêm một số động tác xiếc.

 

Diễn viên Ngân Quỳnh trải lòng về cuộc hôn nhân 33 năm mặn nồng với ông xã

Tham gia Chuyện của sao, nghệ sĩ Ngân Quỳnh tiết lộ về cuộc hôn nhân mặn nồng 33 năm với chồng, đồng thời trải lòng về những năm tháng khó quên làm nên tên tuổi.

 

Lý Hùng, Trịnh Kim Chi sửa chữa Khu dưỡng lão nghệ sĩ

Chạnh lòng trước những khó khăn của Khu Dưỡng lão nghệ sĩ nên Lý Hùng và Trịnh Kim Chi đã hợp lực thực hiện việc sửa chữa một số hạng mục đang xuống cấp.

 

Đưa nghệ thuật xiếc vào cải lương

Lần đầu tiên, hai loại hình nghệ thuật là xiếc và cải lương kết hợp với nhau nhằm tạo ra sự mới mẻ, hứa hẹn thu hút khán giả đến với sân khấu.

 

Xứng đáng tôn vinh!

Cuối tháng 8 vừa qua, Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh đã gửi kiến nghị đến Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương đề nghị đặc cách trao Giải thưởng Nhà nước cho soạn giả Viễn Châu. Đề nghị này cũng khiến nhiều người giật mình, bởi lâu nay, dường như việc tôn vinh các soạn giả cải lương đã bị lãng quên.

 

Thâm nhập hậu trường thu âm hồi ký Kỳ nữ Kim Cương cùng 3 nghệ sĩ

Sáng 15-9, ba nghệ sĩ tài danh của sân khấu kịch nói TP HCM: NSND Kim Xuân, NSƯT Thành Lộc và NSƯT Hữu Châu đã bắt đầu ngày làm việc đầu tiên tại phòng thu âm của đạo diễn Đạt Phi về hồi ký NSND Kim Cương.

 

Hiếm nghệ nhân vẽ mặt tuồng

Các nghệ nhân vẽ mặt tuồng có cùng suy nghĩ, họ bám nghề không chỉ mưu sinh mà muốn góp phần lưu giữ lại giá trị tinh hoa của nghệ thuật vẽ mặt tuồng

 

Nghệ sĩ Liễu Chương Đài qua đời vì bị xuất huyết não

Nghệ sĩ Liễu Chương Đài, người có giọng ca trầm ấm, được công chúng yêu thích, đã qua đời lúc 9 giờ 30 ngày 12-9, hưởng thọ 70 tuổi.