15:13 PST Thứ hai, 18/11/2019
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 94

Máy chủ tìm kiếm : 2

Khách viếng thăm : 92


Hôm nayHôm nay : 13515

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 424621

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 20702400

Trang nhất » Tin Tức » Tâm Tình Khán Giả

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Thân chào Quý Bạn, Hồi còn nhỏ ở Tân Trụ, Long An, có lần tôi theo Ba tôi (lúc ấy đang làm Trưởng Chi Y Tế) tới thăm một cựu bệnh nhân ( một vị bô lão xưa từng làm quan dưới triều Nguyễn) và được nghe vị bô lão này dùng đàn cò đờn bản Ngũ Đối Hạ . Lúc ấy, chỉ có Ba tôi biết thưởng thức, còn tôi thì mù tịt. Tuy nhiên, tôi còn nhớ những lời vị bô lão...

Xem tiếp...

Vĩnh biệt Giáo sư Trần Văn Khê!

Đăng lúc: Thứ sáu - 26/06/2015 10:17 - Đã xem: 1917
Vĩnh biệt Giáo sư Trần Văn Khê!

Vĩnh biệt Giáo sư Trần Văn Khê!

Giáo sư Trần Văn Khê, nhà nghiên cứu văn hóa, âm nhạc cổ truyền nổi tiếng thế giới – một nhân tài của đất nước Việt Nam, đã về cõi vĩnh hằng vào rạng sáng 24-6, hưởng thọ 94 tuổi. Dẫu biết quy luật cuộc đời "sinh lão bệnh tử" nhưng sự ra đi của Giáo sư là mất mát to lớn cho nền văn hóa dân tộc...

Người "trùng tu quốc nhạc"!

 

Giáo sư Trần Văn Khê. Ảnh: DUY KHÔI

Tính tuổi còn hai đúng bảy mươi
Tuổi già mặc tuổi vẫn yêu đời
Dân ca nghiên cứu hàng trăm điệu
Quốc nhạc trùng tu cả một đời
Đợi ngắm trăng lên vàng mặt biển
Chờ xem chiều xuống đỏ chân trời
Cuối đời mới được say cùng mộng
Trút hết ưu phiền dạ thảnh thơi.

Bài thơ "Tự thuật ngẫu hứng" do Giáo sư Trần Văn Khê sáng tác tháng 7-1988, được ông ký tặng bạn đọc Báo Cần Thơ vào ngày 26-11-2008.

Theo hồi ký "Trần Văn Khê, thân thế và sự nghiệp" của Giáo sư Trần Quang Hải (trưởng nam của Giáo sư Trần Văn Khê), Giáo sư sinh năm 1921, tại Mỹ Tho trong một gia đình có 4 đời theo nghiệp đờn ca. "Sáu tuổi đã biết đờn kìm… Tám tuổi biết đờn cò. Mười hai tuổi biết đờn tranh và đánh trống nhạc..." – Giáo sư Hải thuật lại khởi nghiệp âm nhạc của cha mình. Tháng 6-1958, Giáo sư đậu Tiến sĩ Văn Khoa (môn Nhạc học) của Đại học Sorbonne loại ưu với đề tài chính "Âm nhạc truyền thống Việt Nam". Năm 1960, Giáo sư sáng lập Trung tâm Nghiên cứu nhạc Đông Phương và làm lãnh đạo Trung tâm đến năm 1989.

Cả cuộc đời gắn bó với công việc nghiên cứu âm nhạc và văn hóa, với nhiều cương vị danh giá như Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học Pháp, Viện sĩ Thông tấn Viện Hàn lâm Châu Âu, Phó Chủ tịch Hội đồng quốc tế âm nhạc UNESCO… và là Giáo sư giảng dạy ở hàng chục trường đại học trên toàn thế giới, Giáo sư Trần Văn Khê đã có nhiều đóng góp quan trọng trong quảng bá văn hóa Việt Nam. Giáo sư Trần Quang Hải đã thống kê những con số ấn tượng về công việc của cha mình suốt gần 30 làm việc: viết gần 200 bài nghiên cứu âm nhạc; được các nước mời hay được Trung tâm Nghiên cứu khoa học Pháp và UNESCO phái đi dự gần 200 hội nghị quốc tế trên 67 nước trên thế giới; thu thập được gần 500 dĩa hát của các nước trên thế giới, thực hiện được hơn 15 dĩa hát về âm nhạc truyền thống Việt Nam… Dù chưa đầy đủ song đã phản ánh phần nào cống hiến của Giáo sư Trần Văn Khê cho âm nhạc thế giới, cách riêng với Việt Nam.

