00:11 PST Thứ bảy, 28/11/2020
trang music

Menu

CLVNCOM English Edition
HÌNH MCHAU PMAI

Thống kê truy cập

Đang truy cậpĐang truy cập : 114

Máy chủ tìm kiếm : 1

Khách viếng thăm : 113


Hôm nayHôm nay : 249

Tháng hiện tạiTháng hiện tại : 800601

Tổng lượt truy cậpTổng lượt truy cập : 29675592

Trang nhất » Tin Tức » Tâm Tình Khán Giả

Nghệ sĩ Ánh Hoa - Tài năng, nhân cách sống đáng quý

Nghệ sĩ Ánh Hoa - Tài năng, nhân cách sống đáng quý

Sáng nay, 3-11, linh cữu của nghệ sĩ Ánh Hoa được hỏa táng tại Nghĩa trang Bình Hưng Hòa, TP HCM trong niềm thương tiếc của đông đảo khán giả sân khấu, điện ảnh và nghệ sĩ đồng nghiệp. Bà ra đi đột ngột do căn bệnh nhồi máu cơ tim tại nhà riêng 2 ngày trước đó, thọ 79 tuổi.

Xem tiếp...

Vĩnh biệt Giáo sư Trần Văn Khê!

Đăng lúc: Thứ sáu - 26/06/2015 10:17 - Đã xem: 2334
Vĩnh biệt Giáo sư Trần Văn Khê!

Vĩnh biệt Giáo sư Trần Văn Khê!

Giáo sư Trần Văn Khê, nhà nghiên cứu văn hóa, âm nhạc cổ truyền nổi tiếng thế giới – một nhân tài của đất nước Việt Nam, đã về cõi vĩnh hằng vào rạng sáng 24-6, hưởng thọ 94 tuổi. Dẫu biết quy luật cuộc đời "sinh lão bệnh tử" nhưng sự ra đi của Giáo sư là mất mát to lớn cho nền văn hóa dân tộc...

Người "trùng tu quốc nhạc"!

 

Giáo sư Trần Văn Khê. Ảnh: DUY KHÔI

Tính tuổi còn hai đúng bảy mươi
Tuổi già mặc tuổi vẫn yêu đời
Dân ca nghiên cứu hàng trăm điệu
Quốc nhạc trùng tu cả một đời
Đợi ngắm trăng lên vàng mặt biển
Chờ xem chiều xuống đỏ chân trời
Cuối đời mới được say cùng mộng
Trút hết ưu phiền dạ thảnh thơi.

Bài thơ "Tự thuật ngẫu hứng" do Giáo sư Trần Văn Khê sáng tác tháng 7-1988, được ông ký tặng bạn đọc Báo Cần Thơ vào ngày 26-11-2008.

Theo hồi ký "Trần Văn Khê, thân thế và sự nghiệp" của Giáo sư Trần Quang Hải (trưởng nam của Giáo sư Trần Văn Khê), Giáo sư sinh năm 1921, tại Mỹ Tho trong một gia đình có 4 đời theo nghiệp đờn ca. "Sáu tuổi đã biết đờn kìm… Tám tuổi biết đờn cò. Mười hai tuổi biết đờn tranh và đánh trống nhạc..." – Giáo sư Hải thuật lại khởi nghiệp âm nhạc của cha mình. Tháng 6-1958, Giáo sư đậu Tiến sĩ Văn Khoa (môn Nhạc học) của Đại học Sorbonne loại ưu với đề tài chính "Âm nhạc truyền thống Việt Nam". Năm 1960, Giáo sư sáng lập Trung tâm Nghiên cứu nhạc Đông Phương và làm lãnh đạo Trung tâm đến năm 1989.

