23:03 PDT Thứ năm, 23/09/2021
trang music

Menu

Tin ngẫu nhiên

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 170

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 168


Hôm nayHôm nay : 35747

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 827665

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 39422863

Trang nhất » Tin Tức » Tâm Tình Khán Giả

Đêm Trung Thu - Vân Tâm

Đêm Trung Thu - Vân Tâm

CLVNCOM - Những ngày mùa hạ cuối cùng cũng theo mây bay về núi khi từng cơn gió mát rượi làm rụng rơi những chiếc lá chưa kịp úa vàng. Trăng mười bốn tuy chưa tròn vành nhưng đã sáng soi một khoảng sân và lóng lánh thêm những hạt sương đêm vương trên đám cỏ ướt. Ngày mai là rằm tháng tám, là ngày Tết Trung Thu. Cũng như bao mùa lễ tết, Tết Trung Thu năm nào...

Xem tiếp...

TIẾNG TRỐNG CHẦU NGÀY XUÂN

Đăng lúc: Thứ ba - 07/02/2017 07:56 - Đã xem: 1782
cầm chầu

cầm chầu

Mùa xuân là mùa cỏ cây đơm hoa nảy lộc, mùa của tuổi trẻ tình yêu hạnh phúc, của sáng tạo văn học nghệ thuật và văn hoá dân gian. Cùng với hàng ngàn lễ hội góp phần làm nên vẻ đẹp truyền thống của các vùng quê, các làn điệu dân ca của cả ba miền đất nước… thì nghệ thuật sân khấu truyền thống Việt Nam đã tồn tại và phát triển cùng với lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc.

ừ Chèo, Tuồng, Múa rối nước, Dân ca kịch cho đến Xiếc, Cải lương, Kịch nói – đã góp phần làm cho không gian nghệ thuật ngày xuân càng lộng lẫy, rực rỡ, phong phú… như nét đẹp tâm hồn người Việt Nam, trải qua những biến động lịch sử, vẫn luôn giữu cho mình nền văn hoá độc đáo và bản sắc.

“Tháng Ba ngày Tám nằm suông

Nghe giục trống Tuồng cố lết đi xem”

rao ruc tieng trong chau hat tuong mua xuan hinh 0
Người ngồi cầm chầu cho vở hát. Ảnh: KT

Không biết câu ca xưa có từ bao giờ để nói lên tình yêu say đắm đến mãnh liệt của người dân Việt với tiếng trống Tuồng (còn gọi là hát Bội) bừng bừng tiết tấu, bừng bừng chất “hùng” mạnh mẽ và chất “bi” sâu lắng; mà thiếu nó chắc chắn cuộc sống của con người sẽ đơn điệu và nhàm chán biết bao nhiêu. Ngót một ngàn năm qua, từ khi xuất hiện đến nay, Tuồng là một loại hình độc đáo đã khẳng định vị trí của mình trong ngôi nhà chung của nghệ thuật sân khấu dân tộc Việt Nam. Với chủ trương gìn giữ, bảo tồn, kế thừa và phát huy nghệ thuật truyền thống của Đảng, Nhà nước; với hàng trăm tiết mục từ truyền thống, dân gian, huyền thoại, dã sử, lịch sử, đến cận đại và cả hiện đại; Tuồng đã đến với hàng triệu, hàng triệu lượt khán giả, không chỉ ở trong nước mà đã vượt qua biên giới của nhiều quốc gia trên thế giới, làm say lòng bao nhiêu con người cả phương Đông và phương Tây…

Với nghệ thuật gợi tả, cách điệu, ước lệ, tượng trưng; với thủ pháp xử lý thời gian, không gian mênh mông, kỳ ảo, biến hoá của cha ông, mà chỉ từ một manh chiếu sân đình, một trời khát vọng - với tài nghệ của người diễn viên đã làm cho cái không gian, thời gian ấy; lúc là con đường, rừng núi, dòng sông, thành trì cao vời vợi, lúc là thiên binh vạn mã, lúc là đêm tối mênh mông hay rực rỡ bình minh.