Giáo sư Trần Văn Khê am tường nhiều loại hình âm nhạc, văn hóa trên thế giới, song âm nhạc dân gian Việt Nam vẫn được ông dành trọn tâm huyết. Từ năm 1963, Giáo sư đã chủ ý giới thiệu với UNESCO đĩa hát của cố nghệ nhân dân gian Bạch Huệ qua tiếng đờn kìm của cha bà là nghệ nhân Sáu Tửng (người Cần Thơ), hát những bản Oán. Sau đó không lâu, dưới thương hiệu "Tuyển tập UNESCO", đĩa thu âm của nghệ nhân Bạch Huệ với tiêu đề "Vietnam traditions of the South" đã được phát hành trên thế giới, với công lao lớn của Giáo sư Trần Văn Khê. Bởi thế, con đường đờn ca tài tử đến với danh hiệu di sản phi vật thể đại diện của nhân loại có đóng góp rất lớn của ông. Hay với điệu hò Đồng Tháp, Giáo sư đã mang theo giáo trình giảng dạy của mình đến hàng chục nước, nhờ đó điệu ngân nga, trữ tình của vùng Đồng Tháp Mười được thế giới biết đến và giờ đã là di sản phi vật thể đại diện của quốc gia…

Từ khi về nước ở hẳn (2006), Giáo sư đã mang gia tài là tài liệu, hình ảnh, hiện vật sau hơn nửa thế kỷ nghiên cứu tặng lại cho Bảo tàng TP Hồ Chí Minh như một món quà cho đất nước. Ngay tại nhà riêng ở TP Hồ Chí Minh, Giáo sư đã thành lập một "bảo tàng" thu nhỏ về kiến thức âm nhạc với hàng ngàn tư liệu, sách vở, là tài liệu quý cho giới nghiên cứu âm nhạc. Đặc biệt, Giáo sư đã tổ chức định kỳ những buổi giới thiệu văn hóa Việt Nam ngay tại chính ngôi nhà của mình và thu hút rất đông người đến học hỏi. Thật cao quý biết bao khi ngay trên giường bệnh và biết mình không qua khỏi, Giáo sư đã lập di nguyện với những nỗi lo toan cho văn hóa nước nhà: lập nhà lưu niệm Trần Văn Khê với đầy đủ tư liệu với lời nhắc "cho các em cháu đến tham quan, nghiên cứu dễ dàng, không lợi nhuận", tiền phúng điếu sẽ dùng để trao học bổng hoặc làm giải thưởng mang tên ông… Một nhân cách lớn đã dành trọn tình yêu cho văn hóa dân tộc, ngay cả những giờ phút cuối đời!

Nửa thế kỷ xa quê hương, Giáo sư vẫn giữ được giọng nói "rặt ri Nam bộ", vẫn đờn ca tài tử rất hay, vẫn say mê văn hóa Việt và luôn hướng về đất nước với bao tình cảm thiết tha. Đó là cái tâm của một nhà nghiên cứu văn hóa – nhân tài của đất nước!

Giáo sư Trần Văn Khê chụp ảnh cùng lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tỉnh Bạc Liêu tại Festival Đờn ca tài tử lần thứ I- 2014. Ảnh: DUY KHÔI

Ký ức về Giáo sư

Còn nhớ cách đây gần chục năm, Giáo sư có về giao lưu với sinh viên Trường Đại học Cần Thơ. Khi ấy, ông còn đi đứng khỏe khoắn. Ấn tượng lần đầu khi tôi gặp ông là một người "lễ phép" – lễ phép theo nghĩa tôn trọng, trân quý người tiếp chuyện với mình, bất kể tuổi tác. Sinh viên chào ông, ông cười rồi cúi đầu sâu chào đáp trả một cách trọng thị. Lần đó, Giáo sư nói rất nhiều điều về văn hóa Việt Nam. Một bạn trẻ bày tỏ với Giáo sư về sự lấn át các loại hình văn hóa ngoại lai. Giáo sư cười nhẹ rồi đưa ra hình ảnh về một bữa cơm có đủ món ăn Tây – Ta. "Chọn ăn món nào, cách nào là sở thích của mỗi người. Tôi không bảo thủ, nệ cổ. Truyền thống cũng sẽ thay đổi, không có truyền thống nào bất di bất dịch. Nhưng sự thay đổi là từ bên trong đi ra chứ không phải vay mượn bên ngoài và áp đặt vào" – Giáo sư nói.