Cả cuộc đời gắn bó với công việc nghiên cứu âm nhạc và văn hóa, với nhiều cương vị danh giá như Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu khoa học Pháp, Viện sĩ Thông tấn Viện Hàn lâm Châu Âu, Phó Chủ tịch Hội đồng quốc tế âm nhạc UNESCO… và là Giáo sư giảng dạy ở hàng chục trường đại học trên toàn thế giới, Giáo sư Trần Văn Khê đã có nhiều đóng góp quan trọng trong quảng bá văn hóa Việt Nam. Giáo sư Trần Quang Hải đã thống kê những con số ấn tượng về công việc của cha mình suốt gần 30 làm việc: viết gần 200 bài nghiên cứu âm nhạc; được các nước mời hay được Trung tâm Nghiên cứu khoa học Pháp và UNESCO phái đi dự gần 200 hội nghị quốc tế trên 67 nước trên thế giới; thu thập được gần 500 dĩa hát của các nước trên thế giới, thực hiện được hơn 15 dĩa hát về âm nhạc truyền thống Việt Nam… Dù chưa đầy đủ song đã phản ánh phần nào cống hiến của Giáo sư Trần Văn Khê cho âm nhạc thế giới, cách riêng với Việt Nam.

Giáo sư Trần Văn Khê am tường nhiều loại hình âm nhạc, văn hóa trên thế giới, song âm nhạc dân gian Việt Nam vẫn được ông dành trọn tâm huyết. Từ năm 1963, Giáo sư đã chủ ý giới thiệu với UNESCO đĩa hát của cố nghệ nhân dân gian Bạch Huệ qua tiếng đờn kìm của cha bà là nghệ nhân Sáu Tửng (người Cần Thơ), hát những bản Oán. Sau đó không lâu, dưới thương hiệu "Tuyển tập UNESCO", đĩa thu âm của nghệ nhân Bạch Huệ với tiêu đề "Vietnam traditions of the South" đã được phát hành trên thế giới, với công lao lớn của Giáo sư Trần Văn Khê. Bởi thế, con đường đờn ca tài tử đến với danh hiệu di sản phi vật thể đại diện của nhân loại có đóng góp rất lớn của ông. Hay với điệu hò Đồng Tháp, Giáo sư đã mang theo giáo trình giảng dạy của mình đến hàng chục nước, nhờ đó điệu ngân nga, trữ tình của vùng Đồng Tháp Mười được thế giới biết đến và giờ đã là di sản phi vật thể đại diện của quốc gia…

Từ khi về nước ở hẳn (2006), Giáo sư đã mang gia tài là tài liệu, hình ảnh, hiện vật sau hơn nửa thế kỷ nghiên cứu tặng lại cho Bảo tàng TP Hồ Chí Minh như một món quà cho đất nước. Ngay tại nhà riêng ở TP Hồ Chí Minh, Giáo sư đã thành lập một "bảo tàng" thu nhỏ về kiến thức âm nhạc với hàng ngàn tư liệu, sách vở, là tài liệu quý cho giới nghiên cứu âm nhạc. Đặc biệt, Giáo sư đã tổ chức định kỳ những buổi giới thiệu văn hóa Việt Nam ngay tại chính ngôi nhà của mình và thu hút rất đông người đến học hỏi. Thật cao quý biết bao khi ngay trên giường bệnh và biết mình không qua khỏi, Giáo sư đã lập di nguyện với những nỗi lo toan cho văn hóa nước nhà: lập nhà lưu niệm Trần Văn Khê với đầy đủ tư liệu với lời nhắc "cho các em cháu đến tham quan, nghiên cứu dễ dàng, không lợi nhuận", tiền phúng điếu sẽ dùng để trao học bổng hoặc làm giải thưởng mang tên ông… Một nhân cách lớn đã dành trọn tình yêu cho văn hóa dân tộc, ngay cả những giờ phút cuối đời!

Nửa thế kỷ xa quê hương, Giáo sư vẫn giữ được giọng nói "rặt ri Nam bộ", vẫn đờn ca tài tử rất hay, vẫn say mê văn hóa Việt và luôn hướng về đất nước với bao tình cảm thiết tha. Đó là cái tâm của một nhà nghiên cứu văn hóa – nhân tài của đất nước!