Những thủ pháp xử lý không gian sân khấu tuyệt vời đó, chính là biến cái không thành có; cái hư thành cái thực; biến cái hữu hạn thành vô hạn; cái cụ thể thành trừu tượng… mà chắc chắn, khi đến với nghệ thuật Tuồng truyền thống, chúng ta không thể nào quên được tiếng kêu xé ruột của nữ tướng Đào Tam Xuân, khi nghe tin chồng, con mình bị giết; và hình ảnh rực rỡ, anh hùng của Khương Linh Tá dù bị chặt đầu, vẫn hoá thành ngọn đèn dẫn đường cho Đổng Kim Lân qua đèo, thoát khỏi hiểm nguy trong Tuồng Sơn Hậu…

Chính từ cội nguồn của sân khấu truyền thống Tuồng, các thế hệ họa sĩ đương đại đã tiếp thu, học hỏi được bao nhiêu kinh nghiệm thú vị, bổ ích của các thủ pháp xử lý không gian sân khấu, cũng như đã nắm bắt được ngôn ngữ của nghệ thuật tạo hình trong phương pháp hoá trang các loại chân dung, tính cách nhân vật thật ấn tượng, độc đáo, tinh tế, phong phú và đa dạng…từ các loại “đào” đến các loại “kép”, từ nhân vật dân gian thật tài tình của cha ông và đặc biệt là “tiếng trống chầu”…

rao ruc tieng trong chau hat tuong mua xuan hinh 1
Trống chầu tự thân nó có âm lượng vang động, trang nghiêm, âm sắc vui tươi, rạo rực, rất hợp với khí chất của trời xuân. Ảnh: KT

Thông thường ta ví nghệ sĩ sáng tạo tác phẩm nghệ thuật là con ngựa, nhà phê bình viết bài phê bình là cái roi ngựa. Quần chúng của sân khấu Tuồng Việt Nam tham gia phê bình sân khấu bằng cái roi trồng, nghĩa là họ dùng một loại phương tiện nghệ thuật để phê bình nghệ thuật, nói cách khác là dùng một biện pháp văn hoá để giải quyết một vấn đề văn hoá. Vừa đem lại hiệu quả tác động trực tiếp, vừa rất lịch sự.

Cố nhiên người cầm chầu của sân khấu Tuồng Việt Nam cũng am hiểu nghệ thuật không kém nghệ sĩ. Tiếng trống chầu trên sân khấu hát Tuồng là cái roi phê bình, rất trực tiếp, rất thiết thực, càng không phải là thứ phê bình suông. Vì là phương tiện phê bình có hiệu quả như vậy, thiết tưởng cũng nên bàn một ít về cái luật của tiếng trống chầu.

Để mở đầu buổi diễn, người cầm chầu đánh nhẹ trên mặt trống một tiếng dằn roi trống thành tiếng rung kèm theo, nghe ra thùng rụp – tín hiệu hỏi bên trong sân khấu chuẩn bị xong chưa?

Từ bên trong sân khấu, tiếng trống của dàn nhạc liền đáp lại bằng tín hiệu cờ rụp, có nghĩa là xong rồi. Hai lần hỏi đáp như thế rồi tiếng trống chầu nổi lên thúc giục diễn viên ra sân khấu, gọi là trống khai trường. Trống khai trường đánh theo mùa, buổi diễn thuộc về mùa xuân thì đánh ba tiếng, mùa hạ thì đánh chín tiếng, mùa thu thì đánh bảy tiếng, mùa đông thì đánh hai tiếng. (Theo nguyên văn tài liệu về phép đánh trống: “Xuân tam, hạ cử, thu thất, đông nhị”). Vừa dứt tiếng trống cuối cùng thì dàn nhạc sân khấu hát Tuồng nổi lên chuẩn bị không khí buổi diễn cho người xem và cho diễn viên. Và như các bạn từng nghe bản “nhạc rao” của nhạc Tuồng không cần nhiều nhạc cụ mà rạo rực, rộn rã, thúc giục lòng người ngang âm lượng của một giàn nhạc ...rao ruc tieng trong chau hat tuong mua xuan hinh 2

Đến khi vở diễn bắt đầu, roi trống chầu thay mặt người xem làm mấy chức năng quan trọng: Giám sát hiệu quả nghệ thuật để thưởng và phạt; Cứu vớt những nhược điểm khó tránh trong quá trình diễn xuất của tài năng và khích lệ tài năng; Giúp người xem chung quanh thưởng thức nghệ thuật.