Giáo sư rất chỉn chu khi xuất hiện trước công chúng: luôn chọn chiếc áo dài hoa văn thuần Việt, chiếc nón nỉ đen, sợi dây chuyền lúc nào cũng để ra bên ngoài với mặt dây chuyền đều là nhạc cụ, khi thì đờn kìm, khi thì đờn tỳ bà… Ông rất vui vẻ và sẵn sàng giao lưu, chụp ảnh với mọi người, nụ cười luôn nở tươi trên môi. Báo chí xin phỏng vấn, Giáo sư đều nhận lời, đáp từ lưu loát như chuẩn bị bài sẵn, chính xác và sâu sắc.

Trong lần trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Cần Thơ vào năm 2008, Giáo sư Trần Văn Khê đã chia sẻ về nỗi nhớ quê hương: "Sáng mùng một, tôi ăn mặc quần áo chỉnh tề, nhắm về hướng Đông là hướng nước Việt, đi đủ 100 bước rồi quay lại tự xông nhà của mình… Thiếu quê hương làm day dứt lòng nhiều người Việt sống ở nước ngoài, hàng ngày hàng tháng, nhất là khi xuân về". Vậy rồi khi nói về tục "khai đờn" đầu xuân, Giáo sư hồi tưởng lại tục lệ đẹp ấy ở quê nhà Vĩnh Kim thuở xưa và tâm sự: "Tôi luôn coi những cây đờn như những người bạn thân thiết của mình. Sáng đầu năm, tôi muốn những cây đờn lên tiếng tâm tình chia sẻ cùng tôi. Đó cũng là tình cảm của tôi đối với quê nhà và âm nhạc dân tộc…".

Tháng 4-2014, Giáo sư về Bạc Liêu ở 5 ngày để tham gia Festival Đờn ca tài tử, tôi – một người rất ngưỡng mộ ông - chỉ dám "len lén" theo bước xe lăn của ông do một người cháu gái đẩy. Dừng trước biểu tượng cây đờn kìm cao ngút, Giáo sư nhắm nghiền mắt lại, cảm nhận, rồi sáng bừng đôi mắt, đôi tay mô nhịp, hát một bài bản tài tử theo ký âm "hò, xự, xang…". Ông quay qua giải thích với cô tình nguyện viên, lý do tại sao cây đờn kìm lại có quy cách như hiện tại. Tôi còn nhớ, ông kể đích thân ông đã đo được khi tham quan cây đờn kìm cổ của Việt Nam tại một bảo tàng ở thủ đô Paris của Pháp. "Đường kính của thùng đờn là 36 phân, rồi sợi dây đàn từ con dơi cho tới con cóc là 36 nhân 2 bằng 72 phân" – Giáo sư lý giải rành mạch.

Trong bữa ăn ở Bạc Liêu, tôi ngồi cạnh bàn ăn của Giáo sư. Việc ăn uống của Giáo sư rất khó nhọc do khớp ngón tay bị phong thấp. Loáng thoáng nghe có hai người phụ nữ muốn chụp hình lưu niệm với Giáo sư, ông nói: "Cứ tự nhiên, xin mời!". Thế là hai cô ấy nhờ tôi chụp ảnh giùm. Chụp xong, Giáo sư nhìn tôi nói: "Còn cháu, cũng muốn chụp với tôi chớ?". Tôi mừng rơn và nhờ một trong hai cô chụp giúp. Đáng tiếc là cô ấy đã không biết mở đèn flash nên ảnh "tối thui". Tôi lại không dám làm phiền khi Giáo sư đã dùng bữa.

Qua nhiều lần dự hội thảo về đờn ca tài tử do Giáo sư Trần Văn Khê chủ trì, tôi cảm nhận được tình cảm và tâm huyết mà ông dành cho loại hình nghệ thuật này. Trong một hội thảo ở Bạc Liêu, Giáo sư đã ví von tiếng rao đờn trong tài tử: "Rao vừa dẫn người nghe đi dần vào điệu, hơi để nghe bản đờn, vừa là lúc thử xem có phím đờn nào chênh lệch hay không. Giống như người kỵ mã trước khi cỡi ngựa cần phải biết chứng con ngựa mình đang cỡi". Và trong cuộc nói chuyện nào, điều đọng lại nơi vị Giáo sư đầy tâm đức là sự ưu đãi cho nghệ nhân, sự mai một, biến chất của các loại hình nghệ thuật dân gian với nỗi đau đáu của một nhà nghiên cứu nặng lòng với văn hóa dân tộc.