Giáo sư Trần Văn Khê chụp ảnh cùng lãnh đạo Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, tỉnh Bạc Liêu tại Festival Đờn ca tài tử lần thứ I- 2014. Ảnh: DUY KHÔI

Ký ức về Giáo sư

Còn nhớ cách đây gần chục năm, Giáo sư có về giao lưu với sinh viên Trường Đại học Cần Thơ. Khi ấy, ông còn đi đứng khỏe khoắn. Ấn tượng lần đầu khi tôi gặp ông là một người "lễ phép" – lễ phép theo nghĩa tôn trọng, trân quý người tiếp chuyện với mình, bất kể tuổi tác. Sinh viên chào ông, ông cười rồi cúi đầu sâu chào đáp trả một cách trọng thị. Lần đó, Giáo sư nói rất nhiều điều về văn hóa Việt Nam. Một bạn trẻ bày tỏ với Giáo sư về sự lấn át các loại hình văn hóa ngoại lai. Giáo sư cười nhẹ rồi đưa ra hình ảnh về một bữa cơm có đủ món ăn Tây – Ta. "Chọn ăn món nào, cách nào là sở thích của mỗi người. Tôi không bảo thủ, nệ cổ. Truyền thống cũng sẽ thay đổi, không có truyền thống nào bất di bất dịch. Nhưng sự thay đổi là từ bên trong đi ra chứ không phải vay mượn bên ngoài và áp đặt vào" – Giáo sư nói.

Giáo sư rất chỉn chu khi xuất hiện trước công chúng: luôn chọn chiếc áo dài hoa văn thuần Việt, chiếc nón nỉ đen, sợi dây chuyền lúc nào cũng để ra bên ngoài với mặt dây chuyền đều là nhạc cụ, khi thì đờn kìm, khi thì đờn tỳ bà… Ông rất vui vẻ và sẵn sàng giao lưu, chụp ảnh với mọi người, nụ cười luôn nở tươi trên môi. Báo chí xin phỏng vấn, Giáo sư đều nhận lời, đáp từ lưu loát như chuẩn bị bài sẵn, chính xác và sâu sắc.

Trong lần trả lời phỏng vấn của phóng viên Báo Cần Thơ vào năm 2008, Giáo sư Trần Văn Khê đã chia sẻ về nỗi nhớ quê hương: "Sáng mùng một, tôi ăn mặc quần áo chỉnh tề, nhắm về hướng Đông là hướng nước Việt, đi đủ 100 bước rồi quay lại tự xông nhà của mình… Thiếu quê hương làm day dứt lòng nhiều người Việt sống ở nước ngoài, hàng ngày hàng tháng, nhất là khi xuân về". Vậy rồi khi nói về tục "khai đờn" đầu xuân, Giáo sư hồi tưởng lại tục lệ đẹp ấy ở quê nhà Vĩnh Kim thuở xưa và tâm sự: "Tôi luôn coi những cây đờn như những người bạn thân thiết của mình. Sáng đầu năm, tôi muốn những cây đờn lên tiếng tâm tình chia sẻ cùng tôi. Đó cũng là tình cảm của tôi đối với quê nhà và âm nhạc dân tộc…".

Tháng 4-2014, Giáo sư về Bạc Liêu ở 5 ngày để tham gia Festival Đờn ca tài tử, tôi – một người rất ngưỡng mộ ông - chỉ dám "len lén" theo bước xe lăn của ông do một người cháu gái đẩy. Dừng trước biểu tượng cây đờn kìm cao ngút, Giáo sư nhắm nghiền mắt lại, cảm nhận, rồi sáng bừng đôi mắt, đôi tay mô nhịp, hát một bài bản tài tử theo ký âm "hò, xự, xang…". Ông quay qua giải thích với cô tình nguyện viên, lý do tại sao cây đờn kìm lại có quy cách như hiện tại. Tôi còn nhớ, ông kể đích thân ông đã đo được khi tham quan cây đờn kìm cổ của Việt Nam tại một bảo tàng ở thủ đô Paris của Pháp. "Đường kính của thùng đờn là 36 phân, rồi sợi dây đàn từ con dơi cho tới con cóc là 36 nhân 2 bằng 72 phân" – Giáo sư lý giải rành mạch.

Trong bữa ăn ở Bạc Liêu, tôi ngồi cạnh bàn ăn của Giáo sư. Việc ăn uống của Giáo sư rất khó nhọc do khớp ngón tay bị phong thấp. Loáng thoáng nghe có hai người phụ nữ muốn chụp hình lưu niệm với Giáo sư, ông nói: "Cứ tự nhiên, xin mời!". Thế là hai cô ấy nhờ tôi chụp ảnh giùm. Chụp xong, Giáo sư nhìn tôi nói: "Còn cháu, cũng muốn chụp với tôi chớ?". Tôi mừng rơn và nhờ một trong hai cô chụp giúp. Đáng tiếc là cô ấy đã không biết mở đèn flash nên ảnh "tối thui". Tôi lại không dám làm phiền khi Giáo sư đã dùng bữa.