Người cầm chầu hát Tuồng thực hiện ba chức năng đó bằng các loại roi trống: Roi trống mở miệng (Dùng trong trường hợp diễn viên vừa ra sân khấu chuẩn bị mở miệng hát); Roi trống chấm câu (Dùng trong trường hợp mượn roi trống thay cho bút son để chấm mạch văn trong câu thơ và từng câu thơ); Roi trống điểm khuyên (dùng trong trường hợp khen giọng hát hay, diễn xuất giỏi, động tác đẹp…giống như cây bút son của thầy đồ ngày xưa chấm bài vậy. Còn phạt thì không đánh trống mà chỉ gõ vào vành trống); Roi trống vớt hơi (Dùng trong trường hợp vì đuối sức mà diễn viên ấy bị hụt hơi hát chưa thật hay sẽ được động viên. Diễn viên nào gặp được roi trống này thì đang mệt bỗng hoá ra khoẻ).

Dù sử dụng loại roi trống nào người cầm chầu cũng phải đảm bảo nguyên tắc duy nhất là không được đánh trống chồng lấp lên lời tuồng và luyến láy của giọng hát. Chính vì là phương tiện thưởng thức nghệ thuật cho nên ngay trong từng roi trống đều toát ra cái thần của hiệu quả thưởng thức, như cái thần trong nét bút của hoạ sĩ, chẳng những gây hứng thú đối với người xem mà giúp người nằm nhà nghe tiếng trống có thể phán đoán chính xác buổi diễn hay hoặc dở, vai nào xuất sắc vai nào còn kém.

Trống chầu tự thân nó có âm lượng vang động, trang nghiêm, âm sắc vui tươi, rạo rực, rất hợp với khí chất của trời xuân. Mùa Xuân mới, Tết Âm lịch cổ truyền đã hoà cùng tiếng trồng Tuồng, hoà cùng không gian nghệ thuật Tuồng độc đáo, viên ngọc quý trong kho tàng văn hoá dân tộc Việt Nam, và lại được dóng lên, hoà nhịp vào công cuộc đổi mới, hội nhập của đất nước. Với vẻ đẹp tuyệt vời trong xử lý không gian sân khấu, nghệ thuật Tuồng đã vượt qua bao nhiêu thăng trầm của lịch sử, để tồn tại tươi xanh mãi mãi đến hôm nay./.

Nhạc sĩ Dân Huyền


Nguồn tin: tcgd theo BCDCNT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Đêm Trung Thu - Vân Tâm

CLVNCOM - Những ngày mùa hạ cuối cùng cũng theo mây bay về núi khi từng cơn gió mát rượi làm rụng rơi những chiếc lá chưa kịp úa vàng. Trăng mười bốn tuy chưa tròn vành nhưng đã sáng soi một khoảng sân và lóng lánh thêm những hạt sương đêm vương trên đám cỏ ướt. Ngày mai là rằm tháng tám, là ngày Tết Trung Thu. Cũng như bao mùa lễ tết, Tết Trung Thu năm nào cũng âm thầm đến và lặng lẽ đi chứ không để lại chút hương sắc gì ngoại trừ mấy cái bánh Trung Thu mang về từ siêu thị bán thực phẩm Á châu. Mấy chục năm xa xứ là những nỗi u hoài của một kiếp đời tạm bợ.

 

30 nghệ sĩ nổi tiếng tham gia MV ca cổ "Sài Gòn, ngày vui trở lại" của NSƯT Hữu Quốc

Chỉ công bố trên mạng xã hội một ngày, MV ca cổ "Sài Gòn, ngày vui trở lại" do NSƯT Hữu Quốc khởi xướng với sự tham gia của 30 nghệ sĩ nổi tiếng đã thu hút nhiều sự quan tâm của cộng đồng mạng.

 

TẢN MẠN VỀ CHUYỆN TỔ NGHIỆP NGHỀ CA HÁT NHÂN NGÀY GIỖ TỔ 11, 12, 13 THÁNG 8 ÂM LỊCH HẰNG NĂM.

Từ thuở nhỏ, đại gia đình nghệ sĩ chúng tôi đã từng được ông bà, cha mẹ, cô cậu, chú dì... theo nghiệp dĩ nghề hát từ cuối thế kỷ Thứ XIX (19)... mãi cho đến ngày hôm nay kể về những tập tục truyền thống cổ xưa trong nghề, trong đó quan trọng nhất nhì... đó là Ngày Giỗ Tổ .