* * *

Xin tiễn biệt Giáo sư Trần Văn Khê – một hiền tài của đất nước!


Đăng Huỳnh


Nguồn tin: tcgd theo BCT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Nữ nghệ sĩ thế hệ vàng được yêu thích nhất

Thanh Hương

Út Bạch Lan

Diệu Hiền

Ngọc Hương

Thanh Nga

Bạch Tuyết

Lệ Thủy

Mỹ Châu

Thanh Kim Huệ

Bích Hạnh

Xuân Lan

Bích Sơn

Ngọc Giàu

Mộng Tuyền

Thanh Thanh Hoa

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Ngũ Đối Hạ 38 câu - Niềm Vui Trở Lại - 2 dàn Cổ nhạc : Vĩnh Long và Tây Ninh

Thân chào Quý Bạn, Hồi còn nhỏ ở Tân Trụ, Long An, có lần tôi theo Ba tôi (lúc ấy đang làm Trưởng Chi Y Tế) tới thăm một cựu bệnh nhân ( một vị bô lão xưa từng làm quan dưới triều Nguyễn) và được nghe vị bô lão này dùng đàn cò đờn bản Ngũ Đối Hạ . Lúc ấy, chỉ có Ba tôi biết thưởng thức, còn tôi thì mù tịt. Tuy nhiên, tôi còn nhớ những lời vị bô lão này nói rằng bản Ngũ Đối Hạ là một bài luận văn hoàn chỉnh gồm nhập đề (lớp 1), thân bài ( 3 lớp kế tiếp), và kết luận (lớp 5). Thân bài có lúc hùng lẫn bi ai, nhưng lớp 5 phải có hậu, tức là kết quả tốt đẹp. Bản Ngũ Đối Hạ sau này được lưu truyền trong dân gian, và được dùng để rước lễ hoặc khai mạc những buổi cúng Đình. Hôm nay, tôi dùng thể điệu Ngũ Đối Hạ để viết và ca (dù giọng già không hay) bài Niềm Vui Trở Lại thuật lại tâm tình của một Cụ Bà là bạn của Mẹ tôi. Cụ bà nói rằng niềm sung sướng nhứt trong đời của Cụ là được ở gần Ngoại và Má của Cụ bà. Bài này được tôi ca theo tiếng đàn hoà tấu của dàn cổ nhạc Vĩnh Long và dàn cổ nhạc Tây Ninh. Phạm văn Phú TB: Tôi đã dùng lối diễn tả chân phương tuyệt vời của Cố Nữ Nghệ Nhân Bạch Huệ trong bài Hồn Thiêng Sông Núi của tác giả Trần ngọc Thạch để viết bài Niềm Vui Trở Lại.

 

Hé lộ 12 nam nghệ sĩ dẫn đầu danh sách đề cử giải Mai Vàng 2019

Danh sách nghệ sĩ và tác phẩm đang ở tốp đầu đề cử qua phiếu điện tử báo NLĐ trong đợt tổng kết mới nhất, 12 nam diễn viên sân khấu là những gương mặt tài năng, có nhiều vai diễn hay trong năm 2019.

 

Học người xưa để tìm lại vàng son cho cải lương ngày nay

Sáng 8-11, Hội Sân khấu TP HCM tổ chức tọa đàm "Theo dòng lịch sử sân khấu cải lương tại Sài Gòn – 1955-1975". Các nhà nghiên cứu, nghệ sĩ, nhà báo hiến kế, đóng góp ý kiến cho việc bảo tồn, phát triển cải lương trong thời đại mới.