Qua nhiều lần dự hội thảo về đờn ca tài tử do Giáo sư Trần Văn Khê chủ trì, tôi cảm nhận được tình cảm và tâm huyết mà ông dành cho loại hình nghệ thuật này. Trong một hội thảo ở Bạc Liêu, Giáo sư đã ví von tiếng rao đờn trong tài tử: "Rao vừa dẫn người nghe đi dần vào điệu, hơi để nghe bản đờn, vừa là lúc thử xem có phím đờn nào chênh lệch hay không. Giống như người kỵ mã trước khi cỡi ngựa cần phải biết chứng con ngựa mình đang cỡi". Và trong cuộc nói chuyện nào, điều đọng lại nơi vị Giáo sư đầy tâm đức là sự ưu đãi cho nghệ nhân, sự mai một, biến chất của các loại hình nghệ thuật dân gian với nỗi đau đáu của một nhà nghiên cứu nặng lòng với văn hóa dân tộc.

* * *

Xin tiễn biệt Giáo sư Trần Văn Khê – một hiền tài của đất nước!


Đăng Huỳnh


Nguồn tin: tcgd theo BCT
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Ý kiến bạn đọc

Mã an toàn:   Mã chống spamThay mới     

 
du lich
SN15-THU MOI
SN15 THU MOI

CHUYỂN ĐẾN WEBSITE...

DUY TRÌ TRANG WEB & GIÚP NSKK

Đăng nhập thành viên

NSMAU

Thăm dò ý kiến

Bạn ưa thích giọng ca nam nghệ sĩ nào của thế hệ vàng nhất?

Út Trà Ôn

Hữu Phước

Thành Được

Thanh Hải

Minh Cảnh

Phương Quang

Thanh Sang

Minh Phụng

Minh Vương

Hùng Cường

Tấn Tài

Dũng Thanh Lâm

animation

Facebook

NS ANIMATION NHO

Nghệ sĩ Ánh Hoa - Tài năng, nhân cách sống đáng quý

Sáng nay, 3-11, linh cữu của nghệ sĩ Ánh Hoa được hỏa táng tại Nghĩa trang Bình Hưng Hòa, TP HCM trong niềm thương tiếc của đông đảo khán giả sân khấu, điện ảnh và nghệ sĩ đồng nghiệp. Bà ra đi đột ngột do căn bệnh nhồi máu cơ tim tại nhà riêng 2 ngày trước đó, thọ 79 tuổi.

 

Sàn diễn cải lương: Thi dồn dập, tài năng "chín ép"

Không tạo được chuẩn mực trong các cuộc thi, diễn viên tranh tài ở sàn diễn cải lương chỉ đạt chất lượng "chín ép"

 

Nghệ sĩ Thanh Hằng nhớ cuộc thi Trần Hữu Trang năm 1991

Tối nay (26-10), vòng chung kết cuộc thi "Tài năng diễn viên sân khấu cải lương Trần Hữu Trang năm 2020" sẽ khai mạc tại Nhà hát Trần Hữu Trang (TP HCM). Nghệ sĩ Thanh Hằng tâm sự về mùa giải đầu tiên mà chị được vinh danh cùng các đồng nghiệp năm 1991.

 

Hàng trăm người tiếc thương tiễn biệt NSƯT Nam Hùng

Sáng 24-10, hàng trăm người, trong đó có nhiều nghệ sĩ đồng nghiệp và khán giả hâm mộ, đã có mặt tại nhà riêng của NSƯT Nam Hùng ở phường Bình Trị Đông B, quận Bình Tân, TP HCM để tiễn đưa nghệ sĩ tài hoa này về nơi an nghỉ cuối cùng.

 

Đông đảo nghệ sĩ và người hâm mộ tiễn biệt NSND Lý Huỳnh

Nhiều đồng nghiệp, bạn bè, người hâm mộ tề tựu tại Nhà Tang lễ Bộ Quốc Phòng (quận Gò Vấp, TP HCM) tiễn biệt NSND Lý Huỳnh về nơi an nghỉ cuối cùng vào sáng 24-10.