 

NSƯT Thoại Mỹ hội ngộ 4 cô đào tại Mỹ

Sang Mỹ trị bệnh, NSƯT Thoại Mỹ đã giao lưu trực tuyến với khán giả tại Atlanta sáng 23-8 (giờ địa phương) để nói về chương trình "Giỗ Tổ sân khấu". Lần đầu tiên cô hội ngộ với các cô đào: Ngọc Huyền, Phương Hồng Thủy, Thanh Thanh Tâm, Ngọc Đáng…

 

Thực hư chuyện "người nhà thuê chuyên cơ gấp đưa Phi Nhung về Mỹ điều trị Covid-19"

Phía ca sĩ Phi Nhung khẳng định chị vẫn đang được điều trị tích cực tại Bệnh viện Chợ Rẫy, đã có nhiều tín hiệu khả quan. Thông tin người nhà nữ ca sĩ thuê chuyên cơ gấp đưa chị về Mỹ điều trị Covid-19 chỉ là "tin vịt".

 

Hỗ trợ nghệ sĩ trẻ giữ lửa nghề

Khi dịch Covid-19 bùng phát, nhiều sân khấu đóng cửa, đời sống của nghệ sĩ trẻ tại các đơn vị nghệ thuật xã hội hóa gặp nhiều khó khăn, cần được hỗ trợ kịp thời

 

Nghệ sĩ Bạch Mai cả đời tận hiến

Thông tin nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai qua đời do đột quỵ đã khiến khán giả mộ điệu sân khấu cải lương tuồng cổ và nghệ sĩ đồng nghiệp bàng hoàng và thương xót

 

Nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai qua đời sau thời gian điều trị Covid-19

Gia đình đoàn cải lương tuồng cổ Huỳnh Long vừa báo tin nghệ sĩ, soạn giả Bạch Mai đã qua đời sau thời gian điều trị bệnh Covid-19, thọ 73 tuổi

 

NSND Thanh Nam: Lời khen, chê của khán giả quan trọng lắm!

Ông luôn nói đời nghệ sĩ có ăn cơm Tổ mới hiểu hết nỗi niềm và tiết lộ sau đại dịch Covid-19 sẽ góp sức thúc đẩy sàn diễn cải lương sáng đèn

 

NSƯT Ngọc Khanh: Có con nước nào chảy ngược dòng sông

Định mệnh có lẽ đã được chọn cho Khanh từ ngày cô bé bò đến tay cha. Có con nước nào chảy ngược dòng sông. Và nếu không phải Khanh, thì ai sẽ là người gầy dựng Đoàn nghệ thuật hát bội tuồng cổ Ngọc Khanh - đã hoạt động từ năm 1990 cho đến bây giờ.

 

Sân khấu phải mang hơi thở cuộc sống

Khi kịch bản về đề tài hôn nhân, gia đình không còn đi vào lối mòn do cách viết, cách bố cục và tư duy dễ dãi như trước, sẽ là tiền đề để các đạo diễn hào hứng tiếp tục chinh phục đề tài này trên sân khấu

 

Nghệ sĩ Giang Còi muốn được an táng cùng tràng pháo tay của những người yêu mến

Tang lễ nghệ sĩ Lê Hồng Giang (nghệ danh Giang Còi) được tổ chức trong sáng 5-8 với quy mô gia đình, chỉ có người thân

 

NSƯT - nhạc sĩ Khải Hoàn qua đời - Ca sĩ Phi Hải qua đời ở tuổi 50

Anh Nguyễn Bảo, con trai NSƯT - nhạc sĩ Khải Hoàn, cho biết cha anh đã qua đời lúc 1 giờ ngày 31-7 tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TP HCM, thọ 68 tuổi.

 

Nghệ sĩ Minh Cảnh, Lệ Thủy giúp đồng nghiệp nguy kịch trong mùa Covid

Sáng 22-7, hai nghệ sĩ tài danh thuộc thế hệ vàng của sân khấu cải lương đã đứng ra kêu gọi quyên góp giúp đỡ hai nghệ sĩ bệnh tật đang nguy kịch.

 

Nghệ sĩ tiếc thương cô đào Kim Phượng của gia tộc Huỳnh Long

Sáng 26-7, các nghệ sĩ sân khấu cải lương tuồng cổ và một số nghệ sĩ hải ngoại đã bày tỏ niềm tiếc thương trước sự ra đi của nghệ sĩ Kim Phượng - thành viên của đại gia đình cải lương tuồng cổ Huỳnh Long.

 

SÂN KHẤU CẢI LƯƠNG NGÀY NAY

Không thể phủ nhận nghệ thuật cải lương đã thừa hưởng di sản được hun đúc bằng chính quá trình lao động nghệ thuật đáng nể của thế hệ nghệ sĩ đi trước.