 

: Thanh Hằng, Thanh Ngân và 3 tượng Mai Vàng

Thanh Hằng, Thanh Ngân cùng Ngân Quỳnh, Thanh Ngọc - những nghệ sĩ thế hệ thứ tư của gia tộc nổi tiếng 4 đời theo nghề hát - đã làm rạng danh thêm cho truyền thống của gia tộc

 

Xem hậu bối diễn, cô đào võ nhớ "Nhụy Kiều tướng quân"

Chương trình văn nghệ do đoàn "Tình ca Bắc Sơn" tổ chức tại Khu Dưỡng lão nghệ sĩ TP HCM tối 3-11 đã làm ấm lòng các nghệ sĩ đang an dưỡng ở đây. Trong đó, NSƯT Diệu Hiền xúc động với trích đoạn "Nhụy Kiều tướng quân" do diễn viên trẻ thể hiện.

 

NSƯT Vũ Linh: "Phương Hồng Thủy là cô đào tình tứ nhất"

Tối 30-10, trong buổi họp mặt nghệ sĩ, Vũ Linh đã bộc bạch suy nghĩ về NSƯT Phương Hồng Thủy và những vấn đề về sân khấu cải lương.

 

Thêm một nữ đạo diễn trẻ dựng vở lịch sử

Đông khán giả đã đến xem và cổ vũ nồng nhiệt vở cải lương "Dậy sóng Bạch Đằng Giang" do nữ đạo diễn trẻ Dương Thị Kim Tiến dàn dựng tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM) tối 25-10.

 

Khán giả không muốn mua vé xem ca nhạc?

Khi khán giả có rất nhiều lựa chọn cho nhu cầu giải trí (hoàn toàn miễn phí) của mình như hiện nay, việc ai đó bỏ tiền mua vé để xem chương trình mà không phải quá đặc sắc đôi khi phải cân nhắc

 

Nghệ sĩ Thanh Hằng: “Thanh xuân của tôi chỉ toàn nỗi buồn”

Nghệ sĩ Thanh Hằng chia sẻ chị không biết thanh xuân là gì, vì từ năm 14 tuổi chị đã phải bươn chải ngoài đời, theo đoàn hát và cứ thế lao vào công việc: “Nhiều lúc tôi suy nghĩ, đời có gì mà vui?”

 

"Nàng Kiều" qua cách kể của 4 đạo diễn tài năng

Cả bốn đạo diễn đã chọn những lát cắt éo le về cuộc đời Kiều nhưng không phải kể lể mà cùng khán giả đi tìm lời giải: Thế nào là sự đồng cảm của con người đương đại về Kiều?

 

NSƯT Mỹ Hằng: Người đưa đò thầm lặng

Trong thời gian qua, NSƯT Mỹ Hằng cùng với NS Thanh Lựu đã giúp Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang thực hiện 8 khóa đào tạo diễn viên cải lương với học viên chủ yếu là công nhân, giáo viên, tiểu thương...

 

Đồng nghiệp thương tiếc nghệ sĩ Phan Quốc Hùng

Trưa 18-10, đông đảo nghệ sĩ sân khấu đã tiễn đưa nghệ sĩ Phan Quốc Hùng về nơi an nghỉ cuối cùng. Hôm nay cũng trùng với sinh nhật lần thứ 67 của ông.

 

Như Quỳnh chia sẻ lý do làm mẹ đơn thân

Là thần tượng của nhiều thế hệ khán giả, chuyện đời tư ca sĩ Như Quỳnh được đặc biệt quan tâm.

 

Nghệ sĩ Phan Quốc Hùng đột ngột qua đời

NSND Thoại Miêu vừa thông báo sự ra đi đột ngột của chồng bà, nghệ sĩ Phan Quốc Hùng - SN 1952, nguyên giám đốc Nhà hát Trần Hữu Trang - vào lúc 12 giờ ngày 14-10. Các nghệ sĩ của Nhà hát Cải lương Trần Hữu Trang xúc động bày tỏ niềm thương tiếc.

 

Đam mê và quyền lực làm mới cải lương lịch sử

Sân khấu Kim Ngân vừa ra mắt vở cải lương lịch sử Đam mê và quyền lực (tác giả và đạo diễn: NSƯT Hoa Hạ) tại Nhà hát Bến Thành, quận 1.

 

‘Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,’ kéo khán giả đến với cải lương

Sau hơn 15 năm vắng bóng trong địa hạt cải lương, nghệ nhân Trần Đông Phương “tái xuất giang hồ” tại Little Saigon với tuồng cải lương “Đường Đến Ánh Đèn Sân Khấu,” một nỗ lực của ông trong việc phục hồi vị trí xứng đáng cho bộ môn cải lương tại hải ngoại.