 

NSƯT Vũ Linh mừng nghệ sĩ Linh Tâm "song hỉ"

ối 16-10, NSƯT Vũ Linh đã đến chúc mừng ngày vui với hai ý nghĩa của gia đình nghệ sĩ Linh Tâm. Anh nói đây là buổi hợp mặt mừng "song hỉ" của anh kép độc mùi hiếm hoi của sân khấu cải lương.

 

Nghệ sĩ Hề Sa nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch

Tối 9-10, gia đình nghệ sĩ Hề Sa cho biết đã đưa ông vào Bệnh viện Nguyễn Trãi (TP HCM) cấp cứu trong tình trạng nguy kịch. Sáng nay 10-10, NSND Minh Vương và nghệ sĩ đoàn cải lương Kim Chung kêu gọi sự giúp đỡ cho hoàn cảnh khốn khó của nghệ sĩ Hề Sa.

 

Nguyễn Quốc Nhựt - quán quân Chuông vàng vọng cổ 2020

Vượt qua 2 thí sinh trong đêm thi chung kết xếp hạng Chuông vàng vọng cổ 2020 lần XV diễn ra tại Nhà hát Truyền hình HTV vào tối 27-9, thí sinh Nguyễn Quốc Nhựt (tỉnh Long An) đã đoạt giải Chuông vàng.

 

Nghệ sĩ tề tựu ngày giỗ tổ sân khấu

Đông đảo nghệ sĩ đã tề tựu tại Nhà hát Lớn Hà Nội ôn lại những kỷ niệm đẹp nhân lễ giỗ tổ sân khấu được Hội nghệ sĩ sân khấu Việt Nam tổ chức ngày 25-9.

 

Chuông vàng vọng cổ 2020: Ba chàng trai vào chung kết xếp hạng

Tối 20-9, vòng chung kết xếp hạng 3 đã diễn ra thật sinh động tại Nhà hát Truyền hình HTV. Năm nay, cuộc thi Chuông vàng vọng cổ lại có thêm một đêm chung kết chỉ với 3 chàng trai tranh tài.

 

Nghệ sĩ cải lương học... cưỡi ngựa, đu dây

Hai diễn viên chính của vở Cây gậy thần vốn là diễn viên cải lương, đã phải học thêm một số động tác xiếc.

 

Diễn viên Ngân Quỳnh trải lòng về cuộc hôn nhân 33 năm mặn nồng với ông xã

Tham gia Chuyện của sao, nghệ sĩ Ngân Quỳnh tiết lộ về cuộc hôn nhân mặn nồng 33 năm với chồng, đồng thời trải lòng về những năm tháng khó quên làm nên tên tuổi.

 

Lý Hùng, Trịnh Kim Chi sửa chữa Khu dưỡng lão nghệ sĩ

Chạnh lòng trước những khó khăn của Khu Dưỡng lão nghệ sĩ nên Lý Hùng và Trịnh Kim Chi đã hợp lực thực hiện việc sửa chữa một số hạng mục đang xuống cấp.

 

Đưa nghệ thuật xiếc vào cải lương

Lần đầu tiên, hai loại hình nghệ thuật là xiếc và cải lương kết hợp với nhau nhằm tạo ra sự mới mẻ, hứa hẹn thu hút khán giả đến với sân khấu.

 

Xứng đáng tôn vinh!

Cuối tháng 8 vừa qua, Hội Sân khấu TP Hồ Chí Minh đã gửi kiến nghị đến Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam, Ban Thi đua - Khen thưởng Trung ương đề nghị đặc cách trao Giải thưởng Nhà nước cho soạn giả Viễn Châu. Đề nghị này cũng khiến nhiều người giật mình, bởi lâu nay, dường như việc tôn vinh các soạn giả cải lương đã bị lãng quên.

 

Thâm nhập hậu trường thu âm hồi ký Kỳ nữ Kim Cương cùng 3 nghệ sĩ

Sáng 15-9, ba nghệ sĩ tài danh của sân khấu kịch nói TP HCM: NSND Kim Xuân, NSƯT Thành Lộc và NSƯT Hữu Châu đã bắt đầu ngày làm việc đầu tiên tại phòng thu âm của đạo diễn Đạt Phi về hồi ký NSND Kim Cương.